قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / آخرین اخبار / مکاسب و رسائل شیخ را مثله کرده‌اند، بسیار نگرانیم!/ این کار موجب انهدام فقاهت در حوزه خواهد شد
مکاسب و رسائل شیخ را مثله کرده‌اند، بسیار نگرانیم!/ این کار موجب انهدام فقاهت در حوزه خواهد شد

استاد فاضل لنکرانی در نقد برنامه جدید نظام آموزشی حوزه علمیه قم بیان داشت:

مکاسب و رسائل شیخ را مثله کرده‌اند، بسیار نگرانیم!/ این کار موجب انهدام فقاهت در حوزه خواهد شد

رئیس مرکز فقه ائمه اطهار (ع) گفت: ما از این طرحی که امسال برای مدارس ابلاغ شده و مکاسب و رسائل شیخ را مثله کرده‌اند، بسیار نگرانیم! من در جلسات خصوصی به حضرات آقایان شورای عالی حوزه عرض کردم که این طرح، نتایج غیر معین و بلکه غیر صحیحی به دنبال دارد. به عنوان یک وظیفه شرعی عرض می‌کنم که کار بسیار خطرناکی می‌کنند! این کار موجب انهدام فقاهت در حوزه خواهد شد، امسال مکاسب و رسائل را تقطیع می‌کنید، دو سال بعد مکاسب و رسائل هم کنار می‌رود، معالم را کنار زدند، فصول و قوانین را کنار زدند، فکر می‌کنید آنچه که جایش آمد خلأ آنها را پر کرده است؟

به گزارش خبرنگار اجتهاد، استاد محمدجواد فاضل لنکرانی در آئین افتتاحیه دروس مجتمع آموزش عالی ائمه اطهار (علیهم السلام) طی سخنانی گفت: یکی از جهاتی که علم فقه شرافت بر همه علوم دارد و أشرف العلوم است، این است که عمل همراه اوست و ما با فقه به میدان عمل می‌آییم.

فقه برای انسان عبادت صحیح می‌آورد نه عرفان نظری

استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با بیان اینکه فقه بسیار مهم است و ما متعصب نیستیم که چون در مسیر فقاهت هستیم بخواهیم یک ادعای بی‌جهت کنیم، اظهار داشت: اگر کسی فقیه نباشد بلد نیست عبادت خدا کند، حتی نمی‌تواند ادعای عرفان نظری داشته باشد. عرفان نظری برای انسان، عبادت صحیح نمی‌آورد، اما فقه برای انسان عبادت صحیح می‌آورد. لذا در روایات باب صلاه آمده که فقیه نماز خودش را اعاده نمی‌کند، آن کسی که به محض ورود یک شک یا برخورد با یک مشکلی در نماز، نمازش را به هم می‌زند و دوباره از اول شروع می‌کند فقیه نیست! فقه، عبادت بشر را تنظیم می‌کند، فقه معاملات بین آحاد جامعه را تنظیم می‌کند، فقه ارتباط بین ملت‌ها و اقوام را تنظیم می‌کند، فقه سلطه و حکومت را تنظیم می‌کند.

رئیس مرکز تخصصی فقه ائمه اطهار(ع) با اشاره به فرازی از بیانات رهبر معظم انقلاب ابراز کرد: ما در سند چشم‌انداز جامعی که برای مرکز فقهی نوشته شده می‌گوییم دنبال تربیت فقهایی هستیم که بتوانند به نیازهای جامعه و مسائل نوپیدا پاسخ بدهند، ولی این جمله رهبری خیلی فراتر از این حرفهاست. ایشان می‌فرمایند «کسانی که برای سلطه بر جهان ـ یعنی امروز در دنیا یک عده هستند دنبال سلطه‌ی بر جهان هستند مثل صهیونیست‌هاـ برای همه ابعاد زندگی بشر فکر و ایده مطرح می‌کنند، جمهوری اسلامی را در همه مسائل فکری، عقیدتی، سیاسی، اجتماعی و اخلاقی هدف قرار داده‌اند که برای مقابله با این هجوم جامعه روحانیت و حوزه‌های علمیه نقش اساسی دارند».لذا این ارزش روحانیت است، این ارزش فقه است، ایشان به صورت جامع فرمودند نه فقط در خصوص فقه.

هدف اجتهاد هنوز برای برخی از فضلاء مشخص نیست

وی ادامه داد: گاهی برخی فضلاء می‌پرسند ما در مرکز فقهی یا در یک مرکز دیگری به اجتهاد می‌رسیم، بعدش چی؟! وقتی این سؤال مطرح می‌شود خیلی تعجب می‌کنم. چون معنای سؤال این می‌شود که هدف برای من مشخص نیست. باید به این عزیزان گفت امروز عده‌ای در دنیا نشسته‌اند و برای تمام بشر ایده خلق می‌کنند، چه کسی باید این ایده‌ها را بشناسد و چه کسی باید با آن مقابله کند؟ ایا اصلاً بدون حکومت می‌شود با این افراد مقابله کرد یا نه؟ یک بحث همین است، آنها با تشکیلات، حکومت، قدرت، پول و ثروت به میدان آمده‌اند، آنگاه اینجا مسلمین دست روی دست بگذارند و بگویند در دین ما خبری از حکومت نیست. اسلام شامل یک سری احکام فردی است؟! اگر چنین باشد پس این چه دین جامع و دین باارزشی شد؟ این چه دینی است که «وَ مَنْ یبْتَغِ غَیرَ اْلإِسْلامِ دینًا فَلَنْ یقْبَلَ مِنْهُ» باشد، دینی که بتواند در مقابل سلطه‌ها، کفار و مشرکین بایستد و آنها را منهدم کند، نه فقط انهدام فیزیکی، عمده‌اش مقابله فکری است.

طلبه‌ای که جامعیت دین را باور نکند انگیزه و نشاط علمی ندارد

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه افزود: این نمایانگر بساطت و پایین بودن سطح فکر یک طلبه است که بعد از گذشت ۴۰ سال از این انقلاب هنوز بگوید ما را چه به اسرائیل؟ ما را چه به آمریکا؟ ما را چه به سیاست؟ ما همین فقه و اصول یا فلسفه و کلام و تفسیر خودمان را بخوانیم و والسلام! این درست نیست. از همین روایاتی که می‌گوید «العلم مقرونٌ بالعمل» و «اذا سمعتم العلم فاستعملوه»، به خوبی استفاده می‌شود که علم باید به میدان عمل درآید و میدان عملش این است که یک فقیه بدعت‌ها را ببیند و در مقابل بدعت‌ها بایستد و این می‌شود عمل او. عمل در هر علمی به مقتضای همان علم است. لذا فضلا ارزش فقاهت و دین را بدانید، جامعیت دین را باور کنید. طلبه‌ای که جامعیت دین را باور نکند انگیزه و نشاط علمی ندارد، برخلاف طلبه‌ای که جامعیت دین را باور کند، این طلبه نشاط و انگیزه علمی دارد، فقه و اصول و تفسیر و کلام را خیلی دقیق می‌خواند، چون باور به جامعیت دین داشته و هدف برایش مشخص است که می‌خواهد در مقابل ایده پردازی‌هایی که کفار و مشرکین در هر زمانی داشته‌اند و در زمان ما به مراتب قوی‌تر از صدر اسلام است، ایستادگی کند.

این عضو جامعه مدرسین حوزه علیه قم ضمن تاکید بر اینکه حوزه باید روز به روز از جهت علمی قوی‌تر و عمیق‌تر شود، بیان داشت: حوزه باید مسائل جدید و مستحدثه بیشتر مطرح شود. ادعای ما این است و مکرر هم گفته‌ام هیچ مسئله‌ی جدیدی نیست که به حوزه ارائه شود و حوزه بگوید ما نمی‌توانیم حرفی در برابر آن بزنیم، آنچه که مربوط به فقیه و فقه و دین می‌شود، حوزه می‌تواند موضع خودش را خیلی خوب روشن کند و این از افتخارات حوزه ماست.

مکاسب و رسائل شیخ را مثله کرده‌اند، بسیار نگرانیم!

فاضل لنکرانی در بخشی دیگری از سخنان خود ضمن انتقاد از برنامه جدید نظام آموزشی حوزه، اظهار کرد: ما از این طرحی که امسال برای مدارس ابلاغ شده و مکاسب و رسائل شیخ را مثله کرده‌اند، بسیار نگرانیم! و من در جلسات خصوصی به حضرات آقایان شورای عالی حوزه عرض کردم که این طرح، نتایج غیر معین و بلکه غیر صحیحی به دنبال دارد. ما از آقایان خواهش کردیم و گفتیم این طرح را به‌صورت آزمایشی در بعضی از مدارس اجرا کنید و ثمره‌‌اش را ملاحظه نمایید. اما نمی‌دانم نظرشان تغییر کرده یا نه؟

وی با قدردانی از زحمات و دلسوزی بزرگان حوزه بیان داشت: امروز محور فقه و اصول ما این سه کتاب مکاسب و رسائل و کفایه است، اگر ما اینها را تقطیع کنیم؛ اولاً کسی که بخشی از یک کتابی را می‌خواند بخش دیگر را نخواهد خواند، البته آقایان می‌گویند ما نگفتیم نخوانند، خودشان بخوانند و ما سؤال امتحانی نمی‌دهیم! ثانیاً؛ وقتی تقطیع شد شما چطور روش اجتهادی شیخ انصاری را در می‌آورید، چطور می‌توانید بفهمید روش اجتهادی مرحوم امام و آقای خوئی یا دیگران با شیخ متفاوت است و طلبه تا روش اجتهادی به دستش نیاید نمی‌تواند فقیه شود. ارزش بزرگ مکاسب در این است که انسان روش اجتهادی شیخ را به دست می‌آورد و آن را با روش اجتهادی شیخ طوسی، شیخ مفید، علامه حلی، مرحوم نراقی، شهیدین مقایسه می‌کند و یکی را انتخاب می‌کند. اما اگر تقطیع شد نمی‌شود روش اجتهادی را به دست آورد.

وقتی تقطیع شد چطور روش اجتهادی شیخ انصاری را در می‌آورید

این استاد باسابقه حوزه علمیه قم ادامه داد: ثالثاً اگر تقطیع شد ارتباط طلبه و استاد با تمام این حواشی که در کنار این کتاب‌ها وجود دارد قطع می‌شود و به تعبیر بعضی از اساتید معظم، موجب قطع ارتباط با تراث می‌شود. رابعا اشکال اساسی‌تر اینکه شما به‌عنوان مثال در مکاسب محرمه چهار روایت اول که روایت تحف العقول و بقیه روایات است را حذف کرده‌اید. طلبه که این را نمی‌خواند و استاد هم اگر اینها را درس ندهد، جا بجا مرحوم شیخ انصاری در صفحه به صفحه مکاسب به فقره‌ای از فقرات این روایات استدلال کرده، حالا مرحوم آقای خوئی سندش را قبول ندارند اما بزرگانی مثل خود شیخ انصاری و مرحوم نائینی و مرحوم یزدی در حاشیه مکاسب به این روایات استدلال کرده‌اند.

فاضل لنکرانی افزود: مرحوم سیدمحمد کاظم می‌گوید ۱۲ قاعده‌ی فقهی از روایت تحف العقول استفاده می‌شود، بعد ما بیاییم این روایت را حذف کنیم و بگوییم خود طلبه مطالعه کند؟! طلبه که مطالعه نمی‌کند، استاد هم وقتی می‌بیند این قسمت را نباید درس بگوید نمی‌فهمد چطور می‌تواند در بقیه‌ی مکاسب این بحث و مباحث را ادامه بدهد.

امسال مکاسب و رسائل را تقطیع می‌کنید، دو سال بعد مکاسب و رسائل هم کنار می‌رود

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) ضمن تشکر از تمامی بزرگان و زحماتی که برای حوزه می‌کشند، ابراز داشت: به عنوان یک وظیفه شرعی عرض می‌کنم که کار بسیار خطرناکی می‌کنند! این کار موجب انهدام فقاهت در حوزه خواهد شد، امسال مکاسب و رسائل را تقطیع می‌کنید، دو سال بعد مکاسب و رسائل هم کنار می‌رود، معالم را کنار زدند، فصول و قوانین را کنار زدند، فکر می‌کنید آنچه که جایش آمد خلأ آنها را پر کرده است؟

فاضل لنکرانی در خاتمه سخنان خود گفت: ما باید طلاب را عمیق‌تر کنیم، استدلال‌شان این است که آقایان یک مقداری از مکاسب را می‌خوانند و در آخر سال یک سوم خوانده نمی‌شود، خب برنامه بگذارید و تشویق کنید که طلاب آن قسمت را هم بخوانند. کسی که دو سوم محرمه را بخواند اگر خوب خوانده باشد بقیه را هم می‌خواند و نیازی به استاد هم ندارد. هنوز امیدواریم تجدید نظری در این طرح کنند إن شاء الله.

۲ دیدگاه

  1. واقعا عجیبه که استاد معروفی مثل ایشان هنوز به این نکته ملتفت نشده اند که دوره کتابهایی مثل رسائل و مکاسب و کفایه به عنوان کتاب درسی عمومی با آن همه اعوجاجات عبارتی و اختلالات نظامی که در آنهاست به سر رسیده و این کتاب ها پاسخگوی نیاز درسی طلاب نیستند و نهایتا باید مثل کتاب جواهر به عنوان متن پژوهشی مورد استفاده قرار بگیرند نه متن درسی.
    درست همان است که استاد ارجمند آیت الله شب زنده دار فرمودند که برای متن درسی سطح عالی حوزه بهتر است تحریری مناسب از مصباح الاصول و مصباح الفقاهه مرحوم محقق خوئی ره اصولا و فقها تهیه شود تا این قدر وقت طلاب و اساتید صرف در مالایعنی نشود.
    جناب فاضل که معتقدند باید طلبه روش اجتهادی را فرابگیرد چندطلبه مثال بزنند که با خواندن مکاسب و رسائل به روش اجتهادی شیخ اشراف پیدا کرده باشد.
    یا خود معظم له ده صفحه مقاله بنویسند در آنجا مشخص کنند که روش اجتهادی نراقی و علامه و شیخ چه ممیزه هایی دارد و تفاوت منهج آنها چیست؟

  2. ضمن احترام به فرمایش استاد بزرگوار حاج آقای فاضل، بنده طلبه ای هستم که سطح رو بجای ۴ سال توی ۶ سال خوندم اونم بخاطر همین استدلال ها، بعدش رفتم پای درس خارج اساتید دیدم همین هاست ۹ سالم درس خارج، لذا فردای قیامت قطعا شاکی خواهم بود بخاطر اتلاف وقتم، حالا آقایان احساس تکلیف شرعی بکنن و وقت طلبه رو صرف مرجع ضمیرهای کفایه و فتأمل های مرحوم شیخ کنید. حالا به من بگن بیسواد مهم نیست نظر خدا و اهلبیت مهمه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Real Time Web Analytics