خانه / یادداشت (صفحه 4)

یادداشت

شرف الدین و شرافت امت/ محمد مروارید

شرف الدین و شرافت امت/ محمد مروارید

شبکه اجتهاد: سرزمین جبل عامل، واقع در لبنان امروز، در طول تاریخ اسلام زادگاه و پرورشگاه فقیهان زبده و بنامی همچون شهیدین بوده است. «متاوله» یا شیعیان جبل عامل نقش پررنگی در تاریخ شیعه ایفا کرده‌اند. عالمان دیارعامل، برهه‌ای از فقه شیعه را به نام خود ثبت کرده‌اند و هجرت …

توضیحات بیشتر »

نظریه‌پردازی پیرامون آرمان شهر زیارتی در اسلام/ احمد مبلغی

نظریه‌پردازی پیرامون آرمان شهر زیارتی در اسلام/ احمد مبلغی

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی استاد حوزه علمیه قم، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و عضو مجلس خبرگان رهبری در سومین نشست کمیته زیارت و گردشگری در شیراز پیرامون مسئله «زیارت» سخن گفت که در ادامه به صورت یادداشت شفاهی تقدیم می‌گردد. زیارت پدیده‌ای اجتماعی زیارت نه …

توضیحات بیشتر »

ما و فاطمه زهراء سلام‌الله علیها / محمدرضا نائینی

ما و فاطمه زهراء سلام‌الله عليها / محمدرضا نائینی

شبکه اجتهاد: شکی نیست که «تقیه» از محکمات مرام اهل‌بیت علیهم‌السلام است. در عین حال، همان‌گونه که فقهاء بزرگوار فرموده‌اند «تقیه» حکم واحدی ندارد بلکه ممکن است واجب یا حرام و یا غیر آن باشد. دسته اول: در حدیث است که وقتی میثم تمار به امیرالمؤمنین (ع) اظهار داشت که …

توضیحات بیشتر »

شرح واقعه!/ علیرضا اسدی

شرح واقعه!/ علیرضا اسدی

شبکه اجتهاد: اینکه متن یک استفتاء و ادعای افتاء شورای نگهبان از سوی پرسش‌کننده، بتواند چنین چالشی را بین تعدادی از فقها و آن‌هم در این سطح ایجاد کند، خود بدون اینکه لازم باشد به دنبال مقصر باشیم، عبرت‌آموز است. هرچند طرفین این بحث به‌اصطلاح شأنشان أجلّ از دامن زدن …

توضیحات بیشتر »

نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ رضا اسلامی

نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ رضا اسلامی

شبکه اجتهاد: در مورد زوائد دانش اصول‌فقه و تحوّل ساختاری در این دانش، چند نکته به ذهن می‌رسد: یک: توسعه، تورّم یا نوسازی؟ در مورد علم اصول، سه پیشنهاد را مطرح می‌کنیم.  پیشنهاد اوّل، توسعه علم اصول است. پیشنهاد دوم، مختصر کردن علم اصول است که درست نقطه مقابل پیشنهاد …

توضیحات بیشتر »

تأملی در «استفتائی» بی‌سابقه!/ سید محمدعلی حسینی

تأملی در «استفتائی» بی‌سابقه!/ سید محمدعلی حسینی

شبکه اجتهاد: در روزهای گذشته، انتشار یک استفتاء از سوی دفتر یکی از مراجع بزرگوار تقلید (ادام الله ایام عزهم) در مورد بازاریابی شبکه‌ای خبرساز شد؛ استفتائی که حاوی تذکری بی‌سابقه به شورای محترم نگهبان برای تقید این شورا به حدود قانونی و خودداری از ورود به قلمرو اختصاصی نهاد …

توضیحات بیشتر »

«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!/ علیرضا اسدی

درآمدی بر نقش «فقه» در «تمدن‌‏سازی نوین اسلامی»/ عباسعلی مشکانی سبزواری

شبکه اجتهاد: علیرضا اسدی دانش پژوه خارج فقه و اصول حوزه علمیّه قم و دانشجوی ارشد فلسفه دین، دانشگاه تهران چندی پیش، در یادداشتی با همین عنوان، از رابطه بین فقه و تمدّن و کاستی های روشی دانش فعلی فقه برای رسیدن به «فقه تمدّنی» سخن گفته بود. او در …

توضیحات بیشتر »

شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/ علی الهی خراسانی

شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/ علی الهی خراسانی

وظیفه شورای نگهبان تطبیق امور ثابت شریعت بر امور متغیر است؛ چرا که شورای نگهبان ابزار حاکمیتِ شریعت برای شرعی شدن قوانین عرفی است. به‌بیان دیگر شورای نگهبان حق جعل قانون ندارد. شبکه اجتهاد: به نظر می‌رسد اصطلاح «ثابت و متغیر» به‌عنوان یک مبنای مصرّح جهت حضور فقه شیعه در …

توضیحات بیشتر »

فقه مقارن؛ نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ محمدرضا ملّایی

فقه مقارن، نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ محمدرضا ملّایی

شبکه اجتهاد: رشته فقه مقارن با تمام مقدمات و مؤخرات آن چند سالی است به‌صورت جدی و رسمی در برخی نهادهای حوزوی و نیمه حوزوی تدریس می‌شود. این نوع مطالعه فقه، حتی مورد توصیه برخی مراجع نیز واقع شده است. ولی این‌گونه مطالعه فقه، نتوانست در حوزه‌های علمیه ایران، جای …

توضیحات بیشتر »

ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/ علی الهی خراسانی

ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/ علی الهی خراسانی

شبکه اجتهاد: با شکل‌گیری انقلاب اسلامی بر مبنای توسعه دین‌داری در تمام ساحت‌های زندگی بشر و سردادن نوید پایه‌ریزی تمدن اسلامی، اندیشه دینی خود را مواجه با تمدن نوین غرب و تعیین موضع‌گیری فکری در برابر آن دید. در منظومه اندیشه دینی، فقه اسلامی پس از تشکیل حکومت اسلامی، از …

توضیحات بیشتر »

آراء شهید صدر، نظریه یا مکتب؟/ رضا اسلامی

نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ رضا اسلامی

شبکه اجتهاد: شهید صدر در مقدمه کتاب «حلقات‌الاصول»، چرائی ساختار خود و سبب برتری آن بر ساختارهای دیگر و ازجمله ساختار مرحوم آخوند را مطرح می‌کند. مهم‌ترین مشکل کتب رایج درسی پیش ازحلقات، این است که دانش‌پژوهان این عرصه را با نظریات مثل مرحوم نائینی و اصفهانی آشنا نمی‌سازد و …

توضیحات بیشتر »

تکلیف را یکسره کنید!/ محمدرضا زائری

محمدرضا زائری

شبکه اجتهاد: اعلام صریح و علنی نظرات فقهی برخی از مراجع بزرگوار تقلید در مورد کارکرد بانک‌ها بار دیگر این مسئله حساس و مهم را به صورت جدی و برای عموم مردم مطرح ساخت. از سویی خطر ربا و نقش تعیین کننده نظام ربوی در تخریب بنیان‌های اجتماعی چنان است …

توضیحات بیشتر »

برجسته‌ترین درس‌آموز مکتب آیت‌الله خویی/ دکتر هادی انصاری

برجسته‌ترین درس‌آموز مکتب آیت‌الله خویی/ دکتر هادی انصاری

آیت‌الله میرزا علی فلسفی، یکی از برجسته‌ترین درس آموزان مکتب آیت‌الله خوئی است که پیوسته تقریرات درس وی را می‌نوشت و استاد گاه خود با قلم خویش، مهر تائیدی بر پایان آن می‌نهاد یا کسانی را که مباحث مکتوب فقهی او را می‌خواستند به جزوه‌های آن شاگرد برجسته اش ارجاع …

توضیحات بیشتر »

اطلاقات مسائل مستحدثه و یک غفلت/ سید محمّدعلی حسینی

اطلاقات مسائل مستحدثه و یک غفلت/ سیّد محمّدعلی حسینی

شبکه اجتهاد: در استنباط حکم موضوعات نوظهور و مستحدث، معمولا دست فقیهان، خالی از نصوص است؛ لذا غالبا احکام شرعی را در لابه‌لای اطلاقات و عمومات و قواعد فقهیّه می‌جویند و هرگاه این تلاش به نتیجه مطلوب نرسد، دست به دامان اصول پر برکت عملیه می‌شوند. نکته مهمّ امّا در …

توضیحات بیشتر »

آداب المتغیّرین! / مصطفی دُرّی

آداب المتغیّرین!

شبکه اجتهاد: تغییر چه در ساختار دانش اصول باشد، چه در متون آموزشی و چه در ساختار سیاسی و اجتماعی، آدابی دارد. بی‌رعایت این آداب، یا تغییر محقّق نمی‌شود و یا ابتر می‌ماند. ۱- برای تغییر باید تلاش کرد. آن‌که می‌خواهد ساختار اصول را تغییر دهد، باید فکر کند و …

توضیحات بیشتر »

مراجع به میدان آمدند، اکنون نوبت مردم است/ علی نعمتی

پیش‌نویس مبانی اجمالی نظام پولی و بانکی اسلام/ علی نعمتی

شبکه اجتهاد: زمانی -نه چندان دور- بود که اگر طلبه اقتصادخوانده‌ای قصد بیان احکام شرعی بانک را در منبر خود داشت، به علت سکوت سنگینی که بر این فضا حاکم بود، یا در صحت یافته‌های عینی خویش تردید می‌کرد و یا احساس می‌کرد بیان حقایق بانکی موجب اختلال نظام و …

توضیحات بیشتر »

حوزه علمیه قم و مسئله «تقریب مذاهب»/ احمد مبلغی

نظریه انسجام فقهی/ احمد مبلغی

حوزه علمیه قم با همکاری حوزه نجف، حرکتی در تراز بین المللی و برخوردار از یک گفتمان نیرومند تقریبی را پی بگیرد. اگر مراجع معظم تقلید به ایجاد یک «جریان فتوایی قوی با رویکرد تقویت مناسبات امت» دست بزنند، تقریب قدرت انجام مانور بیشتری را برای مبارزه با پدیده شوم …

توضیحات بیشتر »

«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!/ علیرضا اسدی

درآمدی بر نقش «فقه» در «تمدن‌‏سازی نوین اسلامی»/ عباسعلی مشکانی سبزواری

شبکه اجتهاد: هرگاه متخصصی در حوزه مربوط به خود اظهار می‌‌‌دارد که ما چندان جا مانده‌‌‌ایم که امیدی نیست با «این وضعیت» به سطح مطرح جهانی برسیم و یا متخصص دیگری می‌‌‌گوید: ما با تکیه بر ظرفیت جوانان و ایمان به خدا، به سرعت، قله‌‌‌ها را فتح خواهیم نمود، کدام‌یک …

توضیحات بیشتر »

تحلیل اندیشه‌ فقهای معاصر شیعه پیرامون موسیقی حلال و حرام/ سیدمحمد مهدی رفیع‌پور

اندیشه‌های فقه معاصر شیعه پیرامون موسیقی حلال و حرام

آیا اساسا تقسیم موسیقی مجاز به موسیقی مطلوب و متعالی و موسیقی عادی دارای مبنای فقهی است یا خیر؟ آیا با عمومات می‌توان به استحباب و بلکه وجوب کفایی تولید آثار هنری فاخر در راستای اهداف والای دینی فتوا داد، یا این کار امکانپذیر نیست؟ آیا انسان معاصر نگاهش به …

توضیحات بیشتر »

پاسخ استاد شهیدی به نقد شدن مباحثش، چه تفاوتی با سایرین داشت؟/ مصطفی دُرّی

پاسخ استاد شهیدی به نقد شدن مباحثش، چه تفاوتی با سایرین داشت؟

به همین سادگی! نه کسی را متّهم کرد، نه برافروخت، نه تکبّر ورزید و نه آشفته شد. اشکالی مطرح شد و او به سان همیشه، لختی درنگ کرد و پاسخ داد. نه مسجدی ضرار شد، نه کسی جنایتکار گردید، نه حوزه را ملتهب کرد و نه سؤالی بی‌پاسخ ماند. اختصاصی …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Real Time Web Analytics