مدیرگروه فقه اقتصادی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) اظهار کرد: لازم است اعضای شورای فقهی بانک مرکزی با شجاعت نظرات خود را درباره مشکلات شرعی نظام بانکی همانند صوری بودن عقود و جریمه تأخیر اعلام کنند؛ تنها در این صورت است که میتوانیم به افق روشنی برای نظام بانکی امیدوار باشیم و این شورا صرفاً توجیهکننده عملکرد نظام بانکی و فرمایشی …
Read More »اقتصاد و بازار
مسائل فقهی بیمه در گفتگو با اندیشوران
آن زمان که مرحوم صاحب عروه استفتاء را در باب بیمه پاسخ داد، باید بحثهای استدلالی را در این باره پیش میبردیم. امروزه میبینیم که بحثهای صورت گرفته در باب اجاره چقدر زیاد است؛ اما در باب بیمه بحثهای استدلالی کم است! پرداختن به مسئلۀ بیمه از ضرورت عصر جدید به شمار میآید و باید این بحث را شروع کنیم …
Read More »خلق پول بانکها کلاهبرداری و حرام است
آیتالله مکارم شیرازی در پاسخ به استفتاء جمعی از اقتصاددانان حوزوی در خصوص خلق پول بانکها، پاسخ داد: این کار مصداق اکل مال به باطل است زیرا سرمایهای وجود ندارد که آنها به وسیله آن معامله میکنند و از سوی دیگر باعث تورم و ضرر و زیان جامعه است و در مجموع بیشباهت به یک نوع کلاهبرداری نمیباشد که آن …
Read More »فقه فردی نتوانسته است به پرسشهای پولشویی پاسخ درستی بدهد/ لزوم بررسی جنبههای مختلف پولشویی
مؤلف کتاب «پولشویی از دیدگاه فقه و حقوق» با بیان اینکه فقه فردی نتوانسته است به پرسشهای فقهی پولشویی پاسخ درستی بدهد، گفت: لازم است در فقه باید درباره جنبههای مختلف پولشویی چون درباره حرمت و جرم انگاری، پیشگیری، کشف و گزارش، مجازات، ضبط و مصادره اموال، و همکاری بینالمللی در مبارزه با پولشویی بحث شود. به گزارش شبکه اجتهاد، …
Read More »شکلگیری پول مشترک در جهان اسلام به صورت شعاری مطرح میشود
حسینیاشکوری درباره نقش بازار مشترک اسلامی در تحقق وحدت میان جوامع مسلمان اظهار کرد: این اقدام بسیار خوبی است اما نباید در این زمینه شعاری عمل کنیم؛ چراکه مثلا شکلگیری پول واحد در جهان اسلام عمدتاً شعاری است اما معتقدم که در کنار رابطه سیاسی و فرهنگی باید رابطه اقتصادی را هم درنظر گرفت. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین …
Read More »اقتصاد روحانیت؛ از مسألهسازی تا نظامسازی
شبکه اجتهاد: سیاست شفافسازی نحوه توزیع بودجه بین مؤسسات و سازمانها که چند سالی است دولت دنبال میکند، بار دیگر بحث استقلال مالی روحانیت از دولت را در رسانهها و محافل داغ کرده است. حال که پردهها برافتاده و برخی احتیاطها بیمعنا شده، سخن گفتن از چند و چون و چرایی کمکهای مالی دولت به حوزههای علمیه موضوعی مهم و …
Read More »احکام مالی اسلام و پاسخ به ۸ شبهه
از شبهاتی که در شبکههای اجتماعی درباره احکام ضمانتی اسلام دست به دست میشود، این است که اصلا چرا باید بسیاری از احکام در اسلام ما به ازای مالی داشته باشد؟ آیا سرمایه داران میتوانند هرکاری بکنند و در پایان با خرج کردن مبالغی از عذاب خدا رهایی پیدا کنند؟! به گزارش شبکه اجتهاد، یکی از ترفندهای هجمه به یک …
Read More »«فقه مضاربه و احکام سرمایه گذاری» به قلم آیتالله مدرسی مکتوب شد
کتاب «فقه مضاربه و احکام سرمایه گذاری»، پژوهشی علمی در ادله و منابع فقه آن، از سوی آیتالله سید محمد تقی مدرسی از علمای عراق منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در چارچوب سلسله کتابهای فقه استدلالی، کتاب “فقه اسلامی: فقه مضاربه و احکام سرمایه گذاری، پژوهشی علمی در ادله و منابع فقه” از سوی آیتالله سید محمد تقی مدرسی …
Read More »رویکرد اعتباری به پول و نتایج فقهی و اقتصادی آن/ محمداسماعیل توسّلی
علامه طباطبایى (ره) در بحث اعتباریات و علوم غیرحقیقیه، اعتبار را عبارت دانسته است از: «اعطاى حد چیزى به شىء دیگرى که این حد را ندارد. از جمله اعتبارها یا به گفته جان سرل، حقایق نهادی که زندگی اقتصادی بشر را متحول ساخت، پول است». شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین محمداسماعیل توسّلی، استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی (ره)، در یادداشتی …
Read More »قرضالحسنه تعاونی در اسلام: الگوی جدید توسعه فعالیتهای قرضالحسنه در کشور
کتاب «قرضالحسنه تعاونی در اسلام: الگوی جدید توسعه فعالیتهای قرضالحسنه در کشور» به قلم حجتالاسلام سیدعباس موسویان و حسین میثمی، به کوشش انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی (موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر) منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، عقد قرض و قرضالحسنه، یکی از مهمترین نهادها و ابزارهای اسلامی جهت پاسخگویی به نیازهای فقرا و گروههای پائین و …
Read More »ضرورت تفکیک بین بهره طبیعی و بهره قراردادی
ششمین پیش نشست همایش ملی نقش انقلاب اسلامی در تأسیس و توسعه علوم انسانی با موضوع «تحولات مفهومی ربا، بهره و بانک در پنجاه سال اخیر در جوامع اسلامی» توسط گروه سیاست با همکاری گروه اقتصاد پژوهشگاه در قم برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سید عباس موسویان عضو هیات علمی گروه اقتصاد پژوهشکده نظامهای اسلامی پژوهشگاه در …
Read More »جزئیاتی از نخستین جلسه شورای فقهی رسمی بانک مرکزی
نخستین جلسه شورای فقهی رسمی بانک مرکزی، روز چهارشنبه ۲۳ مهرماه با حضور اکثریت اعضا در بانک مرکزی برگزار و درباره اساسنامه شورا بحث و تبادل نظر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، شورای فقهی بانک مرکزی سالها جنبه مشورتی داشت و مصوبات آن لازمالاجرا نبود که همین موضوع انتقاد فقهای این شورای فقهی و بسیاری دیگر از صاحبنظران امور بانکی …
Read More »مسئلۀ بیمه بالاتر از دایره فقه فردی است/ کراهت و مستحب در فقه فردی، در فقه حکومتی حرام و واجب میشود/ تمام مصارف عقلایی از مئونه بهحساب میآید
اختصاصی شبکه اجتهاد: آیتالله شیخ محمّد سند از جمله مدرسین عالی رتبه فقه و اصول در حوزۀ نجف است. تقریراتی که از ایشان تحت عنوان فقه المصارف و النقود در رابطه با مباحث مالی از جمله ضمان الفعل و عقد التأمین به طبع رسیده ما را بر آن داشت که گفتگویی در زمینۀ بیمه با ایشان انجام دهیم. معوّض دانستن …
Read More »تحلیل فقهی بر فعالیتهای شرکت سرمایه گذاری تأمین اجتماعی «شستا»/ عبدالله آرام
اختصاصی شبکه اجتهاد: مسئلۀ تعاون در فقه فردی و اجتماعی از جایگاه ویژهای برخوردار است. خداوند متعال در این باره در قرآن میفرماید: تعاونوا علی البرّ و التّقوی و لاتعاونوا علی الإثم و العدوان. یکی از مواضع عامّ البلوایی که امروزه میتواند مصداق فراز ایجابی و یا تحریمی این آیۀ شریفه باشد و متأسّفانه از آن غفلت شده است، مسئلۀ …
Read More »اولین شورای فقهی بانک مرکزی برگزار شد/ نظارت بر بانکداری بدون ربا
اولین جلسه شورای فقهی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در اجرای ماده ۱۶ قانون برنامه ششم توسعه کشور، به ریاست عبدالناصر همتی رییس کل بانک مرکزی تشکیل شد. به گزارش شبکه اجتهاد، این شورا با هدف اطمینان از اجرای صحیح عملیات بانکی بدون ربا در نظام بانکی کشور و اظهار نظر نسبت به رویههای ابزار رایج شیوههای عملیاتی، دستورالعملها و …
Read More »سیره معصومان علیهمالسلام در «فقرزدایی» مکتوب شد
کتاب سیره معصومان علیهم السلام در فقرزدایی، درباره فقرزدایی در سیره معصومان علیهم السلام و راهکارهای آن بزرگواران برای زدودن فقر از جامعه از موضوعات مهمی است که شناخت آن برای جامعه ضروری مینماید. به گزارش خبرنگار اجتهاد، پدیده فقر به عنوان یکی از مهمترین بحرانهای اجتماعی، خود سبب پیدایش بحرانهای دیگر شده است و پیامدهای زیانبار فرهنگی، اجتماعی و …
Read More »جزییات سازوکار ابزار مالی «وارانت» از زبان عضو کمیته فقهی سازمان بورس
در این گفتگوی کوتاه با موسویان پیرامون سازوکار ابزار وارانت، نقد کارشناسان به عدم تطابق برخی ابزارهای مالی با اصول فقهی و چالش بانک مرکزی برای عملیات بازار باز در بازار بدهی بدون اوراق قرضه سخن گفتهایم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین دکتر سیدعباس موسویان دبیرکمیته تخصصی فقهی سازمان بورس و عضو شورای فقهی مشورتی بانک مرکزی است که …
Read More »نوشتن قانون جدید بانکداری صرفاً کافی نیست/ روحانیت به مردم قول اجرای اسلام را داده است/ طرح جدید مشکل جریمه تأخیر را برطرف میکند، اما جلوی حقههای بانکی را نمیگیرد!
اگر این قانون پنج سال اجرا شود چه اتفاق خاصی رخ میدهد. آیا ربا حذف میشود؟ آیا صوریسازی و حیل ربا از بین میرود؟ آیا عدالت و کارآیی محقق میشود و بانکها رقابتپذیر میشوند؟ قطعاً این افراد در مجلس به قصد قربت کار میکنند و شایسته تقدیر هم هستند، اما صرفاً نوشتن قانون جدید کافی نیست. روحانیت به مردم قول …
Read More »از تبیین حکم معاملات بانکی، بورس و بازاریابی شبکهای تا بررسی نقش شبکههای اجتماعی در فروپاشی کانون خانواده
علمای حاضر در کنفرانس فتوا با تاکید بر لزوم اهتمام بیش از پیش به فقه الاقتصاد به بررسی احکام شرعی معاملات بانکی، بورس و بازاریابی شبکهای پرداختند. به گزارش شبکه اجتهاد، در ادامه فعالیتهای نخبگان دینی و علمای حاضر در چهارمین کنفرانس جهانی فتوا که هفته گذشته در مصر برگزار شده و در گزارش تفصیلی قبلی به پوشش این کنفرانس …
Read More »راه اصلاح نظام بانکی از بانک مرکزی نمیگذرد/ سران قوا در تصمیم خود تجدیدنظر کنند
مدیرگروه بانکداری اسلامی دانشگاه خوارزمی اظهار کرد: بانک مرکزی شاهد انجام بسیاری از صوریسازیها و رباخواریها در بانکهای تجاری و اقدامات غیرقانونی دیگر بوده و نتوانسته یا نخواسته آنها را اصلاح کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلاموالمسلمین غلامعلی معصومینیا، مدیرگروه بانکداری اسلامی دانشگاه خوارزمی، درباره مصوبه جلسه اخیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی مبنی بر واگذاری اختیار اصلاح نظام بانکی به …
Read More »از توان اقتصادی جهان اسلام غفلت کردهایم/ مجمع تقریب میتواند به شکستن تحریمها کمک کند
دبیر کل مجمع تقریب مذاهب اسلامی گفت: آنچه میتواند محاصره و تهاجم دشمن را بیاثر کند رابطهای است که ما میتوانیم با بدنه کشورها و مخصوصاً کشورهای اسلامی برقرار کنیم. بحمدالله این رابطه عظیم و گسترده را مجمع تقریب توانسته است که ایجاد کند. به گزارش شبکه اجتهاد، در هفتهای که گذشت آیتالله محسن اراکی دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب …
Read More »فقها در بازاریابی شبکهای به صورت دقیق نظرشان را ابراز نکردهاند/ میشود بازاریابی شبکهای را بهگونهای طراحی کرد که مخالفتی با شرع نداشته باشد/ شروط ششگانه سلامت فعالیت در بازاریابی شبکهای
بازاریابی شبکهای میتواند به عنوان موضوع حکم شرعی قرار بگیرد. نظر فقها در مورد بازاریابی شبکهای به صورت بیان یکسری شروط، ارائه شده است و به صورت دقیق نظر خودشان را ابراز نکردهاند؛ مثلا میگویند اگر عقلا به آن رغبت دارند، اگر مفسدهای ندارد و اگر … . بعضی از مراجع هم مثل آیتالله سیستانی، فعالیت در بازاریابی شبکهای را …
Read More »باید از نظر فقهی موضوع مثلیَت در پول را مشخص کنیم
با توجه به اینکه گفتیم از کارکردهای پول، حفظ ارزش و نیز سنجش ارزش است، این سؤال پیش میآید که آیا مقدار حفظ ارزش و مقدار سنجش ارزش در اینجا مطرح است و یا صرف حفظ ارزش و صرف سنجهبودن، موضوعیت دارد؟ به عبارت دیگر قوام این مال مثلی ـ یعنی پول ـ به چیست؟ آیا قوام و ماهیت این …
Read More »صمصامی: بازی با کلمات در «طرح بانکداری جمهوری اسلامی»/ محققنیا: قانون سال ۶۲ از طرح جدید پیشرفتهتر است/ با یک ایمیل درخواست اظهارنظر کردند
کارشناسان ضمن انتقاد از روند تدوین طرح، تأکید کردند که قانون بانکداری بدون ربا که در سال ۱۳۶۲ تصویب شده در مقایسه با طرح جدید پیشرفتهتر است و مطلب تازهای در این طرح دیده نمیشود. به گزارش شبکه اجتهاد، طرح «قانون جامع بانکداری جمهوری اسلامی ایران» پس از کشوقوسهای فراوان و ادغام چند طرح دیگر در کمیسیون اقتصادی مجلس در …
Read More »طرح نمایندگان ایران در اجلاس اعضای شوراهای فقهی مالزی
دبیر کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار، از حضور نمایندگان این سازمان در اجلاس بین المللی علمای شریعت و اعضای کمیتههای فقهی که در مالزی برگزار شد، خبر داد. به گزارش شبکه اجتهاد، مجید پیره با بیان اینکه سیزدهمین اجلاس علمای شریعت و اعضای کمیتههای فقهی در سطح بین المللی با حضور اعضای کمیتههای فقهی موسسات مختلف جهان در …
Read More »رد FATF براساس قاعدهٔ «نفی سبیل»؟ یا تأیید آن براساس قاعدهٔ «لاضرر»؟
شبکه اجتهاد: دوسالی است که بحث دربارهٔ کارگروه اقدام مالی علیه پولشویی یا FATF به یکی از مباحث جنجالی در سیاست ایران تبدیل شده؛ نهادی که دولت ایران برای خروج از فهرست سیاه آن چهار لایحه را به مجلس برده که آخرینشان چند روز قبل در جلسهای جنجالی به تصویب رسید؛ اما حواشی این تصویب همچنان ادامه دارد. این یادداشت، …
Read More »فقها در خصوص احتکار محدوده را بیان کردند/ در هیچ روایتی نیامده است که ائمه(ع) در خصوص کالایی قیمت گذاری کرده باشند/ به مباحث پیشگیرانه در مورد احتکار کمتر توجه شده است
احتکار یعنی حبس کالا در مکانی مخفیانه تا قیمت آن بالا برود؛ در این صورت مساله بر میگردد به اینکه چه نوع کالاهایی احتکار شده است؟ برخی فقها آن را محدود به کالاهای ضروری میدانند و در بسیاری از روایات نیز عبارت طعام در این مورد به کار رفته است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «بررسی اقتصادی، فقهی و …
Read More »بانکداری و قواعد سهگانه عدالت/ وهاب قلیچ
شبکه اجتهاد: بانکداری اسلامی از چارچوب و اصول خاصی تبعیت دارد؛ از جمله این اصول میتوان به رعایت موازین شریعت همچون ضوابط فقه اسلامی، اخلاقمداری، عدالتمداری و حرکت به سوی پیشرفت و توسعه پایدار و همهجانبه اقتصادی اشاره کرد. آنچه مدنظر این نوشتار است شناخت جایگاه و کارکرد «عدالت» در نظام بانکداری است. پیش از این در یادداشتی به این …
Read More »از بررسی مدلهای کسب و کار تا تبیین فقهی بازاریابی شبکهای
حجتالاسلام نریمانی گفت: در بازاریابی شبکهای خریدی صورت میگیرد که عنوان خرید شرعی نام میگیرد در حالی که خرید اجباری است و فقط عنوان شرعی گرفته است و با استدلالهای عجیب و غریب این عنوان را توجیه میکنند. به گزارش شبکه اجتهاد، نوزدهمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «اقتصادنا» با عنوان «نقد و بررسی فقهی بازاریابی شبکهای» به همت هیأت …
Read More »نقد و بررسی فقهی بازاریابی شبکهای در نوزدهمین نشست تخصصی «اقتصادنا»
شبکه اجتهاد: نوزدهمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «اقتصادنا» با عنوان «نقد و بررسی فقهی بازاریابی شبکهای» با سخنرانی دکتر مهدی طاحونهبان، کارشناس کسبوکارهای مجازی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی و حجتالاسلام سیدمهدی نریمانی، مؤلف کتاب فقه و بازاریابی چندسطحی و حجتالاسلام عبادی رئیس مؤسسه طیبات قم، به همت هیأت اندیشهورز اقتصاد و الگوی پیشرفت اسلامی حوزه علمیه …
Read More »
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت