باید گفت پس از شیخ نوعی امتناع معرفتی و عقیم شدن در بعضی از ابواب اصول، رخ داده است؛ مانند همان اتفاقی که پس از صدرالمتألهین در فلسفه روی داد. اگرچه بزرگانی مانند آخوند خراسانی، محقق اصفهانی و شهید صدر طی عمر پربرکتشان در حوزه علم اصول منشأ آثار بسیار مهمی شدهاند، قله شیخ آنچنان بلند است که هر کوهنوردی نمیتواند به آن دست پیدا یابد. شبکه اجتهاد: آثار فراوانی در تاریخ علم اصول ما پدید آمدهاند که بعضی از آنها نسبت به آثار دیگر، ساختار متفاوتی داشتهاند. الذریعه الی اصول الشریعه نخستین اثر جامع اصولی ما به شمار میآید …
توضیحات بیشتر »«مرجعیت پدر» مانع و یا زمینه ساز «مرجعیت پسر» نیست
اگر پسر مرجعی خصوصیاتی از لحاظ علمیت، تقوا، مدیر و مدبر بودن و سایر جهاتی که در کتب فقهی نوشته شده را داشته باشد به طبع به مقام مرجعیت هم میرسد همانگونه که در طول تاریخ سابقه داشته است مانند مرجعیت ملا مهدی نراقی و فرزندش ملا احمد نراقی که پسر از لحاظ فضل کمتر از پدر نبود و کتاب «مستند الشیعه» که یکی از کتب معتبر فقهی شیعه است را نوشت. به گزارش شبکه اجتهاد، بیش از چهل روز از درگذشت آیتالله سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی میگذرد و پرداختن به ویژگیهای اخلاقی و رفتاری، نظر او در مورد موروثی بودن …
توضیحات بیشتر »حل نزاع مثلی-قیمی پول اعتباری در سایه موضوعشناسی / علی نعمتی
شبکه اجتهاد: متأسفانه عمده تلاشهای پژوهشی و اجتهادی در حوزه پول و بانکداری اسلامی صرفاً معطوف به حل مسئله ربا – اعم از ربای قرضی و معاملی – بوده است. فراتر از این، مرور این پژوهشها، خواننده را به این نتیجه میرساند که تصور محققان این عرصه بر این بوده که ریشه هرگونه معضل پولی و بانکی را باید در مسئله ربا جست. حالآنکه ربا یکی از دو بال و دو رکن نظام پولی و بانک مدرن است و رکن دیگر و بلکه مهمتر آن «خلق پول و اعتبار» است. یکی از این مسائل که به نظر میرسد بهاشتباه تلاش …
توضیحات بیشتر »فقه ما وابسته به کلامی است که بحران زده است/ محمدتقی سبحانی
فقه ما وابسته به کلام است و کلام ما دچار بحران است تا کلام یعنی الهیات جامعه قرآنی، در مدرسه اهل بیت، تفسیر و بازتفسیر نشود، نمیتواند فقهی باهاضمۀ یک فقه نظاممند تولید کند. شبکه اجتهاد: در سالهای اخیر شاهد ترمیم و پر کردن شکاف میان سنت و تجدد هستیم، اما مشکلی که در اینجا وجود دارد، تلاشها در نقطۀ خلأ انجام میشود و تلاشهایی از جنس سازمانی و سیستماتیک نیست. احساس خطر میشود که نکند تلاشها، سرپلی برای بازگشتهای جدیتر و سهمگینتر به سنگر سنت شود. طبیعی است ما در آغاز پرکردن این خلأ، تجربهها و دانشها و متدولوژیهای …
توضیحات بیشتر »آیتالله میلانی؛ از موضع جانشین رهبری در جنبش تا کناره گیری
آیتالله میلانی یکی از استوانههای علم و سیاست در دوره پهلوی دوم است. از نقطه نظر علمی، دوران تحصیل و تدریس وی در نجف، تا زمان استقرار در مشهد و داشتن کرسی تدریس در سطح درجه یک، و تا پایان عمر، مرجع و معلمی مقبول و شناخته شده است. از نقطه نظر سیاسی، وی با کوله باری از تجربههای سیاسی عراق، وارد ایران شد و در جریان جنبش انقلابی سال ۱۳۴۱ و پس از آن تحت رهبری امام خمینی، قدرت مندانه وارد میدان مبارزه گردید. در تمام این سالها تا اوائل دهه پنجاه، تکیه گاهی استوار برای انقلابیون بود، چنان …
توضیحات بیشتر »آیتالله میلانی هرگز در عصر خود شناخته نشد/ مقام ثبوتشان از مقام اثباتشان فزونتر است
آیتالله میلانی فرمودند من در این مدت که در مشهد بودم، سختیهای بسیاری را تحمل کردم، تا به مقصود برسم که سربلندی روحانیت و حوزه علمیه خراسان است. ایشان هرگز در عصر خودش، شناخته نشد. آیتالله میلانی از کسانی بود که مقام ثبوت شان از مقام اثبات شان فزون تر است. به گزارش شبکه اجتهاد، حضرت آیتالله وحید خراسانی به مناسبت آیین نکوداشت مرحوم آیتالله العظمی سیدمحمدهادی میلانی (ره) در پاسخ به چند سؤال ابعاد شخصیتی این عالم و فقیه ربانی را تشریح کردهاند؛ که در پی میآید. آیتالله میلانی – رضوان الله علیه- چه ویژگیهایی داشتند؟ آیتالله وحید خراسانی: …
توضیحات بیشتر »مرجع تحول خواهی که طلاب آرزو داشتند در مدارس ایشان درس بخوانند
مرحوم آیتالله سیدمحمدهادی میلانی با تاسیس مدرسههای علمیه جدید در شهر مشهد، ثابت کرد که مرجع آینده نگریاند. بعد از وفات معظمله بود که مدرسههای علمیه و دارای برنامه، در حوزه علمیه تاسیس شد که هنوز هم ادامه دارد. به گزارش شبکه اجتهاد، آیتالله شیخ جعفر سبحانی به مناسبت همایش نکوداشت مرحوم میلانی(ره) در گفتگویی به پرسشهایی در رابطه با شخصیت این عالم پارسا پاسخ دادند که در پی میآید. مراد از «زمان» در حدیث حضرت امام صادق (ع) چیست؟ آیتالله سبحانی: بی گمان، مقصود از زمان، همان شرایط زندگی انسانهاست که در هر دورهای پدید میآید. زمان در حدیث، …
توضیحات بیشتر »اصلاحگرِ «حوزه» و مدافع «حریم اهلبیت»/ محمدهادی عبدخدایی
اینجانب از اواخر دهه سی تا سالها از دهه چهل در محضر حضرت استاد آیتالله میلانی (ره) تلمذ نمودم؛ ایشان صبحها درس «اصول» را در منزل و شبها درس «فقه» را در مسجد جامع گوهرشاد تدریس مینمود، گاهی در درس فقه به صورت کوتاه اشاره به قواعد اصولی میفرمود که برای ما بسیار جالب بود زیرا هم قاعده اصولی معرفی شده بود و هم کاربرد آن در فقه مشخص گردیده بود، گزارش مبانی ایشان وقت زیادی میطلبد اضافه بر آنکه حتماً بهصورت مفصل تنظیم کنندگان زندگی ایشان ارائه خواهند داد. مرحوم آیتالله میلانی فکری نو برای اصلاح و پیشرفت حوزه …
توضیحات بیشتر »برشهایی از زندگی و اندیشه آیتالله میلانی/ حسن طالبیان شریف
شبکه اجتهاد: آیتالله العظمی سید محمدهادی میلانی از فقهای عالیقدر و مراجع بزرگ شیعه بود که در حدود نیمقرن به تدریس فقه و اصول پرداخت و در ۲۰ سال آخر عمر خود در مشهد اقامت نمود و ضمن تدریس خارج فقه و اصول، فضلای بسیاری را تربیت نمود. دوران کودکی و نوجوانی آیتالله میلانی در شب هفتم محرم سال ۱۳۱۳ ه ق در خاندان علم و فقاهت در نجف اشرف متولد شد. پدر ایشان آیتالله سید جعفر میلانی از شاگردان فاضل آیتاللهالعظمی شیخ محمدحسن مامقانی بود. آیتالله میلانی ۱۰ ساله بود که مادر و پدربزرگش آیتالله شیخ محمدحسن مامقانی درگذشت. …
توضیحات بیشتر »پدر «تقریب» و سازنده «مکتب»/ محمدحسن تبرائیان
از ابتدای تأسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی که به امر مبارک حضرت آیتالله خامنهای انجام شد، افتخار داشتم به مدت ده سال به عنوان دستیار ارشد و مشاور نخستین دبیرکل این مجموعه در خدمت حضرت آیتالله واعظ زاده خراسانی (رضواناللهتعالیعلیه) باشم. ایشان شخصیتی نام آشنا و معروف در جهان اسلام بود و همه برای دانش ایشان در عرصههای مختلف معارف اسلامی احترام خاصی قائل بودند. آثار علمی ایشان بهویژه «المعجم فی فقه لغه القرآن و سر بلاغته»، «نصوص الإقتصاد الإسلامی» و «نصوص فی علوم القرآن» باقیات و صالحات این اندیشمند فرزانه است که مورد استفاده تمام بزرگان جهان اسلام …
توضیحات بیشتر »نگاه الازهر به قم و نجف است/ آسیب شناسی مسئله «وحدت اسلامی»
اگر ما ایرانیها یا شیعه بتوانیم حساسیتهای یک ارتباط و گفتوگو را رعایت کنیم و گامهای اساسیتر و مهمتری هم برداریم، قطعاً وحدت اسلامی وضع بهتری خواهد داشت. الازهر موانع و مشکلاتی دارد، دغدغههایی دارد و گاهی القائاتی به آنجا شده است باید مراجع هم پای کار بیایند چون نگاه آنها به قم و نجف است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین احمد مبلغی رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی و عضو مجلس خبرگان رهبری، ناگفتههایی از سفر خود به دانشگاه الازهر مصر و دیدارهای خود با بزرگان بزرگترین نهاد دینی اهلسنت جهان را تشریح کرد. استاد مبلغی در جریان کنفرانس قاهره …
توضیحات بیشتر »آیتالله واعظ زاده و بازتبیین «نظریه فقه فتوایی قدما»/ احمد مبلغی
مرحوم واعظ زاده خراسانی بر اندیشههای آیتالله العظمی بروجردی متمرکز بود؛ وی در این چارچوب، به مهارتها و خطوطی دست یافت که در آثار خود آنها را منعکس کرده است. شبکه اجتهاد: خطوطی که مرحوم واعظ زاده در مدرسه آیتالله بروجردی آموخت و آنها را پی گرفت، چهار خط فکری است که عبارتند از: “شناخت مختصات فقه تفریع و فقه ما قبل تفریع به عنوان دو مرحله تاریخی”، “شناخت کارکرد تراث فقهی قدما در اجتهاد”، “ضرورت حضور بخشی به شیعه در مناسبات مشترک با اهل سنت” و “باورمندی به برقراری تعامل مباحثه ای میان فقههای مذاهب”. مرحوم آیتالله واعظ زاده …
توضیحات بیشتر »آسیبشناسی عملکردهای تقریبی در گفتگوی صریح با مهدی فرمانیان
رئیس دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان قم گفت: آسیبی که وجود دارد، جهل نسبت به اهل سنت است. همچنین در فضای تقریب متاسفانه بشدت سیاست زده هستیم. به گزارش شبکه جتهاد؛ شاید آنچه ضمن برگزاری همه ساله کنفرانس وحدت و حواشی مربوط به آن مورد غفلت قرار میگیرد آسیب شناسی عملکرد تقریبی دستگاههای نظام است. عملکردی که باید مورد ارزیابی قرار گیرد تا بررسی شود اقدامات انجام شده تا چه حد در ایجاد وحدت اسلامی و همگرایی کشورهای اسلامی موثر بوده است. برای این منظور با حجتالاسلام دکتر مهدی فرمانیان رئیس دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان قم به گفتگو نشستیم. …
توضیحات بیشتر »قاطعانه با تفرقه انگیزی برخورد کنیم/ «وحدت» یا «همگرایی»؟
الویری، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم گفت: واکنش سریع، صریح و قاطع در برابر رفتارهای خام تفرقه انگیز و برخورد با عوامل آن میتواند به تحقق راهکار وحدت اسلامی کمک کند. به گزارش شبکه اجتهاد، هفته وحدت و برگزاری اجلاس سالانه وحدت اسلامی بهانهای است که به بازخوانی موضوع وحدت و بررسی موانع ایجاد وحدت اسلامی بپردازیم. در این مجال با حجتالاسلام والمسلمین محسن الویری عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم به گفتگو نشستیم. متن زیر مشروح گفتگوی مهر با این استاد دانشگاه است. با توجه به اینکه ما در جوامع اسلامی هویتهای مختلفی داریم ایجاد وحدت چگونه امکان مییابد؟ یک …
توضیحات بیشتر »ارتباط با اهلسنت و چند نکتۀ تراثی/ سیدحسن موسوی بروجردی
باید اندیشید ما چگونه باید با اهل سنت تعایش علمی داشته باشیم تا خود را به آنها معرفی کرده و در این اوضاع وانفسا که غول سیاست سایه بر تاریخ تمدن شیعی انداخته و اهل سنت ما را به عنوان شیعهٔ صفوی و حزب سیاسی میشناسند. شبکه اجتهاد: مدتی قبل در محضر حضرت آیتالله سیستانی ـ دام ظلّه ـ صحبت از ارتباط میان ما با اهل سنت شد، ایشان کلامی فرمودند که نص فرمایششان چنین است: «اگر ما از اهل سنت دوری کنیم و بینمان شکاف شود، بیشتر از آنها ما متضرر خواهیم شد». این کلام ناظر بر چند مسأله …
توضیحات بیشتر »سه دهه کنفرانس وحدت اسلامی؛ کاستیها و بایستهها/ بهمن دهستانی
طراحی و پیشنهاد راهحل برای معضلات پیچیده جهان اسلام تنها از رهگذر گفتگوهای اسلامی در چنین کنفرانسهایی مقدور و نافذ است اما بهشرط التزام تام به تمام ضوابط علمی وگرنه دائماً شاهد خروجیهای کم بهاء و غیرمؤثر خواهیم بود که ممکن است بهمرور اعتماد خود شرکتکنندگان و علاقهمندان به آن را از دست بدهد شبکه اجتهاد: بهمن دهستانی پژوهشگر فقه مقارن و دانشآموخته حوزه علمیه خراسان، در یادداشتی با عنوان «سه دهه کنفرانس وحدت اسلامی؛ کاستیها و بایستهها» به آسیبشناسی این مسئله پرداخته است که در ادامه میخوانید: ۱- کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در حالی سیامین دوره خود را در …
توضیحات بیشتر »شورش علیه علم اصول و یک اشتباه بزرگ روشی! / علی الهی خراسانی
شبکه اجتهاد: مدتی است پژوهشگر محترم جناب آقای اکبرنژاد برنامهها و سخنرانیهای تبلیغی و آتشینی را نسبت به زوائد علم اصول و شورش بر اساتید این علم و موضوعات و فضای موجود درسهای خارج اصول مصروف داشتهاند. کسانی که مانند ایشان به تحول علم اصول باور دارند و گاه اعتراض ایشان به خود رنگ شورش میگیرد و نیز کسانی که در مقام جواب بر میآیند و از ساحت کنونی علم اصول تمام قد دفاع میکنند هر دو جریان دچار یک خلط روشی بزرگ شدهاند! بدین توضیح که با تکامل ساحت معرفت و تفکر بشر مباحث علمی که زاییده پردازش ذهن …
توضیحات بیشتر »اتهام تشکیل هلال شیعی در گفتگو با آیتالله اراکی
انقلاب اسلامی، انقلابی نیست که در فکر ترویج یا حمایت از خصوص شیعه باشد. این منطق روشن ایران است که به نفع مردم منطقه و مظلومان تمام میشود، نه به نفع شیعه یا هر جریان و مذهب دیگری. هرکسی در هرجا مظلوم باشد، ما از او حمایت میکنیم. شبکه اجتهاد: وحدت امت اسلامی اگرچه از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، همواره یکی از دغدغههای رهبران انقلاب اسلامی بوده، اما در سالهای اخیر بهدلیل تحولات عمدهای که در جهان اسلام رخ داده است، از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. رهبر انقلاب در حکم انتصاب حجتالاسلام والمسلمین محسن اراکی به سمت دبیرکلی مجمع …
توضیحات بیشتر »فهم نادرست وحدت و ایجاد تفرقه در جهان اسلام
مفهوم وحدت در جهان اسلام به بازاندیشی نیاز دارد و راه طیشده را باید سنجید، گزارشهای تاریخی نشان میدهد که بسیاری از خشونتطلبان در جهان اسلام خشونت را با تکیه بر ضرورت وحدت آغاز کردهاند. به گزارش شبکه اجتهاد، متن پیش رو، بخشی از سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین دکتر داود فیرحی، استاد دانشگاه و پژوهشگر علوم سیاسی و اندیشه سیاسی اسلام در همایش «همگرایی و واگرایی در جهان اسلام» در دانشگاه فردوسی مشهد است که در ادامه میخوانید؛ مفهوم وحدت در جهان اسلام به بازاندیشی نیاز دارد و راه طیشده را باید سنجید. طرفداران وحدت در جهان اسلام علت عقبافتادگی جامعه …
توضیحات بیشتر »افقی دیگر برای تقریب بین مذاهب/ محمدرضا ملایی
شبکه اجتهاد: جریان تقریب، مدافعان و مخالفانی جدی در ایران کنونی دارد. مدافعان تقریب بیشتر در بدنهی حاکمیت یا طرفداران حاکمیت هستند و مخالفان تقریب، بیشتر در بدنهی حوزه. چرایی این حالت در ادامه تبیین می شود. ۱- برای تقریب بین مذاهب راهکارهای متفاوتی ارائه شده است. از راهکارهای حداقلی همچون «همزیستی» که پذیرش زندگی در کنار هم را توصیه میکند و «همگرایی» که به یافتن نقاط مشترک میپردازد و «همکاری» که برای اقدام، دشمن مشترک تعریف میکند تا راهکارهای حداکثری که در برخی موارد به نادیده گرفتن خطوط قرمز مذاهب منجر میشود. غرض نگارنده در این یادداشت، باز کردن …
توضیحات بیشتر »آیت الله، آنچه باید بگوید، آنچه باید بپرسیم / مصطفی درّی
شبکه اجتهاد: آیۀالله شبیری زنجانی، بنا به مشی مکتب قم، آنچنان به اصول فقه اهمیّت نمیدهد. به باور وی، اصول فقه ملغمهای از بحثهای بی ثمره، کم ثمره و دعواهای فلسفی و کلامی است که بحثهای پرثمر، بهسختی خود را در میان اینهمه جای دادهاند. همین عقیده باعث شده بود که در طول چند دهه تدریس خارج فقه، تنها چند سال را به تدریس بخشهایی از اصول عملیّه و مباحث تعارض بگذراند. شاگرد مبرز آیۀالله محقق داماد، اصول را به نجف واگذارده بود و خود به تدریس فقه میپرداخت؛ البتّه فقهی که هم رجال را در برداشت، هم از قواعد فقهی …
توضیحات بیشتر »اقتصاد اسلامی: دستگیر نیازمندان یا توجیه کننده لیبرال ها؟/ حسین مهدیزاده
شبکه اجتهاد: چند روزی است متنی از فتاوای علمای شیعه از شیخ طوسی تا دوران معاصر درباره احکام محتکر در حال دستبهدست شدن است که منظور آن توجه دادن به ظرفیت اجتماعی و حکومتی فقه بود. تأملاتی در این موضوع برایم پیش آمد که در چند نکته آن را مینویسم. ۱- اخلاق و فقه مسیحی که توسط کلیسا سرپرستی میشد، با نکوهش حرص، مالپرستی و تمایل به انباشت ثروت، آنچه را در اصل نیروی محرکه اصلی نظام سرمایهداری امروز شناخته میشود نکوهش میکرد: «در زندگی زمینی، برای برادرت، برای فقرا و برای نیازمندان باید گشادهدست باشی»(سفر تثنیه) «وای بر شما …
توضیحات بیشتر »ارزیابی وضعیت حقوقی و قضایی ازدواج و طلاق در ایران
عضو هیأت علمیدانشکده حقوق دانشگاه تهران میگوید در قوانین ما هیچ تفاوتی فیمابین حقوق و تکالیف زن و مرد وجود ندارد؛ شریعت ما اصول اساسی و غیرقابل خدشه و غیرقابل انکار و بسیار روشنی در این زمینه دارد، همچنین مطالبی که در این خصوص مطرح میشود، به دلیل عدم مطالعه است. متأسفانه مطالب دینی و قوانین متخذه از شرع، در کشور ما با تعصب و با نگرشی منفی بررسی میشود، به گزارش شبکه اجتهاد، بحث «ازدواج برابر» در چند سال اخیر از مباحثی است که توسط جریانهای دفاع از حقوق زنان دنبال میشود، این مفهوم ناظر بر برابری کامل زن …
توضیحات بیشتر »نگاه دستوری به اصول فقه؛ اولین گام برای رشد اصول / هادی چیت ساز
شبکه اجتهاد: هر پدیدهای از افعال و رفتارهای انسان برای رشد خود نیاز به مدیریت دارد. علم هم یکی از افعال انسان است که بر اساس نیازها و ضرورتهای او به وجود میآید و برای رشد خود نیاز به مدیریت و نظارت آگاهانه دارد. مسائل علم، بهمرور زمان رشد کرده، افقهای جدید را به روی دانشمندان باز میکنند و کمکم ساختار دانش را شکل میدهند. ازاینرو هرچه بر تعداد مسائل افزوده شود، ضرورت مدیریتی که به علم «نگاه دستوری» داشته باشد، بیشتر حس میشود. نگاه دستوری، عبارت است از نوعی خودآگاهی و مدیریت دانشمندان نسبت به روند کلی دانش با …
توضیحات بیشتر »کاستی های متون آموزشی حوزه / علی نصیری
اختصاصی شبکه اجتهاد: مقالهای که در پی میآید، برگرفتهای از کتاب «سازمان روحانیت؛ کاستیها و بایستگیها» است که در سال ۱۳۷۴ یعنی ۲۱ سال قبل بهعنوان اولین کتاب تدوین یافت، اما به خاطر مصلحت حفظ اعتبار حوزه تاکنون از انتشار آن خودداری کردهام. البته بخشهایی از این فصل که مربوط به متون آموزشی است، به صورت مقالهای جداگانه در یادنامه شهید صدر انتشار یافته است: کاستیهای متون آموزشی حوزه مشکل اساسی متون آموزشی حوزه این است که نویسندگان آن ـ جز در مواردی اندک ـ آنها را به قصد متن آموزشی شدن تدوین نکردهاند و در همین راستا مخاطب ویژه …
توضیحات بیشتر »پایان مرجعیّت، ادامه آقازادگی! / مصطفی درّی
شبکه اجتهاد: شاید اگر ده سال پیش، آقازادهای پس از فوت پدر مرجعش، دفاتر وی را میبست و بطلان وکالتهای او را اعلام میکرد، هیچگاه خبر «شکستن مهر مرحوم آیۀالله موسوی اردبیلی توسّط فرزندشان» آنقدر اهمّیّت و شانسی برای رسانهای شدن نمی یافت. تا یکیدو دهه پیش، جای هیچ شبههای نبود که پس از فوت مرجع تقلید، وکالتهای وی باطل شده و لازم است دفاتر وی نیز جمع گردیده و به همراه باقیمانده وجوهات شرعی، به مرجع اعلم زنده تحویل گردد؛ امّا چند سالی است که فوت برخی از مراجع، هیچ تأثیری بر تشکیلاتشان نداشته و امورات مرجعیّت آنها توسّط …
توضیحات بیشتر »علاقهمند به فقه پزشکی و معتقد به روش مقارن
مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی را از حیث علمی معرفی بفرمایید. دکتر رهایی: ایشان در قم و نجف از بهترین اساتید زمان خود ازجمله، مرحوم گلپایگانی، مرحوم حاج آقای مرتضی حائری، مرحوم سید احمد خوانساری، مرحوم آقای سلطانی، مرحوم آقای بروجردی و مرحوم سید محمد محقق داماد بهره برد. در نجف از محضر بزرگان دیگری چون آیتالله خویی، آیتالله حکیم، مرحوم آقای آل یاسین و مرحوم بادکوبهای در فلسفه کسب فیض کرد و پس از مراجعت به قم، نزد مرحوم علامه طباطبایی در تکمیلآن کوشید. آن مرحوم در قم و نجف تدریس رسائل، مکاسب و دروس خارج را رها نکرد …
توضیحات بیشتر »دغدغه فقیهانه برای حفظ محیط زیست / مجتبی الهی خراسانی
شبکه اجتهاد: در سال ۱۳۷۵ یعنی بیست سال پیش، مقالهای از آیت الله دکتر محمدهادی عبدخدایی با عنوان «ارتباط بین قاعده لاضرر و بهداشت محیط زیست» در مجله دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد منتشر شد. ایشان که در آن ایام علاوه بر تدریس و مسئولیتهای دیگر، عضو «شورای عالی انطباق امور پزشکی با موازین شرع مقدس» بوده، آن را در «اولین کنگره سراسری انطباق امور پزشکی با موازین شرع مقدس» ارائه داده است. وی در این مقاله، «قاعده لاضرر» را مستندی کافی برای تحریم تخریب محیط زیست دانسته و بر اساس مفاد مستندات حدیثی این قاعده، مداخله دولت برای …
توضیحات بیشتر »رحلت آیتالله موسوی اردبیلی و انحصار طلبی جناحی/ محمد باقری
بدون تردید مرحوم آیتالله موسوی اردبیلی منحصر در هیچ حزب و جریانی نبود بلکه با اعتقاد به مبانی خود، به ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی و حوزه علمیه و پاسخ به نیازهای روز مردم کوشید و اینکه برخی در صدد بهرهگیری جناحی از ایشان باشند، ظلم به شخصیت و جایگاه علمی این فقیه مبرز است. شبکه اجتهاد: آیتالله سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی(ره) را میتوان به عنوان یکی از ارکان نظام جمهوری اسلامی و از رهبران شاخص انقلاب ۵۷ قلمداد کرد. او که از یاران باوفا و حمایت کنندگان حضرت امام در طول نهضت انقلاب بود تلاش فراوانی در تثبیت نظام داشت. شاگرد …
توضیحات بیشتر »ماهیت سیاق از دیدگاه اصولیان / رضا میهندوست
شبکه اجتهاد: دانش اصول در پی “دلیل” برای دستیافتن به “حکم شرعی” است. دلیل به دو گونه شرعی و عقلی میباشد و دلیل شرعی نیز لفظی یا غیر لفظی است. کتاب خداوند و گفتار معصومعلیه السلام دلیل لفظی هستند و تقریر و فعل معصوم علیه السلام دلیل غیر لفظی؛ اما باید به این نکته توجه داشت که ادله غیر لفظی نیز از طریق الفاظ به ما رسیدهاست. برای تحدید و تعیین مفاد دلیل لفظی و فهم مراد شارع، ناگزیر از مباحث الفاظ هستیم و از مهمترین بحثهای لفظی که تأثیر فراوانی در کشف مراد متکلم دارد، توجه به قرائن کلام …
توضیحات بیشتر »