شبکه اجتهاد: ریشه بسیاری از اعتراضات و اغتشاشات، شیطنتهای شیاطین جن و انس در میدان جدال همهجانبه و درگیری و رویارویی جریان حق و باطل است که ابتدائاً و عمدتاً در ناحیه قلوب و نظام تمایلات و احساسات است و امنیت روحی و روانی مردم را نشانه گرفته است و راه مقابله با این دستگاه طاغوت، «سکانداری قلوب» است که در روایات مهمترین کار علمای عصر غیبت شمرده شده است «یمسکون ازمه قلوب ضعفآء الشیعه کما یمسک صاحب السفینه سکانها» همچنین برای مقابله با این رویکردهای شیطانی لازم است در حکمرانی اسلامی، تقدم امنیت روانی بر سایر مؤلفههای اجتماعی مورد اهتمام قرار گیرد و توزیع منابع و فرصتها برای «امنیت روحی و روانی»، عادلانه و هدفمند صورت گیرد.این شیطنتها عبارتاند از:
۱. ایجاد حب دنیا و حرص و طمع به دنیا در قلوب مؤمنان و در نتیجه احساس فقر و نیاز، «مَنْ أَصْبَحَ وَ أَمْسَى وَ اَلدُّنْیَا أَکْبَرُ هَمِّهِ جَعَلَ اَللَّهُ اَلْفَقْرَ بَیْنَ عَیْنَیْهِ…»
احساس نیاز و فقر در جامعه، امنیت روانی را بهم میریزد حتی اگر جامعهای برخوردار از رفاه و ثروت کافی هم باشد، احساس نیاز و فقر او را بیچاره میکند، در جامعه امروز ما احساس فقر بیشتر از فقر است و چه بسا فقرای ما با بسیاری مشکلات و مصائب کنار میآیند و صبر میکنند اما اغنیای جامعه بخاطر احساس فقر و نیاز آشوب میکنند، همچنین احساس غنی (قناعت و رضایت به حد کفاف) مهمترین عامل صبر و تحمل مصائب و بلایا و مشکلات است… راهکار مقابله با این رویکرد شیطانی، تقویت ایمان به غیب و آخرت و مناسبات حیات طیبه است.
۲. وعده فقر و نیاز «الشَّیْطانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَ یَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشاءِ» و در نتیجه احساس یأس و ناامیدی (الفقر شدت القنوط) برای زدودن صبر و استقامت مردم در برابر ناملایمات و مشکلات، «الشَّیْطانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَ یَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ أللهُ یَعِدُکُمْ مَغْفِرَهً مِنْهُ وَ فَضْلاً وَ أللهُ واسِعٌ عَلیمٌ» (بقره/۲۶۸)
در برابر این رویکرد شیطانی، میبایست آیندهای سرشار از مغفرت، نعمت، برکت و فضل الهی، غلبه حق بر باطل و تصرف کانونهای قدرت و ثروت در جهان و نابودی دشمنان را به تفصیل، به تصویر کشید.
در این زمان بایستی همه تلاش علما و حاکمان این باشد که مردم دچار سستی و غم و اندوه نشده و به برتری و اعتلای حق ایمان قوی و یقین داشته باشند «وَلا تَهِنوا وَلا تَحزَنوا وَأَنتُمُ الأَعلَونَ إِن کُنتُم مُؤمِنینَ» و بر مسیر حق اصرار نمود گرچه بر اثر دشمنی و مزاحمت دشمنان به ظاهر دچار مصیبت و خسارت شویم اما نجات در پایبندی به حق است «قُلِ الْحَقَّ وَ اِنْ کانَ فیهِ هَلاکُکَ فَاِنَّ فیهِ نَجاتَکَ» گرچه این مسیر، مسیری دشوار و ناگوار باشد «اَلْـحَقُّ ثَقیلٌ مُرٌّ وَ الْباطِلُ خَفیفٌ حُلْوٌ» اما بایستی در برابر مرارتها و محدودیتها و سختیها و مشکلات این مسیر صبر نمود و از شیرینیها و حلاوتهای ظاهری تمدن باطل چشم پوشید «اِصْبِرْ عَلى مَرارَهِ الْحَقِّ وَ ایّاکَ اَنْ تَنْخَدِعَ لِحَلاوَهِ الباطِلِ»، صبر و استقامت در زمان توسعه باطل و در زمان اعمال محدودیتها و تحریمها، موجب صلابت و قدرت جریان حق شده و نهایتاً با قدرت بر سر باطل فرو خواهد آمد «نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَیَدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ.»
۳. اختلافافکنی و احساس غلبه اختلافات بر اشتراکات
ریشه بسیاری از اعتراضات، غلبه اختلافات بر اشتراکات است، اختلافات با تکیه بر اشتراکات در یک رویکرد مسالمتآمیز و خیرخواهانه قابل رفع است اما اعتراضات بخاطر ماهیت تقابلی و طلبکارانهاش کار را دشوار میکند، اشتراکات ما فراوان است، اشتراکات هویتی، قومی، مذهبی، منافع مشترک و … اما گاهی دشمن اختلافات را برجسته میکند، کار شیطان اختلاف افکنی است، برجسته کردن و بزرگنمایی اختلافات، تا جاییکه اشتراکات دیده نشوند! با غلبه اختلافات بر اشتراکات، اعتراضات شروع میشوند، اعتراضات گاهی موجب مخرج مشترک با دشمن و سوءاستفاده آنهاست که باید لااقل در فضای عمومی لب فروبست و سکوت نمود و صبر و تحمل پیشه کرد… در مقابل این رویکرد شیطانی، میبایست در یک فضای همدلی و صمیمانه، نقاط اشتراک و پیوندهای قومی، دینی مذهبی اعتقادی اجتماعی را برجسته نمود.
۴. سیاه نمایی و احساس غلبه ضعفها بر قوتها
جریان شیعه در سیر تکاملی خود، خصوصاً در عصر انقلاب اسلامی در حال رشد و پیشرفت است و غلیرغم همه مشکلات و معضلات موجود به قلّههای سعادت و عزت و سربلندی نزدیک است اما سیاهنمایی و برجستهسازی مشکلات، نواقص، کمبودها در چشم مردم، موجب نادیدهانگاشتن نقاط قوت و پیشرفتها و سبب ناامیدی از آینده و درنتیجه عدم صبر و تحمل و درنتیجه اعتراض و اغتشاش میشود. در مقابل این رویکرد شیطانی، لازم است فحدث بنعمت ربک؛ نقاط قوت و پیشرفتها با قوت روایت شوند.
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت