استاد محمد سند با بیان اینکه شعائر دینی اعلام و اعلانِ است و فرهنگ دینی را نشان میدهد و آن را تبلیغ میکند و محیطی دینی و فرهنگی پدید میآورد و از این حیث، با غضّنظر از موضوع و متعلق، از ارکان دین محسوب میشود، اظهار کرد: شعائر دینی، معارف دینی و فرهنگ دینی را به دیگران مینمایاند و از این جهت، بنیان و بنیاد اسلام و ایمان بر آن پایه استوار است بهطوری که اگر مراسمات دینی نباشد، معارف دینی به دیگران، خصوصاً به نسل بعدی منتقل نمیشود و اساس دین ازبین میرود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، استاد شیخ …
توضیحات بیشتر »خطابه در مجالس عزا به حاشیه رفته است/ مگر ما دنبال گریاندن دیگران هستیم؟/ روضهخوان باید مستندخوان باشند
استاد درس خارج حوزه علمیه گفت: در مجالس امروزی خطابه و وعظ حرف اول را نمیزند، بلکه منبری را میآورند تا مجلس را آماده کند و سپس مداحی و سینهزنی آغاز میشود. البته در این میان برخی منبرها حاوی خرافات، مطالب ساختگی و عوامفریبانه است. به گزارش شبکه اجتهاد، در دو دهه اخیر شیوه و روند برگزاری مجالس حسینی دچار تغییراتی شده و در یک نگاه کلی، جایگاه منبر رونق و قدرت قبلی را ندارد و نوحهخوانی و شور پررنگتر شده است. در این راستا و برای شناخت شیوه علمای گذشته در منبر و مسیری که باید این روزها طی …
توضیحات بیشتر »تفاوت نظر شیعه و سنی در جواز قیام امام حسین(ع) علیه حاکم جائر
استاد مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع) با بیان اینکه آیا قیام علیه حاکم جائر مجاز است یا خیر و میتوان برای جواز آن به قیام عاشورا تمسک کنیم، گفت: امام(ره) در آن شرایط جایز نمیدیدند؛ آیا ایشان قیام امام حسین(ع) را استثنایی میدیدند که جواز ندادند؟ امام الگوی مشارکت مردم را پی گرفتند و آن را موفقتر میدیدند. بنابراین اگر قرار باشد قیام مسلحانه هم صورت بگیرد باید ماذون به اذن ولی فقیه جامعالشرایط باشد و اینطور نیست که هر کسی دست به اسلحه ببرد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین ذبیحالله نعیمیان؛ استاد مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام …
توضیحات بیشتر »۲۰ کتاب خوب برای عاشورا شناسی
کتابِ خوب دربارۀ قیام عاشورا فراوان است. اما همین کثرت، انتخاب را سخت کرده است. از طرفی قیام عاشورا یک پدیدهی یکبُعدی نبود؛ بلکه ابعاد مختلفی دارد که برای شناخت جامع قیام، باید آنها را شناخت. بنابراین کتابها را ذیل شش بُعد مهمّ دستهبندی کرده و دربارۀ هر یک توضیح مختصری داده شده است: ۱. فقهِ عاشورایی ۲. تاریخ و مقتل ۳. دینشناسیِ عاشورایی ۴. ابعاد معرفتی و ملکوتی عاشورا ۵. عاشورا بهمثابه راهِ سلوک الی الله ۶. ابعاد اجتماعی و سیاسی قیام عاشورا. البته شاید بتوان کتابهای بهتری را هم نام برد؛ اما برای اینکه در گام نخست یک …
توضیحات بیشتر »ایران، سرزمین زیستِ عفیفانه/ محمدرضا قائمینیک
شبکه اجتهاد: ماجراهای حداقل دو سال گذشته بهخوبی نشان میدهد که نهادهای مختلف جمهوری اسلامی، مخصوصاً نهادهای فرهنگیِ آن در حوزۀ حجاب، دچار کاستیهای فراوانی هستند. جمهوری اسلامی از یک سو، بهدلیل گرهخوردنِ حجاب شرعی با احکام شریعت اسلام و پذیرفتنِ اسلامی سیاسی و آموزۀ امر بهمعروف و نهی از منکر و بهتبع، قانونیبودنِ حجاب شرعی در ایران، نمیتواند از این حرام سیاسی و شرعی دست برداشته و تن به کنارگذاشتنِ قانون حجاب بدهد. اما از سوی دیگر، دستگاهها و ایدههای فرهنگیِ او بهوضوح نتوانستهاند در مقابل بارِ سنگین فرهنگیِ بیحجابیِ معاصر غربی و اکنون، جهانیشده، مقاومت کنند. عرفیشدن و …
توضیحات بیشتر »عاشورا و امروز ما
شبکه اجتهاد: پرسش این است ما چه نیازی به عاشورا و گرامی داشتن و یادآوری آن داریم؟ امام به معنای شاقول و معیار است. امام حسین (ع) در نامه به معاویه مینویسد: آنچه معاویه میگوید انکار رسالت و نبوت همه پیامبران است و شهادت میدهم که رسول الله، پیامبر، امام و اسوه هستند. سیدالشهدا (ع) درباره خود میفرماید: من امام هستم و اسوه، یعنی الگوی سبک زندگی مسلمانانه در جامعه. یکی از ارکان امامت، احیاگری است، احیا یعنی آموزش و روشنگری تعالیم دینی در جامعه، یعنی اگر به مردم روح و حقیقت واقعی دین عرضه شود و تحریف نگردد؛ مردم …
توضیحات بیشتر »نتیجه انتخابات و الهیات تغییرات اجتماعی/ محسن الویری
شبکه اجتهاد: درباره تغییرات اجتماعی که یکی از مهمترین مباحث دانش جامعهشناسی و سطحی از آن موضوع دانش فلسفه نظری تاریخ است، انبوهی از آیات قران و روایات وجود دارد. بازخوانی این بحث علمی با دخالت دادن مضامین و رویکرد برگرفته از متون دینی خوانشی نو به دست میدهد که میتوانیم آن را “الهیات تغییرات اجتماعی بنامیم. شش نکتهای که ذیلا و معطوف به انتخابات اخیر به آن اشاره میشود، همگی از منظر الهیات تغییرات اجتماعی نوشته شدهاند. یک. چرایی پایان یافتن زودهنگام دولت سیزدهم و جا به جا شدن آن با دولتی نو با رویکردی متفاوت: برخی علاقمندان به …
توضیحات بیشتر »نقش گستره شریعت در ترابط میان اجتهاد و علوم انسانی اسلامی
استاد علیدوست معتقد است اگر بخواهیم در خصوص نقش فقه در توسعه علوم انسانی چه ترابط اینها صحبت کنیم باید موضع خودمان را در گستره شریعت مشخص کنیم. اگر مباحث مدیرت، اجتماع، فرهنگ و خانواده را از حوزه شریعت خارج دانستیم در این صورت از حوزه فقه خارج و در نتیحه از حوزه اجتهاد خارج میشود. شبکه اجتهاد: دو عنوان «اجتهاد» و «علوم انسانی» از واژههای هستند که باید مقداری روی آن کار بشود؛ زیرا در غیر این صورت محور بحث مشخص نیست. در خصوص اجتهاد باید یک نکته را در نظر گرفت. دو نوع اجتهاد وجود دارد، اجتهاد به …
توضیحات بیشتر »حوزه علمیه هنوز به حکومت نرسیده است!/ یحیی عبدالهی
شبکه اجتهاد: در این انتخابات، حوزه علمیه همه توان خود را بسیج کرد تا مردم را به انتخاب درست برساند، همه علما، سخنرانان، نهادهای دینی پشت سر کاندیدای ارزشی قرار گرفتند اما کاندیدای رقیب که نه برنامه خاصی داشت، نه جاذبهای، نه کارنامهای، نه بیانی و با وجود نقطه ضعفهای آشکار با فاصله قابل توجهای پیروز شد و ریاست جمهوری کشور ایران را برعهده گرفت. این نشان میدهد حوزه علمیه از مناسبات اجتماعی عقب مانده است و از جایگاه راهبری و هدایت اجتماعی فرسنگها فاصله دارد. حداکثر توان او اعزام مبلغ به تعدادی روستا و مسجد است که طیف خاصی …
توضیحات بیشتر »عدم شرکت در انتخابات صحیح نیست/ بدخواهان مایل نیستند حکومت دینی بر این کشور حاکم باشد/ مردم لازم است در انتخابات شرکت کنند
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان تاکید کرد: به هر نحوی که ممکن است باید تلاش کرد که عزت نظام و انقلاب در دنیا بیشتر شود و همین حضور در انتخابات موجب عزت و سربلندی جمهوری اسلامی خواهد شد. به گزارش شبکه اجتهاد، آیتالله مهدی مروارید، در آستانه دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری، به تبیین ضرورت شرکت در انتخابات پرداخت و گفت: شرکت در انتخابات اصلی لازم است، زیراکه کوتاهی در این امر سبب خوشحالی آمریکا و اسرائیل شده و دلگرمی برای آنان بهوجود میآورد. و عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان، عدم شرکت مردم در انتخابات را دلیل بر …
توضیحات بیشتر »پیام چهار مرجع تقلید در خصوص دور دوم انتخابات
مراجع عظام تقلید حضرات آیات ناصر مکارم شیرازی، حسین نوری همدانی، عبدالله جوادی آملی و جعفر سبحانی در پیامهایی جداگانه، از مردم ایران اسلامی خواستند در مرحله دوم چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، پر شورتر پای صندوقهای رای حاضر شوند و کار نیمه تمام را تمام، و وظیفۀ شرعی و اجتماعی خود را در تعیین سرنوشت و آیندۀ جامعه ادا نمایند. گزارش خبرنگار اجتهاد، آیتالله ناصر مکارم شیرازی در پیامی، از همه دلسوزان کشور خواست برای اعتلای ایران اسلامی، در دور دوم انتخابات پر شورتر حاضر شوند. متن پیام ایشان بدین شرح است: پیام آیتالله مکارم شیرازی بسم الله الرحمن …
توضیحات بیشتر »دین و تکنولوژی/ احمد مبلغی
شبکه اجتهاد: دین با شگفتیهایی مواجه است، همانطور که در قرآن کریم آمده است: «فَبُهِتَ الَّذِی کَفَرَ». اگر اصحاب دین از فناوری به شکل علمی، عمیق و معاصر بهرهبرداری کنند، فرآیند شگفتزدگی کفر در این عصر بهطور عمیقتر و گستردهتری انجام خواهد شد. فناوری که گاهی به عنوان تهدیدی برای دین در نظر گرفته میشود، در واقع ابزاری قدرتمند و برجسته برای تقویت فهم دین و انتشار ارزشهای آن به روشهای نوآورانه است. دانش دینی مبتنی بر اصول علمی، شک و تردیدها را از بین میبرد. در عصر مدرن، فناوری به ارائه توضیحات دینی به روش علمی و منطقی کمک …
توضیحات بیشتر »زندگی پسندیده همسران قاعده وجوب معاشرت به معروف
کتاب «زندگی پسندیده همسران، قاعده وجوب معاشرت به معروف» تالیف دکتر بیبی رحیمه ابراهیمی استادیار گروه فقه دانشگاه شهید مطهری از سوی انتشارات بنیاد پژوهشهای اسلامی به زیور طبع آراسته شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در این نوشته تلاش شده است با اهتمام بر شیوهی اهل بیت (علیهمالسلام) مبنی بر قاعدهنگرى و کلنگرى، در جهت تکامل مباحث فقهی خانواده گامی برداشته شود. فاصله گرفتن از نگاه فردگرایانه یعنی عطف نظر به زوجین به منزلهی «افرادی» در خانواده و در مقابل، نزدیک شدن به نگاه نظاممند و توجه به «نقش» زوجین در خانواده، از سویی و بازخوانی روایات بر اساس این …
توضیحات بیشتر »اغتنام فرصت؛ کتابخانههای شیعه و دیپلماسی فرهنگی با عربستان سعودی/ علی راد
شبکه اجتهاد: سفیر عربستان سعودی شنبه نهم تیرماه ۱۴۰۳ از کتابخانه تخصصی علوم حدیث قم بازدید نمود؛ در روند این بازدید سفیر عربستان از پیشینه، ساختار، رویکرد و ظرفیتهای این کتابخانه در موضوع کتاب حدیث (به ویژه اهتمام این کتابخانه به پژوهشهای حدیثی اهل سنّت) آشنا گردید که در نوع خود کم نظیر است. ضمن سپاس از حجتالاسلام والمسلمین معراجی، مدیر محترم کتابخانه تخصصی علوم حدیث که زمینه این بازدید را فراهم آوردند؛ نکاتی چند در ضرورت، اهمیت و کارکرد تداوم این گونه بازدیدهای علمی و فرهنگی را یادآور میشوم. یک. در جهان معاصر، برای تحقق آرمان قرآنی امت واحده …
توضیحات بیشتر »کرامت طبیعی انسان مبنای حق تعیین سرنوشت
حجتالاسلام سید جواد ورعی، عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه معتقد است به طور کلی تحمیل اراده هر انسانی بر انسانهای دیگر، با کرامت انسان سازگاری ندارد و نمونههای فراوانی در آیات و روایات میتوانیم به عنوان مستند این مسئله مطرح کنیم. اینکه فقها اصلی را تاسیس کردهاند به نام «اصل عدم ولایت»، گویای همین واقعیت باشد. گفتهاند: اصل در روابط انسانها با یکدیگر عدم ولایت احدی بر دیگری است الا ماخرج بالدلیل. به گزارش شبکه اجتهاد، پژوهشکدۀ علوم اسلامی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر چندی قبل نشستی با عنوان «کرامت طبیعی انسان مبنای حق …
توضیحات بیشتر »بررسی موانع و راهکارهای ارتقای مشارکت سیاسی/ علی آقاجانی
اختصاصی شبکه اجتهاد: مشارکت سیاسی یکی از بنیادهای مهم سلامت اجتماعی و سیاسی جامعه قلمداد میشود و سرمایه اجتماعی عظیمی تلقی میگردد. از سوی دیگر افزایش مشارکت سیاسی از جمله الزامات سیاست در جهان جدید است. توسعه کمی و کیفی ابزارهای ارتباط جمعی بر آگاهیهای شهروندی افزوده است و افزایش دانش و آگاهی بر مطالبات مشارکت سیاسی تأثیر جدی گذاشته است. از این رو توان پاسخ به تقاضاهای مستمر و متراکم نیازمند ذهنی آماده و اندیشهای منسجم جهت سامان دادن بدان است. قرآن منبعی اصیل و اساسی برای رجوع و پاسخ بدین نیاز است که با اذهانی پویا و خلاق …
توضیحات بیشتر »دولت پژوهی در جهان اسلام
تحلیل ماهیت دولت پیامبر (ص) اهمیت زیادی برای نواندیشی دینی، تجدد سیاسی و اصلاح نهاد دولت در ایران و دیگر جوامع اسلامی دارد، اما اکثر دولتپژوهیها در جهان اسلام، بیآنکه به سیرهٔ حکمرانی پیامبر اکرم (ص) توجه نمایند، به سنّت خلفای راشدین و یا اندیشههای کلامی شیعه ارجاع میدهند و ماجرای سقیفه و سنّت سیاسی مبتنی بر این واقعه را مرجع ارزیابی دولت قرار میدهند. بدینسان، ماهیت دولت پیامبر و سیرهٔ حکمرانی دهسالهٔ او مورد «غفلتِ سیستماتیک» قرار گرفته و چندان در معرض پژوهش و ارزیابی قرار نداشته است. مطالعات در حوزهٔ «سیرهٔ سیاسی پیامبر اسلام» نشان میدهد که این …
توضیحات بیشتر »انتخابات و تکلیف مدنی؛ مردم در شکلگیری «دولت مقتدر» چه سهم و نقشی دارند؟/ نجمه کیخا
شبکه اجتهاد: از تمایزات بسیار مهم دیدگاههای شهید بهشتی با غالب اسلامگرایان این است که وی ضمن تأکید بر اجرایی شدن قوانین اسلام در جامعه، همزمان دغدغه حفظ «آزادی» و «اختیار» انسان را نیز دارد. او همانگونه که همچون امام خمینی(ره) و استاد مطهری و دیگر رهبران فکری زمانه، اسلام را دینی جامع و «دین» و «سیاست» را همگام هم میداند، در پی آن است تا کامل بودن قوانین اسلام را نافی اختیار و مسئولیت اجتماعی انسان نداند و هر دو را باهم پیش برد. ترکیب همزمان اطاعت و پیروی با اختیار و خلاقیت با همان واژه پرکاربرد در اندیشه …
توضیحات بیشتر »جایگاه برگه رأی در اسلام سیاسی؛ یک شهادت فقهی عادلانه یا یک برگهٔ سفید معمولی؟
پدر معنوی فقید اخوان المسلمین «یوسف القرضاوی» در یکی از آثار خویش به جایگاه برگه رأی در اسلام سیاسی پرداخته است و نظرات جالبی ارائه کرده است. به گزارش شبکه اجتهاد، یوسف القرضاوی در کتاب «من فقه الدوله فی الاسلام» به مسئله جایگاه برگه رأی در اسلام سیاسی پرداخته و آورده است: وقتی که در سیستم برگزاری انتخابات و مشارکت مردم در انتخاب حاکمان دقت میکنیم، متوجه میشویم که از نظر اسلام برگه رأی نوعی گواهی و شهادت فقهی به صلاحیت کاندیدای مورد نظر است و به همین جهت کسانی که رأی میدهند باید از «عدالت» برخوردار باشند؛ چرا که …
توضیحات بیشتر »حقوق مخالفان در فقه سیاسی
کتاب «حقوق مخالفان در فقه سیاسی با تأکید بر سیره حکومتی امیرالمؤمنین علی(ع)» به قلم حجتالاسلام میلاد مرادی، پژوهشگر حوزه و دانشگاه به همت انتشارات دانشوران معاصر منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، نویسنده این کتاب را در چهار فصل به رشته تحریر درآورده است. فصل اول با عنوان کلیات و مفاهیم، فصل دوم گونهشناسی مخالفان حکومتی، فصل سوم حقوق مخالفان سیاسی و در فصل چهارم به ارائه راهکار مواجهه با مخالفان پرداخته است. در بخشی از کتاب آمده است؛ وجود مخالف در تمام نظامهای سیاسی یکی از ویژگیهای مهم محسوب شده و چگونگی تعامل و مواجهه با این مخالفان …
توضیحات بیشتر »غفلت از مبنا و جفای قلم/ محمد متقیان تبریزی
شبکه اجتهاد: جناب آقای مرتضی جوادی آملی، در بیانیه حمایت از یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری، نکاتی را نیز در نسبت با «حکومت اسلامی» بیان داشته که، نه تنها خالی از اشکال نبوده، بلکه کاملاً مخالف تفکرات والد ایشان، حضرت آیتالله جوادی آملی میباشد. در دو بخش به بیانیه ایشان پاسخ داده میشود. بخش اول: ولایت عامه فقیه، رأی غالب فقها ایشان در خصوص حکومت دینی، دیدگاه خود را چنین بیان میکند: «سیاست و مشخصاً حکمرانی به صورت طبیعی در زمره پیچیده ترین علوم و دشوارترین عمل به شمار میآید. صحنههای تاریک و روشن حاکمیتها در پهنه تاریخ شاهد صدق …
توضیحات بیشتر »حق و تکلیف؛ وجه تمایز انتخابات در نظام اسلامی/ رهبری صاحب نظر و سلیقه هستند، اما هیچگاه سلیقه خود را اعمال نمیکنند
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه وجه تمایز نظام اسلامی نسبت به نظامهای دیگر در بحث تکلیفمحوری است، گفت: در نظام مردمسالار، مردم تنها صاحب حق هستند، اما در نظام مردمسالاری دینی، مردم هم صاحب حق و هم صاحب تکلیف هستند، یعنی نمیتوانند نسبت به سرنوشت خود بیتفاوت باشند و بهگونهای رفتار کنند که یک کارگزار نامناسب بر آنها حاکم شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی؛ عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار کرد: انتخاب به معنای گزینش یک گزینه از بین دو یا چند مورد است و زمانی که …
توضیحات بیشتر »مکاسب محرمه یک فقه الدوله جدید است
استاد حوزه علمیه نجف در نشستی بیان کرد: مکاسب محرمه به زبان سنتی بیان شده و در حقیقت یک فقه الدوله جدید است. در بحث مکاسب بیان کردیم شارع یک قواعدی را برای عقلا تعیین کرده مانند اوفوا بالعقود، تجاره عن تراض و … اینها خط قرمزهای شارع است، مثلا برای بعضی اجناس مانند نفت در معامله باید قیمت به روز در زمان قبض محاسبه شود چون غیر از این غرر میشود و شارع این را نمیپسندد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست علمی «فقه به مثابه حکمت عملی؟ در کشاکش نفی و اثبات» با حضور استاد شیخ محمد سند در …
توضیحات بیشتر »«روحانیت یا طبقه روحانیت!» امام خمینی، کدامیک را از مناصب قدرت منع کردند؟/ محمدصابر صادقی
اختصاصی شبکه اجتهاد: سالهاست که طیف سنتی حوزوی در پی بیرون کشیدن پای حوزه و روحانیت از امر سیاسی و حکومت است. این طیف در لایه معتقدین به نظام و امام و آقا نیز مبتنی بر چند گزاره از امام راحل در پی اثبات نظریه خویش است و آرزو میکند که هیچ چیزی از سیاست و حکومت به پای حوزه و روحانیت نوشته نشود و این دو در تنزه تام خود قرار گیرند و مخاطرات امر سیاست و حکومت و مشکلات و معضلات آن در پرونده حوزه و روحانیت ثبت نگردد و مردم، ما حوزویان را مسئول ندانند و از …
توضیحات بیشتر »رویکردهای جریانشناختی حدیثی در صد سال اخیر حوزه علمیه قم
رویکردهای حدیثی و نحوه تعامل علما و بزرگان با حدیث سبب شده است که آثار گوناگونی نگاشته شود و موضوعات مختلفی در این زمینه بحث شود. در سده اخیر یعنی از ابتدای باز تاسیس حوزه علمیه قم توسط مرحوم آیتالله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی جریانهای حدیثی مختلفی صورت گرفته و تاکنون نیز این رویکردها و جریانها ادامه داشته است. شبکه اجتهاد: جریان پدیدهای اجتماعی متشکل از مجموعهها و مولفههای گوناگون و اصول مختلف معرفتی است که جمعیتی مدیریت شده بر اساس این جریان، تفکر و اصول معرفتی عمل میکنند و مباحث را دنبال میکنند. شناخت این جریانها یعنی رویکردهای …
توضیحات بیشتر »نگاهی بر علوم سیاسی در یکصد سال اخیر حوزه علمیه قم
برای اولینبار در نظام آموزشی کشور، رشته فقه سیاسی در مقطع ارشد و دکتری در حوزه علمیه و مراکز آموزشی پژوهشی حوزوی و حوزوی- دانشگاهی تدریس میشود. حوزه علمیه از نظر فقه سیاسی، از جایگاه بیبدیل و ممتازی در سطح جهان برخوردار است؛ یعنی دانشی که در عرصه فقه سیاسی تولید میشود، در مراکز آموزشی و پژوهشی غیرحوزوی، چه در ایران و چه فراتر از ایران نداریم. شبکه اجتهاد: پژوهشهای مختلفی بر این بحث صحه گذاشتند که سیاست جزء ذاتیات اسلام است و نه جزء عرضیات. پیامبر اسلام(ص) مبارزه بیامان با طاغوتها را شروع کردند که نتیجه آن، تشکیل دولت …
توضیحات بیشتر »نسبت روحانیت با ریاست جمهوری و پستهای کلیدی حاکمیت/ مهدی عبداللهی
اختصاصی شبکه اجتهاد: در نسبت دین و حکومت متناظر با نسبت دین و دنیا، دین و جامعه، دین و علم و امثالهم نگاههای گوناگونی وجود دارد که بر اساس تعریف دین و تعریف حکومت، در یک تقسیم بندی میتوان در سه مقیاس نسبت حداقلی، نسبت میانه و نسبت حداکثری دستهبندی نمود. یکی از نگاههای متعالی و حداکثری در نسبت اسلام و حکومت، نظریه حضرت امام خمینی ره است که تحت عنوان «الاسلام هو الحکومه» قابل تبیین میباشد. در این نگاه؛ اسلام در حکومت امتداد مییابد و در واقع حکومت شأنی از شئون نهاد دین است. توضیح اینکه حاکمیت، اصالتاً متعلق …
توضیحات بیشتر »مواجهه حوزه علمیه قم با جریانهای روشنفکری
یکصد سالگی حوزه علمیه، فرصت مغتنمی برای شناخت جایگاه و منزلت و نقش حوزه در تحولات اجتماعی و بهانهای برای بازخوانی یک قرن تجربه حوزه علمیه قم است. یکی از موضوعاتی که در دوره صد ساله حوزه مطرح میشود، موضوع «رابطه حوزه علمیه قم با جریانهای روشنفکری» است. شبکه اجتهاد: میدانیم قرن گذشته با افول روشنفکرانی مثل عبدالرحیم طالبوف، میرزا ملکمخان، آخوندزاده و سپهسلار و… در آخر به استبداد رضاخانی منجر شد. بعد از آن نیز، روند مدرنیزاسیون و غربگرایی شدیدی، از طریق روشنفکر انی مثل فروغی و کسروی و احمد متین دنبال شد. در دهه بیست، ظهور روشنفکران چپ …
توضیحات بیشتر »تنزیل شریعت در سرزمین راهبردها
شبکه اجتهاد: یکی از مصادیق تنزیل شریعت تنزیل آن در حوزه راهبردها است. پیادهسازی شریعت در حوزه استراتژیها یک امر اساسی میباشد، زیرا استراتژیها نقش حیاتی در شکلدهی به فعالیتها و انجام مسئولیتها دارند. با این حال، ما اغلب، بلکه در بیشتر موارد، در تعیین رابطه فقه با استراتژیها غیر فعال بوده و هستیم. در اینجا و قبل از ورود در بحث باید دو نکته اصلی را روشن کنیم: اولاً، منظور این نیست که فقها استراتژیها را تدوین کنند؛ چرا که این حوزهای تخصصی است که علم خاص خود را دارد و موضوع ما اینجا جایگزینی نقش متخصصان در تدوین …
توضیحات بیشتر »فقه و حکمرانی قاعده لا ضرر و لاضرار
کتاب «فقه و حکمرانی قاعده لا ضرر ولا ضرار» اثر حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه دزفولی در ۷۸۴ صفحه منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، حکمرانی حِکمی در عرصه مباحث فقهی، افزون بر به کارگیری استراتژی اجتهاد قسم اول و دوم و سوم، شدیداً به قواعد فقهیه نیازمند است و مهمترین قاعده از قواعد فقهیه قاعده لا ضرر است که سراسر فقه را در بر میگیرد. اثر حاضر با عنوان «فقه و حکمرانی قاعده لا ضرر و لاضرار» حاصل تدریس یک سال تحصیلی استاد خسروپناه است که بخش نخست، یعنی فقه قاعده لا ضرر، به تبیین و تحلیل فقهی قاعده لا ضرر …
توضیحات بیشتر »