شبکه اجتهاد: مردم میگویند: حکومت آخوندی؛ اما در حقیقت در این چهل سال، فقه در سیستم نبوده است! جای آخوندها در سیستم تعلیم و تربیت، در سیستم انرژی، در سیستم صنعت کجا است؟ ورود حوزه و روحانیت در این سیستمها کجا است؟ نه کارشناس، نه گزارش و نه اصل مراجعهاش نیست، فقیه تازه متوجه شده که خودش باید دستی در کارشناسی داشته باشد؛ لازمهاش این است که وارد سیستم شود؛ علاوه بر عللی بیرونی که الآن در بستر جمهوری اسلامی آماده شده، یک شرایطی هم درونی است که فقه حداکثریها میگویند: نگاه به فقه باید عوض شود؛ چند بستر در …
توضیحات بیشتر »اموال پیداشده بر اثر سیل، حکم مجهولالمالک را دارد نه لقطه/ در مورد این اموال، نمیتوان قاعده عدل و انصاف را جاری کرد
به نظر میرسد که مورد قاعده عدل و انصاف در حوزه دادرسی و مورد دعوا و اختلاف باشد. گرچه در ابواب مختلف نیز این قاعده جاری میشود ولی عمدتاً مورد قاعده، طرفینی است نسبت به یک حقی، نزاع میکنند. در مورد این سؤال باید گفت آن مالی که پیدا میشود چگونه است؟ آیا محل نزاع است یا نه؟ اگر محل نزاع باشد که نسبت به یک وسیله، دو نفر مدعی هستند، در اینجا گاهی خود آن مال، قابلیت تبعض دارد که میتوان از قاعده عدل و انصاف استفاده کرد؛ اما گاهی اینطور نیست. در اینجا میتوان از قواعد دیگری مثل …
توضیحات بیشتر »نقش و جایگاه شهر اسلامی در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی ایران/ علی حجازیان
اختصاصی شبکه اجتهاد: بیانیه گام دوم نقشه و تصویر روشنی از آینده انقلاب اسلامی مبتنی بر امید واقع بینانه است. مقام معظم رهبری در بیانیهای که مرقوم فرمودند گام دوم انقلاب را مرحله جامعه پردازی و تمدن سازی نام نهادند. واژهی «civilization» به معنای «تمدن» برگرفته از واژه «city» به معنای «مدینه» یا «شهر» است. شاید بر این اساس است که برخی از اندیشمندان تمدن را در سطح خرد مورد توجه قرار داده و آن را به فرهنگ شهرها محدود کردهاند. هم ریشه بودن واژهی «تمدن» و «مدینه»، در زبان عربی و واژههای «civilization» و «city» در زبان لاتین نشانگر …
توضیحات بیشتر »اجتهاد متناسب با مقتضیات زمان پاسخگوی معضلات جامعه است/ قاعدهسازی، تبویب و ساختارسازی پیشنیاز فقه تمدن ساز
شبکه اجتهاد: پیشنیاز حرکت فقهی گسترده و تمدن ساز، اسلامیسازی علوم انسانی و استخراج فلسفه علوم اجتماعی بر پایه اسلام و سپس قاعدهسازی فقهی، تبویب و ساختارسازی جدید برای فقه متناسب با مقتضیات زمان است. آیت الله عباس کعبی، نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان در گفتوگو با خبرنگار شبکه اجتهاد به گستره فقه اسلامی اشاره کرد و گفت: فقه اسلامی بر پایه آموزههای اهل بیت(ع) همه ساحتهای زندگی شرعی و اجتماعی و قلمروهای فرهنگی و اقتصادی، سیاسی، امنیتی، دفاعی، نظامی، فنی، علمی و همه نیازهای بشر را در بر میگیرد که در همین زمینه بابی در اصول کافی تحت …
توضیحات بیشتر »در حوادثی مانند سیل، وظایف دولتها، فراتر از ضمان است
اگر بخواهیم از دید منابع فقهی، مسئله را بررسی کنیم، در گذشته مفهوم دولت به معنای امروزی مطرح نبوده است. هم از حیث مسئولیتهای مختلفی که دولت دارد و هم از حیث اختیارات و هم از حیث خدمات و کارهایی که باید انجام بدهد. آنچه ما در منابع دینی داریم (به غیر از اطلاقات و عمومات ادله ضمان که شامل اشخاص حقوقی مثل دولت هم میشود)، عمدتاً در بحث قضا، در مورد خطای حاکم قاضی، برخی روایات مطرحشده است که اگر قاضی در تشخیص موضوع یا در حکم یا در تطبیق، خطا کند و از ناحیه خطای او خسارت و …
توضیحات بیشتر »تبیین و آسیب شناسی ساختار اقتصادی حوزه علمیه/ اهمیت فهم مسائل اجتماعی و تولید دانش متناسب با آن
شبکه اجتهاد: منابع اقتصادی حوزهها به وجوهات محدود شده و سیستم اقتصادی حوزه کفاف توسعههای حوزههای علمیه و گسترش حجم تصاعدی طلاب که مورد نیاز فرهنگی جامعه هست را نمیدهد و یک ریال از عایدات طلاب که به عنوان شهریه به آنها داده میشود از منابع دولتی تأمین نمیشود؛ منابع دولتی که به صورت محدود متناسب با توان اقتصادی دولتها به حوزههای علمیه داده میشده عمدتا در تجهیز و تأمین سختافزاری حوزههای علمیه بوده که آن هم هیچوقت کفاف نداده و نمیدهد؛ بنابراین حجم بسیاری از موقوفات که مخصوص حوزههای علمیه است میتواند به عنوان یک سیاست در اداره اوقاف …
توضیحات بیشتر »وجوب رونق تولید، نهتنها به حکم حکومتی، بلکه به حکم اوّلی، واجب است/ اگر آقانجفی اصفهانی امروز بود، حمایت از تولید داخلی را واجب میدانست/ رهبری از برخورد شعاری با نامگذاری سالها، ناراضیاند
این شعار، امر مولوی ولی امر و حکم حکومتی است. البته به شکل حکم صادر نشده است و خواستند یک جلوه کلی و فراگیر تحت عنوان شعار سال پیدا کند و الا به نظر من حکم حکومتی است و لذا مطالبه میکنند. مخاطب شعار امسال که رونق تولید ملی است، آحاد ملت اعم از تولیدکننده و مصرفکننده و مسئولین هستند، لذا هر طیفی از مکلفین یک تکلیف در رابطه با این حکم حکومتی دارند. حکم حکومتی چه حکم اولیه باشد که مرحوم امام میفرمودند و چه حکم ثانویه باشد که مشهور میگویند، واجب الاطاعه است و دلیل آنهم آیه شریفه …
توضیحات بیشتر »وحید دوران/ حسن طالبیان شریف
اختصاصی شبکه اجتهاد: آیتالله حاج شیخ حسین وحید خراسانی دامت برکاته از بزرگترین و مشهورترین مراجع معظم تقلید شیعه است که در قم سکونت دارد. ایشان علامهای محقق، فقیهی بزرگ، اصولی سترگ، متکلمی برجسته، مفسری ارجمند، خطیبی زبردست و مدافع معارف قران و عترت است. این مرجع عالیقدر شیعه حدود نیم قرن است در قم به تدریس خارج فقه و اصول اشتغال دارد. آیتالله وحید خراسانی در حوزه علمیه مشهد و نجف به تحصیل پرداخت. پس از تکمیل تحصیلات معقول و منقول ابتدا سالها در نجف و مشهد به تدریس خارج فقه و اصول پرداخت و سپس در نیم قرن …
توضیحات بیشتر »برخی مسئولان را باید مورد پیگرد قانونی قرار داد!/ انجام ندادن وظایف توسط مسئولان، موجب ضمان شرعی نمیشود!/ مجریان باید از صاحبان صدقات، وکالت تام بگیرند
کمکهای دولتی خارج از ضمان پیشگفته باید مطابق با قوانین مصوّب و اختیارات مدیران باشد و البته آنها نیز تابعی از مصالح و منافع عمومی هستند که خارج از آنها نمیتوان کاری کرد و اما کمکهای مردمی حکم هدایا و صدقات را خواهد داشت و باید دقیقاً بر اساس نیّت و تصمیم آنها عمل شود چه نیتی که بر زبان آوردهاند و یا قراین قطعی بر آن دلالت میکند. البته شایسته است مجریان امور از صاحبان صدقات وکالت تامه بگیرند و به صلاحدید خود عمل کنند. اختصاصی شبکه اجتهاد: سیلهای شدید و بیسابقه اخیر کشور، وظایف فراوانی را متوجه قشرهای …
توضیحات بیشتر »انسان دو ساحتی در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)/ غلامحسن مقیمی
شبکه اجتهاد: هنر امام خمینی با طرح نظریه انسان قوسی دو ساحتی در عرصه اندیشه سیاسی؛ ایجاد تعامل منطقی و عقلانی میان دو حوزه ارزشهای فطری انسان و واقعیتهای جاری و طبیعی زندگی سیاسی است؛ ایجاد این تعامل که با مکانیزم اجتهاد سیاسی پویا و کلام سیاسی پویا و نیز با استفاده از تجربه علم سیاست ایجاد شده، توانسته است میان الزامات زمانه با آرمانهای دینی و همچنین آرمانگرایی و واقعگرایی پیوند عقلانی و منسجم ایجاد کند. این تحقیق با این پرسش اصلی شروع شده است که مبنای انسانشناسی سیاسی امام خمینی(ره) بر «چه مفاهیمی» استوار است، لازمه منطقی آنها …
توضیحات بیشتر »قصور دولتها در حوادثی مثل سیل، عین تقصیر است!/ الزام تأمین اجتماعی به پرداخت خسارت به غیر بیمه شدگان، مشروع نیست
به نظر من تصویر قصور و تقصیر در دولت روشن نیست. به نظر من قصور دولتها مثل تقصیر است. لذا بهراحتی نمیتوان در رابطه با دولت تقسیم کرد که بخشی قصور است که ضمانتی نیست و بخشی تقصیر است که ضمان دارد. به نظر من این تقسیمبندی در حوزههای مدیریتی و حکومتی، تفکیک قابل دفاعی نیست و اگر احتیاط نکنیم میتوان گفت قصور دولت مثل تقصیر است. بههرحال دولتها وظایفی دارند و این وظایف وقتی بهصورت کلی، عملی و انجام نمیشود یا کمترین فضا برای سوءبرداشت از این قدرت حکومتی باز میشود، شما نمیتوانید در این موارد تعبیر به قصور …
توضیحات بیشتر »پرسشهایی که «فقه نظامساز» باید به آنها پاسخ بدهد!/ علیرضا اسدی
اختصاصی شبکه اجتهاد: مدتی است عادت کردهایم با طرح عناوینی که توضیح روشنی هم در مورد ماهیت و کیفیت آنها وجود ندارد، برخی امور را کمارزش و برخی دیگر را ارزشمند نشان دهیم. از جملهی آنها «فقه فردی» یا «فقه جزء نگر» در مقابل «فقه نظام» یا «فقه تمدنی» است. قریب به پنج دهه از طرح موضوع «فقه نظامات» میگذرد، اما توجه جدی به آن در حوزههای علمی ایران کمتر از دو دهه است که آغاز شده است. البته تا وقتی که منظور از «جدی» این باشد که اهتمام اشخاص و پژوهشگاهها به آن زیاد شده است، نه اینکه الزاما …
توضیحات بیشتر »گفتوگو با استاد اشکوری در باب اختیارات ولی فقیه از دیدگاه شهید صدر
به اعتقاد شهید صدر، ولیفقیه یعنی مجتهد و مجتهد کسی است که در حدود بشری مسلط بر خواستهای شرع مقدس است. ولیفقیه براساس آن خواستهای کلی، موظف است که احکام متغیر را صادر کند، اما از جانب خود نمیتواند حکمی صادر کند. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد سیدنورالدین اشکوری از نخستین شاگردان و همراهان متفکر شهید آیتالله سیدمحمدباقر صدر که ماههای اخیر در شهر قم حضور داشت، شب گذشته در جوار بارگاه ملکوتی حضرت امیرالمؤنین (علیهالسلام) در پی سکته قلبی، در سنت ۸۱ سالگی درگذشت. به بهانه ارتحال این یار دیرین شهید صدر، گفتگوی ایشان با محوریت «بررسی آراء و …
توضیحات بیشتر »امامت عقل و عدل و فضیلتهای بزرگ فراموش شده/ محمدعلی میرزایی
اختصاصی شبکه اجتهاد: سخن از عذاب بودن سیلهای اخیر و همه مصایب طبیعی و ربط دادن ابتلاهای مناطقِ مستضعف و بخشهای ستم دیده و بینوا به گناه و نسیان حق و یا فراموشی امام زمان و هر نوع تفسیر مشابه، هیچ اساس منطقی وقرآنی وشرعی ندارد. با دقت در اطراف وابعاد این حوادث شاهدی بر عذاب انگاری آن نمیتوان یافت. در این باره و با توجه به معارف بنیادین دینی و ب ویژه قرآنی هر گونه تصور عذاب بودن آنها محل شک است. اگر سیلهای اخیر ایران و زلزلههای سابق و لاحق از مصادیق عذاب الهی بود (به هر دلیل …
توضیحات بیشتر »علوم حوزوی در تراز حوزه انقلابی/ سید سجاد ایزدهی
شبکه اجتهاد: با وجود نوآوری و تحوّل خواهی در علوم حوزوی در ادوار مختلف، آن چه تراز علوم حوزوی را متناسب با حوزه انقلابی متمایز میکند، نوآوری، تحوّل و پاسخگویی نسبت به نیازهای روزآمد انقلاب اسلامی در اداره مطلوب ساحتهای مختلف نظام اسلامی و شئون مختلف زندگی فردی، اجتماعی و حکومتی است؛ تحوّل علوم حوزوی در راستای وصول به تراز انقلاب اسلامی در گرو ضوابطی است که تحقّق آن را تضمین کرده و به آن علوم هویّت متمایز میبخشد، این تحقیق درصدد است دانشهای حوزوی را با عنایت به تراز مطلوب حوزه انقلابی مورد بحث و بررسی قرار دهد. حوزههای …
توضیحات بیشتر »نه مسجد جمکران، در کتب حدیثی قدما ذکر شده و نه مسجد امام حسن عسکری/ چهل شب چهارشنبه رفتن به جمکران، همانند مسجد سهله، سندی ندارد/ نباید زیارت حضرت معصومه(س) تحتالشعاع قرار گیرد
مردم برای تمام معابد و مساجد و امامزادگان، خودشان خرج میکنند و نمیتوان به مردم گفت پول خود را خرج فلان جا کنید و خرج فلان جا نکنید. مردم خودشان متوجه هستند که روی حساب توسلات و نذورات، هرکجا که صلاح بدانند خرج میکنند و لزومی ندارد که ما به مردم بگوییم کجا خرج کنید. مردم بر اساس عقیدهای که دارند، خودشان خرج میکنند و بهتر آن است که ما دست به عقیده مردم نزنیم. بله اگر ما فرهنگسازی کنیم. مردم بر اساس انتخاب آگاهانه خودشان توجه بهجایی داشته باشند بهتر است ولی الحمد لله مردم بر اساس حسن عقیدهای …
توضیحات بیشتر »سراب طِبّ اسلامی/ علی خِردمردی
اختصاصی شبکه اجتهاد: عبارت طب اسلامی چند سالی است که در جامعه ما سینه به سینه منتقل میشود و در حال حاضر بسیاری از مردم خود را مقید کردند که در بیماریها به طب اسلامی عمل کنند. خدای متعال در سوره نحل آیه ۸۹ میفرماید «وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْءٍ»: ما قرآن را بر تو نازل کردیم درحالی که بیان کنندهی همه چیز است. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در ذیل این آیه مینویسد: اینکه میفرماید همه چیز را در قرآن بیان کردیم، منظور هر چیزی است که مربوط به هدایت باشد. در ادامه میگوید: این هدایت در …
توضیحات بیشتر »موسیقی، فقه، انقلاب؛ فرصت یا تهدید؟/ ملاک موسیقی حلال و حرام در فتوای رهبر معظم انقلاب
شبکه اجتهاد: بحث موسیقی ابهاماتی دارد، ابهاماتی از جنبه موضوع شناسی، صدور حکم، تطبیق برای مکلفین، تفکیک نکردن آواز از موسیقی، تفکیک نکردن انواع موسیقیهای حلال و حرام و این واقعیت است و کاری که ما در موسیقی کردهایم، طرح بیست گانهای است که هدفش پوشش این خلأها و ابهامات است. فقه شیعه با غنای منابع، قابلیت رشد و پویایی و بالندگی بدون وفقه در هر عصر و زمانی را دارد و پویایی و تطور فقه، رابطه عمیقی با شیوه و منهج ارائه مباحث فقهی دارد، به همین دلیل نیز شناخت منهج فقهی هر فقیه و هر دوره فقهی، تأثیر …
توضیحات بیشتر »استنباط مجتهدین زن منحصر به مسائل ویژه زنان نیست/ مجتهدان زن بهتر میتوانند موضوعات متنوع زنان را بشناسند/ ضرورت تمرکز دروس تبلیغی و فقهی حوزههای خواهران در برابر موجهای فمنیستی
اختصاصی شبکه اجتهاد: آیتالله عباس کعبی نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و استاد برجسته حقوق دانشگاه تهران است. وی سالها به تدریس دروس مختلف حوزوی و دانشگاهی مشغول است. در گفتوگوی پیشرو با ایشان به ارزیابی حوزه علمیه خواهران و مشکلات و دستاوردهای آن پرداختهایم. آیتالله کعبی معتقد است تخصصیشدن ابواب گوناگون فقهی اقتضا میکند که در حوزه مسائل زنان، بانوان مجتهده و فاضلی تربیت شود تا در عرصه راهبری و سیاستگذاری در بخش اداره نظام در حوزه مسائل زنان از لحاظ فقهی توانایی داشته و مثمرِثمر باشند. اجتهاد: با توجه به …
توضیحات بیشتر »بیلهایتان را نگه دارید!/ مهراب صادقنیا
شبکه اجتهاد: وضعیّتِ غیر طبیعی سیل سبب شد که گروههای مختلف اجتماعی به تکاپو افتاده و سیلزدهها یاریرسانی کنند. در این میان و برای برخی، حضور عمامهبهسرِ طلبهها موضوع گیرایی بود. کانالهای خبری و نیز شبکههای مجازی پر شده است از عکس و فیلمهایی که نشان میدهد طلبهها بیل بر دوش به کمک نیازمندان شتافتهاند. روحانیان و طلبهها از این بابت که کمکرسانیشان به چشم آمده است، خوشحالاند. برخی تصاویر نشان میدهد که آسیبدیدگانِ سیل از آنها سپاسگزاری میکنند و از ذهنیّتهای بدی که پیشتر نسبت به آنان داشتهاند پوزش میخواهند. اگر چه من فکر میکنم طلبهها و روحانیان بیش …
توضیحات بیشتر »قدرتی آرام؛ آنچه از حوزهٔ نجف فهمیدم/ فرید مدرسی
شبکه اجتهاد: نجف نه قم است و نه تهران اما با این دو نه سرناسازگاری دارد و نه رقابت؛ بلکه هویتی دارد همافزا با این دو. هم از اصول خود سخت پاسداری میکند و هم به اصول اینان احترام میگذارد و به خوبی آن را میشناسد؛ گاهی بهتر از مقیمان قم و تهران. نجف در مبانی فقهی، اصول مدرسهداری و آموزشی و چگونگی رابطه با قدرت چیدمان خاص خود را دارد که نه آنچنان است که ایرانیان پیمیگیرند و نه آنگونه است که غرب بر آن نام “سکولار” میگذارد. اگر اینگونه نبود باید تمام قد در قدرت شریک میشد؛ یا …
توضیحات بیشتر »مسألهمندی و متخصص شدن طلاب در یک عرصه از ضرورتهای حوزه علمیه است
اجتهاد: یکی از مسائلی مهمی که در حوزه علمیه طلاب ما با آن مواجه هستند، بیمسألهگی است؛ یعنی طلبه ما پروژه ذهنی ندارد و ذهن او در یک جا قفل نمیشود که اگر در یک عرصه تمحض داشته باشد، در آینده میتواند گرهی بگشاید؛ از اینرو بایستی مناسبات سازمانی در خدمت تولید یک فرهنگی باشد که طلبهها را مسألهمند کند که در نظام اسلامی بیدغدغه تربیت نشود. حوزه علمیه برآمده از متن فرهنگ دینی جامعه اسلامی و مشتمل بر میراث گرانبهایی از روشها، تجربهها و اندوختههای علمی است؛ اما امروزه این نهاد با سابقه، خدوم و مؤثر در سرنوشت امت …
توضیحات بیشتر »ماهیت اعتراض در فقه نصیحت و خیرخواهی در اداره جامعه است
اعتراض از عملکرد دولتمردان باید در یک جایی به تثبیت برسد و مکانیزمی طراحی کنیم تا ضمانت اجرا پیدا کند و نظرات اثر هم داشته باشد؛ از این جهت اعتراض به معنای نصیحت خیرخواهانه، همیشه موجب پیشرفت و صلاح است و اصلا تقابل میدانی با حقیقت نصح سازگار نیست؛ چون اصل نظام را به اختلال و هرج و مرج دچار میکند. اسلام «نقد و انتقاد» بلکه «اعتراض» را حق شهروندان در برابر دولتمردان میداند؛ اعمال این حق میتواند در قالبهای گوناگون صورت گیرد، در آموزههای دینی، کلید واژگانی مثل مشورت، امر به معروف و نهی از منکر، نصیحت ائمه مسلمین، …
توضیحات بیشتر »مراجع باید، به وجوب مصرف کالای ایرانی فتوا دهند/ روحانیون نباید کالای خارجی مصرف کنند/ سرمایهگذاری در ساختمان، اکل مال به باطل است
اگر مراجع تقلید، زعما و علمای ما در یک عزم جدی استحکام کار در تولیدات را به عنوان فتوای ثانوی اعلام کنند تا کارگزاران و تولیدکنندگان به دنبال استحکام کار و تولید باشند رونق تولید اتفاق خواهد افتاد. اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین دکتر سید حسن وحدتی شبیری، رئیس دانشگاه علوم اسلامی رضوی، تحصیل کرده حوزه و دانشگاه است. رئیس سابقه دانشگاه هدی قم، بیش از ۳۰ سال است که در حوزه قم و دانشگاههای تهران تدریس میکند. استاد مشهدیتبارِ حوزه و دانشگاه معتقد است: دانش فقه و حوزه با آسیبشناسی، مشخص کردن سهم هر عامل و راهبردها برای برطرف …
توضیحات بیشتر »یکی از دلایلی که زنان به جایگاه اجتهاد نرسیدهاند عدمتأمین زیرساختهای لازم است/ رسیدن به درجه اجتهاد برای زنان، ثمرات بسیاری برای جامعه بهدنبال دارد
اختصاصی شبکه اجتهاد: معصومه ظهیری به تدریس احکام پزشکی زنان و نهجالبلاغه در دانشگاه فاطمیه قم، اخلاق نظری، احکام و مسائل خانواده و زن، کلاسداری و روش تدریس در جامعهالزهرا(س) قم مشغول است. وی کارشناسی مباحث زنان در مرکز علوم اسلامی غیرایرانیها در شهر قم، کارشناسی شورای برنامهریزی معاونت پژوهش و عضویت در هیئت علمی جامعهالزهرا(س) را در کارنامه علمی و اجرایی خود دارد. معاون فرهنگی تبلیغی حوزههای علمیه خواهران معتقد است مرجعیت، پست و اجتهاد رتبه علمی بهشمار میرود، پس نمیتوانیم درجه علمی را محدود و محصور به مردان کنیم، این امر ربطی به مردان و زنان ندارد. زنان …
توضیحات بیشتر »فقه نظامات/ یحیی عبدالهی
شبکه اجتهاد: پرونده مباحث «فقه حکومتی» در حوزه به اقتضای نوپدید بودن آن، شامل مجموعهای از دیدگاهها و رویکردهای متنوع است که تحت عناوینی همچون «فقه حکومتی»، «فقه اجتماعی»، «فقه ولائی»، «فقه تمدنی» و «فقه نظامات»، «فقه سرپرستی» از آنها یاد میشود، پیش برد وضعیت موجود به منظور تنقیح دیدگاهها و رسیدن به ذهنیت مشترک و کاستن از اختلافها و گسستها نیازمند شکلگیری فضای گفتگو و نقد و ارزیابی نخبگانی است، چنانچه میراث گرانبهای فقاهت موجود نیز از بستر نقد و تضارب آراء، مستحکم گردیده است؛ مباحث پیرامون «فقه نظامات» با نقدهای آیت الله محمد جواد فاضل لنکرانی، شور و …
توضیحات بیشتر »فقه شیعی و تفکر داعشی/ حسن انصاری
فقه شیعی تنها زمانی میتواند خود را از افتادن در خطاها و خطراتی که از آنها در این یادداشت سخن میگویم مصون دارد که به ضرورات و مصالح و مقتضیات زمان و مکان و به اجتهاد مداوم در اصول و به مقتضیات بشری بودن هر اجتهادی در دین پایبند بماند. شبکه اجتهاد: متأسفانه در سالهای اخیر ملاحظه میشد که برخی از روشنفکران دینی در ایران در مقام نوعی مقایسه میان برداشتهایی از فقه شیعی و ایدئولوژی داعش بر ضرورت اصلاح فکر دینی تأکید میکردند. البته در ضرورت اصلاح فکر دینی و اجتهاد در اصول و بارور کردن فقه اجتهادی مبتنی …
توضیحات بیشتر »زنان مجتهده و مبلغه بهتر از مردان در مسائل زنان، تأثیرگذارند
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین محمود رجبی استاد حوزه علمیه قم، سالها از درس خارج آیات عظام بهجت(ره)، شیخ کاظم تبریزى(ره)، شیخ مرتضى حائرى(ره)، محمد شاهآبادى(ره) و وحید خراسانى، بهره برده است. تفسیر موضوعی را از محضر آیتالله مصباح فرا گرفت. مباحث کلام اسلامی را نزد آیتالله صلواتى و آیتالله حسینىکاشانى آموخت. او در طى این سالها از درس اخلاق حضرات آیات علی مشکینى و محمدتقی مصباح یزدى و حسین مظاهری بهره برده است. استاد رجبی معتقد است با توجه به اینکه مسیر اجتهاد مسیرعلم دین است و اینکه خواهران میتوانند بالاترین مراتب علمی را طی کنند رسیدن به درجه …
توضیحات بیشتر »فقه «سیل»!/ مسعود بُندار
اختصاصی شبکه اجتهاد: به هنگام آمدن سیل و زلزله و بلایای طبیعی، علوم مختلف به تحلیل آن میپردازند. علم کلام از خشم و غضب خداوند متعال یا ثواب و نعمت بودن آن بلا صحبت میکند، زمینشناسی از پیامدهای مثبت و منفی آن سخن میگوید و علم فقه نیز با مسائلی مواجه میشود که باید به تحلیل و حل آنها بپردازد. در این یادداشت، به بررسی برخی از زوایای فقهی سیل اخبر پرداختهایم. وجوب کمکرسانی انسانها فارغ از هر دینی به هنگام بروز مشکلات به کمک هم میآیند. این امر را میتوان غریزی دانست، ولی از حیث شرعی این مددرسانی وجوب …
توضیحات بیشتر »زنان مجتهده در بسترسازیهای فرهنگی، اجتماعی و خاص زنان سرنوشتسازند
اختصاصی شبکه اجتهاد: مریم معینالاسلام از اساتید حوزه و دانشگاه است که داراى مدرک کارشناسى از دانشگاه و تحصیلات حوزوى تا سطح خارج مىباشد. فعالیتهای تحقیقى و پژوهشى خود را از حدود ۲۵ سال گذشته آغاز کرده و ماحصل آن تألیف چند جلد کتاب بوده است. وى همچنین ۲۵ مقاله تدوین نموده که در کنفرانسها و سمینارهاى متعدد ارائه و در مطبوعات به چاپ رسیده است. با عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت معصومه (س) درباره حوزه علمیه خواهران، چالشها، اهداف و دستاوردهای آن گفتوگو کردهایم که از منظرتان خواهد گذشت. اجتهاد: با توجه به اینکه در طول تاریخ …
توضیحات بیشتر »