قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: حدیث‌پژوهی

بایگانی برچسب: حدیث‌پژوهی

اعتبارسنجی روایات النساء نواقص العقول براساس تحلیل اسناد و متن

اعتبارسنجی روایات النساء نواقص العقول براساس تحلیل اسناد و متن

استاد دانشگاه همدان با بررسی اسناد و متن روایات مرتبط با نقصان عقول زن، گفت: روایت نقصان عقل زنان در سند و متن آشفته است؛ این روایت از قرن دوم در منابع اهل سنت بیان و تا قرن چهارم فربه و به تدریج وارد مباحث فقهی شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر معصومه ریعان، عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی همدان، در نشست علمی «اعتبارسنجی روایات النساء نواقص العقول براساس تحلیل اسناد و متن» با بیان اینکه ما در بررسی بحث نقصان عقل زنان با دو گونه متن روبرو هستیم؛ یکی متون اهل سنت و متونی از شیعه که شبیه …

توضیحات بیشتر »

توجه به اختلاف نسخه­‌ها، سرچشمه‌­ای برای فهم بهترِ احادیث/ محمد خراسانی

توجه به اختلاف نسخه­‌ها، سرچشمه‌­ای برای فهم بهترِ احادیث/ محمد خراسانی

اختصاصی شبکه اجتهاد: گاهی با کوشش بسیار در فهم واژگان و عبارت یک حدیث، باز هم می‌­بینیم دشواری‌هایی در آن­ها وجود دارد که درک معنای آن را با چالش روبرو می­‌سازد. در چنین مواردی، یکی از احتمال­‌هایی که باید در ذهن ما پررنگ شود، رخ دادن یک یا چند تصحیف است که زمینه­‌ساز گره‌­خوردگی در عبارت شده است. و در چنین حالتی، یک راه چارۀ بسیار مهم، جستجو در پی نسخه‌­های دیگر از آن کتاب است تا ببینیم آن عبارت در نسخه‌­های دیگر، اختلاف چشم­‌گیری دارد یا خیر. گاه با مراجعه به نسخه­‌های دیگر، می­‌بینیم که عبارت در آن­ها به …

توضیحات بیشتر »

حدیث به عنوان ابزار رسانه‌ای/ حسن انصاری

حدیث به عنوان ابزار رسانه‌ای/ حسن انصاری

شبکه اجتهاد: درباره ریشه‌‌ها و تحولات اولیه گردآوری و تدوین احادیث تاکنون تحقیقات بسیاری از سوی اسلام شناسان غربی و نیز محققان مسلمان صورت گرفته است. دلایل گردآوری حدیث پیامبر و زمینه‌‌های استناد به سنت در شکل حدیث و نیز چگونگی استناد به آن در فقه و شریعت و تحولات سندی آن و مکاتب مختلف حدیث در مرحله پیدایش همه و همه مواردی است که تاکنون درباره آن بحثهای زیادی سامان گرفته است. برخی از اسلام شناسان غربی به کلی میزان موثوقیت حدیث را در شناسایی سیره پیامبر مورد پرسش گرفته و آن را رد کرده‌‌‌اند و برخی دیگر راه …

توضیحات بیشتر »

گفتمان‌های حدیثی شیعه و تأثیر آن بر جوامع اولیه حدیث

گفتمان‌های حدیثی شیعه و تأثیر آن بر جوامع اولیه حدیث

گفتمان‌های کهن حدیثی شیعه چه بوده است؟ و چه تأثیری بر جوامع اولیه حدیث شیعه گذاشته است؟ پاسخ به این پرسش جز با مطالعه تاریخی حدیث شیعه امکان‌پذیر نیست و پیشنهاد ما تاریخ‌نگاری انگاره‌ای و اندیشه‌ای است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست دوم و سوم از فصل سوم مدرسه مجازی حدیث پژوهی مقارن با حضور و ارائه دکتر سید محمدهادی گرامی با موضوع «گفتمان‌های حدیثی اولیه شیعه و تأثیر آن بر جوامع اولیه حدیث» برگزار شد. عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در این نشست، اصطلاحات و مفاهیم، تاریخ‌نگاری انگاره‌ای و اندیشه‌ای مطالعات حدیث، گفتمان‌ها، اندیشه‌ها و انگاره‌های کهن حدیثی، …

توضیحات بیشتر »

با نظریه «موافقت معنایی» از روحیه اخباری‌گری فاصله می‌گیریم/ چالش‌های حوزه مطالعات حدیثی در دوره معاصر

با نظریه «موافقت معنایی» از روحیه اخباری‌گری فاصله می‌گیریم/ چالش‌های حوزه مطالعات حدیثی در دوره معاصر

نظریه موافقت معنایی در واقع یک صورت بندی زبان شناختی و معنا شناختی با یک نگاه بین رشته‌ای است؛ این نظریه کمک می‌کند که ما جاهایی که مشکل با روایات داریم، روایت را تبیین کنیم و به نوعی از روحیه اخباری گری فاصله می‌گیریم. به گزارش شبکه اجتهاد، مراسم رونمایی از کتاب «موافقت معنایی» اثر حجت‌الاسلام دکتر علیرضا قائمی‌نیا از سوی مرکز رشد و نوآوری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در تالار استاد موسویان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه برگزار شد. استاد علی‌اکبر رشاد، رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در این مراسم …

توضیحات بیشتر »

مقایسۀ جامع بخاری با کافی کلینی

مقایسۀ جامع بخاری با کافی کلینی

رویکرد گزینش روایات در بخاری، رجالی و براساس اسناد بوده، حال آنکه برای کلینی، موازین مضمونی از اهمیت بیشتری برخوردار بوده است. بخاری در بسیاری موارد، روایات را به‌جهت ضعف سندی کنار می‌گذاشت. حال آنکه کلینی به جهت‌گیری و استحکام متن توجه داشته و درواقع، در نگاه کلینی متن بر سند اولویت داشته است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، دومین جلسه از مدرسه مجازی حدیث پژوهی مقارن با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی سجادی‌زاده با عنوان «جامع بخاری در مقایسه با کافی کلینی» برگزار شد. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در این نشست، ضمن تبیین چرایی اعتنای ویژۀ شیعه به …

توضیحات بیشتر »

رویکردهای مشترک و اختصاصات جامع‌ نویسان شیعه و اهل‌سنت

رویکردهای مشترک و اختصاصات جامع‌ نویسان شیعه و اهل‌سنت

رئیس سابق دانشکده الهیات دانشگاه تهران گفت: هر جامع‌نگار معیار‌های خاص علمی خود را دارد؛ ما در جوامع شیعی، شفافیت در معیار را می‌بینیم؛ اما در کتب اهل تسنن در این زمینه با کوهی مشکلات مواجه هستیم. از دو کتاب صحیح بخاری و صحیح مسلم مهم‌تر که نداریم، در حالی بعد از گذشت این همه سال معیار‌های آن دو هنوز معلوم نیست. همچنین جوامع شیعی برخوردار از مقدمه‌هایی گویا، مفصل و بیان منابع بوده است مثل مرحوم کلینی که مقدمه‌ای بر کتابش می‌نویسد و همچنین من لایحضره الفقیه؛ برخلاف کتب اهل تسنن، موطأ مالک که اولین جوامع حساب می‌شود مقدمه …

توضیحات بیشتر »

آیت‌الله خویی کدام روایت را در تعارض با قرآن می‌دانست؟

آیت‌الله خویی کدام روایت را در تعارض با قرآن می‌دانست؟

حجت‌الاسلام سیدمحمود طیب‌حسینی، دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، گفت: روایاتی داریم که از نظر سندی ضعیف و از نظر  معنا هم معنای تعجب‌برانگیزی دارد و اینها را باید بازتحلیل کنیم؛ مثلاً در تفسیر عیاشی روایتی نقل است: «لو قری القرآن کما انزل …؛ اگر قرآن را همانطور که نازل شده بود قرائت می‌کردید، ما اهل بیت(ع) را با اسممان در قرآن می‌یافتید. آیت‌الله خویی با صراحت این روایت را در تعارض با قرآن دانسته و آن را رد کرده است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمود طیب‌حسینی، دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در نشست علمی «واکاوی واژگان قرآن از …

توضیحات بیشتر »

کتاب «رجال تفسیری» جریان علمی برای احیای حدیث شناسان است/علامه طباطبایی اولین کسی است که در روایات تفسیری نظریه‌پردازی کرد/ حوزه علمیه قم نیازمند نگاه عمیق و ژرف در علم حدیث است

کتاب «رجال تفسیری» جریان علمی برای احیای حدیث شناسان است/علامه طباطبایی اولین کسی است که در روایات تفسیری نظریه‌پردازی کرد/ حوزه علمیه قم نیازمند نگاه عمیق و ژرف در علم حدیث است

آیین رونمایی از کتاب «رجال تفسیری» که تحت اشراف آیت‌الله عبدالله جوادی آملی به رشته تحریر درآمده است، همزمان با روز پژوهش، در سالن آمفی‌تئاتر بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء با حضور علما و اساتید برگزار شد. در این مراسم آیت‌الله حسینی بوشهری و حجج‌اسلام جوادی آملی، علی‌نژاد و رحمان ستایش به ایراد سخنرانی پرداختند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی طی سخنانی در این مراسم، از حوزه علمیه قم به‌عنوان رکن اساسی و عمده پژوهش در نظام اسلامی یاد کرد و گفت: این حوزه مقدسه آثار و برکات علمی و پژوهشی خود را در هفته پژوهش …

توضیحات بیشتر »

بررسی راه‌های حلِّ تعارض احادیث/ مجتبی باقری

بررسی راه‌های حلِّ تعارض احادیث/ مجتبی باقری

شبکه اجتهاد: مهم ترین منبع شناخت دین اسلام پس از قرآن، روایات معصومین علیهم السلام است. با مراجعه به کتب حدیثى و بررسى روایات در ابواب گوناگون احکام و سایر معارف اسلامى، با روایات متعارضى روبه‌رو مى‌شویم تا آنجا که شیخ طوسى کمتر بابى از ابواب فقه را خالى از اخبار متعارض مى‌داند. مسألۀ تعارض و اختلاف اخبار در قرن چهارم و پنجم، یکى از شبهات کلامى و ایرادهاى عمدۀ اهل سنّت بر شیعه به شمار مى‌رفته است؛ شیخ طوسى در مقدمۀ تهذیب از شیخ مفید نقل مى‌کند که یک شریف (در اصطلاح امروز: سید) به خاطر همین تعارض روایات …

توضیحات بیشتر »

توضیحاتی درباب نسخه‌ای تازه‌یاب یمنی از احادیث امیرالمؤمنین(ع)/ سید حمیدرضا میررکنی‌بنادکی

توضیحاتی درباب نسخه‌ای تازه‌یاب یمنی از احادیث امیرالمومنین(ع)/ سید حمیدرضا میررکنی‌بنادکی

شبکه اجتهاد: آثار فراوانی را سراغ داریم که نامشان در دست است و متنشان به دست ما نرسیده. همینطور نسخه‌ها‌‌‌ی فراوانی یافت می‌شود که ما هیچ اطلاعی تاکنون از موجودیت آن‌ها و حتی عناوینشان نداشته‌ایم. کتاب «احادیث امیرالمومنین علی (ع) بروایه عبدالعظیم و الحسنی و باملاء القاضی جعفر بن احمد الیمانی – من مخطوطات الزیدیه» جزو کتاب‌هایی است که نه عنوانش در دست بوده و نه متنش، اما به جهات مختلفی مهم است و به واقع لازم است اهل‌تحقیق توجه ویژه‌ای به آن داشته باشند؛برای آشنایی علاقمندان به برخی وجوه اهمیت این نسخه اشاره می‌کنیم. ۱. کتاب مذکور حاوی احادیثی …

توضیحات بیشتر »

«موافقت معنایی»؛ کتابی درباره معیارهای پذیرش حدیث

«موافقت معنایی»؛ کتابی درباره معیارهای پذیرش حدیث

کتاب «موافقت معنایی» با عنوان فرعی «موافقت گشتاری، موافقت تعبیری، موافقت فرانقشی» از مجموعه زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی روایت منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب «موافقت معنایی» که به تازگی از سوی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی منتشر شده است را می‌توان در شش واحد درسی برای دانشجویان و طلاب و محققان علوم حدیث و قرآن تدریس کرد. این اثر نوشته علیرضا قائمی‌نیا عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است. در این نخست این نظریه مطرح شده است که مراد از این موافقت «موافقت معنایی» است که به کمک اصول و قواعد معناشنانسی نوین، می‌توان بدان دست …

توضیحات بیشتر »

«فضای صدور حدیث» کتاب شد

«فضای صدور حدیث» کتاب شد

کتاب «فضای صدور حدیث و تأثیر آن در بازشناخت قضایای حقیقیه و خارجیه»، اثر حجت‌الاسلام حسین محققیان به چاپ رسید. این اثر که زیر نظر گروه حدیث پژوهی پژوهشکده معارف اهل بیت علیهم‌السلام، به رشته تحریر درآمده است، در ۲۸۴ صفحه منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، حدیث و میراث حدیثی شیعه، در عمل بستر اصلی انتقال معارف هدایت‌گرانه اهل بیت علیهم السلام به دوران‏‌های پسین است که علاوه بر بحث اعتبارسنجی آن، در ناحیه فهم صحیح مدلول و جهت توجه به کاربست صحیح روش‌های عقلانی و عقلایی فهم کلام،  لازم  و ضروری است. توجه  به فرهنگ، سیاست، جغرافیا و …

توضیحات بیشتر »

«اسباب ورود حدیث» اثر جدید استاد ربانی بیرجندی

«اسباب ورود حدیث» اثر جدید استاد ربانی بیرجندی

جدیدترین اثر حجت‌الاسلام محمدحسن ربانی بیرجندی، استاد حوزه علمیه مشهد و عضو هیئت علمی و مدیرگروه فقه و مبانی اجتهاد مرکز تخصصی آخوند خراسانی با عنوان «اسباب ورود حدیث» از سوی انتشارات بوستان کتاب منتشر و در اختیار علاقه مندان قرار گرفت. به گزارش شبکه اجتهاد، این اثر توانسته بخشی از جایگاه فقه الحدیث و غریب الحدیث را نشان داده و اهمیت این دو دانش را بیان کند، ولی در فهم محتوای حدیث و بلکه لغات حدیث در قواعدی می‌تواند ما را کمک کند که آن قواعد نقشی بسزا در فهم حدیث دارند. این کتاب در راستای کتاب اصول و …

توضیحات بیشتر »

ثبت‌نام مدرسه مجازی «حدیث پژوهی مقارن» آغاز شد

ثبت‌نام مدرسه مجازی «حدیث پژوهی مقارن» آغاز شد

فصل سوم مدرسه مجازی حدیث پژوهی مقارن با عنوان «تدوین جوامع حدیثی فریقین» از سوی گروه آموزشی علوم قرآن و معارف حدیث مرکز تخصصی آخوند خراسانی با مشارکت مدرسه عالی سطح چهار، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مرکز تخصصی مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی و مدرسه تخصصی امامت برگزار می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، مدرسه مجازی حدیث پژوهی مقارن با حضور علمی دکتر مجید معارف، استاد دانشگاه تهران با موضوع «بررسی تطبیقی رویکرد جامع نویسان نخستین در شیعه و اهل سنت»، حجت‌الاسلام والمسلمین سجادی‌زاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی با عنوان «جامع بخاری در مقایسه با کافی کلینی»، دکتر محمدهادی …

توضیحات بیشتر »

«خاورشناسان و حدیث شیعه» برای دومین بار تجدید چاپ شد

«خاورشناسان و حدیث شیعه» برای دومین بار تجدید چاپ شد

کتاب «خاورشناسان و حدیث شیعه»، بر اساس ضرورت گفتمان نقد آثار خاورشناسان در زمینۀ مطالعات حدیثی شیعه، نخست به شناسایی آثار آن‌ها و سپس، به تبیین و تحلیل مسئله‌ها، اندیشه‌ها و مبانی فکری و جریان‌‌ها و رویکردهای خاورشناسان پرداخته است. به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب «خاورشناسان و حدیث شیعه» به همت بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی برای دومین بار تجدید چاپ شد. این اثر به قلم علی حسن‌نیا نگاشته و در ۵ فصل تهیه و تدوین شده است؛ در فصل نخست مفاهیم پژوهش به همراه مروری کوتاه بر پیشینه مطالعات خاورشناسان در حدیث شیعه تعریف و در فصل دوم …

توضیحات بیشتر »

«تاریخ حدیث بحرین» کتاب شد

«تاریخ حدیث بحرین» کتاب شد

کتاب «تاریخ حدیث بحرین» تألیف دکتر مهدی سلیمانی آشتیانی از آثار پژوهشگاه قرآن و حدیث منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در سالیان متمادی، حدیث شیعه تحولات پر فراز و نشیبی را پشت سر گذارده است که گاه در اوج بوده و هواخواهان، مروّجان و مؤلّفان بسیار داشته و گاه از اقبال کمتری برخوردار بوده است. شناخت سیر تدوین حدیث شیعه در طول تاریخ و فراز و نشیب‌های آن و همچنین مناطق و مراکز آن به عهده  «تاریخ حدیث» است که رشته اى واسط میان دو دانش حدیث شناسى و دانش تاریخ است. در این کتاب تلاش شده است تا …

توضیحات بیشتر »

وثاقت با همه نوع انحراف مذهبی مگر غلو قابل جمع است/ وثاقت راوی غیرامامی باید در نزد امامیه پذیرفته شده باشد

وثاقت با همه نوع انحراف مذهبی مگر غلو قابل جمع است/ وثاقت راوی غیرامامی باید در نزد امامیه پذیرفته شده باشد

کرسی نقد کتاب «تضعیف راویان؛ بازخوانی مبانی و معیارهای عالمان رجالی در پنج قرن نخست هجری» امروز برگزار شد و ارائه‌دهنده بر این نکته تاکید کرد که وثاقت با همه نوع انحراف مذهبی مگر غلو قابل جمع است، البته نه اینکه غالی نمی‌تواند ثقه باشد، بلکه احتیاط شدید ائمه(ع) و باور درون مذهبی ما بر عدم نقل از آنهاست؛ همچنین نکاتی که بیانگر انحراف راوی ثقه است، قابل قبول است؛ و نیز وثاقت راوی غیرامامی باید در نزد امامیه پذیرفته شده باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی غلامعلی، استاد دانشگاه قرآن و حدیث و نویسنده کتاب «تضعیف راویان؛ …

توضیحات بیشتر »

گزارش‌هائی از درگیری فقهاء و غالیان در عصر امام صادق(ع)/ محمدباقر ملکیان

گزارش‌هائی از درگيری فقهاء و غاليان در عصر امام صادق(ع)/ محمدباقر ملکیان

شبکه اجتهاد: در شیعه دو جریان جلوه بیشتری دارد: یکی جریان معارفی، یعنی به مسائل معرفتی علقه دارند نه مسائل فقهی، چنان که محمّد بن سنان می‌گوید: «من أراد المعضلات فإلیّ، و من أراد الحلال و الحرام فعلیه بالشیخ، یعنی صفوان بن یحیى»(۱). جابر بن یزید، أبو الخطّاب، مفضّل بن عمر، معلّی بن خنیس در این جریان‌اند. البته در این جریان همه یکدست نیستند، یعنی ابو الخطاب و مفضّل و محمّد بن سنان همه اعضای این جریان فکری‌اند، ولی با رتبه بندی‌های مختلف. شاید بتوان این جریان را به دو شاخه مقبول و انحرافی تقسیم کرد. از همین روست که …

توضیحات بیشتر »

فصلنامه «علوم حدیث» ۱۰۰تایی شد

فصلنامه «علوم حدیث» 100تایی شد

یکصدمین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، (ویژه تابستان ۱۴۰۰) با ۱۱ مقاله حدیثی، به صاحب امتیازی دانشکده علوم حدیث و مدیر مسئولی آیت‌الله محمدی ری شهری به زیور طبع آراسته شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، شماره جدید فصلنامه علمی پژوهشی «علوم حدیث» به صاحب امتیازی دانشکده علوم حدیث و مدیر مسئولی محمد محمدی ری‌شهری، سردبیری رضا برنجکار و جانشین سردبیری سید محمد کاظم طباطبایی با ۱۱ مقاله علمی در ۲۷۲ صفحه چاپ و عرضه شد. در این شماره از فصلنامه علوم حدیث می‌خوانید: «پاسخ به چند پرسش درباره احادیث ساختگى (موضوع و مجعول) به قلم رضا استادی»؛ «معناشناسی …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics