دیدگاه و گزارش

مخاطب آیت‌الله فاضل لنکرانی، فرهنگستان علوم اسلامی بود/ شهید صدر، صراحتاً اقتصاد اسلامی را نفی می‌کرد/ برخی طرفداران فقه نظام، روش استنباط جواهری را قبول ندارند

مخاطب آیت‌الله فاضل لنکرانی، فرهنگستان علوم اسلامی بود/ شهید صدر، صراحتاً اقتصاد اسلامی را نفی می‌کرد/ برخی طرفداران فقه نظام، روش استنباط جواهری را قبول ندارند

آقایان می‌گویند ما در مواجهه با این علوم و موضوعاتی که زائیده فنّاوری و تمدن جدید است، منفعلانه برخورد می‌کنیم؛ یعنی مسائل را آن‌ها در چارچوبی که خودشان درست کرده‌اند، می‌سازند و ما منفعلانه باید پاسخگوی این مسائل باشیم. ما باید از این انفعال خارج شویم. خودمان مبتنی با نیازهای انسان ایدئال و انسانی که جهات دیگری در آن در نظر گرفته‌شده، مسئله تولید کنیم. این‌یک حرف کلی است که از قدیم مطرح شد و بخشی از آن‌ها، منظورشان از نظام سازی این بوده که ما باید حتی جهت علم اقتصاد را هم عوض کنیم. اختصاصی شبکه اجتهاد: بحث از …

توضیحات بیشتر »

نظم کلی و درونی فقه را مدیون محقق حلی هستیم/ محقق‌ حلی اولین کسی بود فقه شیعه را از رسوبات فقه اهل‌سنت پاک‌سازی کرد/ حوزه به مسائل تاریخ مصرف گذشته نپردازد و سراغ مسائل جدید برود/ درس متن‌محور طلبه را به‌جایی‌ نمی‌رساند

نظم کلی و درونی فقه را مدیون محقق حلی هستیم/ محقق‌ حلی اولین کسی بود فقه شیعه را از رسوبات فقه اهل‌سنت پاک‌سازی کرد/ حوزه به مسائل تاریخ مصرف گذشته نپردازد و سراغ مسائل جدید برود/ درس متن‌محور طلبه را به‌جایی‌ نمی‌رساند

نظم فقه را مدیون مرحوم محقق حلی هستیم و فقهای بعدی همان مسیر محقق را طی کرده‌اند، دیده‌اند مسیر عقلانی است و نظم منطقی دارد و معیار نظم منطقی زایش هر مسئله‌‌ای از مسئله گذشته است. الآن یکی از مشکلات ما در اصول، بی‌نظمی و درهم‌ریختگی علم اصول است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، دومین جلسه از سلسله نشست‌های علمی «بررسی اندیشه‌های فقهی و اصولی محقق حلی (ره)» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین شیخ مهدی زمانی‌فرد با حضور فضلا و طلاب حوزه علمیه مشهد در مدرسه علمیه آیت‌الله خویی(ره) برگزار شد. در نشست پیشین استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان به اندیشه‌ …

توضیحات بیشتر »

تحلیلی بر خروجی‌های علمی حوزه و نسبت آن با دغدغه‌های نظام اسلامی

تحلیلی بر خروجی‌های علمی حوزه و نسبت آن بادغدغه‌های نظام اسلامی

نوشتار پیش‌رو تلاش دارد با نگاهی به خروجی‌های علمی حوزه علمیه قم، تاملی در نسبت حوزویان در کنش‌های علمی خود و دغدغه‌های نظام بیندازد. اقدامی که جا داشت و دارد که پیش از این توسط نهادهای حوزوی دغدغه‌مند انقلاب صورت گیرد. در واقع هدف اصلی، آسیب‌شناسی گفتمان‌های هژمون و مسلط بر حوزه علمیه است که بر تمامی کنش‌های علمی حوزویان اعم از پایان‌نامه‌ها، مقالات، جشنواره‌های علمی و … اثر داشته و براساس آن می‌توان خطی کلی از فضای حوزه را ترسیم کرد. شبکه اجتهاد: حوزوی اصطلاحی است که پس از سخنرانی معروف رهبر معظم انقلاب در خراسان شمالی در ادبیات …

توضیحات بیشتر »

برخی بدون آگاهی، مطالب شهید صدر را نقد می‌کنند/ برای نقد دیگران پشت اندیشه شهید صدر سنگر نگیرید/ تحلیل اندیشه سیاسی شهید صدر

برخی بدون آگاهی، مطالب شهید صدر را نقد می‌کنند/ برای نقد دیگران پشت اندیشه شهید صدر سنگر نگیرید/ تحلیل اندیشه سیاسی شهید صدر

اگر کسی به هر دلیلی اندیشه‌های آیت‌الله ‌ها‌شمی شاهرودی را نمی‌پسندد شخصا ورود کند و نقد کند؛ اما اینکه یک تقابل ساختگی و تصنعی و جعلی میان آیت‌الله ‌ها‌شمی شاهرودی و میان استادشان آیت‌الله شهید صدر ایجاد کند تا از این رهگذر طرفی ببندد و در این دعوایی که ایجاد می‌کند بتواند دیدگاه خودش را پیش ببرد، این روش هم غیر اخلاقی و هم غیر علمی است و به نظر می‌آید که باید از شجاعت و صراحت لازم برخوردار باشیم و اخلاق و عِلمیّت را رعایت بکنیم و مطالبی را به بزرگان نسبت ندهیم که آنها به صراحت خلاف آن …

توضیحات بیشتر »

منطق اجتهاد باید ارتقاء پیدا کند تا بتواند از عهده مسائل پیچیده فقه نظام بربیاید/ منظور امام از فقه سنتی خیلی وقت‌ها‌ در مواجهه با جریان‌ها‌ی روشنفکری بود

منطق اجتهاد باید ارتقاء پیدا کند تا بتواند از عهده مسائل پیچیده فقه نظام بربیاید/ منظور امام از فقه سنتی خیلی وقت‌ها‌ در مواجهه با جریان‌ها‌ی روشنفکری بود

اینکه ما بیاییم و بگوییم که ما همین فقه را داریم و همین فقه پاسخگوی همه نیاز‌ها‌ی ماست بنده این را قبول ندارم. من اعتقادم این است که منطق اجتهاد ما و اصول فقهی که الان ما داریم بر اساس نگاه‌ها‌ی جزء نگرانه به فقه تولید شده است و از عهده‌‌‌‌‌ی تبیین نظام مند فقه بر نمی‌آید. اساسا دلیل اینکه بعد از ۴۰ سال این ضرورت پیدا شده است باز هم فقه و فقهای ما از برآورده کردن این غرض عاجز مانده‌‌‌اند خودش یک شاهد هست برای اینکه این روش جواب نمی‌دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، پس از اظهارات آیت‌الله …

توضیحات بیشتر »

باورهای کلامی امامتی اصحاب؛ مهمترین عامل تضعیف دانشمندان رجالی شیعه

باورهای کلامی امامتی اصحاب؛ مهمترین عامل تضعیف دانشمندان رجالی شیعه

چهل و دومین نشست از سلسله نشست‌‌‌های پژوهشی گروه رجال پژوهی حوزه علمیه خراسان با موضوع باورهای کلامی راویان امامیه در عصر حضور ائمه(ع) با مشارکت واحد پژوهش مدرسه عالی نواب در محل این مدرسه برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر سید علیرضا حسینی شیرازی در چهل و دومین نشست از سلسله نشست‌‌‌های گروه رجال پژوهی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان با بیان این که یکی از انتظارات از علم رجال، داوری راویان است تا بتوان بر این اساس، اعتبار احادیث آنان را مشخص کرد، گفت: مهم ترین عامل تضعیف راویان، باورهای کلامی پیرا امامتی است. مدیر گروه حدیث …

توضیحات بیشتر »

نفی تکامل روشمند ادله فقه نظام، منجر به سکولاریسم می‌شود/ اضافه کردن قواعد استنباط توسط شیخ انصاری را بلااشکال می‌دانند اما قواعد فقه حکومتی را نفی می‌کنند!

نفی تکامل روشمند ادله فقه نظام، منجر به سکولاریسم می‌شود/ اضافه کردن قواعد استنباط توسط شیخ انصاری را بلااشکال می‌دانند اما قواعد فقه حکومتی را نفی می‌کنند!

فرمایشی که برخی فضلا دارند که بین اجتهاد رایج با فقه موجود فرق گذاشته‌اند، در یک مرحله حرف درستی است. در گام نخست باید با استفاده از روش فقه گذشته به استنباطات جدیدی نائل شویم؛ کما اینکه درگذشته هم نسبت به پاسخگویی به مسائل مستحدثه، این مسئله اتفاق افتاده است؛ اما در یک پله بالاتر اگر نسبت به تکامل و بالندگی فقاهت به معنای روش استنباط هم بیندیشیم، خدشه‌ای نسبت به فقه جواهری و فقه سنتی وارد نمی‌شود؛ بلکه ما توانستیم بر اساس همان بنیان‌ها یعنی تعبد به وحی و قاعده‌مندی در فهم به فقه سرپرستی جامعه دست یابیم. اختصاصی …

توضیحات بیشتر »

«الگوریتم اجتهاد»، مراحل دستیابی و چگونگی فرآیند استنباط؛ در بوته نقد

«الگوریتم اجتهاد»، مراحل دستیابی و چگونگی فرآیند استنباط؛ در بوته نقد

استاد واسطی معتقد است براساس الگوریتم اجتهاد می‌توان عملکرد استنباطی هر فقیه را اعتبار سنجی کرد؛ یعنی اگر اجتهاد به صورت الگوریتمی اکتشاف شود؛ از عملکرد میدانی فقها به اضافه دقیق سازی منطق استنباط در اصول فقه، فقیه‌یار و ابزاری برای جلوگیری از خطای فقیه حاصل می‌شود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، کرسی علمی ترویجی «الگوریتم اجتهاد» به همت گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحمید واسطی و با حضور ناقدان حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی و دکتر مسعود فیاضی و با دبیری حجت‌الاسلام دکتر محمد علی سوادی، ۲۵ دی ماه ۹۷ …

توضیحات بیشتر »

از «فقه نظام» تا «فقه مضاف» در نگاه نوآورانه آیت‌الله‌‌‌ هاشمی ‌شاهرودی

از «فقه نظام» تا «فقه مضاف» در نگاه نوآورانه آیت‌الله‌‌‌ هاشمی ‌شاهرودی

آیت‌الله‌‌‌ هاشمی‌‌ شاهرودی ضمن ارائه بحث «مهندسی فقه»، وظیفه عملی «مکلف» را شامل همه افعال و تروک، در همه بخش‌هاى زندگى انسان دانسته که در هر عرصه‌اى حکم شرعى موجود است. شبکه اجتهاد: دانش فقه وظیفه مکلف را نسبت به احکام شرعی مشخص می‌کند تا او از عهده مسئولیت شرعی برآید و مصالح و منافع دنیوی و اخروی در پرتو این اطاعت خداوندی، ارزانی انسان مکلف شود؛ از این رو فقه، «اشرف العلوم» به‌شمار می‌آید. یکی از سوالات اصلی در فلسفه فقه، شناخت غرض این دانش است. در فلسفه فقه، غرض اصلی و نهایی فقه را تشخیص وظیفه عملی «مکلف» …

توضیحات بیشتر »

تأسیس فقه جدید بدون دغدغه حجیت و استناد؛ هراس مخالفان فقه نظام

تأسیس فقه جدید بدون دغدغه حجیت و استناد؛ هراس مخالفان فقه نظام

حجت‌الاسلام زیبائی‌نژاد با بیان اینکه در استدلال طرفین جدل در بحث فقه نظام، کاستی وجود دارد زیرا به تعریف واحدی از آن نرسیده‌اند، گفت: خوف مخالفان فقه نظام این است که فقه جدیدی تأسیس شود که دغدغه حجیت و استناد در آن کم باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا زیبائی‌نژاد، رئیس مرکز تحقیقات زن و خانواده حوزه علمیه خواهران، در پاسخ به سؤال ایکنا مبنی بر دیدگاه‌های معارض در مورد فقه نظام تأکید کرد: به نظر بنده این مباحثات از هر دو طرف جدال، دارای کاستی‌هایی است، زیرا وقتی از فقه نظامات بحث می‌شود باید ببینیم بر سر …

توضیحات بیشتر »

اصالت با نصوص مبین شریعت است و مقاصد نقش تفسیری دارند

اصالت با نصوص مبین شریعت است و مقاصد نقش تفسیری دارند

خداوند در شریعت خود مقاصد و اهدافی دارد، یعنی در بحث انزال کتب نظام و هدف وجود دارد و عدالت نیز پیشین دینی است و روش شارع نیز برای عقل قابل فهم است. شما باید نصوص را اصل قرار دهید و مقاصد را نیز نصوص تفسیر می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست استاد خارج فقه و اصول و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در گفتگویی بر لزوم نظامی سازی فقه‌های اجتماعی سیاسی تاکید کرد. عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی «رابطه دو طرفه نصوص دینی و اهداف شریعت» را …

توضیحات بیشتر »

فهم نصوص شرعی در پرتو مقاصد الشریعه

فهم نصوص شرعی در پرتو مقاصد الشریعة

این رویکرد، با تکیه به نصوص فرعی قرآن و سنت رسول خدا(ص) به کشف مقاصد شریعت همت می‌نماید. معرفت و فهم فقهی این گروه از متون و آموزه‌های دینی نه تنها با مقاصد و اهداف کلی نصوص آیات قرآن و سنت رسول(ص) بی‌گانه و ناسازگار نیست، بلکه پیوند ژرف و عمیق با آن‌ها دارد و تنها می‌توان آیات و روایات را در چارچوب مقاصد فهم نمود. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «فهم نصوص شرعی در پرتو مقاصد الشریعه» به همت انجمن علمی پژوهشی فقه و اصول و گروه علمی فقه و اصول، در جامعه المصطفی نمایندگی گرگان برگزار شد. …

توضیحات بیشتر »

مراحل چهارگانه تحلیل موضوع در روش فقهی ‌‌آیت‌الله شاهرودی

مراحل چهارگانه تحلیل موضوع در روش فقهی ‌‌آیت‌الله شاهرودی

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به اینکه مرحوم آیت‌الله ‌‌هاشمی شاهرودی با ذهنی منفتح، منضبط، علمی و فقاهتی، موضوع شناسی را به انجام رسانده است، گفت: استخراج و ارائه “روش تحلیل موضوع” از موضوع شناسی ‌‌آیت‌الله شاهرودی در فقه مسائل مستحدثه، فرصتی کم نظیر برای حوزه‌های علمیه است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در نشست تخصصی «تحلیل‌‌های روشی در فقه ‌‌آیت‌الله شاهرودی» در جامعه آل البیت قم با اشاره به این که ما باید ببینیم فقهائی که به مسائل مستحدثه پرداخته اند در تحلیل موضوع از چه روشی بهره‌ می‌گیرند؟ گفت: مرحوم ‌‌آیت‌الله شاهرودی روشی …

توضیحات بیشتر »

ظرفیت استخراج فقه نظامات از مکاسب شیخ اعظم/ در فقه نظامات باید سراغ مقاصد و نصوص مبین مقاصد برویم

ظرفیت استخراج فقه نظامات از مکاسب شیخ اعظم/ در فقه نظامات باید سراغ مقاصد و نصوص مبین مقاصد برویم

استاد علیدوست با اشاره به اینکه مکاسب شیخ انصاری را می‌توان با دو نگاه متفاوت تحلیل کرد، گفت: یکی نگاه بالفعل و دیگری نگاه ظرفیتی است؛ به نظر ما از مکاسب می‌توان فقه نظامات را هم درآورد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «روش شناسی فقه و اجتهاد» به همت فرهنگستان علوم برگزار شد. آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح مطالب ارائه شده از سوی حجت‌‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست استاد خارج فقه و اصول و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در این نشست است: با بررسی‌هایی که در مورد استنادهای شیخ اعظم در کتاب مکاسب می‌کنیم می‌بینیم شیخ در مکاسب …

توضیحات بیشتر »

الگوواره‌ای نوین در ساختارشناسی فقه

الگوواره‌ای نوین در ساختارشناسی فقه

در این مقاله، ساختار شناسی علم فقه از نگاه نظام سازی اصطلاحات و تاثیر آن در ارائه ساختار منطقی علم فقه، به عنوان راهبردی اساسی، بررسی می‌شود. همچنین، با مروری بر دسته بندی رایج فقه برای تقسیم بندی آن الگویی پیشنهاد می‌شود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نود و چهارمین شماره فصلنامه علمی- پژوهشی «کاوشی نو در فقه» (تابستان ۱۳۹۷) به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مدیر مسئولی حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرضا ایزدپناه و سردبیری حجت‌الاسلام والمسلمین سیف‌الله صرامی منتشر گردید. در تازه‌ترین شماره فصلنامه فقه، مقالات علمی پژوهشی از سوی اساتید و محققان حوزه فقه و اصول از …

توضیحات بیشتر »

از نوآوری‌های اصولی محقق حلی تا دگرگونی در مفهوم اجتهاد

از نوآوری‌های اصولی محقق حلی تا دگرگونی در مفهوم اجتهاد

یکی از مسائل مهمی که محقق حلی در علم اصول مطرح نمود و بعد از ایشان تا زمان ما باقی مانده است، بحث تحول مفهومی اجتهاد است. اجتهاد در عصر روایات و در عصر قدما تا زمان محقق مفهومی مذموم و غیرقابل قبول داشت. مرحوم محقق در مفهوم اجتهاد یک تحولی ایجاد کرد که بر اساس آن تحول، مفهوم اجتهاد نه تنها مذموم نیست، ممدوح و بلکه واجب است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، اولین جلسه از سلسله نشست‌های علمی «بررسی اندیشه‌های فقهی و اصولی محقق حلی (ره)» با حضور فضلا و طلاب حوزه علمیه مشهد هفته گذشته در مدرسه علمیه …

توضیحات بیشتر »

حجاب ضروری دین است/ وقتی آیه حجاب نازل شد، پدیده‌‌ای بنام بی‌حجابی یا بدحجابی نداشتیم/ هرچه به شکل قانون درآمد، واجب شرعی است

حجاب ضروری دین است/ وقتی آیه حجاب نازل شد، پدیده‌‌ای بنام بی‌حجابی یا بدحجابی نداشتیم/ هرچه به شکل قانون درآمد، واجب شرعی است

استاد درس خارج حوزه علمیه قم گفت: آنچه امروز من معتقدم این است که هر چه به شکل قانون درآمد، واجب شرعی و لازم الاتباع است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست در جلسه درس اخلاق هفتگی مدرسه عالی خاتم الاوصیاء(عج) به نکاتی در خصوص مطالبی که چندی قبل در برنامه شوکران از شبکه چهار صدا و سیما مطرح گردید، پاسخ داد. عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در این نشست با اشاره به بحث حجاب و لزوم یا عدم لزوم آن در دین اسلام اظهار داشت: عده‌‌ای انتقاد می‌کنند که چه دلیل و استنادی در اسلام در …

توضیحات بیشتر »

چیستی و بررسی رویکردهای فـقـه نظام

چیستی و بررسی رویکردهای فـقـه نظام

برای رسیدن به نظامات اجتماعی و آن ساختارهایی که مجموعه جامعه را اداره می‌کنند، ما نیاز به نظام اقتصادی، نظام تربیتی، نظام اقتصادی و نظام سیاسی داریم و آن نظام از همان فقه اکبر و مجموعه شریعت استفاده می‌شود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، دومین نشست از سلسه نشست‌های علمی مؤسسه احیای حیات طیبه با موضوع «فقه نظام» (چیستی و رویکردها) در راستای بازخوانی فقه و امکان ارائه دیدگاه نظام واره به مباحث فقهی و رویکردهای متفاوت در مسأله فقه نظام با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی، مدرس خارج فقه و رئیس پژوهشکده دانشنامه‌نگاری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چهارشنبه …

توضیحات بیشتر »

برخی روشنفکران سعی دارند ما را به سمت مقاصد ظنون ببرند و احکام را زمانمند کنند

برخی روشنفکران سعی دارند ما را به سمت مقاصد ظنون ببرند و احکام را زمانمند کنند

استاد علیدوست با اشاره به تحقیقات وسیع خود در زمینه مقاصد شریعت اظهارکرد: باید مواظب باشیم که آیات احکام را تحت بند زمان نکنیم؛ البته نباید مقاصد شریعت را نیز نادیده بگیریم و آنها را نفی کنیم؛ برخی روشنفکران سعی دارند که ما را به سمت مقاصد ظنون ببرند و احکام را زمان‌مند کنند و برخی محرمات را به تبع زمان به حلال مبدل کنند؛ ولی نباید به این دلیل کلی مقاصد را به کلی رها کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست در نشست علمی «فلسفه فقه و فقه‌های مضاف»، با موضوع «فقه مقاصد شریعت» که هفته پیش …

توضیحات بیشتر »

هیچ تلاش مدونی برای بحث «فقه نظام» دیده نمی‌شود/ تبارشناسی «فقه نظام» با تأملی بر اندیشه‌های شهید صدر

هیچ تلاش مدونی برای بحث «فقه نظام» دیده نمی‌شود/ تبارشناسی «فقه نظام» با تأملی بر اندیشه‌های شهید صدر

فقه نظامی که امروزه طرح می‌شود، یک نوع عقب‌گرد نسبت به دوره شهید صدر است. شهید صدر ادعا کرد و تمامی تلاشش را هم کرد برای اینکه این مکتب را درست بکند؛ اما این آقایان حتی برنگشتند یک بازخوانی داشته باشند و ایرادات وارده به شهید صدر را پاسخ دهند!. به گزارش شبکه اجتهاد، چهاردهمین نشست علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر(آدم) با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا یوسفی عضو هیئت علمی دانشگاه مفید با موضوع «تبارشناسی فقه نظام با تأملی بر اندیشه‌های شهید صدر» در روزهای پایانی آذرماه برگزار گردید. دکتر یوسفی در این نشست ابتدا به تبیین جایگاه کسانی …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative