خانه / آخرین اخبار / بررسی اتحاد و اختلاف افق در رویت هلال
بررسی اتحاد و اختلاف افق در رویت هلال

با حضور کارشناسان و اساتید صورت گرفت

بررسی اتحاد و اختلاف افق در رویت هلال

آیت‌الله خویی(ره) مقایسه طلوع هلال با طلوع فجر و شمس را اشتباه می‌‌‌داند، بر اساس این اندیشه خروج قمر از محاق، آغاز ماه جدید برای همه مناطق خواهد بود و در این میان اثبات تولد ماه مهم است، نه صرف دیدن آن؛ یعنی رویت برای اثبات تولد است و اگر این تولد در مکانی اثبات شود، برای تمام سرزمین‌‌ها کفایت خواهد کرد.

به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌‌الاسلام والمسلمین سید رسول جعفری در نشست علمی «بررسی اتحاد و اختلاف افق در رویت هلال» که در سالن اجتماعات مجتمع امین قم برگزار شد، با اشاره به این که اهمیت مسئله هلال بر کسی پوشیده نیست تصریح کرد: تعیین مدت عده طلاق؛ تعیین حلول ماه خمسی، استهلال ماه رمضان، حلول ماه عید فطر، مسائل ایام حج و بسیاری دیگر از موارد، وابسته به حلول ماه قمری است.

وی در ادامه به برخی از آیات مرتبط با استهلال ماه اشاره نمود و اظهار داشت: ماه قمری در کل سال ۱۲ منزل دارد که همه اینها هلال‌‌ها را تشکیل می‌‌‌دهد که از آن برای تعیین اوقات و مسائل مرتبطی که زمان در آن موضوعیت دارد، استفاده می‌‌‌شود.

این استاد جامعه المصطفی در ادامه ضمن ارائه موضوعات مقدماتی در رابطه با استهلال ماه، اذعان داشت: هلال به معنای صدا است و از این کلمه در جاهای دیگری نیز استفاده شده که از جمله آن می‌‌‌توان به زمان گریه کودک یا برای تلبیه حجاج، هلهله و… اشاره نمود.

وی با بیان این که ماه را می‌‌‌توان به ماه تکوینی و شرعی تقسیم نمود، خاطرنشان کرد: نور ماه مقتصد و متخذ از نور آفتاب است، که قرآن کریم نیز به این مهم توجه نموده، در به کارگیری عناوین برای نور ماه و نور خورشید تفاوت قائل شده است.

جعفری به حالت‌‌های چهارگانه «هلال»، «تربیع»، «تثلیث» و «بدر» ماه اشاره نمود و خاطرنشان کرد: تمرکز رویت هلال بیشتر در زمان صیام و افطار ماه رمضان و عید فطر مورد توجه قرار می‌‌‌گیرد.

وی در پاسخ به سوال؛ اگر کسی در یک منطقه و سرزمین ماه را رویت نمود، برای مردمان منطقه‌ای دیگر نیز ایجاد تکلیف می‌‌‌کند، اظهار داشت: در عبارت علما نظرات مختلفی وجود دارد و مشهور علما گفته اند؛ قریب الافق و متحد الافق بودن کفایت از رویت هلال در سرزمین همجوار می‌‌‌کند و بعید الافق بودن مکفی نیست. منظور از اتحاد الافق، یعنی دو سرزمینی که رویت همزمان در صورت فقدان مانع متصور باشد.

سخنران این نشست علمی با بیان این که حرکت ظاهری ماه از غرب به شرق است، اذعان داشت: پیش از شیخ طوسی(ره) در بحث استهلال صرفاً رویت هلال مطرح بود؛ شیخ طوسی(ره) نخستین کسی بود که از عناوین قریب الافق و بعید الافق استفاده نمود.

وی در ادامه به برخی از اقوال علما در رابطه با بررسی اتحاد و اختلاف افق اشاره نمود و ابراز داشت: برخی از علما طلوع و غروب ماه را با طلوع و غروب خورشید مقایسه نموده، برای طلوع و رویت هلال ماه نیز اختلاف‌‌هایی قائل شدند و طلوع‌‌های مختلفی را برای آن ذکر کردند.

جعفری با بیان این که برخی از علما مسئله رویت هلال را به کروی بودن زمین ربط داده اند، اذعان داشت: اکثر علما گفته اند، به خاطر کروی بودن زمین، رویت ماه در یک منطقه، نسبت به منطقه‌ای که افق دیگری دارد، مکفی نخواهد بود.

این استاد جامعه المصطفی با اشاره به این که برخی از علما بر این قائل هستند که رویت ماه در یک سرزمین مکفی نسبت به دیگر سرزمین‌‌هاست، یادآور شد: عده‌ای از علما قائل به تفصیل نبوده، رویت هلال در یک سرزمین را به تمام سرزمین‌‌ها تعمیم دادند و نبود علم به استهلال را از شروط اشتراک حکم می‌‌‌دانند.

وی با بیان این که آیت‌الله خویی(ره) مقایسه طلوع هلال با طلوع فجر و شمس را اشتباه می‌‌‌دانند، تصریح کرد: بر اساس این اندیشه خروج قمر از محاق، آغاز ماه جدید برای همه مناطق خواهد بود و در این میان اثبات تولد ماه مهم است، نه صرف دیدن آن؛ یعنی رویت برای اثبات تولد است و اگر این تولد در مکانی اثبات شود، برای تمام سرزمین‌‌ها کفایت خواهد کرد.

سخنران نشست در ادامه ضمن ارائه نقد به نظر علمایی که قائل به اتحاد حکم رویت برای تمام سرزمین‌‌ها هستند، تصریح کرد: تولد ماه در آسمان و زمین با یکدیگر متفاوت بوده، در احکام تکلیفی میقات زمین برای مردم مهم است، نه میقات در آسمان؛ لذا هلال ماهی که بر زمین متولد می‌‌‌شود برای انسان مهم است.

جعفری در پایان با بیان این که مناطق مختلف، احکام مختلفی را برای مکلف ایجاد می‌‌‌کند، افزود: اکثر روایاتی که از آن می‌‌‌توان تکلیفی بودن رویت در سرزمینی را برای دیگر سرزمین‌‌ها حمل و استنتاج نمود، ناظر به قریب الافق و متحد الافق بودن سرزمینی است.

حجت‌‌الاسلام والمسلمین خادم الذاکرین، عضو هیئت علمی جامعه المصطفی نیز در ادامه این نشست به تقریرات آیت‌الله خویی(ره) اشاره نمود و خاطرنشان کرد: آیت‌الله خویی(ره)، بلاد را به دو صورت اتحاد و تقارب افق بلادی و یا افتراقی تقسیم می‌‌‌کند.

وی با بیان این که آیت‌الله خویی در قول اتحاد افق بلادی، قول مشهور را نیز تبیین می‌‌‌کند، اذعان داشت: علمای بسیاری نیز در گذرگاه‌‌های مختلف تاریخی نیز هم نظر با قول آیت‌الله خویی(ره) بودند، در حالی که مشهور علما قائل به اتحاد و اختلاف افق هستند.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی با اشاره به این که آیت‌الله خویی، رویت هلال در بلادی را مکفی برای دیگر بلادها می‌‌‌داند، ابراز داشت: قائلان این نظر بر این باورند که مشهور اتحاد و اختلاف افق را با تمسک به قیاس طلوع و غروب ماه با خورشید دست یافته اند.

خادم الذاکرین با بیان این که آیت‌الله خویی(ره) تولد ماه را جدای از تأثیرات ارضی می‌‌‌دانند، خاطرنشان کرد: در روایات اسلامی ماه شرعی بر حسب رویت روی می‌‌‌دهد، نه صرف اثبات علمی تولد ماه؛ در روایات دیدن و رویت اصل در ثبوت اول ماه است و به تراز مشرق و مغرب مکلف، این احکام جاری می‌‌‌شود.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی به برخی از ادله‌‌های روایی آیت‌الله خویی(ره) اشاره نمود و اظهار داشت: در روایات اسلامی، مشهور رویت را موضوع و اصل اثبات می‌‌‌دانند.

وی با بیان این که در حکومت اسلامی نیز بلاد متباین وجود داشت، ابراز داشت: در هیچ روایتی، تفصیلی نسبت به بلاد متقارب و متباین وجود ندارد و اطلاق روایات، نشان می‌‌‌دهد که سخن علمایی چون، آیت‌الله خویی(ره) در این مسئله مهم و مصاب باشد.

بنابر گزارش حوزه، خادم الذاکرین در پایان اظهار داشت: سخن آیت‌الله خویی(ره) تمام است و رویت در یک بلاد مکفی نسبت به دیگر بلاد است؛ لذا رویت شرط اثبات است و تولد ماه باید با رویت اثبات شود نه مولفه‌‌های علمی.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Real Time Web Analytics
Google Analytics Alternative