خانه / آخرین اخبار / پیشنهادی برای حل اختلاف‌ نظر در رؤیت هلال/ رضا مختاری
راه‌حلی برای اختلاف‌نظر در حلول هلال/ رضا مختاری

پیشنهادی برای حل اختلاف‌ نظر در رؤیت هلال/ رضا مختاری

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین رضا مختاری پژوهشگر نام‌آشنای حوزه از جمله مؤلف مجموعه ۵ جلدی «رؤیت هلال» درباره بروز اختلاف در عید فطر در اغلب مهر و موم‌ها، آورده است: انصاف این است که اختلاف در حلول ماه مبارک رمضان یا شوال در یک کشور مانند ایران، خوشایند نیست و موجب تحیر مردم متدین و تضعیف فقه می‌شود.

برای رفع اختلاف، اگر عزمی برای آن باشد، راه‌حل وجود دارد، ولی راه‌حل باید، مطابق مبانی فقهی باشد و احتمال مطابقت آن با واقع و نفس الامر بیش از سایر طرق و موافق نظر مشهور فقها و نیز قابل عمل باشد، با عنایت به این جهات می‌دانیم که آنچه اکنون موجب اختلاف در حلول ماه می‌شود دو امر است:

۱- اعتبار اشتراط اتحاد آفاق یا عدم اعتبار آن.

  1. اعتبار رؤیت با چشم مسلح و عدم آن

خوشبختانه در هر دو موضوع یک نظر ‌شاذ و نادر و نظر دیگر مشهور بین فقهای ‌امامیه است، زیرا در مورد اول، این مساله صریحاً از زمان شیخ طوسی تاکنون در فقه مطرح بوده و راجع به آن بحث شده است و تا قبل از آیت‌الله‌ خوئی، حتی ۵ نفر از فقها هم قائل به آن نبوده‌اند و بعد از اینکه ایشان قائل به آن شد هم عده زیادی از فقها بر آن رد نوشتند که ما در کتاب رؤیت هلال این رود را آورده‌ایم از جمله حضرات آیات، سید عبدالله شیرازی، مقیم مشهد، علامه شعرانی، مروج جزایری صاحب شرح معروف کفایه، علامه تهرانی، آیت‌الله‌ قدیری، آیت‌الله‌ سبحانی و… نیز آیت‌الله‌ منتظری و آیت‌الله‌ سیستانی که شاگرد خاص آیت‌الله‌ خوئی است نظر ایشان را رد کرده‌اند و اخیراً هم جناب آقای سید محمدرضا سیستانی نقد مفصلی بر نظر آیت‌الله‌ خوئی منتشرشده است، بنابراین نظر آیت‌الله‌ خوئی جدا نادر و خلاف مشهور است، بنابراین در این مسأله اگر به نظر مشهور عمل شود به نظر بیش از ۹۰ درصد فقها عمل شده و از فقهای معاصر و در قید حیات، مانند حضرات آیات آقایان سیستانی و شبیری و سبحانی و مکارم و نیز مقام معظم رهبری قائل به آنند.

اما فرع دوم موجب اختلاف، یعنی اعتبار یا عدم اعتبار چشم مسلح، این فرع سابقه چندانی ندارد و اولین بار، فیما نعلم، میرزای ‌نائینی رحمه‌الله آن را مطرح کرده و چشم مسلح را معتبر ندانسته است و از زمان ایشان تا زمان ما اکثر قریب به اتفاق فقها مثل ایشان فتوا داده و آن را معتبر ندانسته‌اند از جمله حضرات آیات امام خمینی، خوئی، شهید سید محمدباقر صدر، شهید سید محمد صدر، منتظری و از مراجع در قید حیات حضرات آیات آقایان سیستانی، سبحانی، شبیری، مکارم، خلاصه نظر مشهور فقها عدم اعتبار است و عده کمی از فقها آن را معتبر دانسته‌اند مانند حضرات آیات فاضل لنکرانی، مقام معظم رهبری و هاشمی شاهرودی، بنابراین در این فرع نیز نظر مشهور عدم اعتبار است، اتفاقاً در هر دو مساله فتوای امام خمینی طبق مشهور است و اگر در این فرع طبق نظر امام خمینی عمل شود اختلافی پیش نمی‌آید و از سوی دیگر تعدادی از فقهای طراز اول در قید حیات مانند آیات سیستانی و شبیری قائل به آن‌اند و با عنایت به جواز تبعیض در تقلید، برای مقلدان مراجع بزرگواری که فتوایشان مخالف مشهور است مشکلی پیش نمی‌آید، علاوه بر این جهات نظر امام خمینی و مشهور یک مؤید هم دارد و آن اینکه هم در روایات و هم در فتوای فقها هست که روزی که شک داریم اول شوال است یا آخر ماه رمضان، وظیفه داریم روزه بگیریم و آخر ماه رمضان حساب کنیم و این فقط با عمل به نظر مشهور سازگار است.

خلاصه اینکه در حلول ماه اگر به فتوای امام خمینی و مشهور‌ فقهای در گذشته و معاصر عمل شود اختلاف مرتفع می‌شود و مطابق مبانی فقهی هم هست و احتمال مطابقت آن با واقع خیلی بیشتر از سایر انظار است و از این جهت مؤید به حکم عقل هم هست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Real Time Web Analytics
Google Analytics Alternative