اندیشوران فقهی

شبکه اجتهاد: بزرگمردی فقیه و شهید، را می‌شناسم که بیش از «نیم قرن»، مهمترین دغدغه‌اش نسبت به حوزه‌های علمیه، تبیین و تفهیم «ماموریت بنیادین حوزه‌های علمیه» برای «حوزویان و متولیان اداره حوزه» بود! آنچه در ادامه می‌آید، آخرین کلمات و بیانات آن امام شهید خطاب به حوزه‌های علمیه در منشور حوزه سرآمد و پیشرو است. او معتقد بود «ماموریت حوزه، …

در پی انتشار بیانیه‌ برخی نویسندگان منسوب به الازهر مصر، شورای فقهی مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی، به‌عنوان مرکز فقهی ـ حقوقی، پس از بررسی بیانیه مذکور، پاسخی را به شرح ذیل ارائه نمود و آمادگی خود را برای گفتگوی سازنده علمی با علمای الازهر در این خصوص اعلام کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، در بیانیه شورای فقهی مرکز تحقیقات …

استاد محمدجواد فاضل لنکرانی، رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، با بیان اینکه اینکه امروز میدان تحقیق در دین هزاران برابر گذشته است، نظریه «الاسلام هو الحکومه» به عنوان مهم‌ترین، بزرگترین و دقیق‌ترین نظریه فقهی و سیاسی امام راحل یاد کرد که متأسفانه روی آن کار نشده است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، استاد محمدجواد فاضل لنکرانی، رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، …

آیت‌الله حاج شیخ محمدابراهیم جناتی شاهرودی از چهره‌های برجسته علمی حوزه‌های علمیه قم و نجف اشرف که سالیان متمادی عمر شریف خویش را در مسیر اعتلای معارف نورانی مکتب اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام، تدریس، تربیت شاگردان و تحقیق و تألیف در علوم اسلامی سپری نمود، پس از عمری مجاهدت علمی در سن ۹۴ سالگی به رحمت ایزدی پیوست. به …

شبکه اجتهاد: یادداشتی با عنوان «خونِ آیت‌الله؛ فصل تازه‌ی اسلام‌گرایی» از آقای محسن حسام‌مظاهری منتشر شده است که روایتی مستشرقانه از حیات فکری-سیاسیِ رهبر شهید ارائه داده است. در این روایت، ظاهر اینست که ایشان در حال تمجید از شخصیت و کارنامه‌ی حضرت آقا است، لیکن ادبیات خاص آن قلم و اشارت‌های ظریفی که دارد، دلالت دیگری دارد!…(۱) ملاحظاتی بر …

شبکه اجتهاد: آیت‌الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه طی نامه‌ای به مدیران، کارکنان، مراکز، مدارس و نهادهای حوزوی کشور، پنج توصیه مهم برای شرایط حساس امروز ایران عزیز داشته است که می‌خوانید: بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین انه خیر ناصر و معین و صل الله علی محمد و آله الطیبین الطاهرین لاسیما بقیه اله فی العامین (ارواحنا فداه) …

شبکه اجتهاد: ظهور انقلاب اسلامی در ایران، نخستین نقطه عطف در روند تاریخی مطالعات آکادمیک غربیان در بازشناسی مذهب امامیه بود و تا کنون دستاوردهای مثبت و منفی زیادی در شناساندن شیعه امامی به غربیان داشته است. جنگ رمضان ایران ۱۴۰۴ش، پیامدهای مهم و اثرگذاری در شناخت غربیان از امامیه به دنبال خواهد داشت: ۱. دومین و مهم‌ترین نقطه عطف …

برگزاری رویداد علمی «رشته فقه تعلیم و تربیت حوزه علمیه خراسان؛ ضرورت و ظرفیت» با حضور معاونان علمی حوزه‌های علمیه کشور و خراسان، از عزم جدی این حوزه برای طراحی و تأسیس رسمی رشته «فقه تعلیم و تربیت» حکایت دارد؛ حرکتی که با تکیه بر شکل‌گیری حلقه‌های اجتهادی، تدوین اسناد و سرفصل‌های تخصصی، تولید آثار علمی و برنامه‌ریزی برای مقاطع …

 نوسازی ظرفیت‌های علمی و چابک‌سازی نهادی، نه یک انتخاب، بلکه الزامی برای استمرار مرجعیت دینی و پاسخگویی به مسائل مستحدثه در تراز حکمرانی اسلامی تلقی می‌شود. این هم‌اندیشی با نقد انفعال نهادی در برابر گسل‌های اجتماعی و فرهنگی تأکید کرد. ضرورت گذار از ساختارهای ایستا به حکمرانی هوشمند و مسئله‌محور و تدوین پروتکل‌های عملیاتی برای مدیریت بحران و ایجاد داشبورد …

اساتید حاضر در نشست مطرح کردند: بدون اصلاح فرآیندهای نهادی و پیوند نظام‌مند میان فقه و علوم مدرن، مقابله با بحران‌های نوپدید ملی ناممکن خواهد بود./ علوم اسلامی زمانی در برابر تهدیدها مقاوم خواهد بود که بتواند محصولی برتر و رقابتی در بازار نیازهای اجتماعی ارائه دهد./ ظرفیت‌سازی نهادی به معنای ایجاد ساختاری است که  در آن فقه از داده‌های …

استاد فقیهی، با طرح برخی از چالش‌های پیش‌روی مدیران جامعه اسلامی گفت: پرسش‌هایی از قبیل نسبت مصلحت عرفی با قواعد اجتهادی، مبانی مدیریت منابع انسانی در نظام اسلامی، و ماهیت فقهی یا ولایی سیاست‌گذاری عمومی، نشان می‌دهد که بدون حرکت به‌سوی «فقه نظام‌ها»، پاسخ‌گویی فقه به نیازهای واقعی جامعه با دشواری مواجه خواهد شد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد شیخ …

اساتید حاضر در نشست تاکید کردند: نمی‌توان از رشته‌های نظری و بنیادی توقع مداخله اجتماعی در حد ارائه خدمات مستقیم داشت، بلکه هدف اصلی از این رشته‌ها باید تولید نظریه‌های اجتماعی باشد/ برش‌های تخصصی کوتاه‌ مدت که نظام آموزشی حوزه، به پیروی از نسل چهارم دانشگاهی در غرب ایجاد کرده، فرصت انباشت علمی لازم برای تولید نظریه را از بین …

عضو شورای عالی حوزه تصریح کرد: در همه عرصه‌های فقه نظام، طرح تولید شده‌ی آماده برای اجرا داریم نه اینکه فقط حرفی زده شده باشد، اما باید کسانی باشند که در عرصه اجرا، این کارهای کارشناسی حوزه علمیه را در اولویت خود قرار دهند. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد محسن اراکی عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه در گردهمایی اساتید و …

نخستین همایش ملی «فقه و اخلاق؛ نسبت‌های علم‌شناختی» حضور آیت‌الله کریمی جهرمی، اندیشمندان، اساتید و پژوهشگران حوزه و دانشگاه در پژوهشگاه قرآن و حدیث قم برگزار شد. در این همایش یک‌روزه که نتیجه یک سال کار پژوهشی و برگزاری ۱۱ پیش‌نشست تخصصی بود، هفت تن از اساتید: علیرضا اعرافی، محمدتقی سبحانی، ابوالقاسم علیدوست، سید محمدمهدی میرباقری، محمد عالم‌زاده نوری،‌ هادی …

عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) با تشریح مؤلفه‌های فقه اجتماعی بیان کرد: یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های فقه اجتماعی این است که نسبت به مسائل فقهی، نگاه اجتماعی داشته باشیم. این بحث ریشه در اندیشه‌های شهید صدر دارد. شهید صدر می‌فرماید که نگاه فقهای ما به شریعت، به‌تدریج به یک نگاه فردی تبدیل شده و همین نگاه فردی حتی بر …

شبکه اجتهاد: این روزها که بحث اجتهاد زنان بیشتر مطرح است؛ آیا اساسا اجتهاد زنان در حوزه علمیه، مسئله بوده است یا خیر؟ مدیران دانش در حوزه حتی در جامعه‌ الزهرا(س) که ۹۰ درصد آنان آقایان هستند باید این نوع دغدغه‌ها را داشته باشند که به عقیده بنده ندارند. طبیعی است که مدیران دانش در حوزه چون عمدتا مردان هستند …

بانو زهره صفاتی با اشاره به منظومه‌ی فکری رهبر انقلاب، اجتهاد بانوان را نه یک امکان صرفاً نظری، بلکه «ضرورتی عینی» برای پاسخگویی به مسائل مستحدثه و هدایت فکری جامعه زنان دانست و در نقد دیدگاه‌های محدودکننده تأکید کرد: مدعیان خانه‌نشینی بانوان، منطق روشنی ندارند و جامعه امروز به حضور متخصصانه‌ی بانوان در عرصه‌های علمی، اجتماعی و فقهی نیاز مبرم …

شیخ انصاری در قریب به شصت مورد مستقل به دیدگاه‌های سیدمجاهد استناد کرده است. این حجم از ارجاع، نشان‌دهنده تأثیرپذیری عمیق و نظام‌مند او از استاد خویش است. این ارجاعات تقریباً تمام مباحث اصلی علم اصول، از مباحث مقدماتی و الفاظ تا حجج، اصول عملیه و تعادل و تراجیح را شامل می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر بلال شاکری، در …

استاد آملی لاریجانی ضمن تاکید برضرورت عبور از نگاه گزاره‌محور به دین و ترسیم نقشه راه‌ تحول علوم انسانی؛ با انتقاد از ترویج مصرف‌گرایی در رسانه‌های داخلی و صداوسیما، این پدیده را معلول فقدان تفکر نظام‌مند اسلامی دانست و گفت: وقتی نظام‌سازی اسلامی صورت نگیرد، مدیریت جامعه ناخودآگاه در دام «عقلانیت ابزاری» غرب می‌افتد که هدفش تنها محاسبه سود و …

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، با اشاره به ضعف مدیریت اقتصادی، خلق پول بی‌رویه، سوءتدبیر بودجه و سیاست‌های مالیاتی ناعادلانه، گفت: این عوامل اصلی فشار بر معیشت مردم و زمینه‌ساز دین‌گریزی هستند و از دولتمردان میخواهم برای اصلاح آن اقدام کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین استاد احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در …

استاد محمدتقی سبحانی اظهار داشت: ما نیازمند نوسازی دانش‌های اسلامی در یک چارچوب هماهنگ هستیم. در این چارچوب، فقه و اخلاق می‌توانند به عنوان دو دانش مکمل و عمیقاً مرتبط تعریف شوند که از مبانی معرفت‌شناختی و روش‌شناختی مشترک برخوردارند و به یک غایت واحد یعنی تکامل انسان در مسیر بندگی می‌اندیشند. این ایده، نه یک بازگشت به گذشته، بلکه …

شبکه اجتهاد: داستان امر خدای متعال به حضرت ابراهیم علیه‌السلام به ذبح فرزند بزرگوارش که این فرزند عطیه خدای متعال به ایشان بود بعد از این‌که ایشان تا سنین بالا فرزنددار نشده بود [بسیار درس آموز است]، این فرزند حلیم بنا به فرموده خداوند، تا به سن رشد رسید و همراه حضرت ابراهیم در کارها کأنّ مشارکت می‌کرد، همکاری می‌کرد، …

استاد علیدوست با بیان اینکه استنباط فقهی در همه معارف دینی کاربرد دارد، به نقل قولی از آیت‌الله معرفت پرداخت و گفت: ایشان کل قرآن را آیات‌الاحکام می‌دانست و از نظر من، شمارش آیات‌الاحکام رویکرد درستی نیست؛ زیرا نگاه انسان در تعیین تعداد آن‌ها تأثیرگذار است. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد ابوالقاسم علیدوست، در نشست علمی «نقش فقه در تفسیر …

شبکه اجتهاد: امروز در برابر پرسشی گشوده ایستاده‌ایم: آیا اندیشهٔ شهید محمدباقر صدر را می‌توان صرفاً پژواکی از گذشته دانست؟ یا آن‌که صدر از «موضوع پرسش» فراتر رفته و خود به «افقی» بدل شده است که از درون آن پرسش می‌کنیم؟ حقیقت آن است که حضور فکریِ صدر از قید زمان می‌گریزد؛ در اکنونِ ما امتداد می‌یابد، نه به‌مثابه حضوری …

اعضای ستاد برگزاری کنگره بزرگداشت آیت‌الله العظمی سید محمدهادی میلانی با حضور در حسینیه امام خمینی(ره) با رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کردند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این دیدار، ضمن قدردانی از برگزاری چنین کنگره‌ای، مرحوم آیت‌الله میلانی را یک شخصیت جامع‌الاطراف از لحاظ «معنوی»، «اخلاقی»، «علمی» و «اجتماعی و سیاسی» دانستند و تأکید کردند: آیت‌الله میلانی واقعاً احیاگر حوزه …

استاد هادوی تهرانی با بیان اینکه برخی فقط تکرار کارهای علمای گذشته را به نام اجتهاد بیان می‌کنند، تاکید کرد: برخی از شهرت‌ها، بی‌ریشه است و باید از آن بگذریم و خودمان اجتهاد جدید داشته باشیم؛ مثلا از مسلمات فقهای ما این است که کفار نجس هستند و اهل کتاب را هم به زمره کفار وارد کرده بودند؛ طبق نقل …

شبکه اجتهاد: حوزه شیعه در طول تاریخ هماره با جریان‌ها و رویکردهای گوناگون روبرو بوده و مکتب‌های فکری مختلفی را در خود جای داده است: از فقیهان و متکلمان و محدثان گرفته تا فیلسوفان و عارفان شیعه هر کدام با تفسیری از مبانی و منابع، در تولید میراث تمدنی ما سهم داشته و طیف رنگارنگی از ایده‌ها و اندیشه‌ها را …

استاد محمدتقی شهیدی با هشدار نسبت به «بی‌اعتنایی به تحقیق در اصول دین» و «ایجاد تردید میان عموم مردم»، از افرادی انتقاد کرد که بدون  آشنایی با مبانی فقه و اصول، باورهای دینی جامعه را دچار تزلزل می‌کنند. او همچنین با اعتراض به اطلاق عنوان «حجّهالاسلام» به کسانی که در وجود امام زمان(عج) تردید کرده و حتی تحقیق لازم را …

مدیر حوزه‌های علمیه خطاب به طلاب جوان گفت: حوزه نیازمند حفظ فقه سنتی و در عین حال گسترش مباحث فقه معاصر، مقایسه با حقوق نوین و پاسخ‌گویی به نیازهای دولت و جامعه است. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه در دیدار با طلاب و اساتید ایرانی مقیم حوزه نجف که در محل ساختمان مفتاح نجف اشرف حسینیه …

مسئله اصلی شهید صدر، تحقق اسلام در تمام ابعاد زیست انسان است. ایشان معتقدند که اگر ساختارهای یک جامعه بر اساس مبانی غیراسلامی شکل گرفته باشد، نمی‌توان از افراد انتظار داشت که صرفاً با اراده فردی، یک رفتار دینی را اصلاح کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، اولین نشست از سلسله نشست‌های آشنایی با زیست و اندیشه‌های شهید آیت‌الله سیدمحمد باقر …