همه مطالب

استفتائات جدید مطابق با فتوای رهبر معظم انقلاب از جمله: « نوسان‌گیری در بازار بورس و طلا»،«معامله خودروی معیوب»، «کسر بدهی بابت چک در سال خمسی»،  «شک در مانع داشتن مهر»، «خمس قبر خریداری شده» و «تکیه به ماشین دیگران بدون اجازه» منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، جدیدترین استفتائات مطابق با فتوای حضرت آیت‌الله خامنه‌ای منتشر شد. متن ذیل، …

کتاب «ضوابط و اختیارات نظام ولایت فقیه در عرصه خصوصی شهروندان» اثر حجت‌الاسلام والمسلمین سیدکاظم سیدباقری در گروه فقه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی تهیه و به زیور طبع آراسته شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در نگاه کلان نظریه ولایت فقیه، به‌ویژه قرائت امام خمینی (ره) از آن، این امر پذیرفته شده است که در نظام اسلامی، گستره اختیارات …

آیت‌الله سبحانی با بیان این که اعتراض سازنده امری قابل قبول است، بر ضرورت مقابله با اغتشاش و حفظ نظم عمومی تأکید کرد و گفت: حل مشکلات کشور به‌ویژه در حوزه معیشت مردم نیازمند هم‌فکری و هم‌دلی همه مسئولان است. نگاه‌ها و طرح‌های متعدد بدون اجماع، مانع اجرای برنامه واحد و کارآمد می‌شود و راه‌حل آن، تکیه بر عقل جمعی …

یک عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد: الگوی حکمرانی رهبر معظم انقلاب مانع فروپاشی نظام شد و اگر در آن مقطع الگوی دیگری از حکمرانی انتخاب می‌شد قطعاً حاکمیت و کشور با خطر فروپاشی مواجه می‌شدند و در چنین شرایطی قدرت‌یابی و تقویت ایران اسلامی و حفظ استقلال نه یک آرمان انتزاعی بلکه یک ضرورت راهبردی …

اختصاصی شبکه اجتهاد: در ادبیات اصول فقه امامیه، قاعده‌ «ترجیح به مخالفت با عامه» از جمله قواعدی است که همواره محل بحث، مناقشه و بازخوانی بوده است. این قاعده، در نگاه نخست، ساده و حتی تا حدی شعاری به نظر می‌رسد: هرگاه دو خبر متعارض در اختیار باشد، خبری که با عامه مخالفت دارد، مقدم است. اما آیا واقعاً مقصود …

شبکه اجتهاد: «فقه امنیت» در پهنه فقه معاصر، کوششی است در فهم و تنظیم قواعد دینی نسبت به امر نظم، حراست و تدارک مصالح عمومی در شرایطی که تهدیدها، خطرها و آسیب‌ها می‌توانند همگان را در معرض بی‌ثباتی قرار دهند. واژه بازار در قاموس فقه امنیت صرفاً به معنای محل مبادله کالا و خدمات نیست؛ بازار نمادی است از شبکه‌ای …

استاد آملی لاریجانی ضمن تاکید برضرورت عبور از نگاه گزاره‌محور به دین و ترسیم نقشه راه‌ تحول علوم انسانی؛ با انتقاد از ترویج مصرف‌گرایی در رسانه‌های داخلی و صداوسیما، این پدیده را معلول فقدان تفکر نظام‌مند اسلامی دانست و گفت: وقتی نظام‌سازی اسلامی صورت نگیرد، مدیریت جامعه ناخودآگاه در دام «عقلانیت ابزاری» غرب می‌افتد که هدفش تنها محاسبه سود و …

موضوع فقه، «کنش» ارادی انسان است و این قلمرو، علاوه بر افعال جوارحی، شامل کنش‌های جوانحی و شناختی نظیر باور، نیت و محبت‌ورزی نیز می‌شود. تمایز فقه و فناوری در ماهیت آن‌هاست؛ فقه دانشی «اکتشافی» برای دست‌یابی به حکم شارع است، در حالی که فناوری ماهیتی «ایجادی» دارد و فقه موظف به جهت‌دهی به این ابزارهای ایجادی است. به گزارش …

شبکه اجتهاد: جوامع انسانی بدون رهبران الهی، دچار سکون و رکودو در نهایت به فرومایگی و انحطاط  می‌رسند. تاریخ نشان داده است که مردان بزرگ، همچون موج‌هایی در دریای جامعه، سرنوشت ملت‌ها را رقم می‌زنند؛ موج‌هایی که گاه ویرانگر و گاه نجات‌بخش‌اند. در میان این موج‌آفرینان، پیامبران الهی جایگاهی والایی دارند، زیرا آنان با هدایت آسمانی، خِرد انسان را بیدار …

آیت‌الله مکارم شیرازی با ابراز نگرانی از وضعیت معیشتی مردم، گرانی افسارگسیخته و بی‌ثباتی قیمت‌ها را از عوامل اصلی نارضایتی‌های اجتماعی دانسته و افزود: کارگران و حقوق‌بگیران با حقوق ثابت نمی‌توانند خود را با افزایش روزانه قیمت‌ها هماهنگ کنند و همین مسئله موجب اعتراض می‌شود. هیچ دردی بدون درمان نیست و باید با مردم گفت‌وگو کرد و برای مشکلات آن‌ها …

شبکه اجتهاد: بررسی داده‌های میدانی، رسانه‌ای و الگوهای کنش در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد ناآرامی‌ها وارد فاز جدیدی شده‌اند که ماهیت آن با دوره‌های پیشین تفاوت معنادار دارد. این تغییر فاز نه به معنای تشدید فوری بحران، بلکه به معنای گذار از اعتراضات توده‌ای و هیجانی به الگوی فرسایشی، شبکه‌ای و نقطه‌ای است؛ الگویی که هدف آن بیش از «فتح …

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، با اشاره به ضعف مدیریت اقتصادی، خلق پول بی‌رویه، سوءتدبیر بودجه و سیاست‌های مالیاتی ناعادلانه، گفت: این عوامل اصلی فشار بر معیشت مردم و زمینه‌ساز دین‌گریزی هستند و از دولتمردان میخواهم برای اصلاح آن اقدام کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین استاد احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در …

 نشست علمی «آسیب‌شناسی قوانین موجود و خلأهای قانونی در موضوع مهریه با تأکید بر تسهیل نقدبودگی مهریه» در مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه قم برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست هم‌اندیشی «آسیب‌شناسی قوانین موجود و خلأهای قانونی در موضوع مهریه با تأکید بر تسهیل نقدبودگی مهریه» با مشارکت گروه آموزشی، فرهنگی و اجتماعی مرکز تحقیقات مجلس و معاونت پژوهش …

مراسم رونمایی از کتاب «عیار قانون مدنی در سنجش مشهور فقها» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، پژوهشگران حقوق و فقه، طلاب و دانشجویان در دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد. این نشست علمی و فرهنگی،با هدف بررسی و بازخوانی عمیق ریشه‌های فقهی قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران و نقش آن در اداره نظم اجتماعی و حقوقی برگزار شد. به …

شبکه اجتهاد: از هفده سال پیش (۲۰۰۹ میلادی) تا امسال فهرست سالانه «پانصد مسلمان تأثیرگذار جهان» توسط «مرکز سلطنتی مطالعات راهبردی اسلامی» در اَمان پایتخت اُردن‌هاشمی منتشر‌ و به عنوان یک ابزار تحلیلی برای رصد کانون‌های نفوذ در اقصی نقاط جهان اسلام عمل کرده است. نسخه سال ۲۰۲۶ (ناظر به اقدامات سال ۲۰۲۵) با سر ویراستاری دکتر طارق الجوهری (فارغ …

اختصاصی شبکه اجتهاد: اجتهاد به‌مثابه موتور پویای استنباط در فقه اسلامی، در گذار تاریخ تحولاتی ژرف را پشت سر گذاشته است. از دوران نخستین که تنها بر علم به ظواهر نصوص تکیه می‌شد، تا عصر شکوفایی تفریع و تطبیق، و سپس دوره‌های رکود و بازگشت، هر مرحله نمایانگر رویکردی خاص به منابع شریعت و نیازهای زمانه بوده است. آنچه در …

استاد محمدتقی سبحانی اظهار داشت: ما نیازمند نوسازی دانش‌های اسلامی در یک چارچوب هماهنگ هستیم. در این چارچوب، فقه و اخلاق می‌توانند به عنوان دو دانش مکمل و عمیقاً مرتبط تعریف شوند که از مبانی معرفت‌شناختی و روش‌شناختی مشترک برخوردارند و به یک غایت واحد یعنی تکامل انسان در مسیر بندگی می‌اندیشند. این ایده، نه یک بازگشت به گذشته، بلکه …

نوشتار پیش‌روی با اتکا به مبانی نظریّه‌ی نوین «فقه کلان» و بهره‌گیری از ادبیّات مدرن اقتصاد کلان، به واکاوی حکم شرعی سیاست «افزایش تعمّدی نرخ ارز» (Devaluation) توسّط دولت‌ها برای جبران کسری بودجه می‌پردازد. فرضیّه‌ این است که اقدام دولت در کاهش ارزش پول ملی به منظور کسب درآمد (Seigniorage) و کاهش تعهّدات حقیقی خود، مصداق بارز «غش در معامله …

شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر، تنها یک اصولی برجسته در امتداد سنت رایج حوزه‌های علمیه نبود؛ او بنیان‌گذار «مدرسه‌ای مستقل در علم اصول» است که با نوآوری‌های روشمند، نگاه تمدنی و بازتعریف کارکرد علم اصول، مسیر فقه شیعه را وارد مرحله‌ای تازه کرد. بررسی شخصیت‌های محوری در نشر افکار اصولی شهید صدر، تقریرات درسی ایشان و ویژگی‌های مکتب اصولی او …

شبکه اجتهاد: در ژرفای مباحث اصول فقه، یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌ها به حوزه عمل شارع بازمی‌گردد: آیا قانون‌گذار الهی می‌تواند اعتبارات عقلایی را منهدم کند؟ آیا شارع، آفریننده اعتبار است یا مصرف‌کننده اعتبارات عقلایی و جهت‌دهنده به آن؟ این پرسش، هرچند در نگاه نخست رنگی نظری دارد، در حقیقت بنیان فهم ما از نسبت دین با جهان متغیر انسانی را …

به باور استاد علیدوست اصل مشورت و پاسخ‌گویی در امور مردم از اصول بنیادین حکومت اسلامی است و باید رضایت و اقناع عمومی در فرآیندهای اجتماعی و تقنینی نیز مورد توجه قرار گیرد. به گزارش شبکه اجتهاد، هفتاد و دومین نشست از سلسله نشست‌های «یکشنبه‌های روش» با محوریت «روش‌شناسی حکمرانی تقنینی بر پایه موازین اسلامی» برگزار شد. در این نشست …

شبکه اجتهاد: داستان امر خدای متعال به حضرت ابراهیم علیه‌السلام به ذبح فرزند بزرگوارش که این فرزند عطیه خدای متعال به ایشان بود بعد از این‌که ایشان تا سنین بالا فرزنددار نشده بود [بسیار درس آموز است]، این فرزند حلیم بنا به فرموده خداوند، تا به سن رشد رسید و همراه حضرت ابراهیم در کارها کأنّ مشارکت می‌کرد، همکاری می‌کرد، …

آیت‌الله‌ جوادی آملی تصریح کرد: برخی احکام، ناظر به موضوعات اجتماعی خاص زمان صدور هستند و اگر موضوع دگرگون شود، حکم نیز نیازمند بازخوانی فقهی است. مسئله عاقله از جمله احکامی است که ریشه در ساختار قبیله‌ای جامعه بدوی داشته و در جامعه مدنی امروز باید با دقت اجتهادی بررسی شود. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد ابوالقاسم علیدوست به همراه …

 همزمان با پنجاهمین سالگرد رحلت آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی (ره)، دوره هشت‌جلدی منشورات کنگره بزرگداشت این مرجع برجسته شیعه منتشر شد؛ مجموعه‌ای که ابعاد علمی، فقهی، اجتماعی و فرهنگی این مرجع برجسته شیعه را بازمی‌تاباند. این دوره شامل آثار ارزشمند زیر است: «خاندان و اندیشه‌های آیت‌الله میلانی»، «اجازات آیت‌الله میلانی»، «منهج‌شناسی اصولی آیت‌الله میلانی»، «اراده در اندیشه اصولی آیت‌الله میلانی»، …

دستگاه فقاهت، در هیچ‌ یک از دستگاه‌های کشور حتی در صداوسیما حضور پر­رنگی نداشته و مجبور نبوده است که پاسخ دهد، ولی با قسمت قضا، مقداری پیوند اساسی پیدا کرده و بعد از انقلاب، مباحث قضا و شهادات ما رشد بسیاری یافته است. یک دلیل آن، مطالبه دستگاه قضا با ورود سریع فقها به دستگاه قضاوت است. این ورود در …

استاد علیدوست با بیان اینکه استنباط فقهی در همه معارف دینی کاربرد دارد، به نقل قولی از آیت‌الله معرفت پرداخت و گفت: ایشان کل قرآن را آیات‌الاحکام می‌دانست و از نظر من، شمارش آیات‌الاحکام رویکرد درستی نیست؛ زیرا نگاه انسان در تعیین تعداد آن‌ها تأثیرگذار است. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد ابوالقاسم علیدوست، در نشست علمی «نقش فقه در تفسیر …

شبکه اجتهاد: امروز در برابر پرسشی گشوده ایستاده‌ایم: آیا اندیشهٔ شهید محمدباقر صدر را می‌توان صرفاً پژواکی از گذشته دانست؟ یا آن‌که صدر از «موضوع پرسش» فراتر رفته و خود به «افقی» بدل شده است که از درون آن پرسش می‌کنیم؟ حقیقت آن است که حضور فکریِ صدر از قید زمان می‌گریزد؛ در اکنونِ ما امتداد می‌یابد، نه به‌مثابه حضوری …

اختصاصی شبکه اجتهاد: نظریه «منطقه الفراغ» برای نخستین‌بار با قلم آیت‌الله شهید سید محمدباقر صدر وارد ادبیات فقه شیعه شد. این نظریه به‌مثابه یکی از مهمترین جلوه‌های پویایی و انعطاف‌پذیری شریعت و سازوکار هم‌پایی آن با تحولات زندگی اجتماعی مطرح گردید؛ سازوکاری که ظرفیت راهبری فقاهت را در عرصه اداره ارتقاء می‌بخشید و ولی امر را قادر می‌ساخت تا متناسب …

اعضای ستاد برگزاری کنگره بزرگداشت آیت‌الله العظمی سید محمدهادی میلانی با حضور در حسینیه امام خمینی(ره) با رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کردند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این دیدار، ضمن قدردانی از برگزاری چنین کنگره‌ای، مرحوم آیت‌الله میلانی را یک شخصیت جامع‌الاطراف از لحاظ «معنوی»، «اخلاقی»، «علمی» و «اجتماعی و سیاسی» دانستند و تأکید کردند: آیت‌الله میلانی واقعاً احیاگر حوزه …

شبکه اجتهاد: یکی از خطاهای رایج در گفت‌وگو درباره اقتصاد اسلامی، خلط میان «غایت‌های ثابت شرعی» و «روش‌ها و سازوکارهای متغیر اجتماعی» است؛ خطایی که نتیجه آن، تولید فانتزی‌هایی ذهنی به نام اقتصاد اسلامی است؛ فانتزی‌هایی که بیش از آنکه از فقه تغذیه کنند، از ساده‌سازی واقعیت اجتماعی ناشی می‌شوند. در منطق قرآن، آنچه به‌صراحت مورد تأکید است، غایت عدالت …