چهارمین روز از سلسله کارگاههای مشق اجتهاد در مؤسسه عالی فقهی دارالهدی قم، با عنوان «محور مختص مقاله» و با ارائه استاد حکمت نیا برگزار شد.
استاد حکمت نیا در ابتدای این روز، ضمن پرداخت به نحوه مسئله یابی در مقاله، به یافتن مسئله پژوهشی با دقت در هر کنش و واکنش اشاره کرد و افزود: اینگونه است که پژوهشگر، نسبت به هر مسئله در اطراف خود دغدغه مند شده، بدان واکنش نشان داده و قلم میزند؛ مثلاً میتوان در مورد نحوه نشستن در کلاس جهت آموزش، دور نشینی یا وسط نشینی و تأثیر بیشتر هرکدام در فزایندگی آموزش نوشت. یا میتوان در مورد اینکه استنجاء با آب یا سنگ، کدام بهداشتی تر است، نوشت. جالب است بدانید همایشی در چین، با شرکت ۷۰۰ هزار نفر، در خصوص همین موضوع و با محوریت توالتهای عمومی برگزار شد!
استاد حوزه و دانشگاه، در ادامه ضمن ترسیم سیر نوشتن مقاله، خاطرنشان کردند: باید برای پژوهشِ خود، کف و سقفی معین کنید. کف آن فقه است که واجب و حرام را معین میدارد و سقف آن اخلاق است که آرمانهای موردنظر در پژوهش را بیان میدارد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، ضمن تعیین مسیر بین فقه و اخلاق توسط قرآن، یادآور شد: قرآن به ما میآموزد چگونه احکام را نهادینه کنیم و فرهنگ آنها را جااندازیم. بهعنوانمثال میتوان احکام زن که ممکن است ظالمانه پندار شود را از قرآن، با ارائه صحیح مطرح نمود.
در جلسه دوم از کارگاه «محور مختص مقاله» همراه با استاد حکمت نیا، بیان محورهای مختلف از عرصههای گوناگون فقه ارائه شد. پژوهشگران ضمن انتخاب ریزموضوع مقاله خود، با چالشهای موضوع خود آشنا شده و آن را ترمیم کردند.