خانه / یادداشت

یادداشت

نوروز در فرهنگ شیعه/ رسول جعفریان

نوروز در فرهنگ شیعه/ رسول جعفریان

بحث از نوروز در فرهنگ شیعه، از قرن پنجم به بعد مطرح شد و تا آنجا که به منابع برجاى مانده مربوط می‌شود، نخستین بار در مختصر مصباح شیخ طوسى از آن یاد شد. پس از آن در منابع دیگر هم وارد گردید. در این مقاله سیر ورود آن در ...

ادامه نوشته »

معرفی تفصیلی مجموعه فلسفه علم اصول نگاشته آیت‌‌الله آملی لاریجانی

معرفی تفصیلی مجموعه فلسفه علم اصول نگاشته آیت‌‌الله آملی لاریجانی

شبکه اجتهاد: انتشارات مدرسه علمیه ولی‌عصر از زمستان سال ۱۳۹۳ شمسی و در طی دو سال، سه مجلد از مجموعه «فلسفه علم اصول» را به جامعه علمی کشور تقدیم کرده است. این اثر به قلم اندیشمند نوآور، حضرت آیت‌الله صادق آملی لاریجانی و با همکاری تنی چند از شاگردان ایشان ...

ادامه نوشته »

تقریب فقهی، رهیافت ناتمام / بهمن دهستانی

تقریب فقهی، رهیافت ناتمام

اختصاصی شبکه اجتهاد: مذاهب اسلامی در حالی دومین دهه از قرن بیست و یکم را با سرعت پشت سر می‌گذارند که وضعیت پیروان آنان از لحاظ همزیستی بحران های کم نظیری را شاهد است. در حالی که بالغ بر دو قرن اندیشه، اتحاد مسلمانان از عمده‌ترین جریان‌ها و نظریات در ...

ادامه نوشته »

موسوعه «أحکام الأطفال و أدلتها»/ قدرت الله انصاری

معرفی موسوعة «أحکام الأطفال و أدلتها»/ قدرت الله انصاری

شبکه اجتهاد: با مراجعه به فهرست کتابخانه‌ها و نیز با مطالعه کتاب‌شناسی‌های مهم شیعه مانند «الذریعه» و تحقیقات دیگری که به عمل آمد، مشخص شد کتابی جامع و کامل که دربرگیرنده مسائل مختلف مربوط به کودکان باشد به روش فقه استدلالی و به شیوه سنتی حوزوی در فقه شیعه و ...

ادامه نوشته »

مایه آبروی «شیعه»/ دکتر بی‌آزار شیرازی

مایه آبروی «شیعه»/ دکتر بی‌آزار شیرازی

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالکریم بی‌آزار شیرازی رئیس اسبق دانشگاه مذاهب اسلامی و عضو مجمع جهانی تقریب مذاهب، به مناسبت مراسم نکوداشت مقام علمی مرحوم آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی که ظهر امروز در دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار می‌شود، در یادداشتی شفاهی به تشریح جایگاه علمی مرحوم واعظ ...

ادامه نوشته »

شرف الدین و شرافت امت/ محمد مروارید

شرف الدین و شرافت امت/ محمد مروارید

شبکه اجتهاد: سرزمین جبل عامل، واقع در لبنان امروز، در طول تاریخ اسلام زادگاه و پرورشگاه فقیهان زبده و بنامی همچون شهیدین بوده است. «متاوله» یا شیعیان جبل عامل نقش پررنگی در تاریخ شیعه ایفا کرده‌اند. عالمان دیارعامل، برهه‌ای از فقه شیعه را به نام خود ثبت کرده‌اند و هجرت ...

ادامه نوشته »

نظریه‌پردازی پیرامون آرمان شهر زیارتی در اسلام/ احمد مبلغی

نظریه‌پردازی پیرامون آرمان شهر زیارتی در اسلام/ احمد مبلغی

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی استاد حوزه علمیه قم، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و عضو مجلس خبرگان رهبری در سومین نشست کمیته زیارت و گردشگری در شیراز پیرامون مسئله «زیارت» سخن گفت که در ادامه به صورت یادداشت شفاهی تقدیم می‌گردد. زیارت پدیده‌ای اجتماعی زیارت نه ...

ادامه نوشته »

ما و فاطمه زهراء سلام‌الله علیها / محمدرضا نائینی

ما و فاطمه زهراء سلام‌الله عليها / محمدرضا نائینی

شبکه اجتهاد: شکی نیست که «تقیه» از محکمات مرام اهل‌بیت علیهم‌السلام است. در عین حال، همان‌گونه که فقهاء بزرگوار فرموده‌اند «تقیه» حکم واحدی ندارد بلکه ممکن است واجب یا حرام و یا غیر آن باشد. دسته اول: در حدیث است که وقتی میثم تمار به امیرالمؤمنین (ع) اظهار داشت که ...

ادامه نوشته »

شرح واقعه!/ علیرضا اسدی

شرح واقعه!/ علیرضا اسدی

شبکه اجتهاد: اینکه متن یک استفتاء و ادعای افتاء شورای نگهبان از سوی پرسش‌کننده، بتواند چنین چالشی را بین تعدادی از فقها و آن‌هم در این سطح ایجاد کند، خود بدون اینکه لازم باشد به دنبال مقصر باشیم، عبرت‌آموز است. هرچند طرفین این بحث به‌اصطلاح شأنشان أجلّ از دامن زدن ...

ادامه نوشته »

نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ رضا اسلامی

نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ رضا اسلامی

شبکه اجتهاد: در مورد زوائد دانش اصول‌فقه و تحوّل ساختاری در این دانش، چند نکته به ذهن می‌رسد: یک: توسعه، تورّم یا نوسازی؟ در مورد علم اصول، سه پیشنهاد را مطرح می‌کنیم.  پیشنهاد اوّل، توسعه علم اصول است. پیشنهاد دوم، مختصر کردن علم اصول است که درست نقطه مقابل پیشنهاد ...

ادامه نوشته »

تأملی در «استفتائی» بی‌سابقه!/ سید محمدعلی حسینی

تأملی در «استفتائی» بی‌سابقه!/ سید محمدعلی حسینی

شبکه اجتهاد: در روزهای گذشته، انتشار یک استفتاء از سوی دفتر یکی از مراجع بزرگوار تقلید (ادام الله ایام عزهم) در مورد بازاریابی شبکه‌ای خبرساز شد؛ استفتائی که حاوی تذکری بی‌سابقه به شورای محترم نگهبان برای تقید این شورا به حدود قانونی و خودداری از ورود به قلمرو اختصاصی نهاد ...

ادامه نوشته »

«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!/ علیرضا اسدی

«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!

شبکه اجتهاد: علیرضا اسدی دانش پژوه خارج فقه و اصول حوزه علمیّه قم و دانشجوی ارشد فلسفه دین، دانشگاه تهران چندی پیش، در یادداشتی با همین عنوان، از رابطه بین فقه و تمدّن و کاستی های روشی دانش فعلی فقه برای رسیدن به «فقه تمدّنی» سخن گفته بود. او در ...

ادامه نوشته »

شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/ علی الهی خراسانی

شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/ علی الهی خراسانی

وظیفه شورای نگهبان تطبیق امور ثابت شریعت بر امور متغیر است؛ چرا که شورای نگهبان ابزار حاکمیتِ شریعت برای شرعی شدن قوانین عرفی است. به‌بیان دیگر شورای نگهبان حق جعل قانون ندارد. شبکه اجتهاد: به نظر می‌رسد اصطلاح «ثابت و متغیر» به‌عنوان یک مبنای مصرّح جهت حضور فقه شیعه در ...

ادامه نوشته »

فقه مقارن؛ نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ محمدرضا ملّایی

فقه مقارن، نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ محمدرضا ملّایی

شبکه اجتهاد: رشته فقه مقارن با تمام مقدمات و مؤخرات آن چند سالی است به‌صورت جدی و رسمی در برخی نهادهای حوزوی و نیمه حوزوی تدریس می‌شود. این نوع مطالعه فقه، حتی مورد توصیه برخی مراجع نیز واقع شده است. ولی این‌گونه مطالعه فقه، نتوانست در حوزه‌های علمیه ایران، جای ...

ادامه نوشته »

ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/ علی الهی خراسانی

ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/ علی الهی خراسانی

شبکه اجتهاد: با شکل‌گیری انقلاب اسلامی بر مبنای توسعه دین‌داری در تمام ساحت‌های زندگی بشر و سردادن نوید پایه‌ریزی تمدن اسلامی، اندیشه دینی خود را مواجه با تمدن نوین غرب و تعیین موضع‌گیری فکری در برابر آن دید. در منظومه اندیشه دینی، فقه اسلامی پس از تشکیل حکومت اسلامی، از ...

ادامه نوشته »

آراء شهید صدر، نظریه یا مکتب؟/ رضا اسلامی

نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ رضا اسلامی

شبکه اجتهاد: شهید صدر در مقدمه کتاب «حلقات‌الاصول»، چرائی ساختار خود و سبب برتری آن بر ساختارهای دیگر و ازجمله ساختار مرحوم آخوند را مطرح می‌کند. مهم‌ترین مشکل کتب رایج درسی پیش ازحلقات، این است که دانش‌پژوهان این عرصه را با نظریات مثل مرحوم نائینی و اصفهانی آشنا نمی‌سازد و ...

ادامه نوشته »

تکلیف را یکسره کنید!/ محمدرضا زائری

محمدرضا زائری

شبکه اجتهاد: اعلام صریح و علنی نظرات فقهی برخی از مراجع بزرگوار تقلید در مورد کارکرد بانک‌ها بار دیگر این مسئله حساس و مهم را به صورت جدی و برای عموم مردم مطرح ساخت. از سویی خطر ربا و نقش تعیین کننده نظام ربوی در تخریب بنیان‌های اجتماعی چنان است ...

ادامه نوشته »

برجسته‌ترین درس‌آموز مکتب آیت‌الله خویی/ دکتر هادی انصاری

برجسته‌ترین درس‌آموز مکتب آیت‌الله خویی/ دکتر هادی انصاری

آیت‌الله میرزا علی فلسفی، یکی از برجسته‌ترین درس آموزان مکتب آیت‌الله خوئی است که پیوسته تقریرات درس وی را می‌نوشت و استاد گاه خود با قلم خویش، مهر تائیدی بر پایان آن می‌نهاد یا کسانی را که مباحث مکتوب فقهی او را می‌خواستند به جزوه‌های آن شاگرد برجسته اش ارجاع ...

ادامه نوشته »

اطلاقات مسائل مستحدثه و یک غفلت/ سید محمّدعلی حسینی

اطلاقات مسائل مستحدثه و یک غفلت/ سیّد محمّدعلی حسینی

شبکه اجتهاد: در استنباط حکم موضوعات نوظهور و مستحدث، معمولا دست فقیهان، خالی از نصوص است؛ لذا غالبا احکام شرعی را در لابه‌لای اطلاقات و عمومات و قواعد فقهیّه می‌جویند و هرگاه این تلاش به نتیجه مطلوب نرسد، دست به دامان اصول پر برکت عملیه می‌شوند. نکته مهمّ امّا در ...

ادامه نوشته »

آداب المتغیّرین! / مصطفی دُرّی

آداب المتغیّرین!

شبکه اجتهاد: تغییر چه در ساختار دانش اصول باشد، چه در متون آموزشی و چه در ساختار سیاسی و اجتماعی، آدابی دارد. بی‌رعایت این آداب، یا تغییر محقّق نمی‌شود و یا ابتر می‌ماند. ۱- برای تغییر باید تلاش کرد. آن‌که می‌خواهد ساختار اصول را تغییر دهد، باید فکر کند و ...

ادامه نوشته »
Web Analytics