قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: گفت‌وگو (صفحه 4)

بایگانی برچسب: گفت‌وگو

گفت‌وگوهای علمی با موضوع فقه و دانش‌های وابسته

فقه کارآمد، باید برای حیات دنیوی هم برنامه داشته باشد

فقه کارآمد، باید برای حیات دنیوی هم برنامه داشته باشد

بایسته‌های فقه کار آمد با توجه به تعریفی که از کارآمدی داریم این است که نگاه به فقه متفاوت است یعنی کسانی که فقه را حداقلی معنا می‌کنند و مرادشان از فقه دستوراتی است که بین خالق و مخلوق  است و رعایت حریم‌های بین افراد است و طهارت و نجاست حلیت و حرمت مراد است و از حوزه اجتماعی فاصله می‌گیرد در حوزه و بین فقها چنین نظریات و افرادی وجود دارد مخصوصا در عصر غیبت تعبیر از حداقلی فقه می‌شود یعنی فقه باید زنده و وجود داشته باشد تا زمان ظهور امام زمان، که این مبنای صحیحی است. اختصاصی …

توضیحات بیشتر »

فقه نظام‌ ساز، نتیجه نگاه واقعی به فقه است/ فقه نظام بدون ولایت فقیه، مضحک است!

فقه نظام ساز، نتیجه نگاه واقعی به فقه است/ فقه نظام بدون ولایت فقیه، مضحک است!

در بین نظام‌های اجتماعی، مهمترین و اساسی‌ترین نظامی که نقش مدیریت کننده برای نظمات متنوع اجتماعی دارد، عبارت است از نظام سیاسی. این نظام سیاسی مبتنی بر شناخت و آگاهی نسبت به مدیریت اسلامی، همان چیزی هست که ما به آن ولایت فقیه می‌گوییم. بنابراین ولایت فقیه رکن نظام سیاسی اسلام هست؛ و نظام سیاسی اسلام، مدیر و مقوم دیگر نظام‌های اجتماعی در اسلام است. اختصاصی شبکه اجتهاد: در سال‌های اخیر یکی از چالش‌های مهمی که در حوزه فقه مطرح شده است، ناتوانی فقه سنتی در اداره امور جامعه است؟ در پاسخ به این چالش، نظریات متفاوتی مطرح است. عده …

توضیحات بیشتر »

مشروعیت را به نصب الهی می‌دانم و مقبولیت را به پذیرش مردم/ گزینش مردم شرط مقبولیت است نه مشروعیت/ از سیره آیت‌الله ‌‌بروجردی ولایت فقیه را استفاده می‌کنیم

مشروعیت را به نصب الهی می‌دانم و مقبولیت را به پذیرش مردم/ گزینش مردم شرط مقبولیت است نه مشروعیت/ از سیره آیت‌الله ‌‌بروجردی ولایت فقیه را استفاده می‌کنیم

هنگامی که قانون اساسی را می‌نوشتیم گفتیم که اگر در میان مراجع یک مرجعی باشد که دارای چنین شرایطی باشد و مردم به صورت خودکار و خود جوش او را پذیرفته باشند احتیاج به گزینش و انتخاب نیست و اما اگر چنین نباشد، یک نوع گزینش مردم شرط است، به خاطر مقبولیت نه مشروعیت. الان هم خبرگان چنین نقشی دارد. شبکه اجتهاد: آیت‌الله سبحانی در باب ولایت فقیه به صراحت تأکید دارد که قائل به نظریه امام خمینی (نظریه نصب) هست، اهمیت این موضوع از آن جهت است که برخی، این مرجع محقق را در زمره طرفداران نظریه انتخاب قرار …

توضیحات بیشتر »

شهید مطهری؛ طراح خطوط بنیادینِ اندیشه اقتصادِ اسلامی

شورای فقهی به ابعاد کلان مسأله بورس توجه ندارد

دکتر پیغامی گفت: متاسفانه به دلیل اینکه در حوزه و دانشگاه، مباحث فلسفی اقتصاد جایگاهی ندارد، آن لایه‌ای از اندیشه‌های شهید مطهری که فلسفه اقتصادی اسلام را در دنیای معاصر با مقتضیات زمان و مکان فعلی، برای انقلاب اسلامی تدوین شده است، مورد توجه قرار نگرفته است. آنچه که ما از شهید مطهری انتظار داشتیم و این انتظار به غایت انجام شده و هیچ نقصی در آن نیست، طراحی خطوط پایه‌ای و بنیادین اندیشه اقتصادی است که سئوالات بنیادینی که امثال آدام اسمیت در اقتصاد پاسخ دادند، شهید مطهری پاسخ دادند. به گزارش شبکه اجتهاد، شهید آیت‌الله ‌‌مرتضی مطهری(ره) از …

توضیحات بیشتر »

تعبیر «ارتباط صمیمانه» علامه طباطبایی با طرفداران دربار ظلم عظیم است/ علامه پیشرو فرهنگ‌سازی برای انقلاب بود

تعبير «ارتباط صميمانه» علامه طباطبایی با طرفداران دربار ظلم عظیم است/ علامه پيشرو فرهنگ‌سازی برای انقلاب بود

پس از فوت آیت‌الله بروجردی و به سبب وجود اقتضائات لازم برای حرکت انقلابی و نهضت سیاسی و دینی، حرکت امام‌خمینی(ره) آغاز شد و علامه پیشرو فرهنگ‌سازی برای انقلاب بود. منشأ این حمله‌ها به علامه، سریره سیاسی مبعوث از دلارهای دشمنان این انقلاب است تا چهره حقیقی یکی از دو بزرگوار، یعنی امام خمینی(ره) یا علامه طباطبایی و یا هردو را مخدوش نمایند. شبکه اجتهاد: در سال‌های اخیر شبهات متنوعی در نسبت علامه طباطبایی و انقلاب اسلامی مطرح گردیده است، پروژه‌‌ی مصادره یا تصرف علامه‌‌ی طباطبایی حلقه‌ای از کلان‌پروژه‌‌ای است که می‌کوشد تا نشان دهد که غالب نخبگان فقهی، فلسفی، …

توضیحات بیشتر »

چیزی با عنوان نگاه مردانه در احکام و فتاوا وجود ندارد/ اقتدارگرایی همیشه منفی نیست!/ عدم مشروعیت ولایت زنان، به جهت اخذ به قدرمتیقن از ادله نیست

چیزی با عنوان نگاه مردانه در احکام و فتاوا وجود ندارد/ اقتدارگرایی همیشه منفی نیست!/ عدم مشروعیت ولایت زنان، به جهت اخذ به قدرمتیقن از ادله نیست

تنها ملاکی که باید بدان توجه کرد این است که مواردی که از باب ولایات است بر اساس ادله‌ی تعبدی زنان نمی توانند مسئولیت های سنگینی که ناشی از ولایت است را بر عهده بگیرند مثلا آن جایی که جنگ است، آنجایی که قضاوت است، آنجایی که دفاع است، یا مسائل انتظامی است این موارد یک سری اقتضائاتی دارد که با روح زن و زن بودن سازگار نیست و باید توجه داشت که این نظر را نمی توان نگاه فمنیستی به زن پنداشت. اختصاصی شبکه اجتهاد: برخی معتقدند دانش فقه در ذات خود، دانشی اقتدارگرا است. این اقتدارگرایی نیز از …

توضیحات بیشتر »

باید مسئله رجوع به مرجعیت جمعی مورد توجه جدی قرار بگیرد/ وقتی که اقتصاد یک کشور می‌خواهد بر اساس فقه اداره بشود “الاحوط” نمی‌تواند پاسخ‌گو باشد

باید مسئله رجوع به مرجعیت جمعی مورد توجه جدی قرار بگیرد/ وقتی که اقتصاد یک کشور می‌خواهد بر اساس فقه اداره بشود "الاحوط" نمی‌تواند پاسخ‌گو باشد

در حوزه فقه اگر یک نگاهی داشته باشیم به آنچه که صورت گرفته، فکر می‌کنم در بسیاری از مباحث، خودمان را با این روند کم و بیش در حال تطبیق هستیم. به این معنا که جهانی می‌اندیشیم نه اینکه بر اساس آنچه که الان سعی می‌شود جهانی شود خودمان را تطبیق بدهیم، بلکه به این معنا که بر اساس اصول و قواعد و مبانی و شیوه‌ها و روش‌های سنتی خودمان، سعی می‌کنیم با مسائل جهانی برخورد کنیم بدون اینکه تحت تاثیر فضاهای جهانی‌سازی دستگاهای تبلیغاتی قرار بگیریم. اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از ادعاهای فقه در دنیای معاصر پاسخ به همه …

توضیحات بیشتر »

مرحوم اشکوری، پرتویی از مردم‌داری و آرمان‌خواهی شهید صدر بود/ می‌گفت: هر کس که نزد من بیاید، او را به آقای خامنه‌ای ارجاع می‌دهم

مرحوم اشکوری، پرتویی از مردم‌داری و آرمان‌خواهی شهید صدر بود/ می‌گفت: هر کس که نزد من بیاید، او را به آقای خامنه‌ای ارجاع می‌دهم

وقتی آقای اشکوری پس از سقوط رژیم بعث به‌نمایندگی از آقای سید کاظم حائری به نجف رفت، به ایشان گفته بود: درست است که من به‌عنوان نماینده شما می‌روم، ولی من مبلّغ افکار و اندیشه‌های امام خمینی(ره) خواهم بود. ایشان هم گفته بودند: این کار را بکنید. همچنین گفته بودند: هر کس که نزد من بیاید، من او را به آقای خامنه‌ای(مد) ارجاع می‌دهم. سید کاظم حائری نیز پاسخ داده بود: همین کار را بکن! شبکه اجتهاد: دکتر محمدعلی آذرشب در سال ١٣٢۶ش. در کربلا به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در دبستان و دبیرستان مُخَیَّم گذراند و …

توضیحات بیشتر »

آیا فقه با علوم انسانی، ناسازگار است؟

آیا فقه با علوم انسانی، ناسازگار است؟

هنجارها، روش‌ها و ابزارهای متناسب با خود را طلب می‌کنند؛ لکن فقه مدعی نیست که نباید از علوم بشری در این زمینه استفاده کرد، بلکه استفاده از علوم بشری در تشخیص موضوعات و انتخاب روش‌های متناسب و ایجاد ابزارهای مشروع جهت تحقیق آن اهداف و غایات همواره مورد توجه فقیهان بوده است؛ اگرچه ممکن است به حسب اشخاص و ادوار، و شرایط اجتماعی و تاریخی، فراز و فرودهایی داشته باشد. بسیاری از تاسیسات فقهی مانند عرف خردمندان، ضابطه‌‌های توانایی و قدرت، نظم شخصی و عمومی، عسر و حرجی بودن و نبودن، تشخیص اهم و مهم، تشخیص فاسد و افسد، و …

توضیحات بیشتر »

تجربه‌های عضو شورای تقویم مؤسسه ژئوفیزیک برای استخراج اوقات شرعی

از حدود ۱۰ یا ۱۲ سال پیش شورایی در مؤسسه ژئوفیزیک تشکیل شد به نام شورای تقویم و مسئولیت آن تعیین اوقات شرعی، استخراج تقویم قمری و تطبیق آن با تقویم شمسی است. فرا رسیدن ماه مبارک رمضان فرصت خوبی بود که به سراغ حجت‌الاسلام مهدی سهرابی از اعضای شورای تقویم برویم و دغدغه دقت در اوقات شرعی را با وی مطرح کنیم. شبکه اجتهاد: در آستانه ماه مبارک رمضان و با توجه به حساسیت بیشتر نسبت به اوقات شرعی در این ماه مبارک، خبرگزاری حوزه گفتگویی با حجت‌الاسلام و المسلمین مهدی سهرابی، عضو شورای تقویم مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران …

توضیحات بیشتر »

شهید صدر تلاش کرد که دروس ولایت فقیه امام ادامه و بازتاب یابد

شهید صدر تلاش کرد که دروس ولایت فقیه امام ادامه و بازتاب یابد

یکی از شاگردان مشترک امام خمینی و شهید صدر به نام شیخ علی اسلامی، این جزوه‌ها را به درس شهید صدر آورد و بین طلبه‌های درس ایشان تقسیم کرد و نسخه‌ای را هم به ایشان داد. شهید صدر نسخه را در مقابل جایگاه تدریس خود گذاشتند. فردای آن روز که برای درس فقه خدمت ایشان رفتم، دیدم یکی از طلاب به نام شیخ محی‌الدین که سن بالایی هم داشت، نزدیک شهید نشسته و جزوه را برداشته و مطالعه می‌کند. بالاخره به استاد گفت: «این را به من بدهید!» شهید صدر در جواب گفتند: «به شرط اینکه مطالعه کنید، مال شما …

توضیحات بیشتر »

توجه به خواست مردم در جهت پایایی نظام است/ تمایزات وجه جمهوریت در نظام مردم‌سالاری دینی

توجه به خواست مردم در جهت پایایی نظام است/ تمایزات وجه جمهوریت در نظام مردم‌سالاری دینی

با وجود ناکارآمدی‌ها ولی امتداد وضعیت مردم‌سالاری دینی برای پایایی نظام، ارزش بیشتری دارد تا اینکه در کوتاه مدت بخواهیم بخشی از بدنه نظام را از مردم جدا کنیم و مصلحت آن‌ها را بر خواست مردم ترجیح دهیم. اینکه در جمهوری اسلامی این‌قدر بر انتخابات و حمایت رهبری از منتخب مردم تأکید می‌شود، به همین واسطه است. به گزارش شبکه اجتهاد، شکل‌گیری نظامی که با عنوان نظام مردم‌سالاری دینی در ایران شناخته می‌شود، نظر به گذشت زمان، راه خودش را در ادبیات سیاسی اجتماعی دوران جدید باز کرده است. جذابیت این نظام در نگاه دیگران را شاید بتوان در تلفیق …

توضیحات بیشتر »

قائلین به تعارض فقه و اخلاق، نه اخلاق را می‌شناسند و نه فقه را!

قائلین به تعارض فقه و اخلاق، نه اخلاق را می شناسند و نه فقه را!

فقه با توجه به این که بیانگر احکام شرعی است و احکام شرعی در یک تقسیم بندی، به حکم تکلیفی و وضعی و احکام تکلیفی بر ۵ قسم به حرمت، وجوب، استحباب، کراهت، و اباحه تقسیم می‌شود و طبیعتاً تمام رفتارهای انسان را شامل می‌شود. به عبارت دیگر، موضوع فقه عبارت است از افعال مکلفین. فقه یا دین در قالب فقه در صدد است تا برای کلیه رفتار و اعمالی که از انسان صادر می‌شود حکمی را بیان نمایند و طبیعتاً با این نگاه فقه شامل احکام اخلاق و تمام گزاره های اخلاقی و کلیه آنچه که مربوط به تعیین …

توضیحات بیشتر »

اصول فقه راه را برای استنباط مسائل علوم انسانی از منابع دین باز می‌کند

حجت‌الاسلام معلمی با تأکید بر فهم قرآن و دین در پذیرش عقاید و اخلاق می‌گوید: ما نیاز به اصول فقه و قواعدی داریم که بتواند ما را در برداشت مسائل علوم انسانی از منابع دین کمک کند. به گزارش شبکه اجتهاد، در باب اصول فقه که مبنای اجتهاد است، کتب مختلفی به نگارش درآمده ولی جای کتاب یا کتاب‌هایی که به سیر مباحث و بررسی و تحلیل آن از شیخ مفید تا علمای معاصر (امام خمینی(ره) و شهید صدر) پرداخته باشد خالی است. در کتاب «اصول فقه جامع»، اولاً پیشینه هر بحث روشن می‌شود و ثانیاً سیر تحول آن و …

توضیحات بیشتر »

در طلبگی، درس خواندن و کار کردن، قابل جمع نیست/ آیت‌الله سیستانی گفت: عامل از بین رفتن حوزه نجف، صدام نبود، بلکه دوری علما از مردم بود!

در طلبگی، درس خواندن و کار کردن، قابل جمع نیست/ آیت‌الله سیستانی گفت: عامل از بین رفتن حوزه نجف، صدام نبود، بلکه دوری علما از مردم بود!

در رابطه با این موضوع در سطح واقع نه به صورت ایده‌آل، باید گفت که در عالم فرض منافاتی ندارد که طلبه‌ای هم تحصیل کند و هم در کنار آن به کاری اشتغال داشته باشد اما عملا تجربه نشان داده که درس خواندن و کار کردن باهم جمع نمی‌شود. اختصاصی شبکه اجتهاد: آیا طلبگی یک شغل است یا یک شان و جایگاه؟ در زمان حضرات معصومین اصحابی که در اطراف ایشان بودند چگونه معاش خود را تامین می‌کردند؟ اگر وابستگی حوزه به حکومت‌ها مذموم است آیا این وابستگی به مردم باعث عرف‌زدگی در حوزه و علمای حوزه نخواهد شد؟ راهکارهای …

توضیحات بیشتر »

قواعد اخلاقی، به دینی و سکولار قابل تقسیم نیست!

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی

تعریفی که ما از فقه داریم، خیلی متکفّل آموزه‌های اخلاقی نیست. تعریف فقه اگرچه «العلم بالاحکام الشرعیه الفرعیه من ادلتها التفصیلیۀ» است ولی در عمل، بیشتر به احکام الزامی و غیراخلاقی پرداخته است. به نظر می‎‌رسد دانش فعلی فقه، متکفل اخلاق نیست، ولی در واقعیت خلاف این اتفاق افتاده تا جایی که می‌شود گفت فقه عملا قواعد اخلاق را هم در نوردیده و پاره‌ای از بحث‌های اخلاقی را هم مورد توجه قرار داده است. اختصاصی شبکه اجتهاد: در سال‌های اخیر، دانش اخلاق به عنوان یکی از رقیبان فقه مطرح شده است. اخلاقیون با بیان گزاره‌های اخلاقی، برخی احکام فقهی را …

توضیحات بیشتر »

ضمانت اجرا برای پژوهش‌های علوم انسانی، ممکن نیست/ مبنای قانون گذاری باید فتوای فقیه حاکم باشد

ضمانت اجرا برای پژوهش‌های علوم انسانی، ممکن نیست/ مبنای قانون گذاری باید فتوای فقیه حاکم باشد

اساساً پژوهش‌های علمی این گونه نیست که مستقیماً با حوزه اجرا مرتبط باشد، لزوما هم نمی‌شود که این گونه باشد، چون پژوهش‌های نظری گاهی متفاوت است، گاهی همدیگر را خنثی می‌کند و این داشتن ضمانت اجرا برای پژوهش‌های نظری حوزه علوم انسانی، اندکی غیر قابل دسترسی است. اختصاصی شبکه اجتهاد: در سالهای اخیر و با رشد کمی و کیفی فقه‌های مضاف، تولیدات زیادی در این عرصه صورت گرفته است. در این میان اما پرسشی که مکررا فراروی پژوهشگران این عرصه قرار می‌گیرد این است که آیا این پژوهشها، ضمانتی برای اجرا نیز دارند یا صرف پژوهش برای پژوهش هستند؟ در …

توضیحات بیشتر »

تأسیس حکومت دینی را با ظهور پیوند نزنیم/ توان ما در جامعه‌سازی محدود است

تأسیس حکومت دینی را با ظهور پیوند نزنیم/ توان ما در جامعه‌سازی محدود است

نباید امر سیاسی و تأسیس حکومت دینی را در دوران غیبت در صورت امکان با مسئله ظهور پیوند بزنیم. بر اساس نگاه فقهایی مانند امام خمینی(ره)، تکلیف تأسیس حکومت بر فقیه یک واجب نفسی و مستقل از زمینه‌ساز بودن یا نبودن آن برای ظهور است. مگر ما می‌دانیم که ظهور یک سال دیگر یا دَه، صد و دویست سال دیگر است که بگوییم جمهوری اسلامی زمینه و مقدمه آن است؟ به گزارش شبکه اجتهاد، یکی از پیامدهای بحران کرونا و همه‌گیری جهانی آن، داغ شدن موضوعات مربوط به آخرالزمان است. در کشور ما به فراخور باورهای دینی مباحث مربوط به …

توضیحات بیشتر »

ناگفته‌های شهید حکیم از سال‌ها مراوده علمی، اجتماعی و سیاسی با شهید صدر

ناگفته‌های شهید حکیم از سال‌ها مراوده علمی، اجتماعی و سیاسی با شهید صدر

شهید صدر در بعد سیاسی هم ملت‌های اسلامی را به حمایت از انقلاب ایران و رهبر آن دعوت کردند و به‌رغم دشمنی عراق با ایران، در نجف به پشتیبانی از انقلاب اسلامی، طلاب را به راه‌پیمایی تشویق کردند. ایشان در تأیید انقلاب تلگراف‌های متعددی را به ایران فرستادند و برای شهادت شهید آیت‌الله مطهری مجلس فاتحه برگزار کردند که تنها مجلس فاتحه‌ای بود که برای شهید مطهری در نجف برگزار شد. شبکه اجتهاد: شهید آیت‌الله سیدمحمدباقر حکیم در عداد یاران و مراودان دیرین شهید آیت‌الله سیدمحمدباقر صدر بود و از منش علمی و عملی وی گفتنی‌های فراوان داشت. او در …

توضیحات بیشتر »

به خاطر سخنرانی در حمایت از امام، مورد تقدیر شهید صدر قرار گرفتم

به خاطر سخنرانی در حمایت از امام، مورد تقدیر شهید صدر قرار گرفتم

زمانی که حکومت پهلوی امام خمینی را به ترکیه تبعید کرد، من به کویت رفتم و در آنجا در حسینیه مرحوم آیت‌الله سیدعباس مُهری درباره شرایط و وقایع ایران سخنرانی و از امام تجلیل و تمجید کردم. شهید صدر هنگامی که از این موضوع مطلع شدند، آقایان شیخ اخلاقی قمی و سیدنوری اشکوری را نزد من فرستادند و گفتند: می‌خواهم سخنرانی شما در کویت را که در تجلیل از امام صحبت کردید بشنوم. من هم نوار آن سخنرانی را به آنان دادم که به شهید صدر بدهند. شبکه اجتهاد: راوی خاطراتی که در پی می‌آید از شاگردان و مراودان شهید …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics