اقتصاد و بازار

متأسفانه خیلی از مشکلات کشور از جمله مسائل اقتصاد را به نام روحانیت تمام می‌کنند، درحالی که اینگونه نیست و کار در دست دیگران است. مردم باید بدانند ما از مشکلات آنان با خبریم و خودمان هم این مشکلات را لمس می‌کنیم و مانند آنها زندگی می‌کنیم. به مسئولان هم مکررا در مکرر تذکر داده‌ایم چه در جلسه خصوصی و …

اختصاصی شبکه اجتهاد: مقاله «نقد و بررسی نظریه پولطلا» که توسط جمعی از پژوهشگران حوزوی در عرصه بانکداری نگاشته شده است، می‌کوشد نشان دهد که نظام پولطلا، فاقد قابلیت اجرا در اقتصاد مدرن است و مشکلاتی همچون تورم، بدهی دولت و نابرابری، ذاتی پول اعتباری نیستند. این مکتوب با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی نشان می‌دهد که نقد مذکور مبتنی بر خطاهای …

شبکه اجتهاد: در سپهر اقتصادی ایران پس از انقلاب، دو جریان فکری متمایز اما در عین حال هم‌خانواده، کوشیده‌اند پاسخی بومی و دینی به پرسش‌های پیچیده معیشت و توسعه ارائه دهند. از یک سو، مکتب اقتصاد اسلامی قرار دارد که به عنوان چارچوبی کلان و فراگیر، خواستار بازتعریف تمامی ارکان نظام اقتصادی از تولید و توزیع تا تجارت و مالی، …

شبکه اجتهاد: «فقه امنیت» در پهنه فقه معاصر، کوششی است در فهم و تنظیم قواعد دینی نسبت به امر نظم، حراست و تدارک مصالح عمومی در شرایطی که تهدیدها، خطرها و آسیب‌ها می‌توانند همگان را در معرض بی‌ثباتی قرار دهند. واژه بازار در قاموس فقه امنیت صرفاً به معنای محل مبادله کالا و خدمات نیست؛ بازار نمادی است از شبکه‌ای …

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، با اشاره به ضعف مدیریت اقتصادی، خلق پول بی‌رویه، سوءتدبیر بودجه و سیاست‌های مالیاتی ناعادلانه، گفت: این عوامل اصلی فشار بر معیشت مردم و زمینه‌ساز دین‌گریزی هستند و از دولتمردان میخواهم برای اصلاح آن اقدام کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین استاد احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در …

نوشتار پیش‌روی با اتکا به مبانی نظریّه‌ی نوین «فقه کلان» و بهره‌گیری از ادبیّات مدرن اقتصاد کلان، به واکاوی حکم شرعی سیاست «افزایش تعمّدی نرخ ارز» (Devaluation) توسّط دولت‌ها برای جبران کسری بودجه می‌پردازد. فرضیّه‌ این است که اقدام دولت در کاهش ارزش پول ملی به منظور کسب درآمد (Seigniorage) و کاهش تعهّدات حقیقی خود، مصداق بارز «غش در معامله …

شبکه اجتهاد: یکی از خطاهای رایج در گفت‌وگو درباره اقتصاد اسلامی، خلط میان «غایت‌های ثابت شرعی» و «روش‌ها و سازوکارهای متغیر اجتماعی» است؛ خطایی که نتیجه آن، تولید فانتزی‌هایی ذهنی به نام اقتصاد اسلامی است؛ فانتزی‌هایی که بیش از آنکه از فقه تغذیه کنند، از ساده‌سازی واقعیت اجتماعی ناشی می‌شوند. در منطق قرآن، آنچه به‌صراحت مورد تأکید است، غایت عدالت …

کتاب «بررسی فقهی و اقتصادی خلق پول در نظام بانکی» نوشته حجت‌الاسلام عباس شفیعی‌نژاد با تمرکز بر چالش‌های فقهی، اقتصادی و اجتماعی خلق پول و آثار آن بر عدالت و تورم، به همت مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، نظام بانکی در کنار فعالیت‌های خدماتی به مشتریان، اقدام به پذیرش سپرده‌ها از سپرده‌گذاران و اعطای تسهیلات …

«از جهت فقهی، بانک مرکزی یا دولت تا چه میزانی مجاز به خلق اعتبار پول است؟» در شرایط اضطراری مانند جنگ یا بازسازی مناطق ویران‌شده، این امر ممکن است ضرورت یابد، اما آیا «کسری بودجه دولت» که تنها به قشر محدودی از جامعه (مثلاً پانزده میلیون کارمند و بازنشسته) مربوط می‌شود، می‌تواند مجوزی فقهی برای خلق نقدینگی باشد که تورم …

ظهور عقود جدید و مستحدثه مانند عقد بیمه که در زمان شارع (بنابر برخی مبانی) سابقه‌ای نداشته‌اند، و همچنین تحول در شرایط عقود سنتی، فقه را با پرسش‌های جدی مواجه کرده است. برای مثال، مفاهیمی مانند «قبض و اقباض» یا «خیار مجلس» که در گذشته مبتنی بر حضور فیزیکی طرفین معامله بود، امروز در معاملات اینترنتی و تلفنی چه جایگاهی …

نماینده ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی تاکید کرد: اگر فرایند دقیق مهندسی حقوقی-مالی نظام‌مند و چندبعدی در عقود صورت نگیرد، هم بانک به دلیل ناکارآمدی متضرر می‌شود و هم فقه به ناتوانی در اداره نهادهای مالی متهم خواهد شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست علمی «الزامات ساختارمندسازی عقود کلاسیک در بازارهای مالی نوین» با ارائه استاد احمد مبلغی، همراه …

«اقتصاد صدر اسلام» عنوان کتاب دو جلدی است که به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا مالک به وسیله انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، مجموعه دو جلدی «اقتصاد صدر اسلام» به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا مالک، از سوی سازمان انتشارات پژوهشگاه منتشر شد. این اثر، ساختار و کارکرد نظام اقتصادی در صدر اسلام را در …

اختصاصی شبکه اجتهاد: همانطور که نظریه ولایت مطلقه فقیه را نمی‌توان با اکتفا به نصوص و متون اسلامی اثبات نمود و نیازمند دلیل عقلی و نگرش مقاصدی به شریعت است، نظریه پولطلا را نیز نمی‌توان با اکتفای به نصوص و ادله لفظی اثبات نمود و باید، درک عقلی و مقاصدی را در مسیر استنباط دخالت داد. مرحوم صاحب جواهر (رض) می‌گوید: …

در عصر اقتصاد نوین و گردش گسترده پول نقد، مسئله وجوب یا عدم وجوب زکات بر اسکناس‌های رایج به یکی از موضوعات مهم و نوظهور فقهی بدل شده است. کتاب «الزکاه فی النقود الرائجه» اثر آیت‌الله حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، با رویکردی اجتهادی و تحلیلی، این مسئله را در پرتو مبانی فقهی سنتی و معاصر واکاوی می‌کند و پاسخ‌هایی …

شبکه اجتهاد: حضرت امام خمینی(ره) در کتاب البیع خود به مناسبت بحث از ربا با رویکرد استدلالی به نقد حیل در فقه اسلامی می‌پردازد و آن را نا سازگاز با حکمت تشریع حرمت ربا و فلسفه کسب و تجارت در آموزه‌های اسلامی می‌داند و بر این مهم تاکید دارد که حیل ربا با علل تحریم ربا چون ظلم، فساد اموال …

اختصاصی شبکه اجتهاد: یادداشت پیش‌روی به اجمال نشان می‌‌دهد نظام پولطلا، ظرفیت‌های تمدنی قابل توجهی را پیش پای جمهوری اسلامی قرار خواهد داد و می‌تواند گسست‌های اجتماعی موجود در جامعه ایران را در فضای جدیدی بازسازی کند. نظام پولطلا و عدالت اجتماعی هدف نهایی از تشکیل حکومت اسلامی و مقصد انبیای الهی ایجاد عدالت اجتماعی است. بنابراین تمامی سیاست گذاری‌های …

پیش‌نویس «سند راهبردی استقرار بانکداری اسلامی» به‌ منظور دریافت نظرات متخصصان و کارشناسان حوزه‌های مرتبط منتشر شد. گفته می‌شود این پیش‌نویس که توسط دبیرخانه شورای فقهی بانک مرکزی تدوین شده، گامی مهم در راستای تحقق مسئولیت قانونی این بانک در زمینه استقرار بانکداری اسلامی محسوب می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد از روابط عمومی بانک مرکزی، بر اساس ماده (۳) قانون …

شبکه اجتهاد: تمایل ندارم خیلی از اصطلاح «پول طلا» استفاده کنم. آنچه از اقتصاد اسلامی فهمیده می‌شود و بسیاری از اقتصاددانان غربی نیز برآنند لزوم احیای مجدد «پول حقیقی» در نظام اقتصادی است و مصداق آن را که طلا باشد یا نقره یا «مال»ی غیر از اینها مردم و بازار تعیین می‌کنند (اصل مردمی و غیردولتی بودن پول اسلامی). با …

اختصاصی شبکه اجتهاد: با تاکید و تصریح مقام معظم رهبری دربارۀ سرمایه‌گذاری در تولید و تحذیر ایشان از حرکتِ سرمایه‌ها به سمتِ بازار ارز و طلا، ابهامی دربارۀ مسئله‌ای است که چند وقتی است توسط جمعی از افراد به‌عنوان پول‌طلا پیگیری می‌شود مطرح شده است. ایشان تصریح دارند که «اگر سرمایه در راه تولید به کار رفت، دیگر به سمت …

شبکه اجتهاد: فکر می‌کنید کل پولی که مردم در طلاآنلاین‌ها صرف خرید طلا کرده‌اند چقدر است؟ طبق گفته مسئولین حدود ۱.۵ تن طلا از سوی پلتفرم‌ها به بانک کارگشایی سپرده شده که حدود ۸۰ درصد از طلای فروخته شده توسط پلتفرم‌ها است. با یک محاسبه حدودی و دست بالا می‌توان ارزش کل این دارایی که تا کنون توسط مردم خریداری …

رهبر معظم انقلاب اسلامی در اولین روز سال نو در دیدار با هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم، سنت ایرانیان مبنی بر آغاز سال نو با دعا و توسل و اجتماع در مراکز متبرک را نشانه نگاه معنوی ملت به عید نوروز خواندند و با تبیین آثار دعا و استقامت در پیروزی‌های بزرگ جبهه حق در طول تاریخ، سال گذشته …

وقتی مردم پیش‌بینی می‌کنند بیشترین سود را می‌توانند از طریق سرمایه‌گذاری در بخش ارز، سکه و طلا به دست آورند معلوم است سرمایه‌هایشان به سمت تولید هدایت نخواهد شد و متأسفانه از سویی سیاست‌های دولتی به وخامت اوضاع در بخش تولید دامن زده است. براساس بیانات زیبای رهبری باید مانع این کار مضر شد و لذا اگر دولت سیاست‌هایش را …

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال ۱۴۰۴ هجری شمسی، سال جدید را سال «سرمایه‌گذاری برای تولید» نام نهادند. به گزارش شبکه اجتهاد، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به تقارن آغاز سال نو با شبهای قدر و ایام شهادت امیرمؤمنان حضرت علی علیه‌السلام، ابراز امیدواری کردند برکات لیالی قدر و توجهات مولای متقیان شامل حال مردم عزیز …

استاد محسن اراکی خاطرنشان کرد: شاید مشکلات امروز اقتصادی از جمله تورم، کاهش ارزش پول ملی و مانند آن، به دلیل تن دادن مکرر ما به اضطرار است، در حالی که می‌توان حکم اولیه پول را یافت و در پی اجرایی ساختن آن بود. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد محسن اراکی، که در جمع تعدادی از طلاب و پژوهشگران حوزه …

استاد‌هادی تهرانی معتقد است محققان و دانشگاه‌ها و انجمن‌ها و تشکل‌های اسلامی پراکنده کار کرده‌اند و همتی برای تصمیم‌سازی بر اساس نظریه نداشته‌اند، لذا به اهداف اقتصاد اسلامی نرسیده‌ایم. او که سال‌ها تجربه حضور در شورای مشورتی بانک مرکزی و کمیته فقهی سازمان بورس داشته تصریح می‌کند عملکرد کمیته‌ها خیلی خوب بوده؛ اما اقدامات انجام شده در حوزه شرعی‌سازی ابزارها، …

علم اقتصاد به معنای راه‌های علمی برای مبارزه با تورم برای ایجاد رونق اقتصادی امری است که احدی ادعای وجود آن در اسلام را ندارد؛ چرا که علم اقتصاد ناشی از تجربه است. لکن نفی وجود مکتب اقتصادی و نظام اقتصادی در اسلام صحیح نیست؛ بالاخره اسلام وراء احکام تعبدی خود، ارزش‌هایی در مسائل اقتصادی مطرح کرده است شبکه اجتهاد: …

استاد اراکی با تأکید براینکه اساس اقتصاد اسلامی باید بر سه اصل اساسی «هم‌پیوندی حاکمیت و مردم»، «ممنوعیت انحصار» و «عدالت در بهره‌برداری از منابع» بنا شود، گفت: در این چارچوب، دولت اسلامی وظیفه دارد که در جهت هدایت و نظارت بر منابع طبیعی و فعالیت‌های اقتصادی مردم حرکت کند، و از انحصار و تبعیض جلوگیری نماید. از سوی دیگر، …

الف- موضوع شناسی منظور از معاملات ارزی یا طلای فردایی، مبادلاتی است که در آن ذی‌نفعان بازار ارز در پایان یک روز معاملاتی، در رابطه با قیمت ارز در روز آینده با یکدیگر وارد معامله می‌شوند و براساس پیش‌بینی‌هایی که از نرخ ارز در روز آینده دارند، طرفین تعهداتی را بر عهده می‌گیرند. در واقع تلاش می‌کنند با پیش‌بینی صحیح …

اینکه می‌گویند تورم را می‌توانیم با تولید فراوان مهار کنیم، یک ادعا است! چرا که درصد کمی می‌توانید این کار بکنید، این یک مشکل مهمی است که خلق پول ایجاد کرده، صفر نوشته‌اید ولی در جیب همه مردم اثر دارد و با چند واسطه از جیب همه مردم پول برداشت شده است. این از لحاظ فقهی عنوان غصب و سرقت …

حجت‌الاسلام والمسلمین کمیل قنبر زاده مدیر مرکز جامع علوم اسلامی ولی امر(عج) در سخنانی به ذکر شاخص‌های رشد و گسترش فقه اقتصادی در حوزه پرداخت. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین کمیل قنبر زاده، در نشست تطور فقه در یکصد سالگی حوزه علمیه قم، گفت: فقه اقتصادی به چهار مرحله تقسیم می‌شود که مرحله اول آن برداشتهای فقه سنتی است. …