همه مطالب

شبکه اجتهاد: چهل و هفت سال است که خیابان‌های بهمن‌ماه، گواهی بر یک حضورِ مستمر و پر شور است. اما فراتر از این جلوه‌های باشکوه، یک پرسشِ مهم همواره در سایه انقلاب ما قرار گرفته است: در مهندسیِ قدرتِ دینی، جایگاه مردم کجاست؟ آیا حضورِ اکثریت، صرفاً نردبانی برای عبور از مقاطعِ بحرانی است، یا بخشی از نظام حقوقیِ لاینفکِ …

منظومه اقتصادی شهید صدر در یک چارچوب هفت‌مرحله‌ای سامان می‌یابد: از «ضرورت اقتصاد اسلامی» و طرح نیاز جامعه به الگوی مستقل، تا «ماهیت اقتصاد اسلامی» و تمایز آن از علم اقتصاد؛ از «ویژگی‌های اقتصاد اسلامی» و هویت اخلاقی و جامع آن، تا «اصول اساسی اقتصاد اسلامی» به‌مثابه ستون‌های عدالت و مالکیت؛ سپس «قواعد کلی اقتصاد اسلامی» به‌عنوان ساختار راهبردی نظام، …

آیت‌الله حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، از علمای برجسته حوزه علمیه مشهد و از شاگردان آیت‌الله خویی و امام خمینی، در سفری چندروزه به شهر مقدس قم، ضمن زیارت حرم مطهر بانوی کریمه اهل البیت (ع) حضرت فاطمه معصومه (س) در چارچوب سنت دیرینه حوزوی، با مراجع عظام تقلید و شماری از علما و اساتید حوزه علمیه قم دیدار و …

اختصاصی شبکه اجتهاد: مسأله‌ی «تورّم علم اصول» و نسبتِ میانِ حجم مباحث آموزشی با کارآمدیِ استنباطی، یکی از چالش‌های نه‌چندان نوپدید در حوزه‌های علمیه شیعه است. نوشتار حاضر با روی‌کردی تحلیلی-انتقادی، نخست به بازخوانیِ نقدِ تاریخیِ سیّدمحسن امین در کتاب «أعیان الشیعه» می‌پردازد؛ نقدی که بر پارادوکسِ روشیِ شیخ انصاری (میانِ ستایشِ ایجازِ کاشف‌الغطاء و نگارشِ مبسوطِ رسائل) تمرکز دارد. …

متأسفانه خیلی از مشکلات کشور از جمله مسائل اقتصاد را به نام روحانیت تمام می‌کنند، درحالی که اینگونه نیست و کار در دست دیگران است. مردم باید بدانند ما از مشکلات آنان با خبریم و خودمان هم این مشکلات را لمس می‌کنیم و مانند آنها زندگی می‌کنیم. به مسئولان هم مکررا در مکرر تذکر داده‌ایم چه در جلسه خصوصی و …

اختصاصی شبکه اجتهاد: مقاله «نقد و بررسی نظریه پولطلا» که توسط جمعی از پژوهشگران حوزوی در عرصه بانکداری نگاشته شده است، می‌کوشد نشان دهد که نظام پولطلا، فاقد قابلیت اجرا در اقتصاد مدرن است و مشکلاتی همچون تورم، بدهی دولت و نابرابری، ذاتی پول اعتباری نیستند. این مکتوب با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی نشان می‌دهد که نقد مذکور مبتنی بر خطاهای …

عضو هیأت‌رئیسه مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختاری فرآیند تقنین در کشور، خواستار آن شد که هیچ طرح و لایحه‌ای بدون بررسی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس وارد دستور کار مجلس شورای اسلامی نشود و تصریح کرد: حوزه علمیه باید از ناظر بیرونی به کنشگر فعال و منبع مشروعیت‌بخش نظام قانون‌گذاری تبدیل شود. به گزارش شبکه اجتهاد، …

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا ابراهیمی در گفتگویی، چارچوب فقهی و حقوقی برخورد با اغتشاشات اخیر، از حق اعتراض مشروع تا مصادیق محاربه و افساد فی‌الارض، و نقش مباشر، شریک و مسبب در جرایم امنیت عمومی و اقتصادی را تبیین می‌کند. این مصاحبه خواندنی، نحوه رعایت دقت قضایی، مسئولیت کیفری و مدنی افراد و جایگاه فقه سیاسی در مواجهه با تهدیدات داخلی …

شبکه اجتهاد: ذات اقدس نه تنها علم را بر ما واجب کرد، علوم فراوانی را برای ما مقرر کرد (یک)، به ابزار علمی سوگند یاد کرد؛ به قلم قسم یاد کرد به مرکّب قسم یاد کرد و به خود کتاب و علم که روشن است. اگر به مرکّب قسم یاد می‌کند: «ن» و اگر به قلم قسم یاد می‌کند: «و …

شبکه اجتهاد: حکم امام خمینی (ره) مبنی بر ارتداد نویسنده کتاب آیات شیطانی واکنشی مقطعی نبود؛ اعلام یک موضع تمدنی در برابر روندی بود که به نام آزادی بیان، توهین به مقدسات اسلامی را عادی‌سازی می‌کرد. این حکم نشان داد حرمت پیامبر اسلام برای مسلمانان خط قرمزی غیرقابل معامله است. چیزی که امروز سردمداران سیاسی غرب به ویژه آمریکا و …

اختصاصی شبکه اجتهاد: موضوع امکان موتورسواری بانوان و صدور گواهینامه برای آنان، اگرچه در ظاهر ممکن است مسئله‌ای اجتماعی یا ترافیکی به نظر برسد، اما رفته‌رفته به یکی از آزمون‌های فقه شیعی در عصر ما بدل می‌شود. آزمونی که در آن، نه صرفاً یک حکم فردی، بلکه توانایی «فقه حکومتی» برای تنظیم عاقلانه و عادلانه نسبت میان ثابتات شریعت و …

عضو شورای عالی حوزه تصریح کرد: در همه عرصه‌های فقه نظام، طرح تولید شده‌ی آماده برای اجرا داریم نه اینکه فقط حرفی زده شده باشد، اما باید کسانی باشند که در عرصه اجرا، این کارهای کارشناسی حوزه علمیه را در اولویت خود قرار دهند. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد محسن اراکی عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه در گردهمایی اساتید و …

کتاب «سازمان‌های بین‌المللی از نگاه فقه با تأکید بر قواعد فقهی» به اهتمام حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الله شریعتی عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی از سوی نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در ۳۲۲ صفحه منتشر و روانه بازار نشر شد؛ اثری که می‌کوشد نسبت فقه سیاسی اسلام با یکی از مهم‌ترین عرصه‌های سیاست معاصر، یعنی سازمان‌های بین‌المللی، را …

شبکه اجتهاد: بحث از شیوه حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران، اگر قرار است تحلیلی، دقیق و درون‌حاکمیتی باشد، ناگزیر باید از سطح داوری‌های رایج درباره ناکارآمدی‌های اجرایی، خطاهای مقطعی یا ضعف برخی سیاست‌ها فراتر رود و به سطح عمیق‌تری ارتقا یابد؛ یعنی سطح منطق مسلط بر حکمرانی. در این سطح، مسأله نه اشخاص و نهادها، بلکه نحوه صورت‌بندی رابطه دولت …

همایش بین‌المللی «مدرسه اصولی حلّه» با مشارکت عتبه مقدسه عباسیّه، مرکز تراث حلّه و پژوهشگاه قرآن و حدیث در شهر حلّه عراق برگزار شد. این رویداد علمی با حضور استادان و پژوهشگران ایرانی و عراقی، به بازخوانی میراث اصولی مکتب حلّه و واکاوی نقش آن در تحول روش اجتهاد امامیه پرداخت و مجموعه‌ای از مقالات تخصصی در محورهای فقه، اصول …

اختصاصی شبکه اجتهاد: در تاریخ معاصر حوزه‌های علمیه، شماری از عالمان دینی کوشیده‌اند میان فقاهت حوزوی، آموزش دانشگاهی و حضور اجتماعی پیوندی فعال برقرار کنند. آیت‌الله دکتر محمدهادی عبدخدایی (ره) از جمله این شخصیت‌ها بود که مسیر علمی و عملی او، بازتابی از تلاش برای تداوم سنت اجتهادی خراسان در مواجهه با مسائل فکری و اجتماعی جهان معاصر به شمار …

عضو مجلس خبرگان رهبری با تشریح رویکرد نوین الازهر شریف، بازگشت به علم کلام با نگاه هستی‌شناسانه را تنها راه تحقق وحدت عمیق در امت اسلامی دانست و گفت: توصیه به مدارای اخلاقی و حتی فقهِ مدارا، اگرچه لازم است اما برای ایجاد وحدت اسلامیِ پایدار، کارآمدی نهایی را ندارد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان …

شبکه اجتهاد: «امنیت» یکی از حقوق اساسی مردم در جامعه اسلامی است و نظام و حکومت اسلامی وظیفه حفظ امنیّت شهروندان، اموال عمومی، شهرها، روستاها و جاده‌ها را دارد. از نظر اسلام امنیت یکی از مهم‌ترین خطوط قرمزی است که کسی حق تعرّض به آن را ندارد لذا با متخلّفان در این زمینه برخورد می‌شود. کسانی که امنیت جامعه اسلامی …

اختصاصی شبکه اجتهاد: در میانه گفتمان‌های غالب حقوقی-سیاسی عصر مدرن که یا در دام سکولاریسم رادیکال غربی گرفتار آمده‌اند یا در رویای احیای خلافت تاریخی دست و پا می‌زنند، انقلاب اسلامی ایران به مثابه پدیده‌ای پارادایم‌شکن ظهور کرد که نه تنها جغرافیای سیاسی که نقشه معرفتی جهان اسلام را دگرگون ساخت. این انقلاب، با خلق مفهومی نوین از «حقوق عمومی …

شبکه اجتهاد: در سپهر اقتصادی ایران پس از انقلاب، دو جریان فکری متمایز اما در عین حال هم‌خانواده، کوشیده‌اند پاسخی بومی و دینی به پرسش‌های پیچیده معیشت و توسعه ارائه دهند. از یک سو، مکتب اقتصاد اسلامی قرار دارد که به عنوان چارچوبی کلان و فراگیر، خواستار بازتعریف تمامی ارکان نظام اقتصادی از تولید و توزیع تا تجارت و مالی، …

در مناظره‌ای با موضوع «جایگاه عقل در جغرافیای فقه»، استاد ابوالقاسم علیدوست، با تفکیک دقیق میان «فقه» به مثابه دانشی بشری و «شریعت» به عنوان حکم الهی معصوم، بر نقش عقل عملی در استنباط احکام تأکید کرد و اعلام داشت: ما در اجتهاد شیعه قائل به تبعیت احکام از مصالح و مفاسد هستیم، اما اجتهاد ما نص‌محور است نه مبنا‌محور …

شبکه اجتهاد: مؤسسه مبارکه امام علی (ع) مناظره‌ای را میان دو استاد فلسفه و فقه پیرامون «نقش عقل در فقه» ترتیب داده و صوت و خلاصه‌ای از آن را هم منتشر کرد. این مناظره با چنین موضوعی، از اقدامات بسیار مفید و مثمر ثمری است که باید مکررا در حوزه علمیه تکرار شود. علی الخصوص با نظر به دغدغه‌ای که …

اگر ما برای حکمرانی دینی به ظواهر توجه کنیم، این اولین خطا برای تهی کردن جامعه از آموزه‌ها و مفاهیم دینی است؛ بنابراین به باور من، نخستین شأنیت اتصاف به امر دینی ارزش‌ها و فضیلت‌هایی بالاتر از ظواهر و مناسک است. سیاست ما اگر توانست عدالت را برقرار کند، این یک سیاست دینی و سیاست متصف به دین است. به …

شبکه اجتهاد: دولت مدرن» و «قانون» از مظاهر مدرنیته در عرصه اجتماع و سیاست است که جایگزین «حاکم» و «فرمان حاکم» در گذشته است. علیرغم آنکه برخی از فقیهان همچنان به «حاکمیت فرد و فرمان حاکم» در عرصه سیاست و کشورداری می‌اندیشند، اما برخی دیگر از فقیهان از ظرفیت‌های فقه برای عبور از «حاکمیت فردی» به «حاکمیت نهادی» استفاده کرده‌اند. …

شبکه اجتهاد: در کتاب مرجع و مهم «العروه الوثقی» بحث ولایت فقیه و دامنه آن به صورت مستقل مطرح نشده است و از همین رو محشیان هم کمتر وارد اظهار نظر در این زمینه شده‌اند. با این حال از لابه لای برخی از مباحث دیگری که به تناسب طرح شده تا حدی می‌توان به نظرات فقیهان در این موضوع مهم …

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تشریح خصوصیات فتنه آمریکایی اخیر، اولین ویژگی آن را پنهان شدن اغتشاشگران پشت اعتراضات بازاری‌ها دانستند و گفتند: فتنه‌گران همچون جنایتکارانی که در حمله به شهرها، زنان و کودکان را سپر خود می‌کنند، پشت بازاری‌ها که حرف منطقی و درستی داشتند و به خیابان آمده بودند، پنهان شدند تا شناخته نشوند. ایشان دومین خصوصیت فتنه اخیر …

شبکه اجتهاد: حکایتِ این ایام، مَثَلِ رُخ‌نماییِ روزگاری است که بدخواهانِ عنود در توهّماتِ باطلِ خویش، به دنبال آن‌اند که طومارِ شوکتِ این مُلک و ملت را درهم بپیچند؛ غافل از آنکه این بنایِ شامخ، بر تربتِ پاکی استوار گشته که حضرتِ عزت، آن را مهدِ تجلیاتِ کبرایِ خویش قرار داده است. محاصره دریایی ایرانِ امروز، ما را به یادِ …

شبکه اجتهاد: درگذشت عالم ربانی آیت‌الله محمدهادی عبدخدایی، پایانی بر یک عمر مجاهدت علمی و عملی و غروب یک منظومه فکری است. در این نوشته ابعاد شخصیت ممتاز و تأثیرات عمیق او بر سپهر اندیشه و فرهنگ معاصر بازخوانی شود. پیوند عمیق حوزه و دانشگاه شخصیت علمی آیت‌الله عبدخدایی بر بنیان یک جامعیت استثنایی استوار بود. او از یک سو، …

شبکه اجتهاد: در هندسه گسترده علوم اسلامی، دو حوزه علمی فقه و فقه الحدیث به عنوان دو رشته مرتبط اما دارای تمایزات بنیادین نقش برجسته‌ای ایفا می‌کنند. هر یک از این دو حوزه دارای قلمرو موضوعی مشخص، مبانی نظری متمایز، روش‌شناسی خاص و همچنین اهداف معرفتی مستقل هستند که به طور مستقیم بر فرایندها و نتایج پژوهش‌های دینی تأثیرگذارند. فقه، …

اتحادیه علمای دینی آنکارا با انتشار بیانیه‌ای مهم، نسبت به آنچه «محاصره ایران مقاوم» و احتمال حمله آمریکا و اسرائیل» خوانده شده هشدار داد و از دولت‌های اسلامی و کشورهای منطقه خواست در برابر سیاست‌های مداخله‌جویانه واشنگتن و تل‌آویو سکوت نکنند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، انجمن اتحادیه علمای دینی در آنکارا با انتشار بیانیه‌ای مهم اعلام کرد که آمریکا و …