استاد محمدتقی شهیدی با هشدار نسبت به «بیاعتنایی به تحقیق در اصول دین» و «ایجاد تردید میان عموم مردم»، از افرادی انتقاد کرد که بدون آشنایی با مبانی فقه و اصول، باورهای دینی جامعه را دچار تزلزل میکنند. او همچنین با اعتراض به اطلاق عنوان «حجّهالاسلام» به کسانی که در وجود امام زمان(عج) تردید کرده و حتی تحقیق لازم را …
Read More »آخرین اخبار
استاد اعرافی در جمع طلاب و روحانیون ایرانی مقیم نجف:
حوزه نیازمند حفظ فقه سنتی و گسترش فقه معاصر است
مدیر حوزههای علمیه خطاب به طلاب جوان گفت: حوزه نیازمند حفظ فقه سنتی و در عین حال گسترش مباحث فقه معاصر، مقایسه با حقوق نوین و پاسخگویی به نیازهای دولت و جامعه است. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد اعرافی مدیر حوزههای علمیه در دیدار با طلاب و اساتید ایرانی مقیم حوزه نجف که در محل ساختمان مفتاح نجف اشرف حسینیه …
Read More »
همراه با تصاویر؛
گزارشی از کنگره بینالمللی میرزای نائینی در نجف اشرف/ محقق نائینی، مهندس علم اصول و بنیانگذار روششناسی نوین بود
کنگره بینالمللی آیتالله میرزا محمدحسین غروی نائینی (قدس سره)، روز پنجشنبه ۶ آذر ۱۴۰۴ با حضور پرشور جمع کثیری از علما، چهرههای علمی و حوزوی در شهر نجف اشرف آغاز بهکار کرد. این کنگره در مرحله نخست، اول آبان ۱۴۰۴ در شهر مقدس قم با پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی و با سخنرانی ویژه حضرت آیتالله جعفر سبحانی، و با …
Read More »ارتباطات امام خمینی و آیتالله موسوی اردبیلی «احکام مسئولیت و نامهها»/ مجید رضاییدوانی
شبکه اجتهاد: سوم آذرماه سالروز درگذشت مرحوم آیتالله موسوی اردبیلی از همراهان با وفای امامخمینی در نهضت اسلامی و نظام جمهوری اسلامی است. ایشان دوره زندگی پر از فراز و نشیب خود را در طول سالهای (۱۳۰۴-۱۳۹۵) گذراند و فعالیتهای دینی متعدد و متنوعی از خود به یادگار گذاشت. تدریس، تحقیق و تألیف کتب، تأسیس مراکز علمی آموزشی و پژوهشی …
Read More »سه کتاب جدید فقهی از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
کتاب «موضوعشناسی، مسئلهشناسی، کلیات و قواعد فقهی آستانهای مقدس با رویکرد فقه اجتماعی و حکومتی» با تحقیق و نگارش حجتالاسلام والمسلمین سیفالله صرامی؛ کتاب «سلسله نشستهای فلسفه فقه» به کوشش حجتالاسلام والمسلمین سعید ضیائیفر و کتاب «جایگاه کرامت در استنباط (مجموعه نشستها و مقالهها)» به کوشش دکتر اسماعیل آقابابایی از سوی نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی چاپ و عرضه …
Read More »
حجتالاسلام مؤذنی مطرح کرد؛
پروژه اصلی شهید صدر: تحقق اسلام در تمام شئون حیات/ نقد رویکرد جزئینگر به مسائل اجتماعی
مسئله اصلی شهید صدر، تحقق اسلام در تمام ابعاد زیست انسان است. ایشان معتقدند که اگر ساختارهای یک جامعه بر اساس مبانی غیراسلامی شکل گرفته باشد، نمیتوان از افراد انتظار داشت که صرفاً با اراده فردی، یک رفتار دینی را اصلاح کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، اولین نشست از سلسله نشستهای آشنایی با زیست و اندیشههای شهید آیتالله سیدمحمد باقر …
Read More »
ترجمهی مدخل «حجتالاسلام» در دایرهالمعارف ایرانیکا، نوشتهی حامد الگار
روحانیت بهروایت ایرانیکا: «حجتالاسلام»
شبکه اجتهاد: عنوان «حجتالاسلام» (بهمعنای لغوی: دلیل و برهان اسلام) عنوانی است که به علمای شیعه اعطا میشود. این عنوان در آغاز، صرفاً جنبهی تشریفاتی داشت، اما بهتدریج به عنوان نشانهای از جایگاه علمی و مرتبهی آنان در سلسلهمراتب روحانیت شیعه به کار رفت. نخستین کاربرد ثبتشدهی این عنوان در بافتی سنّی دیده میشود، زمانی که آن را در مورد …
Read More »
استاد عندلیب همدانی تصریح کرد:
شبههپراکنی نامش آزاداندیشی نیست/ با لباس روحانیت، مقدسات تشیع را زیر سؤال بردن، عین نفاق، دورویی و حقهبازی است/ اطلاعیه مجمع محققین مبهم و فاقد صراحت در محکومیت است؛ قاطعانه او را طرد کنید
استاد محمد عندلیب همدانی، با تأکید بر دفاع از اصول مکتب اهل بیت علیهم السلام، هرگونه شبههافکنی در حوزه اعتقادات شیعه، به ویژه مسئله امامت، را محکوم و در سخنانی صریح، ضمن تمایز میان آزاداندیشی علمی و شبههافکنی، از مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم خواست نسبت به افرادی که اساس امامت را زیر سؤال میبرند، قاطعانه موضع بگیرند …
Read More »فاطمه(س) پس از پیامبر(ص)/ محمد مسجدجامعی
شبکه اجتهاد: پیامبر (ص) روزهای پایانی عمر شریفش را میگذرانید و از بیماری شدیدی رنج میبرد، همسران حضرت و دخت گرامی ایشان در کنار بستر حلقه زده بودند. فاطمه(س) به سختی میگریست. او پدر و نیز مهمترین پشتیبان خود و خانواده خود را از دست میداد. صرفنظر از مصیبت فراغ پدر، جنابش احساس میکرد پس از ایشان خود و همسرش، …
Read More »
در نشستی مطرح شد؛
قصد مؤلف در «نص و تفسیر» بررسی مسئلههای فقهی نیست؛ نشان دادن یک چارچوب کلی است/ امروزه تعلیلگرایی در اجتهاد و اهدافمداری در فقاهت به قیاس ممنوع تحویل برده میشود
دکتر مرتضی کریمینیا با تأکید بر اینکه کتاب «نص و تفسیر» را نمیتوان با رویکرد دانشهای سنتی حوزه تولید کرد، جایگاه این اثر را در مطالعات اسلامی مدرن توضیح داد و گفت قصد مؤلف در «نص و تفسیر» بررسی مسئلههای فقهی نیست؛ نشان دادن یک چارچوب کلی است. در ادامه، حجتالاسلام علی الهی خراسانی با موضوع «بحران قیاسگرایی» به بررسی …
Read More »
حجتالاسلام محسن الویری، عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)
درس فاطمی از انحراف جامعه؛ از شتاب در باطل تا چشمپوشی از زشتی/ بررسی جایگاه مردم در خطبه فدکیه
حضرت زهرا(س) در خطبه فدکیه، هم از فضایل و ظرفیتهای امت سخن میگوید و هم دو آفت بنیادین را هشدار میدهد: شتابزدگی در پذیرش سخن باطل و چشمپوشی از رفتار ناپسند؛ دو آسیبی که میتواند جامعه دینی را از درون فرسوده و ارزشهای الهی را به انحراف بکشاند. این هشدار یادآور آن است که توده مردم نیز، در کنار نقش …
Read More »
دکتر حسن انصاری؛
واقعه شهادت صدیقه طاهره (س) بر اساس یک سند ارزشمند از نیمه سده دوم قمری
شبکه اجتهاد: در اثر مهم کتاب الردود تألیف عبد الله بن یزید الفزاری، از متکلمان برجسته و تأثیر گذار اباضی مذهب کوفه (و یغداد) در نیمه قرن دوم قمری قسمتی به موضوع اعتقادات شیعیان در خصوص مسائل مرتبط با امامت پرداخته شده است. اطلاعاتی که در این بند آمده از نقطه نظر اثبات قدمت و اعتبار عقاید شیعیان و گروههای …
Read More »
پژوهش تازه در مرز حساس دین، آزادی و قانون؛
«حجاب اجباری یا قانون دینی؟»؛ پاسخ به پرچالشترین پرسش جامعه ایران
کتاب «حجاب و سیاست» اثر روحالله جلالی، پژوهشی مستند و تحلیلی درباره جایگاه شرعی و حقوقی الزام به حجاب در ایران است که پرسشهای بنیادین جامعه درباره «حجاب اجباری» پاسخ میدهد. به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب «حجاب و سیاست (پرسش و پاسخ درباره دخالت حکومت در مسئله حجاب)» اثر روحالله جلالی در مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی تهیه و …
Read More »
گزارش نشست علمی؛
لزوم توجه به مطالعات سریانی در حدیثپژوهی؛ مطالعه موردی دعای سمات
آیا میدانستید که درک عمیقتر احادیث و ادعیهٔ اسلامی، میتواند وامدار مطالعهی زبانی باشد که امروزه کمتر نامی از آن شنیده میشود؟ این پرسش محوری نشستی بود با عنوان «لزوم توجه به مطالعات سریانی در حدیثپژوهی» که با ارائه محمدمهدی سیاهکالی در پژوهشگاه قرآن و حدیث برگزار شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در این نشست که با هدف بررسی تأثیر …
Read More »
گزارشی از دیدگاه دکتر جاشوا لیتل،
درباره دلایل شکاکیت مورخان نسبت به حدیث
دکتر جاشوا لیتل، پژوهشگر حوزه حدیث و اسلامشناس دانشگاه آکسفورد در یک گفتگویی به بررسی دیدگاههای تاریخی-انتقادی درباره حدیث میپردازد. او به ۲۱ دلیل اشاره میکند که چرا مورخان نسبت به صحت احادیث اسلامی شکاک هستند! در ادامه، ترجمه بخشهای مهم این مصاحبه را میخوانید. اختصاصی شبکه اجتهاد: دکتر جاشوا لیتل در مصاحبه عمدتاً بر احادیث منسوب به پیامبر اسلام …
Read More »
حجتالاسلام سیدمحسن مرتضوی، مدرس خارج فقه حوزه علمیه قم،
نگاهی به شیوههای متفاوت تدریس «درس خارج» در حوزههای علمیه
در قلب نظام آموزشی حوزوی، حلقهای درخشان و تعیینکننده به نام «درس خارج» وجود دارد؛ مرحلهای که در آن آموزش متون به پایان میرسد و فرایند ظریف و پیچیده «اجتهاد» آغاز میشود. این مرحله، نه یک درس، که یک کارگاه تربیت مجتهد است. سؤال اصلی اینجاست: در این مرحله، نقش استاد و شاگرد چیست و روش تدریس باید چگونه باشد تا گذار از مرحلهٔ فراگیری به مرحلهٔ …
Read More »پیشبینی رؤیتپذیری هلال ماه جمادی الثانیه ۱۴۴۷ قمری در ایران
اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویهای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت میگیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …
Read More »
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس:
نظام حکمرانی دینی برای صیانت از نهاد خانواده ناگزیر از ورود به مباحث مهریه است/ قانونگذار نباید با وضع قوانین سلبی، کارکرد مهریه را دچار اشکال کند
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با بیان اینکه نظام حکمرانی در صورت کج کارکردهایی در موضوع مهریه، ناگزیر از ورود به مباحث تخصصی برای صیانت از نهاد خانواده است، گفت: هر چند براساس نصوص دینی و عرف اجتماعی از ایران کهن تا امروز، مهریه به عنوان یک هدیه و حقوق طبیعی زن به رسمیت شناخته شده و عامل پیوند است، …
Read More »
آیتالله مکارم شیرازی:
کمیته ویژه بررسی «خطر و فایده هوش مصنوعی در فعالیتهای حوزوی» تشکیل شود
حضرت آیتالله مکارم شیرازی با اشاره به اهمیّت استفاده از ابزارهای روز، بر بهرهگیری از رسانهها و فناوریهای نوین تأکید و اظهار کرد: هوش مصنوعی هم خطر دارد و هم فایده؛ باید کمیتهای تشکیل شود تا تأثیر آن را در فعالیتهای حوزوی بررسی کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حضرت آیتالله ناصر مکارم شیرازی در دیدار اعضای شورای عالی حوزه علمیه …
Read More »
استاد محمد عشایری منفرد مطرح کرد؛
بازتعریف «مقاومت» در علم اصول؛ تبیین نظریه «واجب منظومهای»
«علمای اصول غالباً «واجب منظومهای» را به دلیل دو اشکال اساسی محال دانستهاند: نخست، مشکل امتثال؛ یعنی اگر قرار شد امتثال کنیم، چه کسی باید شروعکننده باشد؟ که در اینجا هرج و مرج به وجود میآید چرا که معلوم نیست چه کسی باید امتثال کند و دوم، مشکل عقاب و عصیان؛ به این معنا که اگر یک جزء از منظومه …
Read More »فترت آشکارشدن نهانها و ریزش خواص/ ابوالقاسم علیدوست
شبکه اجتهاد: هر سال ایام فاطمیه که میشود برخی از سایتها و کانالهای منسوب به بخشی از اهلسنت حوادثی را که در فاصله رحلت پیامبر عظیم الشان (صلی الله علیه و آله) تا شهادت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) گذشت و در نهایت به شهادت حضرت کشیده شد، مورد انکار قرار داده و بالطبع امامان اهل بیت (علیهم السلام) و …
Read More »۴۱۰ نامۀ مستند از شهید صدر و برخی اجازات و پرسشهاوپاسخها
کتاب «آمال و آلام»، مجموعه نامههای شهید صدر، از سوی پژوهشگاه تخصصی شهید صدر منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، برای نخستینبار مجموعهای از بیش از چهارصد نامۀ مستند از شهید آیتالله سید محمدباقر صدر در قالب کتابی جامع با عنوان «آمال و آلام» گردآوردی شده است؛ این مجموعه تصویری روشن از سیر فکری، اجتماعی و تربیتی این متفکر بزرگ …
Read More »
واکنش استاد قائینی به انتشار کلیپی شبههافکنانه در فضای مجازی؛
دفاع از حریم امامت؛ سکوت شکسته شد/ مواجهه با شبههافکنی در ضروریات مذهب؛ «محاکمه علمی» و «اجرای حکم ارتداد» است
آیا سکوت اولیای امر در مسئلهای از این قبیل و عدم اهتمام به چنین مواردی، بیغیرتی نیست؟ ما باید غیرت سیاسی داشته باشیم که اگر به فردی یا امری، جسارتی با جنبه سیاسی شد، مثلاً گفته شود “مرگ بر فلان” یا “خلع لباس”، واکنش نشان دهیم. اما اگر مسائل اصول اعتقادی و مذهب مورد توهین قرار گیرد، به نحوی که …
Read More »مداخلات زیبایی زنان در آوردگاه فقه و حقوق
کتاب «مداخلات زیبایی زنان در آوردگاه فقه و حقوق» نوشته حجتالاسلام سیدمرتضی میرزاده اهری بهعنوان تازهترین اثر انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در آوردگاه میان میل فطری به زیبایی و پایبندی به شریعت، مداخلات زیبایی زنان به یکی از پیچیدهترین و مبتلابهترین مسائل فقهی و حقوقی عصر ما تبدیل شده است. این کتاب برای …
Read More »
گزارش؛
ماجرای پاورقیهای علامه طباطبایی بر بحار الأنوار، در پنج روایت
شبکه اجتهاد: در دههٔ ۱۳۳۰ شمسی، علامه سید محمدحسین طباطبایی بر ۸۸ موضع از «بحار الانوار» اثر علامه مجلسی تعلیقه نگاشت. قرار بود چاپ جدید این دائرهالمعارف حدیثی شیعه، همراه با این تعلیقات علامه منتشر شود. با این حال، انتشار نخستین مجلدات، واکنشهایی را در پی داشت که به مداخلهٔ آیتالله العظمی بروجردی انجامید؛ زعیم وقت حوزهٔ علمیه قم با …
Read More »در نقد «شتابزدگی در نقد» و بیان نکتهای پیرامون «اقتضای اطلاق» در کلام شهید صدر/ حسین زمانیان نهاوندی
اختصاصی شبکه اجتهاد: در روزهای گذشته یکی از محققان حوزوی به بررسی انتقادی مبنای شهید صدر در «قاعده اطلاق» پرداخته و شتابان «ناتمامی استدلال در ناحیه متعلق و محمول» را نتیجه گرفته است. بیشک ابتنای سنت سدید فقاهت بر حرّیت و بررسی انتقادی دیدگاهها از مهمترین ارکان حیات و پویایی فقه در تاریخ این دانش بوده است، اما خوانش شتابزدهٔ …
Read More »تاریخگذاری، رویکردی نوین در اعتبارسنجی روایات زنان/ معصومه ریعان
اختصاصی شبکه اجتهاد: اعتبارسنجی روایات در روشهای سنتی مسلمان معطوف به کشف اجزای درونی متن است و آن را با نگاهی بیرونی به اصالت و اعتبار تاریخی روایات نسنجیده و و میزان صحت و سقم متن را از روی تحوّلات و تطوّرات تاریخی و آمیزش با فرهنگهای وارداتی نمیکاود و علل پیدایش متنهای متناقض، متضادّ و مخالف، و بستر وقوع …
Read More »
گزارش نشست؛
ظرفیتهای پژوهشی تقریرات و مباحث اصولی آیتالله سیستانی
نشست علمی «فرصتهای پژوهشی، روش و دیدگاههای علمی آیتالله سیستانی؛ از مبانی تا کاربستها» در دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، فرصتی ارزشمند برای بازخوانی یکی از غنیترین گنجینههای اصولی معاصر فراهم آورد. گنجینهای سرشار از نوآوریهایی کمنظیر در حوزههایی همچون حکومت، مدلولهای التزامی و اختلاف حدیث. اساتید حاضر در این نشست، ضمن معرفی و تحلیل کتاب «المنهج فی علم الاصول»، …
Read More »جواز و حظر در وادی جنین: تأملی فقهی بر «انتخاب جنسیت» و «غربالگری ژنتیکی پیش از لانهگزینی (PGD)/ علی کوهباد
اختصاصی شبکه اجتهاد: از منظر شریعت مطهر، که سعادت دنیوی و اُخروی بشر را در گرو حرکت در مدار بندگی میداند، همواره هر پدیده نوظهوری که با جوهرهی خلقت و مصالح نوع انسانی در تعارض باشد، مورد تأمل و بررسی دقیق قرار گرفته است. در عصر حاضر، پیشرفتهای شگرف در حوزه علم ژنتیک و فنّاوریهای تولید مثل، مسائلی را در …
Read More »«کتاب غیبت» تازهترین اثر استاد فقیهی روانه بازار نشر شد
«کتاب غیبت»، جدیدترین اثر استاد محسن فقیهی با هدف تبیین فقه الإجتماع و بازخوانی اخلاق فردی و اجتماعی در چهارچوب فقه اسلامی تألیف شده، روانه بازار نشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، اثر حاضر حاصل دروس خارج فقه ایشان در باب مذکور است که پس از تنظیم و ویرایش فنّی، در اختیار اساتید و فقهپژوهان قرار گرفته است. «کتاب غیبت» …
Read More »
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت