خانه / بایگانی برچسب: فقه و قانون‌گذاری

بایگانی برچسب: فقه و قانون‌گذاری

قانونگذار باید از تحلیل‌های جامعه شناسانه منتفع شود

وحدت امت یک «اصل فرا اصول» است/ مجمع تقریب باید اهل سنت را در کادر اصلی و سطح بالای خود حضور ببخشد

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه قانونگذار باید از تحلیل‌های جامعه شناسانه منتفع شود، گفت: باید کارگروهی متشکل از “فقیهان حقوق آشنا”، “حقوقدانان فقه آشنا” و “جامعه شناسان دین آشنا” به کمک قانون گذار بیاید. به گزارش شبکه اجتهاد، ‌حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در جمع گروه اندیشه ورز “جامعه شناسی و قانونگذاری” در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در قم گفت: بدون تحلیل‌های جامعه شناختی‌ نمی‌توان در دنیای پیچیده و چند ضلعی کنونی ورود پیدا کرد، از این رو لازم است از ظرفیت جامعه شناسان در فرآیند قانونگذاری استفاده شود و قانونگذار از تحلیل‌های …

توضیحات بیشتر »

شکل‌گیری قانون حمایت از اقلیت‌های دینی در سایه فقه شیعه

شکل‌گیری قانون حمایت از اقلیت‌های دینی در سایه فقه شیعه

شبکه اجتهاد: در اصل سیزدهم قانون اساسی آمده است: ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی تنها اقلیت‌های دینی شناخته می‌شوند که در حدود قانون در انجام مراسم دینی خود آزادند و در احوال شخصیه و تعلیمات دینی بر طبق آئین خود عمل می‌کنند. گفتار اول: مبانی دینی اساسی سازی ادیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی در مقام مطالعه‌ی مبانی اصل ۱۳ قانون اساسی، اولین سؤالی که به ذهن متبادر می‌شود آن است که چرا قانونگذار اساسی در مقام احصای ادیان شناخته شده تنها به سه دین زرتشتی، کلیمی و مسیحی اکتفا کرده و به سایر ادیان اشارهای نداشته است. آیا این موضوع …

توضیحات بیشتر »

لازمه اجرای احکام شرعی قراردادن فتوای منتخب در فرآیند قانون‌گذاری است

لازمه اجرای احکام شرعی قراردادن فتوای منتخب در فرآیند قانون‌گذاری است

عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گفت: نظام اجتماعی اگر بخواهیم احکام شرعی را اجرایی و عملیاتی کنیم اولا باید یک فتوا از میان فتاوا را برگزینیم زیرا «تقنین فقه» اختلاف آرای فقها را بر‌‌ نمی‌تابد؛ ثانیا فتوای گزینش شده را در فرآیند قانونگذاری قراردهیم تا به تصویب و تایید مراجع ذى صلاح برسد و در نتیجه اجرای آن از سوی قوای مجریه و قضاییه، تضمین شود. به گزارش شبکه اجتهاد، مجلس شورا در ایران قدمتی بیش از ۱۰۰ سال دارد و موجودیت آن ریشه در افکار و اندیشه‌‌هایی دارد که مبنای شکل گیری انقلاب مشروطه را ایجاد کرده …

توضیحات بیشتر »

بازاندیشی در اعتبار فقهی قانون‌گذاری مجلس/ اشکال ‌آیت‌الله گلپایگانی به تقنین مجلس و پاسخ امام

بازاندیشی در اعتبار فقهی قانون‌گذاری مجلس/ اشکال ‌آیت‌الله گلپایگانی به تقنین مجلس و پاسخ امام

استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) با استناد به قاعده «منطقه الفراغ» تقنین در اموری که با شرع مغایرت نداشته باشد را بی‌اشکال دانست و با اشاره به نامشروع دانستن قوانین مصوب مجلس شواری اسلامی از سوی برخی، علت وجود چنین دیدگاهی را دور ماندن از نگاه عرفی و اجتماعی عنوان کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، مجلس شورا در ایران قدمتی بیش از ۱۰۰ سال دارد و موجودیت آن ریشه در افکار و اندیشه‌هایی دارد که مبنای شکل گیری انقلاب مشروطه را ایجاد کرده است. نسبت مجلس شورا و دین و همچنین جایگاه فقها و فقه در این مجلس و محدوده قانونگذاری …

توضیحات بیشتر »

قانون‌گذار نمی‌تواند حکم شرعی را تغییر دهد/ تشخیص عدالت را نمی‌شود به مردم سپرد

قانون‌گذار نمی‌تواند حکم شرعی را تغییر دهد/ تشخیص عدالت را نمی‌شود به مردم سپرد

عضو هیأت علمی پژوهشکده فقه و حقوق در نقد مقاله «نقش عدالت در قانون‌گذاری در حکومت اسلامی»، گفت: در جایی که بتوان حکم ثانویه پیاده کرد که دیگر قانون گذاری بر خلاف شرع نشد، و اگر این عنوان ثانوی نتوانسته حکم شرع را تغییر دهد، و حکم شرعی سر جایش هست، خوب قانون گذاری هم‌ نمی‌تواند بر خلاف آن باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «نقش عدالت در قانون‌گذاری در حکومت اسلامی» به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی روز یک شنبه ۲۳ اردیبهشت در محل این پژوهشگاه برگزار شد. در این نشست علمی حجت‌‌الاسلام …

توضیحات بیشتر »

آیات قرآن نسبت به عدالت صوری و محتوایی اطلاق دارند

آیات قرآن نسبت به عدالت صوری و محتوایی اطلاق دارند

عضو هیأت علمی پژوهشکده فقه و حقوق با استناد به آیه ۱۵ سوره شوری و آیه ۲۵ سوره حدید، گفت: در هیچ کدام از این آیات، تعبیر به حکم شرعی نشده است و تعبیر به کتاب و یا تعبیر به ما انزل الله شده است که اعم از حکم شرعی است و شامل عدالت نیز‌ می‌شود. این آیه اطلاق دارد؛ هم عدالت صوری و هم عدالت محتوایی را شامل‌ می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «نقش عدالت در قانونگذاری در حکومت اسلامی» به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی روز یک شنبه ۲۳ اردیبهشت در …

توضیحات بیشتر »

نقش مقاصد شریعت در تأثیر مقتضیات زمان بر سیاست کیفری اسلام

نقش مقاصد شریعت در تأثیر مقتضیات زمان بر سیاست کیفری اسلام

این اثر پژوهشی نگاهی نو ‌به جایگاه مقاصد شریعت دارد و پس از تمهید مقدمات لازم، با استدلالاتی آن را به عنوان بخشی اساسی از ادله اجتهادی به شمار می‌آورد. کتاب «نقش مقاصد شریعت در تأثیر مقتضیات زمان بر سیاست کیفری اسلام» می‌تواند نقطه آغازی برای بحث درباره جایگاه و نقش مقاصد شریعت در اجتهاد و قانون‌گذاری باشد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، انسان‌ها و جوامع بشری دائماً در زمینه‌های گوناگون در حال تحوّل و تکامل‌اند. اگر بشر امروز را با انسان‌های چند قرن یا حتّی چند دهه پیش مقایسه کنیم، به‌وضوح شاهد تفاوت اساسی به وجود آمده در عرصه‌های مختلف …

توضیحات بیشتر »

اصل برائت و قاعده درء؛ ضوابط کیفرزدایی ثبوتی و اثباتی از برخی واقعیت‌های اجتماعی

قاعده درء با در نظر گرفتن ابعاد مختلف مربوط به جرم، نحوه وقوع آن، مجرم، شرایط اجتماعی او و بازخورد اجرا و عدم اجرای مجازات نسبت به مجرم در جامعه، اجرا می‌شود. اجرای قاعده درء در جرائم حق الناسی بسیار اندک است، بر خلاف جرائم مربوط به حقوق الهی. به گزارش شبکه اجتهاد، پیش نشست کنفرانس فقه، قانون و واقعیت‌های اجتماعی با عنوان «اصل برائت و قاعده درء؛ ضوابط کیفرزدایی ثبوتی و اثباتی از برخی واقعیت‌های اجتماعی» با سخنرانی مسعود امامی از پژوهشگران حوزه و دانشگاه ر در موسسه جرم شناسی دانشگاه تهران برگزار شد. امامی در این پیش نشست …

توضیحات بیشتر »

نقطه عزیمت قانون‌گذاری باید محصول اجتهاد فقها باشد

نقطه عزیمت قانون‌گذاری باید محصول اجتهاد فقها باشد

اصل حاکمیت ضوابط اسلامی می‌گوید ابتکار‌عمل باید دست فقه باشد. نقطه عزیمت قانون‌گذاری باید محصول اجتهاد فقها باشد. درحالی‌که اکنون به‌رغم گذشتن ۴۰ سال از انقلاب نقطه عزیمت قانون‌گذاری کارشناسی کسانی است که علوم معاصر را خوانده‌اند و التزامی هم نیست که کارشناسی‌شان بر اساس فقه باشد؛ لذا هنجارهای سکولار در شبکه قانون‌گذاری خودش را به جمهوری اسلامی می‌تواند تحمیل کند. به گزارش شبکه اجتهاد، هفته چهارم دوره آموزشی «رویکردشناسی فقه حکومتی» با سخنرانی آیت‌الله عباس کعبی، نماینده مجلس خبرگان و عضو پیشین شورای نگهبان، پنجشنبه گذشته به همت مدرسه آفاق برگزار شد. آیت‌الله کعبی بحث خود را «مسائل فقه …

توضیحات بیشتر »

«سایۀ میرزا»، تأثیر فکر نائینی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی

لزوم بازخوانی اندیشه‌های نائینی در بحث دوام و سقوط تمدن اسلامی/ نائینی معتقد بود آموزه‌های دینی ظرفیت همراهی حداقلی با مدرنیسم را دارد

خلاصه رأی عمده علمای نجف که در کتاب «تنبیه الأمه و تنزیه المله» انعکاس پیدا کرده است، تحدید و محدود کردن قدرت مطلقه سلاطین است. در آن زمان علما با سلطنت مطلقه قاجار مواجه بودند که به میل خود و تشخیص خود کشور را اداره می‌کردند و به هیچ قاعده و قانونی هم مقید نبودند.

توضیحات بیشتر »

نظام جامع نویسی قوانین کلید خورد/ رونمایی از آثار فقهی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس

وحدت امت یک «اصل فرا اصول» است/ مجمع تقریب باید اهل سنت را در کادر اصلی و سطح بالای خود حضور ببخشد

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با تاکید بر این که حمایت از تولید ملی تنها راه دستیابی به استقلال اقتصادی است، از کلید خوردن نظام جامع نویسی قوانین خبر داد و از آثار جدید فقهی این مرکز رونمایی کرد.v

توضیحات بیشتر »

راهکارهای مشروعیت قانونگذاری/ در موارد تعارض «فقه و قانون» می‌توان به قاعده الزام تمسک کرد

سطحی انگاری فقه یک آسیب بسیار جدی است/ امروز برای حوزه احساس خطر می‌کنم

اگر قانون را معتبر دانستیم در موارد تعارض فقه و قانون ـ در غیر موارد حکم ولائی ـ تنها را ه تصحیح عمل به قانون، تمسک به قاعده الزام است؛ زیرا وقتی قانون معتبر شد و مردم هم خود را ملزم به عمل به آن دانستند، در این حالت عمل به قانون ممکن است قابل توجیه باشد؛ هرچند این مبنا قطعی نیست.

توضیحات بیشتر »

کتاب «فقه و قانون‌گذاری» در بوته نقد قرار گرفت

کتاب «فقه و قانون‌گذاری» در بوته نقد قرار گرفت

شورای نگهبان طبق یک تفسیر مبنای عمل خود را «اجتهاد فقهای شورای نگهبان» دانسته است؛ لیکن در عمل مشاهده شده است که فتوای ولی‌فقیه نقش به مراتب پررنگ‌‌تری داشته است که این امر بر ابهام موضوع می‌افزاید. به گزارش شبکه اجتهاد، به همّت مرکز پژوهش‌‌های کتابخانه مجلس شورای اسلامی، جلسه نقد و بررسی کتاب «فقه و قانون‌گذاری، آسیب‌‌شناسی قانون‌گذاری در نظام جمهوری اسلامی» با حضور ابراهیم شفیعی سروستان مؤلف کتاب، آیت‌‌الله عباس کعبی، دکتر سیداحمدحبیب‌نژاد و حجت‌الاسلام دکتر جلیل محبّی برگزار شد. سخنان شفیعی سروستانی: پس از مدت‌های طولانی، نظامی بر پایه احکام اسلام تشکیل شد و قرار بر این …

توضیحات بیشتر »

آسیب شناسی قانون گذاری در نظام جمهوری اسلامی ایران

آسیب شناسی قانون گذاری در نظام جمهوری اسلامی ایران

از میان رویکردهای مختلف که در زمینه قانون گذاری مطرح شد تنها رویکردی که می‌تواند در عصر حاضر مبنای قانون گذاری قرار بگیرد، رویکرد کسانی است که ضمن پرهیز از افراط و تفریط‌های رویکردهای دیگر، نگرش نظام مند به دین، اصول گرایی در حوزه فهم دین و توسعه گرایی در حوزه تحقق دین، تکامل در روش اجتهاد و تجدید نظر در روش علوم را موردتوجه قرار داده اند و در دیدگاه آنان همه تلاش‌ها در جهت پی ریزی تمدن نوین اسلامی سامان می‌یابد. به گزارش شبکه اجتهاد از وسائل، خلاصه‌ای از کتاب «فقه و قانون گذاری، آسیب شناسی قانون گذاری …

توضیحات بیشتر »

حوزه‌های قانونگذاری اجراپذیرترین «فتوا» را انتخاب کنند

ملکه سبا بیانگر نگاه قرآن به حکومت‌داری زنان است

مهریزی در توضیح اجراپذیرترین «فتوا» بیان کرد: آنکه با مطالبات، واقعیت‌ها، ذهنیت‌ها و شرایط عمومی جهانی و ملی ما سازگاری دارد را اجراپذیرترین می‌گوییم. باید اجراپذیرترین فتوا را در قانونگذاری انتخاب کرد نه بدترین آن نسبت به شرایط جامعه. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مهدی مهریزی، یکی از فعالان جدی در حوزه حقوق زنان است که محتوای علمی دقیق و مفیدی در این زمینه تولید کرده است. او در یکی از مقاله‌های خود، تفاوت‌های فقهی میان زنان و مردان را تا ۱۷۰ مورد برشمرده و هر کدام از این زاویه که به سود مردان یا زنان بوده، بررسی …

توضیحات بیشتر »

در جمهوری اسلامی به دنبال فقه هستیم یا تفقه !

چالش ما با غرب در حوزه حقوق بشر بخاطر تعریف «بشر» است

به طور کلی قانون اساسی ما در اصول اولیه «تفقه» را اصل قرار داده است ولی در اصول جزئیه «فقه» را جایگزین کرده است؛ پس ما در جمهوری اسلامی در قانون اساسی تعارض داریم که به دنبال فقه بوده‌ایم یا تفقه. به گزارش شبکه اجتهاد، چهارمین نشست راهبردی فقه تمدن ساز با موضوع «حکم حکومتی و قانون‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران» با حضور حجت‌الاسلام دکتر جلیل محبی، عضو مرکز مطالعات حقوقی مجلس و جمعی از نخبگان حوزه و دانشگاه برگزار شد. محبی در ابتدای این نشست با طرح این سؤال که ما در جمهوری اسلامی به دنبال فقه هستیم یا …

توضیحات بیشتر »

نیازی به قانونی کردن همه احکام فقهی نیست

نیازی به قانونی کردن همه احکام فقهی نیست

حجت الاسلام وحدتی شبیری با اشاره به این که برخی احکام فقهی در سطح کلان به ضرر جامعه است، گفت: نیازی نیست هر چیزی که در فقه است را تبدیل به قانون کنیم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسن وحدتی شبیری، عضو هیأت علمی دانشگاه قم، در مراسم تجلیل از پژوهشگران برتر مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی که در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم برگزار شد، با بیان این که پژوهش باید بایسته‌هایی داشته باشد، گفت: انصاف علمی از مهم‌ترین مسائل در پژوهش است به این معنی که پژوهشگر تابع مقدمات و نتایج باشد و بی طرفانه به …

توضیحات بیشتر »

اجتهاد ناظر به قانون، طرحی برای کارآمدی قوانین برآمده از فقه

سه ساحت مهم تحول در حوزه علمیه

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با بیان این که امروز سرنوشت دین در جامعه بر اساس قانون و چگونگی اجرای آن رقم می‌خورد، گفت: بدون قانون سخن گفتن از کاکرد دین در حوزه سیاست گذاری جامعه بی معنا است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی، در مراسم تجلیل از پژوهشگران برتر مرکز تحقیقات اسلامی و مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی که در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم برگزار شد، اظهار داشت: مرکز تحقیقات مجلس از زمانی که بروز پیدا کرده به عنوان یک عامل واسط میان فضلا و مجتهدان …

توضیحات بیشتر »

چالش‌های فقهی در عرصه قانون‌گذاری و حکومت‌داری

چالش‌های فقهی در عرصه قانون‌گذاری و حکومت‌داری

محمدجواد ارسطا در بررسی مسائل حقوقی کشور و ارتباط آن با فقه حکومتی عنوان کرد: بعد از پیروزی انقلاب ما در هنگامی که می‌خواستیم قوانین را بر اساس فقه اسلامی تدوین کنیم با یک چالش‌هایی روبرو شدیم که بعدها فهمیدیم این چالش‌ها ناشی از نحوه نگاه ما نسبت به فقه بوده است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد ارسطا استاد سطح خارج حوزه علمیه قم و عضو هیئت علمی گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران در بررسی مسائل حقوقی کشور و ارتباط آن با فقه حکومتی گفت: بعد از پیروزی انقلاب ما در هنگامی که می‌خواستیم قوانین را بر اساس …

توضیحات بیشتر »

فاصله دیدگاه قوانین مجلس با فقه به حداقل برسد

مبلغی

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه با ارایه مشورت فقهی به مجلس، در پی تعامل بهتر مجلس و شورای نگهبان هستیم گفت: باید فاصله دیدگاهی قوانین مجلس با فقه به حداقل برسد. ‌به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در نشست مشترکی با حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی شب‌زنده‌دار،  عضو فقهای شورای نگهبان و رئیس مجمع مشورتی فقه این شورا، گفت: با ارایه مشورت فقهی به مجلس، در پی تعامل بهتر مجلس و شورای نگهبان هستیم. عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: اگر مجموعه مواد قانون یک موضوع، متضمن ناهماهنگی فیمابین خود از حیث منطق حقوقی باشد …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative