قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / آخرین اخبار / سنت تقريرات نويسی در ميان فقهای اماميه/ حسن انصاری
سنت تقريرات نويسی در ميان فقهای اماميه/ حسن انصاری

یادداشت؛

سنت تقريرات نويسی در ميان فقهای اماميه/ حسن انصاری

شبکه اجتهاد: سابقه تقريرات نويسی گرچه با عناوين ديگر دست کم به قرن پنجم می‌رسد. اما آنچه با عنوان تقريرات امروزه می‌شناسيم دست کم سابقه‌اش به درس سيد مهدی بحر العلوم می‌رسد. صاحب مفتاح الکرامه بخشی از درس او را در طهارت شرح کتاب وافی تحرير کرده بود. شيخ محمد تقی صاحب حاشيه هم همين کار را کرده است.

 احتمالا تقرير نويسی از دوره خود وحيد بهبهانی معمول شده است، به ويژه اينکه تقريبا از همان دوره‌هاست که سنت تقريرگویی درس استادان به شکل سنت معيدی معمول شد و البته امروزه منسوخ شده است. بعد از اين دوره تقريبا بيشتر مطالب اصلی استادان در قالب کتاب‌های تقريرات فراهم آمده از سوی شاگردان ارائه می‌شد. مثلا در مورد سيد علي صاحب رياض جز چند رساله کوتاه در علم اصول و از جمله در بحث حجيت شهرت که در آن به بحث حجيت ظن هم پرداخته و رساله مهم و اساسی است بيشتر مطالبش را بايد در آثار شاگردانش و از جمله کتاب مفاتيح سيد محمد ديد. در درس او عده‌ای تقريرات می‌نوشته‌اند و از جمله ملا محمد جعفر شريعتمدار استرابادي (نيای مرحوم مجتبی مينوی). عناوين سید میر عبد الفتاح هم خود تقريرات درس فرزندان شيخ جعفر کاشف الغطاء است. همو تقريرات آن استادان را هم نوشته است.

در نسل بعد تقريرات درس‌های شريف العلماء از صاحب ضوابط معروف همه هست. شريف العلماء اثر اصولی مستقلی جز رسالاتی ندارد بلکه آرايش را بايد در همين ضوابط ديد و در آثار ديگر شاگردانش.

از دوره شيخ انصاری تقرير نويسی گستره بيشتری پيدا کرد. تقريرات شاگرد او صاحب مطارح بسيار معروف است. کما اينکه در دوره‌های بعد نیز همين سنت و حتی با گسترش بيشتری از اصول به فقه ادامه يافت.

آرای ميرزای شيرازي هم عمدتا با تقريرات شاگردانش معروف است. در شرح حال شاگردان شيخ و بعد ميرزای شيرازی و آخوند خراسانی و صاحب عروه با صدها تقريرات آشنایی می‌يابيم که عمده آنها منتشر نشده است.

در دوره ميرزای نائينی و آقا ضياء عراقی هم اين سنت ادامه يافت و مهمترين درس‌های اصول در دوره حاضر با عنايت به تقريرات شاگردان اين دو  استوار است.

آيت‌الله بروجردی و مرحوم آقای خویی هم اين توفيق را داشتند که بيشتر دوره‌های درس‌های فقه و اصولشان را شاگردان در قالب تقريرات پر برگ تنظيم کنند.

سنت تقريرات نويسی سنتی کهن و در عين حال بسيار مفيد از نقطه نظر اصول آموزشی است و نمونه‌های آن در غرب پيشا تجدد و بعد از آن وجود داشته که موضوع نوشته مستقلی است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Real Time Web Analytics