قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / همه مطالب / اندیشوران فقهی

اندیشوران فقهی

علامه حسن‌زاده آملی به لقاءالله پیوست + نگاهی به زندگی و حیات علمی

علامه حسن‌زاده آملی به لقاءالله پیوست + نگاهی به زندگی و حیات علمی

علامه حاج شیخ حسن حسن‌زاده آملی، از علما و اساتید مبرز حوزۀ علمیۀ قم ساعتی قبل در بیمارستان امام رضا علیه‌السلام آمل، پس از عمری مجاهدت‌های علمی در سن ۹۳ سالگی دارفانی را وداع گفت. به گزارش خبرنگار اجتهاد، علامه حسن‌زاده امروز صبح در بیمارستان به علت عارضه ریوی بستری شد و متاسفانه ساعاتی پیش در ایام اربعین حسینی، دارفانی را وداع نمود. این عالم ۹۳ ساله، فقه، اصول، عرفان و فلسفه را از محضر آیات محمدتقی آملی، طباطبایی، الهی قمشه‌ای، محمدحسن الهی، شعرانی، احمد آشتیانی و رفیعی قزوینی بهره برد و سالیان متمادی به تدریس حکمت و عرفان و …

توضیحات بیشتر »

برنامه‌های جدید حوزه علمیه در موضوع «فقه معاصر»

برنامه‌های جدید حوزه علمیه در موضوع «فقه معاصر»

مدیر حوزه‌های علمیه گفت: در دو سال گذشته با همراهی اساتید شناخته شده دروس خارج، درس‌هایی را در موضوعات فقه پول، فقه پزشکی، فقه بورس و فقه رمزارزها برگزار کردیم که به همت دفتر فقه معاصر تقریرات این دروس به صورت کتبی فاخر به زودی انتشار خواهند یافت. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد علیرضا اعرافی مدیرحوزه‌های علمیه در گفت و گویی برنامه‌های جدید حوزه در موضوع فقه معاصر، آن را نشان از عزم جدی مسئولان و اساتید حوزوی در تحول اجتهادی مطلوب دارد. اعرافی در ابتدا با اشاره به سابقه طولانی حوزه‌های علمیه به این مهم تاکید کرد و گفت: …

توضیحات بیشتر »

معنویت اسلامی عین فقاهت و فقاهت عین معنویت است

معنویت اسلامی عین فقاهت و فقاهت عین معنویت است

استاد حوزه و دانشگاه در تبیین نسبت معنویت و فقاهت گفت: اگر نسبت بین معنویت و فقاهت از منظر نصوص دینی و نه صرفاً کتب فقهی و رساله‌های عملیه سنجیده شود، معنویت عین فقاهت و فقاهت عین معنویت اسلامی خواهد بود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و استاد حوزه و دانشگاه، در نشست علمی «نسبت معنویت با فقه»، با اشاره به تلقی خود از معنویت و فقه، گفت: قدر متقن مؤلفه‌های بینشی معنویت، اعتقاد به ماوراء طبیعت و حداقل عبور از مرز ماتریالیسم است. باور به هدفمندی طبیعت و …

توضیحات بیشتر »

طرح پژوهشی «نظام عناصر دین» به دنبال استنباط نظام بین موضوعات گزاره‌های دین است/ ارائه درختواره موضوعات مسائل دین به شکل مستند و مبتنی بر عناوین وحیانی قرآن و روایات

طرح پژوهشی «نظام عناصر دین» به دنبال استنباط نظام بین موضوعات گزاره‌های دین است/ ارائه درختواره موضوعات مسائل دین به شکل مستند و مبتنی بر عناوین وحیانی قرآن و روایات

استادیار جامعه المصطفی در گفت‌وگویی به معرفی طرح نظام عناصر دین پرداخت و گفت: «نظام عناصر دین» عنوان طرحی پژوهشی است که به دنبال کشف درختواره روابط میان عناصر معارف دین به شکل جامع و مستند است. اختصاصی شبکه اجتهاد: ضرورت نگاه منظومه‌ای به دین، امری است که امروزه کمتر اندیشمندی در آن تردید می‌کند. توجه به برخی از ابعاد و تعالیم دینی و نادیده گرفتن ابعاد و آموزه‌های دیگری که به نحوی با موارد دیده شده در ارتباط هستند، خطری است که کمترین آسیب آن، عدم وصول به اهداف دین است. تأکید بر این نکته در سخنان بزرگان به …

توضیحات بیشتر »

نمایه دروس خارج «فقه و اصول» حوزه علمیه خراسان منتشر شد

نمایه دروس خارج «فقه و اصول» حوزه علمیه خراسان منتشر شد

نمایه دروس «خارج فقه و اصول»، «خارج فقه معاصر»، و «تفسیر تخصصی» سطح چهار حوزه علمیه خراسان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ به‌ منظور برنامه‌ریزی و انتخاب درس مورد نظر طلاب، منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، فهرست دروس خارج فقه و اصول، فقه معاصر و تفسیر تخصصی سطح چهار حوزه علمیه خراسان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بر اساس نام استاد، نام درس، موضوع درس، مکان و زمان نمایه شد. در این نمایه که از سوی مدرسه عالی سطح چهار حوزه علمیه خراسان منتشر شده است، اطلاعات ۳۱ درس خارج فقه، ۳۰ درس خارج اصول، ۲۱ درس خارج فقه معاصر و …

توضیحات بیشتر »

روایت‌های دسته اول از مراودات علامه حکیمی با رهبر انقلاب

سال ۶۹ بود که رهبر انقلاب به من گفتند علاقه‌مندم آقای حکیمی را ملاقات کنم. برای فلان روز، ناهار ایشان را دعوت کنید. من به آقای حکیمی عرض کردم که فلان روز ناهار مهمان رهبر انقلاب هستید. آقای حکیمی گفت آقا من حالا در حضور ایشان بیایم چه بگویم و چه‌کار کنم؟ من اگر بیایم و هیچ ‌چیز نگویم، روز قیامت مسئولم. آن روز مقرر محقق شد و … به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام و‌المسلمین احمد مروی معاون سابق ارتباطات حوزوی دفتر رهبری، از کسانی است که سابقه‌ی آشنایی و دوستی طولانی با مرحوم علامه محمدرضا حکیمی داشته است؛ به …

توضیحات بیشتر »

هفت توصیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به حوزویان در آغاز سال تحصیلی جدید

هفت توصیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به حوزویان در آغاز سال تحصیلی جدید

مراجع معظم و بزرگان حوزه‌ها، الگوها و استوانه‌های حوزه‌های علمیه هستند که با حلم و علم به بیان توصیه‌ها و ارشادات می‌پردازند. التزام به توصیه‌ها و رهنمودهای آن بزرگواران و رعایت ادب و اطاعت، چراغ راه طلاب عزیز است. سعی کنید از این میراث‌های معنوی و ارزشمند حوزه‌ها استفاده کنید و از شهد تجربه و دانش آنان کام بگیرید. به گزارش شبکه اجتهاد، متن بیانیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به مناسبت آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۱- ۱۴۰۰ حوزه‌های علمیه به این شرح است: بسم‌الله الرحمن الرحیم حوزه‌های علمیه مجموعه‌های مبارکی هستند که مانند شجره طیّبه با ریشه‌هایی مستحکم در زمین …

توضیحات بیشتر »

ممنوعیت واردات واکسن از آمریکا و انگلیس حکم حاکم است/ حاکمیت می‌تواند برای ایجاد مصونیت جمعی، افراد را به واکسیناسیون اجبار کند

در فقه سلامت، اصل و قاعده احتیاط جاری است. در حوزه واردات واکسن نیز با توجه به سابقه‌ای آمریکا و انگلیس، اگر احتمال خطر داده شود و این احتمال نیز قابل قبول باشد، منع کردن این کالا نه تنها مورد پسند است، بلکه مردم نیز از این تصمیم استقبال می‌کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، بهمن ۹۸ بود که نخستین بیمار کرونایی در ایران شناسایی شد. از آن تاریخ تاکنون بیش از ۵۶۰ روز می‌گذرد و متأسفانه طی این مدت بیش از ۱۰۰ هزار نفر از هم‌وطنانمان جان خود را از دست داده‌اند. طی این مدت کشورهای متعددی برای ساخت واکسن کرونا تلاش کرده و تا حدودی نیز موفق بوده‌اند و جمهوری اسلامی ایران نیز در زمره همین کشورهاست. البته ساخت واکسن کرونا در کشور ما نتوانسته پاسخ تمام جامعه را بدهد، بنابراین مسئولین به واردات واکسن روی آورده‌اند. این در حالی است که مقام معظم رهبری با توجه به شناختی که از سابقه انگلیس و آمریکا دارند، واردات واکسن از این دو کشور را ممنوع اعلام کرده‌اند. حال این موضوع بهانه‌ای به دست برخی داده تا نظام را مورد نقد قرار دهند. «پایگاه مفتاح» نیز در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین سید سجاد ایزدهی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه به بررسی حکم فقهی ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای آمریکا و انگلیس و همچنین مباحث مربوط به رعایت پروتکل‌های بهداشتی پرداخته که در ادامه متن آن تقدیم حضور علاقه‌مندان می‌شود؛ استاد، ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای آمریکا و انگلیس که از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده چه نوع حکمی به شمار می‌آید و ملاک صدور آن چیست؟ ایزدهی: نخستین نکته این است که باید میان فتوا، حکم حکومتی، حکم حکومت(قانون) و حکم حاکم تفاوت قائل شد. چرا که هر کدام الزامات خاص خود را دارند. درباره فتوا، مجتهد با مکلف و مومنان مواجه است، بنابراین در مورد ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای انگلیس و آمریکا بحث فتوا مطرح نیست، چون این امر مخصوص مقلدین حضرت آقا نمی‌شود. حکم حکومتی نیز به شمار نمی‌آید چرا که حکم حکومتی در مقام نزاع و دعوا مطرح می‌شود و حکم حکومتی در راستای برون‌رفت و حل مشکلات صادر می‌شود. همچنین حکم حکومت یا همان قانون نیز نیست، البته قانون برای همه مردم جامعه نافذ است. ولی این مورد هنوز تبدیل به قانون مصوب نهادهای قانون‌گذار، تبدیل نشده است. ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای آمریکا و انگلیس، حکم حاکم است. حاکم به عنوان مدیر ارشد نظام و حکومت، براساس راهبردهایی که تابع پیش‌فرض‌ها و تجربیات نظام اسلامی است، بهبود شرایط، جلوگیری از گرفتار شدن جامعه در مشکلات و تأمین مصالح جامعه را دنبال می‌کند. بحث دیگر در فرض وجود اقتضائات مختلف می‌تواند وجود داشته باشد، مثلاً ورود واکسن از فلان کشور سبب سلطه آنان شود یا ورود واکسن از کشور دیگر سبب تقویت دشمن علیه اسلام شود، طبعاً در این هنگام می‌توان گزینه‌های مختلفی را در نظر گرفت و یکی را بر دیگری ترجیح داد. البته همه این‌ها مشروط به این است که حاکم و کارگزار نظام بر اساس تجربه، بینش و مصلحت، تشخیص دهد که ورود فلان کالا از فلان کشور به ضرر کشور بوده، موجب سلطه و سبیل دشمن و نفی استقلال، آسیب اقتصادی و پزشکی و… خواهد شد. بنابراین این گونه تصمیمات تابع شرایط، متناسب با گزینه‌ها و در راستای تأمین منافع نظام، اسلام، مسلمانان و جامعه اسلامی صورت می‌گیرد و سبب می‌شود گزینه‌ای ترجیح، تجویز، توصیه یافته یا ممنوع شود. اگر جمعی از مردم جامعه خواستار واردات واکسن کرونا از کشورهای انگلیس و آمریکا شوند، حاکمیت باید چه رفتاری در این زمینه داشته باشد؟ آیا باید نسبت به خواسته مردم توجه کند یا خیر؟ ایزدهی: در این‌باره چند نکته مهم است؛ نکته نخست: در حوزه امور تخصصی نظر کارشناس مهم است و نظر توده مردم و خواست آنها، ملاک نیست و هیچ نظامی نیز در این باره به نظر مردم عمل نمی‌کند. نکته دوم: همه افرادی که داعیه‌دار ورود این کالا(واکسن) به کشور هستند، پیش فرضشان این است که این واکسن، کالای مفید و استانداردی است. لذا اگر به درخواست تعدادی از مردم – که نظرشان این است که این واکسن، کالای مفید و استانداردی است – وقتی فلان کالا وارد کشور شده و سپس مشخص شود که ضرر داشته و استاندارد نبوده، همان‌ها و توده مردم نسبت به حاکمیت انتقاد وارد می‌کنند که هرچند ما درخواست ورود داشتیم ولی پیش‌فرض ما این بود که چنین کالایی مفید و استاندارد است، ولی چرا حاکمیت که می‌دانست کالا استاندارد و مفید نیست جلوی ورود آن را نگرفت. مثلاً در بحث واکسن مدرنا که به کشور ژاپن وارد کردند، بعدها مشخص شد آلوده بوده است. طبیعتاً خواسته مردم در فرضی است که کارشناسان استاندارد بودن آن را تضمین کنند. نکته سوم: ما در جامعه یک بحث مردم داریم و یک بحث حکومت. در بخش مردم چه‌بسا تعدادی از افراد تمایل داشته باشند کارهای خلاف شرع و عرف همانند شرب خمر، مصرف مواد مخدر را داشته باشند. ولی در رویکرد حکومتی حاکم خودش را مقید به کاری می‌کند که برای توده مردم مفید باشد نه برای بخشی از آن‌ها. وقتی توده مردم یک فرهنگ رایجی دارند که مثلاً در آن شرب خمر حرام است، ولو بخشی از افراد به این کار تمایل داشته باشند، در رویکرد حکومتی نگاه غالب و اکثریتی، حاکم است. حالا اگر مردم دوست داشته باشند کالایی وارد کشور شود، طبیعتاً کارگزار ارشد نظام به دو صورت می‌تواند رفتار کند؛ ۱ – بگوید من از فلان کشور خوشم نمی‌آید پس کالای آن کشور را وارد نکنید. بدون شک این منطق پذیرفته شده نیست، چرا که دوست داشتن یا نداشتن حاکم و کارگزار، ملاک نیست. مهم این است آیا ورود یا عدم ورود فلان کالا از فلان کشور مصلحت و منفعت ما را تأمین می‌کند یا خیر. همچنین در فقه سلامت، اصل و قاعده احتیاط جاری است؛ یعنی حتی اگر احتمال بدهیم که فلان کالا سبب ضرر جدی به جامعه شود، باید احتیاط کرده و از مصرف آن خودداری کرد. لذا در کالاهایی که تاریخ مصرف آن‌ها گذشته و احتمال خطر داده شود، این احتمال خطر سبب می‌شود آن کالا معدوم شود. در حوزه واردات واکسن نیز با توجه به سابقه‌ای که آمریکا و انگلیس در دشمنی و ضربه زدن با ما دارند، به قول معروف «دشمن پیدا» بوده و این دشمنی را انکار نمی‌کنند، هدفشان نیز ذلیل و ضعیف کردن جامعه شیعی و ایرانی است، طبیعتاً اگر احتمال داده شود و این احتمال نیز قابل قبول بوده و پیشینه‌ی نیز در سیاست خارجی ما داشته باشد، منع کردن این کالا نه تنها مورد پسند است، بلکه مردم نیز از این تصمیم استقبال می‌کنند. البته باید به مردم، سابقه دشمنی آمریکا و انگلیس با ملت ایران نیز یادآوری شود. چرا که این امر سبب می‌شود مردم خودشان نسبت به این کشورها بدبین شده و این بدبینی حاکم اسلامی را ملزم می‌کند تا از این کشورها کالاهای حساس که با جان مردم در ارتباط است را وارد نکند و چنین کالاهایی را از کشورهای دیگری وارد کند. در بحث کرونا شاهد هستیم که حاکمیت مجبور است مردم را از یک سری حقوق اولیه همانند عبور و مرور، مسافرت و… منع کرده و در صورت عدم رعایت، آن‌ها را جریمه کند، این رفتار از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟ ایزدهی: حاکم می‌تواند افراد را به یک رفتار خاصی الزام کرده و در صورت عدم رعایت جریمه کند. مثلاً در بحث رانندگی حاکم نه تنها می‌تواند افراد متخلف را جریمه کند، بلکه باید برای حفظ جان مردم جرائم را در نظر بگیرد. در بحث کرونا نیز همین وضعیت صادق است و اگر جابه‌جایی یک فرد سبب توسعه بیماری، گرفتاری بیشتر مردم به‌ویژه کادر درمان شود، حاکم نه تنها می‌تواند، بلکه باید از جابه‌جایی او جلوگیری کرده و در صورت نیاز جریمه نیز در نظر بگیرد. حتی لیبرال‌ترین جوامع امروز که از اصالت آزادی و فردگرایی یاد می‌کنند، چنین پروتکل‌های بهداشتی را قرار داده و برای حفظ سلامت جامعه، اصالت فردگرایی را نقض می‌کنند. البته در چنین مواردی صرف جعل یک قانون کفایت نمی‌کنند، بلکه باید ضمانت اجرایی نیز داشته باشد. اگر ضمانت اجرایی نباشد، قانون اجرا نمی‌شود. مثلاً در منابع دینی، اسراف حرام شمرده شده و در بحث آب هر چه مراجع تقلید، خطبا، صداوسیما و حاکمیت افراد را به عدم اسراف توصیه می‌کنند، ولی مصرف اسرافانه کم نمی‌شود، در این صورت حاکمیت مجبور است قوانینی که ضمانت اجرایی دارند – همانند قطعی آب، جرائم نقدی و… – را در نظر بگیرد تا بتواند جامعه را کنترل کند. بنابراین اگر در جایی افرادی با رفتارها و عملکردشان جان و مال توده مردم را به خطر بیندازند، حاکم به سبب مصلحت جامعه، مصلحت افراد و حتی مصلحت خود آن افراد حتماً باید قانونی را تصویب و برای آن‌ها ضمانت اجرایی همانند جرائم را در نظر بگیرد. اکنون موضوع واکسیناسیون جامعه مطرح است، ولی برخی نسبت به این واکسیناسیون مقاومت نشان داده و حاضر به این کار نیستند. آیا عملکرد این افراد از نظر شرعی مشکل دارد یا خیر؟ ایزدهی: در نگاه کلان، فارغ از بحث واکسن حکومت‌ها می‌توانند آزادی‌های مردم را متناسب با صلاح جامعه محدود و آن‌ها را مجبور به کاری کنند. حکومت نیز این الزامات را با هدف رفاه مردم اعمال می‌کند ولو عده‌ای از مردم آن‌ها را نپذیرند. البته در برخی موارد بحث است که این‌ها جزو احوالات شخصی مردم است یا حوزه اجتماعی و حکومتی. مثلاً در جامعه ایرانی، حجاب جزو فرهنگ جامعه است و همه باید نسبت به آن احترام بگذارند، لذا قانونی برای این موضوع قرار داده می‌شود، ولو عده‌ای به آن اعتراض داشته باشد. بنابراین، این‌که حجاب یک حوزه فردیست یا جمعی به نظر کارشناسان بازمی‌گردد و طبیعتاً وقتی کارشناسان می‌گویند بی‌مبالاتی می‌تواند امنیت جامعه و خانواده را تهدید کند در این صورت ذیل احوال شخصی قرار نمی‌گیرد. چون عدم رعایت حجاب از سوی یک فرد سلامت خانواده دیگری را تهدید می‌کند. قانون‌گذار نیز بر اساس همین دیدگاه کارشناسی، قانونی را در نظر می‌گیرد. ولو برخی نسبت به آن رضایت نداشته باشند. در بحث واکسیناسیون نیز از یک‌سو ممکن است برخی بیماری کرونا را باور نداشته و از واکسیناسیون خودداری کنند، از سوی دیگر مثلاً با واکسیناسیون ۵۰ درصد جامعه نیز مصونیتی ایجاد نمی‌شود، در این صورت قانون‌گذار باید مردم را به حد نصابی که سبب مصونیت جمعی می‌شود، الزام کند. این الزام هم ممکن است به شکل‌های مختلف همانند اجبار به واکسن، محروم کردن از برخی مزایا باشد. غرض، ایجاد مصونیت جمعی است و اگر این مصونیت با واکسیناسیون ۷۰ درصد جامعه حاصل شود، حاکمیت باید این ۷۰ درصد را نسبت به این کار با تصویب قوانین تشویقی و تنبیهی، الزام کند. البته هم تشخیص میزان واکسیناسیون جامعه و هم نوع واکسن باید توسط نظام کارشناسی صورت گیرد و وقتی نظام کارشناسی موضوعی را تشخیص داد هم عمل آن بر مردم لازم است و هم حاکمیت باید مردم را نسبت به عمل به آن الزام کند. استاد اگر سخن پایانی دارید، بفرمایید. ایزدهی: کرونا بهانه‌ای شد برای یک موضوع مهم‌تر و آن هم امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است. وقتی در گذشته افراد، مورد امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر قرار می‌گرفتند، می‌گفتند نوع عملکرد من به خودم مربوط می‌شود نه جامعه. ولی اکنون با وجود بیماری کرونا این نوع رفتار که کار خودم به خودم مربوط است نه دیگران، در فضای عمومی جامعه پذیرفته شده نیست. مثلاً کسی نمی‌تواند بگوید من واکسن یا ماسک نمی‌زنم و دیگران حق دخالت ندارند. امروزه به واسطه کرونا در حوزه بهداشت مشخص شد که عمل افراد بر دیگر افراد جامعه تأثیر می‌گذارد و همین تأثیر در مباحث مختلف دینی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز وجود دارد. لذا وقتی در یک جامعه زندگی می‌کنیم باید بدانیم که امنیت ما به یکدیگر گره خورده است. مثلاً اکنون افراد یکدیگر را به ماسک زدن تشویق و ترغیب می‌کنند که این نمایی از امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است و این موضوع امر به کار خوب و نهی از کار بد باید در حوزه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و… تسری پیدا کند تا فضای عمومی جامعه مصونیت پیدا کرده و توده مردم رشد کنند. بنابراین همه مردم برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در حوزه‌های مختلف همانند بهداشت، کرونا، نظام اداری، حجاب و… مسئول هستند. اگر مردم نسبت به امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر اهتمام داشته باشند، مسلماً فضای جامعه فضای مصون از خطرات و ناهنجاری‌ها خواهد بود.

در فقه سلامت، اصل و قاعده احتیاط جاری است. در حوزه واردات واکسن نیز با توجه به سابقه‌ای آمریکا و انگلیس، اگر احتمال خطر داده شود و این احتمال نیز قابل قبول باشد، منع کردن این کالا نه تنها مورد پسند است، بلکه مردم نیز از این تصمیم استقبال می‌کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، بهمن ۹۸ بود که نخستین بیمار کرونایی در ایران شناسایی شد. از آن تاریخ تاکنون بیش از ۵۶۰ روز می‌گذرد و متأسفانه طی این مدت بیش از ۱۰۰ هزار نفر از هم‌وطنانمان جان خود را از دست داده‌اند. طی این مدت کشورهای متعددی برای ساخت واکسن …

توضیحات بیشتر »

آیت‌الله حکیم «الکافی فی الأصول» را در زندان تألیف کرد/ توصیه می‌کرد طلاب وارد مسائل اجرایی و سیاسی نشوند/ بسیاری از فتاوای ایشان با فتاوای مشهور فرق می‌کند

آیت‌الله حکیم «الکافی فی الأصول» را در زندان تألیف کرد/ توصیه می‌کرد طلاب وارد مسائل اجرایی و سیاسی نشوند/ بسیاری از فتاوای ایشان با فتاوای مشهور فرق می‌کند

سیدریاض حکیم گفت: آیت‌الله سید محمد سعید حکیم معتقد بودند که کتاب کفایه با شرایط فعلی علم اصول سازگار نیست، لذا دوره الکافی فی‌الأصول را با مبانی جدید علم اصول و با سبک جدید نوشتند تا طلبه‌ها اگر خواستند، مورد استفاده قرار بدهند. ایشان سه چهارم این کتاب را در زندان نوشته بودند. به گزارش شبکه اجتهاد، واگویه کردن ابعاد شخصیتی و سلوک اجتماعی و فقهی یک مرجع تقلید از زبان نزدیکترین افراد به ایشان حائز اهمیت ویژه‌ای است چرا که بی واسطه مخاطب را با واقعیت لطف و آموزنده زندگانی بزرگان آشنا‌ می‌‌سازد. حجت‌الاسلام والمسلمین سید ریاض حکیم فرزند …

توضیحات بیشتر »

روشنفکران سعی کردند تفاسیری روشنفکرانه از فقهای ما ارائه دهند/ نباید ساحت فقاهتی امام موسی صدر با ساحت روشنفکری مصادره شود/ امام صدر رویکرد اجتماعی به فقه دارد

روشنفکران سعی کردند تفاسیری روشنفکرانه از فقهای ما ارائه دهند/ نباید ساحت فقاهتی امام موسی صدر با ساحت روشنفکری مصادره شود/ امام صدر رویکرد اجتماعی به فقه دارد

حجت‌الاسلام احمد رهدار گفت: طی چند سال اخیر به دلیل اینکه پروژه فکری امام موسی صدر پس از ربوده شدنش، از سوی خانواده او مدیریت شد، آنها مرتکب اشتباه راهبردی شدند، در حالی که نباید ساحت فقاهتی و حوزوی او با ساحت روشنفکری مصادره شود و امروز ایشان بیش از اینکه یک عالم دینی باشد، روشنفکر دینی تلقی می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست «نقد تفسیر لیبرالی اندیشه‌‌های امام موسی صدر»، به همت کانون اندیشه جوان و با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین احمد رهدار، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) برگزار شد. در ادامه متن سخنان رئیس موسسه …

توضیحات بیشتر »

مطالبات و بایسته‌های آموزشی حوزه از نگاه مراجع تقلید

مطالبات و بایسته‌های آموزشی حوزه از نگاه مراجع تقلید

نشست علمی «تبیین و بررسی مطالبات مراجع عظام تقلید از حوزه‌های علمیه در مورد بایسته‌های آموزشی» با حضور نمایندگان بیوت، به همت مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه در این مرکز برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشستی علمی با موضوع «تبیین و بررسی مطالبات مراجع عظام تقلید از حوزه‌های علمیه در مورد بایسته‌های آموزشی» در مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه با حضور و مشارکت نمایندگان شش مراجع تقلید، آیات عظام: مکارم شیرازی، نوری همدانی، جوادی آملی و سبحانی برگزار شد در این جلسه نمایندگان مراجع تقلید، حضرات آیات مکارم و سبحانی به صورت حضوری و جوادی …

توضیحات بیشتر »

الزامات راه‌اندازی کرسی‌های آزاداندیشی فقه/ قوای سه‌گانه مطالبات خود را از حوزه درباره فقه حکومتی مطرح کنند

الزامات راه‌اندازی کرسی‌های آزاداندیشی فقه/ قوای سه‌گانه مطالبات خود را از حوزه درباره فقه حکومتی مطرح کنند

حوزه‌های علمیه برای پاسخگویی به نیازهای جامعه در دو سطح فعالیت می‌کنند، در سطح اول سؤالات و شبهات مطرح شده در جامعه و اذهان عموم مردم را پاسخ می‌دهند که در این سطح حوزه‌های علمیه نیروها و مبلغان زیادی دارند و در سطح دیگر بحث پاسخگویی به مباحث عمیق فقهی است. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد ابوالقاسم علیدوست، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درباره فقه حکومتی عنوان کرد: اصل کرسی‌های وآوری و نظریه‌پردازی فعال است منتهی آنچه که مد نظر رهبر معظم انقلاب است اینکه حوزه‌های علمیه بخشی از فعالیت فقهی خودشان را به بحث‌های فقه حکومتی اختصاص دهند. …

توضیحات بیشتر »

وجه افتراق اندیشه عدالتخواهانه علامه حکیمی با دکتر شریعتی

وجه افتراق اندیشه عدالتخواهانه علامه حکیمی با دکتر شریعتی

نگرش شریعتی برخاسته از سوسیالیسم است و خود شریعتی هم این را انکار نمی‌کند و تلاش می‌کند که مؤلفه‌های سوسیالیسم مدرن را با اندیشه‌های دینی و مکتب تشیع پیوند بزند و حتی گاهی اوقات این-همانی میان آنها قائل می‌شود اما به هیچ روی مرحوم استاد حکیمی چنین تصوری ندارد و به روشنی میان این مقولات تفکیک قائل می‌شود. من عدالتخواهی مرحوم حکیمی را کاملاً یک عدالتخواهی علوی و قرآنی می‌دانم. به گزارش شبکه اجتهاد، موقعیت ویژه استاد محمدرضا حکیمی در سپهر کلی معرفت دینی و اندیشه اجتماعی معاصر، به گونه‌ای است که نمی‌توان با برخوردهای هیجانی و احساسی صرف که …

توضیحات بیشتر »

هوش مصنوعی و سیستماتیک شدن علوم اسلامی

هوش مصنوعی و سیستماتیک شدن علوم اسلامی

مدیر موسسه تولید سیستم‌‌های خبره و هوشمند اسلامی باقرالعلوم(ع) گفت: یکی از ویژگی‌‌های مهم هوش مصنوعی آن است که قدرت این را دارد که علوم اسلامی را از حالت جزیره‌‌‌ای به حالت سیستماتیک دربیاورد و ما باید این امر را به صورت کاربردی درآوریم. ما بر این تصور هستیم که هوش مصنوعی به قدری قوت دارد که بتواند ماهیت یا روش و یا غایت علوم اسلامی را تغییر دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام محمدعلی ‌‌‌قدس‌پور در نخستین نشست از سلسله نشست‌های عصرانه فناوری‌های هوشمند که به همت ستاد راهبری فناوری‌های هوشمند حوزه‌های علمیه در خبرگزاری حوزه برگزار شد، عنوان …

توضیحات بیشتر »

به خاطر خرید «ریاض» به زندان انگلیسی‌ها رفت!/ برای خرید نسخ خطی، در نجف، برنج‌کوبی می‌کرد!

به خاطر خرید «ریاض» به زندان انگلیسی‌ها رفت!/ برای خرید نسخ خطی، در نجف، برنج‌کوبی می‌کرد!

مرحوم آیت‌الله مرعشی یکی از مراجعی بود که برای کمک به مرحوم امام مردانه به میدان آمد. ما نباید ازاین‌جهت ایشان غافل باشیم. در جهت یاری و نصرت و همکاری با مرحوم امام، مراجع تقلید قم، نهایت پشتیبانی و همکاری را نمودند. اگر نبود یاری و همکاری‌ها و تائید مراجع تقلید قم، شاید امام به این صورت نمی‌توانست توفیق پیدا کند. مرحوم آیت‌الله مرعشی از همان اول سال ۴۲ مردانه به میدان آمد و پیام‌های بسیار کوبنده‌ای دادند و برای حمایت از جان امام به تهران مسافرت کردند و تا آزادی امام از پا ننشستند. اختصاصی شبکه اجتهاد: هفتم شهریورماه …

توضیحات بیشتر »

در زمان بمباران قم هم کتابخانه را ترک نکردند/ بعد از فوت معلوم شد در علوم غریبه هم تسلط داشتند

در زمان بمباران قم هم کتابخانه را ترک نکردند/ بعد از فوت معلوم شد در علوم غریبه هم تسلط داشتند

ایشان شخصیتی بودند که درعین‌حال که یکی از مراجع بزرگ بودند اما در متن مردم خیلی متواضع و افتاده و فروتن بودند و برای خودشان هیچ مقام و شخصیت اجتماعی فراتر از مردم قائل نبودند. درعین‌حال که خیلی مورداحترام جامعه و مردم بودند، با یک دید عظمتی به ایشان نگاه می‌کردند. من که سال‌ها در خدمت ایشان بودم، هر دفعه که خدمتشان می‌رسیدم از محضرشان هم استفاده علمی بردم و اهم استفاده اخلاقی می‌بردم. اختصاصی شبکه اجتهاد: هفتم شهریور، سالروز درگذشت مرجع تقلید درگذشته شیعیان، مرحوم آیت‌الله‌ سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی است. او اگرچه به خاطر تسلط بر تراجم و …

توضیحات بیشتر »

پیام تسلیت مراجع و علما درپی درگذشت استاد محمدرضا حکیمی

پیام تسلیت مراجع و علما درپی درگذشت استاد محمدرضا حکیمی

حضرات آیات خامنه‌ای، مکارم شیرازی، نوری همدانی، علوی گرگانی، جوادی آملی، وحید خراسانی و جمعی از علما و فضلای حوزه‌های علمیه در پیام‌های جداگانه‌ای ارتحال علامه فقید استاد محمدرضا حکیمی را تسلیت گفتند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، استاد محمدرضا حکیمی، از نویسندگان برجستۀ علوم اسلامی و از شاگردان آیات سید محمدهادی میلانی، شیخ مجتبی قزوینی و شیخ‌‌هاشم قزوینی به‌شمار می‌رفت و سالیانی به تدریس مباحث گوناگون دینی می‌پرداخت. مجموعه الحیاه، مکتب تفکیک، منهای فقر، الهیات الهی و الهیات بشری، اجتهاد و تقلید در فلسفه، عقل سرخ، مقام عقل، مرام جاودانه و ترجمۀ مختصر البلدان از آثار منتشر شده اوست. به‌مناسبت …

توضیحات بیشتر »

استاد حکیمی تجسم الحیات بود

استاد حکیمی تجسم الحیات بود

نویسنده کتاب جریان شناسی فکری ایران معاصر گفت: مرحوم استاد حکیمی در حقیقت تجسم کتاب الحیات بود و کسانی که می‌خواهند ایشان را بشناسند باید کتاب الحیات را بخوانند. شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام دکتر عبدالحسین خسروپناه استاد حوزه و دانشگاه و نویسنده کتاب جریان شناسی فکری ایران معاصر در گفتگویی به اندیشه مرحوم استاد محمدرضا حکیمی پرداخته است که در پی می‌آید: مرحوم حکیمی چگونه شخصیتی بود و ایشان از نظر اندیشه‌ای، سبک زندگی چگونه می‌زیست؟ خسروپناه: مرحوم علامه استاد محمدرضا حکیمی شخصیت متفکری بود که متد تفکر او عمدتاً مبتنی بر قرآن و سنت بود. این به آن معنا نیست …

توضیحات بیشتر »

حکیمی، مرد حکمت و رواداری

حکیمی، مرد حکمت و رواداری

شبکه اجتهاد: پویایی، سرزندگی و معناداری جهان امروزین وابسته و وام‌‌دار مجاهدت و کوشش‌‌های نظری و عملی اندیشوران و خردمندان هر جامعه ای است. بزرگ‌‌ترین میراث ماندگار هر فرهنگ و تمدنی یافته‌های فرهیختگان و جست‌‌وجوگران و پرسشگرانی است که تشنه دانستن و تعالی خود و جامعه شان هستند.‌ استاد محمدرضا حکیمی از نوادر روزگار معاصر بود که همه زندگی خویش را صرف گسترش معارف و آیات الهی نمود. حکیمی که برآمده از حوزه علمیه خراسان بود به رسم آن روزگار به فراگیری فقه روی آورد و با پشتکار و جهد ویژه در جوانی به اجتهاد رسید. ولی او زیست خود …

توضیحات بیشتر »

علامه حکیمی در نگاه اندیشوران

علامه حکیمی در نگاه اندیشوران

اختصاصی شبکه اجتهاد: استاد محمدرضا حکیمی صاحب قلمی دردآشنا و عدالت‌خواه، دلش بی‌تاب انسانیت، قلمش سرباز دین و دانش بود. او عصاره فقاهت در فروع و اصول و پیش‌گام در بازتولید مجتهدانه اندیشه‌های اجتماعی در دوران معاصر بود‌. زهد، تقوا، معنویت، مجاهدت علمی و عملی، نواندیشی چارچوب‌مند، احیای تاریخ مجاهدت‌های عالمان شیعه، تولید آثار فاخر در رشته‌های مختلف علوم اسلامی، عدالت‌خواهی ضابطه‌مند از شاخصه‌های بارز این مرزبان توحید و عدالت است. تاب‌آوری فقدان استاد آزادی و آزادگی برای دوستداران و ارادتمندان ایشان، جز با صبری جمیل میسور نیست. آنچه می‌خوانید سوگنامه‌ای در بدرقه استاد محمدرضا حکیمی به قلم برخی از …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics