قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: حدیث‌پژوهی

بایگانی برچسب: حدیث‌پژوهی

ملاحظاتی انتقادی درباره نشست تحلیل فهرستی استاد مددی: فرصت‌سوزی یا فرصت‌سازی/ سیدمحمدهادی گرامی

شبکه اجتهاد: اخیراً گفتگویی برخط میان استاد سیداحمد مددی و رابرت گیلیو و اندرو نیومن در خصوص تحلیل فهرستی برگزار شد که برخی آن را نقطه عطفی در تاریخ تعاملات علمای شرق با اندیشمندان غربی دانستند و در تنور این پندار بیش از پیش دمیدند. نمی‌خواهم در اینجا درباره اینگونه تحلیل‌ها و واکنش‌ها بحث مستقلی کنم، بلکه هدفم ارائه دیدگاهم درباره انگاره «مسلک فهرستی/ تحلیل فهرستی» است؛ چون به رغم حضور در نشست، امکان ارائه نظر و پرسش فراهم نشد و آن را به اینجا موکول کردم. با این حال، به این نکته اکتفا می‌کنم که حتی اگر اصل چنین …

توضیحات بیشتر »

گزارشی از نشست بی‌سابقه حدیث‌پژوهی

شبکه اجتهاد: کاربران علاقمند به حیطه‌های مرتبط با مطالعات اسلامی، گفتگوی مجازی استاد سید احمد مددی؛ استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با دو تن از اساتید برجسته غربی؛ پروفسور رابرت گلیو (استاد دانشگاه اگزتر) و پروفسور اندرو نیومن (استاد دانشگاه ادینبرا) را شاهد بودند. در این وبینار که به همت کالج اسلامی لندن برگزار شد، مباحثه‌ای درباره نظریه «تحلیل فهرستی» رقم خورد که استاد حوزه قم به ارائه نظرات خود پرداخت و پس از آن، آکادمسین‌ها مستقیماً پاسخ سؤالات خود را از ایشان جویا شدند. در ابتدای گفتگو، استاد مددی با توضیح درباره برخی مصطلحات علم‌الحدیث و …

توضیحات بیشتر »

نحوه برخورد امام رضا(ع) با روایات مشکل؛ از تبیین تا انکار

پژوهشگر حدیث حوزه با اشاره به روش‌های برخورد امام رضا(ع) با احادیث نادرست و مشکل، گفت: ائمه(ع) و به خصوص امام رضا(ع) عمدتاً از روش تبیینی و بعضاً از شیوه انکاری در این زمینه بهره می‌بردند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین یاسین پورعلی، پژوهشگر و حدیث‌پژوه حوزوی، در نشست علمی «شیوه‌های حل مشکل الحدیث عیون اخبار الرضا(ع)»، گفت: حدیثی که مفهوم ظاهری ارائه شده در آن شامل مطالب پیچیده‌ای است که مخاطب در نمی‌یابد و یا با یافته‌های پیشینی ما ناسازگار است، مشکل الحدیث گفته می‌شود. وی افزود: از بیشتر ائمه(ع) در تبیین احادیث مشکل، مطالبی رسیده است؛ امام علی(ع) …

توضیحات بیشتر »

تفکیک روایات «افتایی» و «تعلیمی»، قواعد و نمونه‌‌ها

تفکیک روایات «افتایی» و «تعلیمی»، قواعد و نمونه‌‌ها

شبکه اجتهاد: مسأله تعارض ادلّه و اختلاف احادیث از دیرباز مورد توجّه قرار داشته و حتّی می‌توان پیشینه آن را، همان‌طور که گزارش‌های متعدّد و همچنین برخی ابواب کتب روایی به خوبی نشان می‌دهند تا زمان خود امامان(ع) پی گرفت. پس از آن نیز فقیهان و اصولیان یا در نگاشته‌های اصولی خود به این مسأله پرداخته‌اند یا به تدوین رساله‌هایی جداگانه با محوریت همین موضوع دست یازیده‌اند. بنابراین چنین به نظر می‌رسد که برداشت صحیح از روایات نیازمند آگاهی از این مسأله و تعیین موضع درباره شیوه تعامل با احادیث متعارض است. نکته و پرسش قابل توجّهی که می‌تواند در نوع …

توضیحات بیشتر »

ضرورت توجّه به مصادر نصیریه در مطالعات شیعی/ محمدباقر ملکیان

ضرورت توجّه به مصادر نصیریه در مطالعات شیعی/ محمدباقر ملکیان

شبکه اجتهاد: مرحوم ‌آیت‌الله بروجردی و برخی از شاگردان ایشان بر این باور بودند که فقه و حدیث شیعه، حاشیه‌ای است بر فقه و حدیث عامه و یا به تعبیر ‌آیت‌الله سیستانی فقه شیعه مهیمن است بر فقه اهل سنت۱. در این یادداشت در صدد نیستم تا مقصود ‌آیت‌الله بروجردی وطرفداران این نظریه را به تفصیل بنگارم، اما خلاصه سخن این است که برای فهم روایات اهل بیت علیهم السلام باید از جو فقهی غالب آن روزگار که از آن فقها و مدارس فقهی اهل سنت است، اطلاع داشته باشیم، چرا که بسیاری از روایات اهل بیت در پاسخ به …

توضیحات بیشتر »

نقد و بررسی کتاب «آسیب‌شناسی حدیث» اثر عبدالهادی مسعودی

نقد و بررسی کتاب «آسیب‌شناسی حدیث» اثر عبدالهادی مسعودی

نشست علمی نقد و بررسی کتاب «آسیب‌شناسی حدیث» شامگاه شنبه، ۲۳ اسفندماه با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالهادی مسعودی، استاد دانشگاه قرآن و حدیث و نویسنده این اثر و با نقادی حجج‌اسلام سیدرضا مؤدب و محمدتقی دیاری بیدگلی، اعضای هیئت علمی دانشگاه قم برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام مسعودی در این نشست با بیان اینکه کتاب در مواجهه میدانی و تعامل با دانشجویان و اساتیدی که آن را تدریس کرده‌اند مورد بازبینی قرار گرفته است، گفت: با مواجهه با دانشجویان و اساتید متوجه شدم که موانع فهم حدیث بیش از این مواردی است که در کتاب‌های حدیثی دیگر بنده …

توضیحات بیشتر »

جدیدترین شماره «مطالعات فهم حدیث» منتشر شد

جدیدترین شماره «مطالعات فهم حدیث» منتشر شد

چهاردهمین شماره از مجله مطالعات فهم حدیث به صاحب امتیازی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در این شماره از مجله مطالعات فهم حدیث، مقالاتی با عناوین «احادیث مربوط به وجه تسمیه زنان: نقد محتوا با مبنای ریشه‌شناسی»، «احادیث نهی بکاء بر میّت در میانه فهم جهان‌شمول و بافت‌مدار»، «بررسی کیفیت افتراق روایات مکان و سبب نزول سوره‌ی انسان در تفاسیر الدرّ المنثور و نور الثقلین»،‌ «بررسی و تحلیل ادراج متنی احادیث در کتاب جواهر الکلام»،‌ «تاریخ گذاری روایات إختفاء سرّ و نقش غلات در آن»، «تحلیل تأثیر روایات اسرائیلی بر آراء فقهی مفسران تا پایان …

توضیحات بیشتر »

بررسی تطبیقی رابطه کتاب و سنت در منظر علامه طباطبایی و شاطبی/ نظریه طولی دانستن سنت در برابر قرآن، به تضعیف میراث روایی می‌انجامد

بررسی تطبیقی رابطه کتاب و سنت در منظر علامه طباطبایی و شاطبی/ نظریه طولی دانستن سنت در برابر قرآن، به تضعیف میراث روایی می‌انجامد

نظریه طولی دانستن سنت در برابر قرآن، چه قائلش به آن ملتزم باشد چه نباشد، به تضعیف میراث روایات می‌انجامد. وقتی می‌گویی فقط روایتی می‌پذیرم که موافق با قرآن است و از آن طرف، مضامینی که بیش از ۷۰ درصد آن در قرآن پیدا نمی‌شود، دیگر نمی‌توانی به این روایات عمل کنید! جزئیات مبحث طهارت و نماز را در کجای قرآن می‌خواهیم پیدا کنیم؟ اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین علی نصیری، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، محقق و مؤلف ۴۰ عنوان کتاب در حوزه‌های حدیث، قرآن و معارف اسلامی در ادامه نشست‌های مدرسه مجازی حدیث‌ پژوهی مقارن …

توضیحات بیشتر »

اگر به سنت تمسک نکنیم، آموزه‌های دینی نحیف خواهد شد/ قرائن به ما می‌رساند تقریر معصوم(ع) از چه بابی بوده است

اگر به سنت تمسک نکنیم، آموزه‌های دینی نحیف خواهد شد/ قرائن به ما می‌رساند تقریر معصوم(ع) از چه بابی بوده است

اگر یک کتاب فقهی برای صلاه در نظر بگیریم، از هزار حکم و سه هزار مسئله مستحبی که در نماز بیان می‌شود چقدر آن در قرآن بیان می‌شود؟ از این رو عمده بحثی که می‌تواند آموزه‌های دینی در مرحله استنباط معارف دینی و اعتقادی از آن به دست بیاوریم «سنت» است. سنت ترجمان قرآن کریم است؛ نقشی که خداوند متعال بر عهده پیامبر (ص) خود قرار داده؛ بنابراین اگر به سنت تمسک نکنیم، آموزه‌های دینی نحیف خواهند شد. اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی دلبری، دانشیار گروه علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی و محقق و مؤلف …

توضیحات بیشتر »

اصل در آموزه‌های دین قضایای حقیقیه است، مگر خارجیه بودن آن ثابت شود/ افرادی که معتقدند سنت از فرهنگ زمانه تاثیر می‌پذیرد، در صدد نفی حکم ثانویه هستند/ اثرپذیری اجمالی فهم متن و ارائه معنای جدید از «سنت»

اصل در آموزه‌های دین قضایای حقیقیه است، مگر خارجیه بودن آن ثابت شود/ افرادی که معتقدند سنت از فرهنگ زمانه تاثیر می‌پذیرد، در صدد نفی حکم ثانویه هستند/ برخی از روشنفکران «سنت» را کاملا نفی می‌کنند/ اثرپذیری اجمالی فهم متن و ارائه معنای جدید از «سنت»

استاد طباطبایی با اشاره به قاعده اولیه در آموزه‌های دینی، گفت: روند مشهور و متعارف در احکام فقهی، عرفی و اجتماعی نزد فقها آن‌گونه است که اصل در آموزه‌های دین قضایای حقیقیه هستند مگر آنکه خارجیه بودن آن اثبات شود و دلیلی بر مقید بودن زمان و مکان داشته باشیم. اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم طباطبایی، رئیس دانشکده علوم و معارف حدیث مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث، استادیار دانشکده و عضو هیات مدیره فصلنامه پژوهشی علوم حدیث است. او متولد ۱۳۴۴ در قم و دارای فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی فراوانی بوده و تاکنون بیش از ۱۰ کتاب و …

توضیحات بیشتر »

عرضه روایات بر سنت/ روش مضمون اجتهاد پرور است و روش طریق سطح نگر/ بحث سندی و طریقی و رجالی مهم است؛ اما نه به‌اندازه‌ی بحث مضمونی

عرضه روایات بر سنت/ روش مضمون اجتهاد پرور است و روش طریق سطح نگر/ بحث سندی و طریقی و رجالی مهم است؛ اما نه به‌اندازه‌ی بحث مضمونی

استاد شیخ محمد سند گفت: رکن اعتبار حدیث در نزد شیخ مفید به لحاظ مضمون است نه طرق روایات. صحت در کلام نجاشی، شیخ و ابن غضائری مضمونی است؛ بنابراین صحت از نگاه متقدمان، صحت مضمونی است و نه صحت طریقی. صحت مضمونی، به این معناست که یک گزاره‌ی روایی به قوانین اساسی اسلام (محکمات قرآن و سنت) عرضه شود و اگر مطابق بود، صحیح است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، مدرسه مجازی حدیث‌ پژوهی مقارن با محوریت «سنت‌ شناسی مقارن» با حضور اساتید: شیخ محمد سند، سید کاظم طباطبایی، علی نصیری و سید علی دلبری به همت مرکز آخوند خراسانی …

توضیحات بیشتر »

موفقیت‌های دارالحدیث در توسعه حدیث‌پژوهی در کشور

موفقیت‌های دارالحدیث در توسعه حدیث‌پژوهی در کشور

رئیس مؤسسه دارالحدیث با بیان اینکه توفیقات فعالیت‌های حدیث‌پژوهی و ایجاد مؤسسه دارالحدیث فقط مدیون عنایت و لطف خداوند است، گفت: امروز متون حدیثی دانشگاه‌ها به حوزه و دارالحدیث سپرده شده است. ۲۲ اثر به عنوان کتاب درسی در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود و وزارت علوم، هم بحث تدوین متون درسی حدیثی را به دانشگاه قرآن و حدیث سپرده است. به گزارش شبکه اجتهاد، آئین نکوداشت آیت‌الله محمدی ری‌شهری با عنوان «تجلیل از پنجاه سال حدیث‌پژوهی و دو دهه خدمت در حج و زیارت» با قرائت پیام رئیس‌جمهور و حضور آیات و حجج‌اسلام حسینی بوشهری، رضا استادی، سیدمحمد غروی، مسعودی خمینی، سیدعبدالفتاح …

توضیحات بیشتر »

فقدان نگاه منظومه‌ای به حدیث در حوزه

فقدان نگاه منظومه‌ای به حدیث در حوزه

رئیس مؤسسه فقاهت و تمدن‌سازی با بیان اینکه حدیث شیعه از پشتوانه علمی و مبنای مهم کلامی برخوردار است، گفت: نداشتن نگاه کلان و منظومه‌ای به جریان حدیثی شیعه از ضعف‌های حوزه است. یکی دیگر از جهاتی که در جریان حدیثی شیعه مورد غفلت واقع شده، نگاه از موضع کلامی است، اینکه اهل بیت(ع) نسبت به علمی که منتشر می‌کند و احادیثی که بیان می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام محمدتقی اکبرنژاد، رئیس مؤسسه فقاهت، در مراسم رونمایی از کتاب «اعتبار احادیث شیعه» با بیان اینکه ضعف فهم حدیث، از عوامل اصلی متهم کردن روایات به ضعف و جعل است، …

توضیحات بیشتر »

عرصه‌های نوین حدیث پژوهی؛ از اعتبار سنجی احادیث تا عصری‌سازی روایات و تجمیع قرائن عامه

عرصه‌های نوین حدیث پژوهی؛ از اعتبار سنجی احادیث تا عصری‌سازی روایات و تجمیع قرائن عامه

اینکه پذیرش خبر را منحصر کنیم به وثاقت راوی اشتباه است. ملاک پذیرش خبر وثاقت راوی است اما وثاقت فقط احتراز از کذب نیست بلکه شهرت و سرشناسی او هم مؤثر است. محققان غیرمسلمان هم درگیر این مسئله هستند و برای راستی آزمایی اخبار متعدد و گاه متناقض در این عصر ارتباطات و فضای مجازی تحقیقات و پژوهش‌هایی نموده و منتشر نموده‌‌اند و در نگاه آن‌ها هم، مبانی گرچه اسمشان عوض شده اما روش همان روش قدمای ما در اعتبار سنجی احادیث است. برای مثال، تحقیقی در برزیل انجام شده و مقاله آن موجود است که مبانی راستی آزمایی رسانه‌ای …

توضیحات بیشتر »

عناصر شکل‌گیری جوامع حدیثی با تأکید بر پایگاه جامع الاحادیث

عناصر شکل‌گیری جوامع حدیثی با تأکید بر پایگاه جامع الاحادیث

رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور در تبیین بررسی عناصر شکل گیری جوامع حدیثی با تأکید بر پایگاه جامع الاحادیث به بیان پنج ویژگی منحصر به فرد این پایگاه در مقایسه با دو کتاب شریف کافی و بحارالانوار پرداخت. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین بهرامی در نشست علمی مجازی «بررسی عناصر شکل گیری جوامع حدیثی با تأکید بر پایگاه جامع الاحادیث» از سلسله نشست‌های همایش مجازی «علوم انسانی- اسلامی، پژوهش و فناوری» که عصر امروز(شنبه ۲۲ آذر) از سوی مرکز تحقیقات کامپیوتری نور برگزار شد، با اشاره به جامع نگاری حدیث از گذشته‌های دور تا به امروز …

توضیحات بیشتر »

تعامل دو مکتب حدیثی شیعه و سنی/ محمود کریمیان

تعامل دو مکتب حدیثی شیعه و سنی/ محمود کریمیان

شبکه اجتهاد: پس از وفات پیامبر اسلام در اوایل سال یازدهم هجری و با تاثیرگذاری افراد ذی‌نفوذ در جامعه اسلامی، امّت اسلامی دچار افتراق شد و نحله‌های مختلف با دیدگاه‌های متفاوت کلامی، عقیدتی و فقهی پدیدار گشت و به مرور زمان و با پدید آمدن گروه‌های فکری جدید و یا تقویت نحله‌های پیشین این افتراق توسعه یافت و حد و مرزها تا حدود زیادی شفاف شد. اما از آنجا که تمامی این فرقه‌ها و گروه‌ها تحت لوای اسلام شکل گرفته بود، در عین افتراق و اختلاف فکری، نقاط کلی و کلان مشترکی نیز داشتند. علاوه بر آنکه غالباً به لحاظ …

توضیحات بیشتر »

یک بام و دو هوا؛ تضعیف و توثیق راویان شیعی در مصادر اهل سنت/ محمدباقر ملکیان

آيا اخباری با رجال مخالف است؟/ محمدباقر ملکیان

شبکه اجتهاد: با مراجعه به مصادر رجالی اهل سنت می‌بینیم تشیع ـ به معنی اعتقاد به ولایت بلافصل أمیر المؤمنین و برائت از خلفای دیگر ـ گناهی است نا بخشودنی، و اتهام به تشیع برای ذکر یک راوی در کتب ضعفاء کافی است. به این اقوال در تضعیف یک راوی تنها به جرم شیعه بودن بنگرید: ۱. قال أشهب: سئل مالک عن الرافضه؟ فقال: لا تکلّمهم ولا ترو عنهم فإنّهم یکذبون۱ ۲. حرمله بن یحیى قال: سمعت الشافعی یقول: لم أر أحداً من أهل الأهواء أشهد بالزور من الرافضه۲ ۳. المؤمل بن إهاب قال: سمعت یزید بن هارون یقول: لا …

توضیحات بیشتر »

اشکالات میراث حدیثی در گذشته و حال/ سیدحسن موسوی بروجردی

اشکالات میراث حدیثی در گذشته و حال/ سیدحسن موسوی بروجردی

شبکه اجتهاد: با وجود این همه مؤسسات و مراکز تحقیق و پژوهش و ساختمان‌های شکیل و بزرگ، و دوره‌های تخصصی در زمینه احیای میراث مکتوب، و کثرت انتشار کتاب‌های تحقیق و تصحیح شده قدمای شیعه و به ویژه میراث حدیثی، با غلاف‌های رنگارنگ و طرح‌های مختلف، و از همه مهمتر اهتمام دانش آموختگان و آموزان به قضایای تراثی و تاریخی و یا حتی مثلا نقد آن، این تصور و توقع به وجود می‌آید که نزدیک خواهد بود روزی که رفته رفته از مشکلات، خطاها و اشتباهاتی که در طول تاریخ در این میراث راه یافته کاسته شود. ولی با کمال …

توضیحات بیشتر »

سرنوشت سه کتاب مهم شیعی؛ امان از دست کاتبان نسخه‌های خطی/ سیدحسن موسوی بروجردی

سرنوشت سه کتاب مهم شیعی؛ امان از دست کاتبان نسخه‌های خطی/ سیدحسن موسوی بروجردی

شبکه اجتهاد: کاتبان نسخه‌های خطی حافظان تاریخ و فرهنگ یک تمدن هستند، امانت‌داری در انتقال میراث فکری و علمی و کیفیت این انتقال توسط آن‌ها اولین گزینه برای شناسایی و درجه‌بندی ایشان است، به‌طورکلی ناسخان به اقسام مختلفی تقسیم می‌‌شوند، یکبار کاتب خود از قشر عالمان است و کتاب را برای خود کتابت کرده، که در این صورت قطعاً نسخه دقیق و درست کتابت شده است، صورت دیگر آن است که کاتب از راه کتابت نسخه‌های خطی ارتزاق می‌‌کرده که این دسته بیشترین بخش ناسخان را شامل می‌‌شوند، آن‌ها نیز انواع گوناگونی دارند؛ دسته‌‌ای از ایشان یا فرهیخته و اهل …

توضیحات بیشتر »

شناخت قضایای حقیقیه و خارجیه راهی برای فهم بهتر حدیث

شناخت قضایای حقیقیه و خارجیه راهی برای فهم بهتر حدیث

مدرس حوزه علمیه مشهد اظهار داشت: برای حل معضلات حدیث باید شناخت درستی از قضیه خارجیه و حقیقه داشته باشیم. ممکن است ظاهر حدیثی قضیه خارجیه باشد لیکن در واقع قضیه حقیقیه باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، ‌حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی اسکندری، مدرس حوزه علمیه مشهد، عضو شورای علمی فقه و اجتهاد دفتر تبلیغات اسلامی در هجدهمین نشست تخصصی حلقه مطالعاتی حدیث شناسی مقارن با موضوع «شناخت ظرفیت جامعه هدف؛ پاشنه فهم سنت» که در مرکز تخصصی آخوندخراسانی برگزار شد، اظهار داشت: فهم صحیح پیامی که ادعای ماندگاری دارد به واسطه‌ی چند نکته است: ۱٫ پیام آورنده ۲٫ پیام گیرنده ۳٫ …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics