آخرین اخبار

بدون «فقه نظامات»، پاسخ‌گویی فقه به نیازهای جامعه دشوار است/ فقه مدیریت تلاشی است بر پایه مقاصد شریعت و معارف قرآنی

بدون «فقه نظامات»، پاسخ‌گویی فقه به نیازهای جامعه دشوار است/ فقه مدیریت تلاشی است بر پایه مقاصد شریعت و معارف قرآنی

استاد فقیهی، با طرح برخی از چالش‌های پیش‌روی مدیران جامعه اسلامی گفت: پرسش‌هایی از قبیل نسبت مصلحت عرفی با قواعد اجتهادی، مبانی مدیریت منابع انسانی در نظام اسلامی، و ماهیت فقهی یا ولایی سیاست‌گذاری عمومی، نشان می‌دهد که بدون حرکت به‌سوی «فقه نظام‌ها»، پاسخ‌گویی فقه به نیازهای واقعی جامعه با دشواری مواجه خواهد شد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد شیخ …

Read More »

نوسازی ظرفیت‌های درونی؛ رسالت علوم اسلامی در برابر تهدیدهای ملّی

نوسازی ظرفیت‌های درونی؛ رسالت علوم اسلامی در برابر تهدیدهای ملّی

اساتید حاضر در نشست تاکید کردند: نمی‌توان از رشته‌های نظری و بنیادی توقع مداخله اجتماعی در حد ارائه خدمات مستقیم داشت، بلکه هدف اصلی از این رشته‌ها باید تولید نظریه‌های اجتماعی باشد/ برش‌های تخصصی کوتاه‌ مدت که نظام آموزشی حوزه، به پیروی از نسل چهارم دانشگاهی در غرب ایجاد کرده، فرصت انباشت علمی لازم برای تولید نظریه را از بین …

Read More »

سلوک وارستگی در سپهر علم و عمل/ علیرضا نوروزی

سلوک وارستگی در سپهر علم و عمل/ علیرضا نوروزی

اختصاصی شبکه اجتهاد: در پهنه علم و عمل، گاه انسان‌هایی پدیدار می‌شوند که نه تنها مظهر دانش‌اند، بلکه تجسم اخلاق، مدیریت و خدمت خالصانه به جامعه حوزوی و دانشگاهی نیز هستند. حجت‌الاسلام والمسلمین حاج سید مهدی نقیبی (رضوان‌الله‌علیه) یکی از همین چهره‌های برجسته بود؛ عالمی فرهیخته که بیش از چهار دهه با تدریس و مدیریت مدرسه علمیه امام حسن عسکری …

Read More »

لیست وجوهات شرعی دفاتر مراجع تقلید، رمضان ۱۴۰۴

لیست وجوهات شرعی دفاتر مراجع تقلید، رمضان 1404

دفاتر مراجع معظم تقلید لیست وجوهات شرعی و مقدار کفارات و عبادات را برای رمضان سال ۱۴۰۴ اعلام کرده‌اند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، یکی از پرسش‌های رایج مؤمنان، اطلاع از میزان وجوهات شرعی، کفارات و هزینه‌های مربوط به برخی عبادات است. دفاتر مراجع معظم با اعلام مبالغ مربوطه، زمینه را برای انجام تکالیف شرعی و …

Read More »

توصیه‌های آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی به سفیر ایران در واتیکان

تذکر آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی به رئیس جمهور

در دیدار حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین مختاری، با آیات عظام ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، بر «گسترش تعاملات فرهنگی و دینی»، «ایجاد رفت‌وآمدهای فرهنگی و شناخت متقابل»، «افزایش تبادلات علمی و فرهنگی»، «سفر اندیشمندان و جوانان مسیحی به ایران و اعزام طلاب ایرانی به واتیکان»، «برگزاری برنامه‌های مشترک علمی و نگارش کتاب‌های مشترک»، «بهره‌برداری رسانه‌ای از دیدار رهبران ادیان»، …

Read More »

نظام حقوق در حکمرانی اسلامی؛ جایگاه مردم در توازن مصلحت و شریعت/ محمدجواد قاسمی

نظام حقوق در حکمرانی اسلامی؛ جایگاه مردم در توازن مصلحت و شریعت/ محمدجواد قاسمی

شبکه اجتهاد: چهل و هفت سال است که خیابان‌های بهمن‌ماه، گواهی بر یک حضورِ مستمر و پر شور است. اما فراتر از این جلوه‌های باشکوه، یک پرسشِ مهم همواره در سایه انقلاب ما قرار گرفته است: در مهندسیِ قدرتِ دینی، جایگاه مردم کجاست؟ آیا حضورِ اکثریت، صرفاً نردبانی برای عبور از مقاطعِ بحرانی است، یا بخشی از نظام حقوقیِ لاینفکِ …

Read More »

بازخوانی سیر هفت‌گانهٔ اندیشه اقتصادی شهید صدر/ چرا نسخه‌های غربی در اقتصاد جوامع اسلامی کارساز نیستند؟

بازخوانی سیر هفت‌گانهٔ اندیشه اقتصادی شهید صدر/ چرا نسخه‌های غربی در اقتصاد جوامع اسلامی کارساز نیستند؟

منظومه اقتصادی شهید صدر در یک چارچوب هفت‌مرحله‌ای سامان می‌یابد: از «ضرورت اقتصاد اسلامی» و طرح نیاز جامعه به الگوی مستقل، تا «ماهیت اقتصاد اسلامی» و تمایز آن از علم اقتصاد؛ از «ویژگی‌های اقتصاد اسلامی» و هویت اخلاقی و جامع آن، تا «اصول اساسی اقتصاد اسلامی» به‌مثابه ستون‌های عدالت و مالکیت؛ سپس «قواعد کلی اقتصاد اسلامی» به‌عنوان ساختار راهبردی نظام، …

Read More »

بر مدار سنت حوزوی؛ روایت تصویری از سفر آیت‌الله اشرفی شاهرودی به قم

آیت‌الله حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، از علمای برجسته حوزه علمیه مشهد و از شاگردان آیت‌الله خویی و امام خمینی، در سفری چندروزه به شهر مقدس قم، ضمن زیارت حرم مطهر بانوی کریمه اهل البیت (ع) حضرت فاطمه معصومه (س) در چارچوب سنت دیرینه حوزوی، با مراجع عظام تقلید و شماری از علما و اساتید حوزه علمیه قم دیدار و …

Read More »

دیالکتیکِ قبض و بسط در علم اصول؛ آسیب‌شناسیِ گذار از «ایجازِ کاشف‌الغطاء» تا «هژمونیِ پساانصاری»/ سیدمرتضی میرزاده اهری

دیالکتیکِ قبض و بسط در علم اصول؛ آسیب‌شناسیِ گذار از «ایجازِ کاشف‌الغطاء» تا «هژمونیِ پساانصاری»/ سیدمرتضی میرزاده اهری

اختصاصی شبکه اجتهاد: مسأله‌ی «تورّم علم اصول» و نسبتِ میانِ حجم مباحث آموزشی با کارآمدیِ استنباطی، یکی از چالش‌های نه‌چندان نوپدید در حوزه‌های علمیه شیعه است. نوشتار حاضر با روی‌کردی تحلیلی-انتقادی، نخست به بازخوانیِ نقدِ تاریخیِ سیّدمحسن امین در کتاب «أعیان الشیعه» می‌پردازد؛ نقدی که بر پارادوکسِ روشیِ شیخ انصاری (میانِ ستایشِ ایجازِ کاشف‌الغطاء و نگارشِ مبسوطِ رسائل) تمرکز دارد. …

Read More »

همدلی با مردم؛ پاسخ به نسبت‌های نادرست علیه روحانیت

همدلی با مردم؛ پاسخ به نسبت‌های نادرست علیه روحانیت

متأسفانه خیلی از مشکلات کشور از جمله مسائل اقتصاد را به نام روحانیت تمام می‌کنند، درحالی که اینگونه نیست و کار در دست دیگران است. مردم باید بدانند ما از مشکلات آنان با خبریم و خودمان هم این مشکلات را لمس می‌کنیم و مانند آنها زندگی می‌کنیم. به مسئولان هم مکررا در مکرر تذکر داده‌ایم چه در جلسه خصوصی و …

Read More »

دفاع فقهی–اقتصادی از پولطلا به‌مثابه نظام پولی تورم‌گریز، عادلانه و قابل اجرا/ سید محمدصدرا متولی امامی

دفاع فقهی–اقتصادی از پولطلا به‌مثابه نظام پولی تورم‌گریز، عادلانه و قابل اجرا/ سید محمدصدرا متولی امامی

اختصاصی شبکه اجتهاد: مقاله «نقد و بررسی نظریه پولطلا» که توسط جمعی از پژوهشگران حوزوی در عرصه بانکداری نگاشته شده است، می‌کوشد نشان دهد که نظام پولطلا، فاقد قابلیت اجرا در اقتصاد مدرن است و مشکلاتی همچون تورم، بدهی دولت و نابرابری، ذاتی پول اعتباری نیستند. این مکتوب با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی نشان می‌دهد که نقد مذکور مبتنی بر خطاهای …

Read More »

الزامات تحول در ساختار تقنین/ نقطه عزیمت همه نظامات اجتماعی باید فقه باشد

الزامات تحول در ساختار تقنین/ نقطه عزیمت همه نظامات اجتماعی باید فقه باشد

عضو هیأت‌رئیسه مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختاری فرآیند تقنین در کشور، خواستار آن شد که هیچ طرح و لایحه‌ای بدون بررسی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس وارد دستور کار مجلس شورای اسلامی نشود و تصریح کرد: حوزه علمیه باید از ناظر بیرونی به کنشگر فعال و منبع مشروعیت‌بخش نظام قانون‌گذاری تبدیل شود. به گزارش شبکه اجتهاد، …

Read More »

فقه در میدان امنیت: مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه

فقه در میدان امنیت؛ مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا ابراهیمی در گفتگویی، چارچوب فقهی و حقوقی برخورد با اغتشاشات اخیر، از حق اعتراض مشروع تا مصادیق محاربه و افساد فی‌الارض، و نقش مباشر، شریک و مسبب در جرایم امنیت عمومی و اقتصادی را تبیین می‌کند. این مصاحبه خواندنی، نحوه رعایت دقت قضایی، مسئولیت کیفری و مدنی افراد و جایگاه فقه سیاسی در مواجهه با تهدیدات داخلی …

Read More »

اصول فقه، صراط مستقیم استنباط در مواجهه با تحولات معرفتی و اجتماعی

اصول فقه، صراط مستقیم استنباط در مواجهه با تحولات معرفتی و اجتماعی

شبکه اجتهاد: ذات اقدس نه تنها علم را بر ما واجب کرد، علوم فراوانی را برای ما مقرر کرد (یک)، به ابزار علمی سوگند یاد کرد؛ به قلم قسم یاد کرد به مرکّب قسم یاد کرد و به خود کتاب و علم که روشن است. اگر به مرکّب قسم یاد می‌کند: «ن» و اگر به قلم قسم یاد می‌کند: «و …

Read More »

حکمت یک حکم تاریخی/ سیدمجید ظهیری

سلمان رشدی

شبکه اجتهاد: حکم امام خمینی (ره) مبنی بر ارتداد نویسنده کتاب آیات شیطانی واکنشی مقطعی نبود؛ اعلام یک موضع تمدنی در برابر روندی بود که به نام آزادی بیان، توهین به مقدسات اسلامی را عادی‌سازی می‌کرد. این حکم نشان داد حرمت پیامبر اسلام برای مسلمانان خط قرمزی غیرقابل معامله است. چیزی که امروز سردمداران سیاسی غرب به ویژه آمریکا و …

Read More »

موتورسواری بانوان؛ از تقابل ارزش‌ها تا فرصتی برای اجتهاد/ محمدرضا فارسیان

موتورسواری بانوان؛ از تقابل ارزش‌ها تا فرصتی برای اجتهاد/ محمدرضا فارسیان

اختصاصی شبکه اجتهاد: موضوع امکان موتورسواری بانوان و صدور گواهینامه برای آنان، اگرچه در ظاهر ممکن است مسئله‌ای اجتماعی یا ترافیکی به نظر برسد، اما رفته‌رفته به یکی از آزمون‌های فقه شیعی در عصر ما بدل می‌شود. آزمونی که در آن، نه صرفاً یک حکم فردی، بلکه توانایی «فقه حکومتی» برای تنظیم عاقلانه و عادلانه نسبت میان ثابتات شریعت و …

Read More »

بنا بر مبانی مختلف فقهی
پیش‌بینی رؤیت‌پذیری هلال ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ قمری در ایران

شیوه‌نامه تعیین ابتدای ماه رمضان ۱۴۴۶

اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویه‌ای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت می‌گیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …

Read More »

فقه نظام اجتماعی در همه عرصه‌ها طرح اجرایی دارد/ با الگوی سرمایه‌داری نمی‌توان مشکلات مردم را حل کرد

فقه نظام اجتماعی در همه عرصه‌ها طرح اجرایی دارد/ با الگوی سرمایه‌داری نمی‌توان مشکلات مردم را حل کرد

عضو شورای عالی حوزه تصریح کرد: در همه عرصه‌های فقه نظام، طرح تولید شده‌ی آماده برای اجرا داریم نه اینکه فقط حرفی زده شده باشد، اما باید کسانی باشند که در عرصه اجرا، این کارهای کارشناسی حوزه علمیه را در اولویت خود قرار دهند. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد محسن اراکی عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه در گردهمایی اساتید و …

Read More »

واکاوی سازمان‌های بین‌المللی از منظر فقه سیاسی

واکاوی سازمان‌های بین‌المللی از منظر فقه سیاسی

کتاب «سازمان‌های بین‌المللی از نگاه فقه با تأکید بر قواعد فقهی» به اهتمام حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الله شریعتی عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی از سوی نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در ۳۲۲ صفحه منتشر و روانه بازار نشر شد؛ اثری که می‌کوشد نسبت فقه سیاسی اسلام با یکی از مهم‌ترین عرصه‌های سیاست معاصر، یعنی سازمان‌های بین‌المللی، را …

Read More »

تأملی آسیب‌شناسانه بر حکمرانی پیشرفت/ علی باشتنی سبزواری

تأملی آسیب‌شناسانه بر حکمرانی پیشرفت/ علی باشتنی سبزواری

شبکه اجتهاد: بحث از شیوه حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران، اگر قرار است تحلیلی، دقیق و درون‌حاکمیتی باشد، ناگزیر باید از سطح داوری‌های رایج درباره ناکارآمدی‌های اجرایی، خطاهای مقطعی یا ضعف برخی سیاست‌ها فراتر رود و به سطح عمیق‌تری ارتقا یابد؛ یعنی سطح منطق مسلط بر حکمرانی. در این سطح، مسأله نه اشخاص و نهادها، بلکه نحوه صورت‌بندی رابطه دولت …

Read More »

بازخوانی میراث اجتهادی امامیه در «مدرسه اصولی حلّه»

بازخوانی میراث اجتهادی امامیه در «مدرسه اصولی حلّه»

همایش بین‌المللی «مدرسه اصولی حلّه» با مشارکت عتبه مقدسه عباسیّه، مرکز تراث حلّه و پژوهشگاه قرآن و حدیث در شهر حلّه عراق برگزار شد. این رویداد علمی با حضور استادان و پژوهشگران ایرانی و عراقی، به بازخوانی میراث اصولی مکتب حلّه و واکاوی نقش آن در تحول روش اجتهاد امامیه پرداخت و مجموعه‌ای از مقالات تخصصی در محورهای فقه، اصول …

Read More »

عالم متعهد در عرصه دین و دیپلماسی فرهنگی؛ نگاهی تحلیلی به نقش‌آفرینی آیت‌الله عبدخدایی (ره)

عالم متعهد در عرصه دین و دیپلماسی فرهنگی؛ نگاهی تحلیلی به نقش‌آفرینی آیت‌الله عبدخدایی (ره)

اختصاصی شبکه اجتهاد: در تاریخ معاصر حوزه‌های علمیه، شماری از عالمان دینی کوشیده‌اند میان فقاهت حوزوی، آموزش دانشگاهی و حضور اجتماعی پیوندی فعال برقرار کنند. آیت‌الله دکتر محمدهادی عبدخدایی (ره) از جمله این شخصیت‌ها بود که مسیر علمی و عملی او، بازتابی از تلاش برای تداوم سنت اجتهادی خراسان در مواجهه با مسائل فکری و اجتماعی جهان معاصر به شمار …

Read More »

استاد مبلغی در نکوداشت احمد عمر هاشم مطرح کرد؛
گذار الازهر از «فقه مدارا» به «هندسه جدید معرفتی»

گذار الازهر از «فقه مدارا» به «هندسه جدید معرفتی»

عضو مجلس خبرگان رهبری با تشریح رویکرد نوین الازهر شریف، بازگشت به علم کلام با نگاه هستی‌شناسانه را تنها راه تحقق وحدت عمیق در امت اسلامی دانست و گفت: توصیه به مدارای اخلاقی و حتی فقهِ مدارا، اگرچه لازم است اما برای ایجاد وحدت اسلامیِ پایدار، کارآمدی نهایی را ندارد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان …

Read More »

تأملی بر حکم فقهی محاربه/ محسن رضایی

تأملی بر حکم فقهی محاربه/ محسن رضایی

شبکه اجتهاد: «امنیت» یکی از حقوق اساسی مردم در جامعه اسلامی است و نظام و حکومت اسلامی وظیفه حفظ امنیّت شهروندان، اموال عمومی، شهرها، روستاها و جاده‌ها را دارد. از نظر اسلام امنیت یکی از مهم‌ترین خطوط قرمزی است که کسی حق تعرّض به آن را ندارد لذا با متخلّفان در این زمینه برخورد می‌شود. کسانی که امنیت جامعه اسلامی …

Read More »

در نقد انگاره سکولاریسم وائل حلاق و تبیین تجربه تمدنی انقلاب اسلامی؛
فقه حکومتی و دیالکتیک تاریخ/ محمدرضا فارسیان

فقه حکومتی و دیالکتیک تاریخ/ محمدرضا فارسیان

اختصاصی شبکه اجتهاد: در میانه گفتمان‌های غالب حقوقی-سیاسی عصر مدرن که یا در دام سکولاریسم رادیکال غربی گرفتار آمده‌اند یا در رویای احیای خلافت تاریخی دست و پا می‌زنند، انقلاب اسلامی ایران به مثابه پدیده‌ای پارادایم‌شکن ظهور کرد که نه تنها جغرافیای سیاسی که نقشه معرفتی جهان اسلام را دگرگون ساخت. این انقلاب، با خلق مفهومی نوین از «حقوق عمومی …

Read More »

پولطلا در منظومه اقتصاد اسلامی؛ وحدت در آرمان، تقابل در روش/ محمد رحیمی

پولطلا در منظومه اقتصاد اسلامی؛ وحدت در آرمان، تقابل در روش/ محمد رحیمی

شبکه اجتهاد: در سپهر اقتصادی ایران پس از انقلاب، دو جریان فکری متمایز اما در عین حال هم‌خانواده، کوشیده‌اند پاسخی بومی و دینی به پرسش‌های پیچیده معیشت و توسعه ارائه دهند. از یک سو، مکتب اقتصاد اسلامی قرار دارد که به عنوان چارچوبی کلان و فراگیر، خواستار بازتعریف تمامی ارکان نظام اقتصادی از تولید و توزیع تا تجارت و مالی، …

Read More »

عقل در خدمت نص یا نص در ترازوی عقل؟ گزارشی از یک مناظره

عقل در خدمت نص یا نص در ترازوی عقل؟ گزارشی از یک مناظره

در مناظره‌ای با موضوع «جایگاه عقل در جغرافیای فقه»، استاد ابوالقاسم علیدوست، با تفکیک دقیق میان «فقه» به مثابه دانشی بشری و «شریعت» به عنوان حکم الهی معصوم، بر نقش عقل عملی در استنباط احکام تأکید کرد و اعلام داشت: ما در اجتهاد شیعه قائل به تبعیت احکام از مصالح و مفاسد هستیم، اما اجتهاد ما نص‌محور است نه مبنا‌محور …

Read More »

مناظره‌ای میان فلسفه و فقه پیرامون فقه/ محمد متقیان تبریزی

مناظره‌ای میان فلسفه و فقه پیرامون فقه/ محمد متقیان تبریزی

شبکه اجتهاد: مؤسسه مبارکه امام علی (ع) مناظره‌ای را میان دو استاد فلسفه و فقه پیرامون «نقش عقل در فقه» ترتیب داده و صوت و خلاصه‌ای از آن را هم منتشر کرد. این مناظره با چنین موضوعی، از اقدامات بسیار مفید و مثمر ثمری است که باید مکررا در حوزه علمیه تکرار شود. علی الخصوص با نظر به دغدغه‌ای که …

Read More »

ابعاد حکمرانی فقهی در گفت‌و‌گو با شریف لک‌زایی؛
حکمرانی دینی بر مدار جامعه‌سازی فقهی یا فضیلت‌های اخلاقی؟/ سیاست دینی را باید از ظاهرگرایی جدا کرد

حکمرانی دینی بر مدار جامعه‌سازی فقهی یا فضیلت‌های اخلاقی؟/ سیاست دینی را باید از ظاهرگرایی جدا کرد

اگر ما برای حکمرانی دینی به ظواهر توجه کنیم، این اولین خطا برای تهی کردن جامعه از آموزه‌ها و مفاهیم دینی است؛ بنابراین به باور من، نخستین شأنیت اتصاف به امر دینی ارزش‌ها و فضیلت‌هایی بالاتر از ظواهر و مناسک است. سیاست ما اگر توانست عدالت را برقرار کند، این یک سیاست دینی و سیاست متصف به دین است. به …

Read More »

مواجهه فقیهان با مفاهیم «قانون» و «دولت مدرن»

مواجهه فقیهان با مفاهیم «قانون» و «دولت مدرن»

شبکه اجتهاد: دولت مدرن» و «قانون» از مظاهر مدرنیته در عرصه اجتماع و سیاست است که جایگزین «حاکم» و «فرمان حاکم» در گذشته است. علیرغم آنکه برخی از فقیهان همچنان به «حاکمیت فرد و فرمان حاکم» در عرصه سیاست و کشورداری می‌اندیشند، اما برخی دیگر از فقیهان از ظرفیت‌های فقه برای عبور از «حاکمیت فردی» به «حاکمیت نهادی» استفاده کرده‌اند. …

Read More »
Real Time Web Analytics