شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت
مدرسه زمستانه «فقه اجتماعی» در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) و با همکاری مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و انجمن مطالعات اجتماعی حوزه علمیه، در روزهای ۱ و ۲ بهمنماه ۱۴۰۴ و با حضور اندیشمندان و محققان حوزه و دانشگاه در شهر قم برگزار شد.
به گزارش خبرنگار اجتهاد، این دوره آموزشی – پژوهشی با هدف بازخوانی جایگاه فقه در عرصه اجتماع، تبیین پیوند میان فقه و علوم اجتماعی، و ترویج رویکردهای نظاممند در فقه کاربردی برگزار گردید و میزبان جمعی از اساتید برجسته حوزه و دانشگاه، پژوهشگران و طلاب علاقهمند به مطالعات اجتماعی بود.
مدرسه زمستانه فقه اجتماعی بر آن بود تا با تمرکز بر نظریهپردازی در حوزه فقه اجتماعی، به بررسی مسئلههای نوپدید در جامعه اسلامی از منظر فقهی بپردازد. تبیین جایگاه فقه در نظام فرهنگی و اجتماعی، شناخت قلمرو اجتماعی احکام و تفسیرهای اجتماعی از فقه الاهداف از دیگر محورهای مورد توجه در این مدرسه بود.
در افتتاحیه مدرسه زمستانه معاون پژوهش مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) حجتالاسلام والمسلمین قاسمی ضمن خیر مقدم به بیان اهمیت فقه اجتماعی و ترویج آن در حوزه علمیه پرداخت.
براساس این گزارش، در نخستین روز این برنامه، اساتید فقه اجتماعی حوزه علمیه به ایراد سخن پرداختند:
حجتالاسلام و المسلمین حمید پارسانیا در سخنرانی افتتاحیه، با تبیین مفهوم «مناسبات فقه و علوم اجتماعی»، به چگونگی تعامل ساختاری میان این دو حوزه معرفتی پرداخت و بر ضرورت گفتوگوی میان فقه و دانشهای انسانی تأکید کرد.
در ادامه، حجتالاسلام و المسلمین نصرالله آقاجانی به «مسئلهشناسی فقه اجتماعی» پرداخته و با اشاره به ضرورت تحول در روش فقه اجتماعی، بر نظاممند شدن مطالعات فقهی تأکید نمود.
حجتالاسلام و المسلمین محمدباقر ربانی با موضوع «قرائتهای معاصر فقه اجتماعی» به بررسی رویکردهای جدید در فقه جامعهمحور پرداخت.
در پایان روز اول، حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد ارسطا دیدگاه «فقه النظریه» شهید صدر را مورد ارزیابی قرار داد و ظرفیتهای این نظریه را در تحلیل نظاممند فقه اجتماعی تبیین نمود.
صبح روز پنجشنبه دوم بهمن، نشستهای تخصصی با محور «فقه فرهنگ» و «فقه نظام اجتماعی» ادامه یافت.
حجتالاسلام والمسلمین حسن غفاریفر در تبیین «فقه اجتماعی در اندیشه فقها» به بررسی دیدگاههای اساسی پیرامون جامعهمحوری در استنباط احکام پرداخت.
دکتر سید حسین شرفالدین در سخنرانی خود با موضوع «درآمدی بر فقه فرهنگ»، نسبت نهادهای فرهنگی و فقه را تحلیل کرد.
حجتالاسلام والمسلمین محمد عشایری منفرد در طرح «نگرش اجتماعی به فقه الاهداف»، به پیوند فقه اهداف با نیازهای اجتماعی روز اشاره کرد.
همچنین حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه با تبیین «فلسفه فقه الاجتماع» بر اهمیت بنیانهای نظری در تحول فقه اجتماعی تأکید داشت.
در بخش عصرگاهی نیز، حجتالاسلام والمسلمین امین اسدپور در سخنرانی خود با عنوان «مناسبات فقه و فرهنگ» به ضرورت بازخوانی فقه در بستر فرهنگ معاصر پرداخت.
حجتالاسلام والمسلمین حسن خیری با موضوع «فقه و نظام اجتماعی» به بررسی ساختارهای اجتماعی اسلام از منظر فقه نظامات پرداخت.
