خانه / همه مطالب / اجتهاد و اصول فقه

اجتهاد و اصول فقه

کتاب‌شناسی: نقش «شُهرَت» در استنباط احکام شرعی

کتاب‌شناسی: نقش «شُهرَت» در استنباط احکام شرعی

شهرت خصوصاً «شهرت فتوایی» از بحث‌های چالش‌زا است، زیرا برخی توجه به آرای گذشتگان و ارج نهادن به نظریات پیشینیان را نوعی ایستایی و جمود می‌پندارند که فقه را از آن پویایی و انعطاف باز می‌دارد؛ درست از این منظر است که مسئله شهرت اهمیت خاصی می‌یابد. حال باید دید حد و اندازه اهمیت شهرت تا چقدر است؟ آیا موجب برتری نظریه مشهور بر دیگر آرا و نظریات می‌شود؟ آیا می‌توان تنها به سبب شهرت، یک نظریه را بر دیگر آرا و نظریات ترجیح داد؟ آیا در نقد و بررسی آرا نباید به هیچ وجه تحت تأثیر رأی و نظر …

توضیحات بیشتر »

بزرگان حوزه را نتوانسته‌ایم وسط تقریب بیاوریم؛ بزرگان اهل‌سنت هم نیامدند/ تمام اساتید درس خارج، کتاب اطلس رهبران را بخوانند/ شیعه اصول‌گرای انقلابی تقریبی، مبنای فکری انقلاب است

تمام اساتید درس خارج، کتاب اطلس رهبران را بخوانند/ شیعه اصول‌گرای انقلابی تقریبی، مبنای فکری انقلاب است

 متأسفانه چون برای حوزه علمیه قم هزینه نکرده‌ایم، خودبه‌خود اثر ضدتقریبی این نهاد در ارتباط ما با جهان اسلام تأثیر گذاشته است. بزرگان حوزه را نتوانسته‌ایم وسط تقریب بیاوریم؛ بزرگان اهل سنت هم نیامدند؛ یا به این دلیل که این طرف آن‌چنان جایگاهی نداشته، یا به این دلیل که بزرگان حوزه ما حرف‌های تندی زده‌اند که باعث شده بزرگان آن طرف هم موضع بگیرند؛ نمونه‌های بسیاری می‌توانیم مثال بزنیم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام دکتر مهدی فرمانیان، رئیس دانشکده مذاهب دانشگاه ادیان و مذاهب و از فعالان عرصه تقریب در گفتگویی صریح با رسائل به بررسی عملکرد نهادهای حوزوی در …

توضیحات بیشتر »

نرم‌افزار مجموعه آثار آیت‌الله سیفی مازندرانی تولید شد

نرم‌افزار مجموعه آثار آیت‌الله سیفی مازندرانی تولید شد

مجموعه آثار آیت‌الله شیخ علی‌اکبر سیفی مازندرانی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم در قالب نرم افزار به‌تازگی از سوی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) تولید شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، متن ۳۰ عنوان کتاب در ۴۷ جلد از آثار آیت‌الله شیخ علی‌اکبر سیفی مازندرانی به زبان عربی و فارسی، در موضوعات: تفسیر، عقاید، کلام، اصول فقه، فقه استدلالی، درایه و رجال؛ در این نرم افزار قرار دارد. در این نرم‌افزار کتاب‌هایی آثاری چون: «بدایع البحوث فی علم الأصول (۱۰جلد)»، «الأمر بالمعروف والنهی عن المنکر»، «فقه الربا»، «دروس فی القواعد التفسیری‌‌ه (۳ جلد)»، «مبانی الفقه الفعال فی …

توضیحات بیشتر »

انتشار شماره جدید فصلنامه «اجتهاد و نوآوری»

انتشار شماره جدید فصلنامه «اجتهاد و نوآوری»

چهل‌و‌ششمین شماره از فصلنامه «اجتهاد و نوآوری» ویژه مسائل مربوط به اجتهاد و فقه اسلامی، در ۳۶۶ صفحه به سردبیری شیخ حیدر حب‌الله متفکر و استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در بیروت منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، این فصلنامه به دو بخش کلی پژوهش‌ها و دیدگاه‌ها تقسیم شده است. در سخن سردبیر، در خصوص مفهوم تجلی زمانی در سیره عقلائی مطالبی توسط حیدر حب الله ارائه شده است. در بخش پژوهش‌ها شاهد سیزده عنوان مقاله به شرح ذیل هستیم: – عادلانه بودن طلاق استبدادی، یا پرسش عدالت در خصوص استبداد مرد در طلاق، نوشته محسن موسوی …

توضیحات بیشتر »

نشست‌های «رجال پژوهی» با حضور آیت‌الله مروارید و استاد حسینی در مدرسه آیت‌الله خویی

نشست‌های «رجال پژوهی» با حضور آیت‌الله مروارید و استاد حسینی در مدرسه آیت‌الله خویی

شبکه اجتهاد: سلسله نشست‌های رجال پژوهی با حضور آیت‌الله شیخ مهدی مروارید عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان و استاد مطرح خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد و دکتر سید علیرضا حسینی شیرازی، مدیر گروه رجال مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی‌ و مؤلف کتاب «اعتبارسنجی احادیث شیعه»، به همت معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان در مدرسه علمیه آیت‌الله خویی (ره) مشهد در حال برگزاری است. نسخه قابل چاپ

توضیحات بیشتر »

قانون‌گذار نمی‌تواند حکم شرعی را تغییر دهد/ تشخیص عدالت را نمی‌شود به مردم سپرد

قانون‌گذار نمی‌تواند حکم شرعی را تغییر دهد/ تشخیص عدالت را نمی‌شود به مردم سپرد

عضو هیأت علمی پژوهشکده فقه و حقوق در نقد مقاله «نقش عدالت در قانون‌گذاری در حکومت اسلامی»، گفت: در جایی که بتوان حکم ثانویه پیاده کرد که دیگر قانون گذاری بر خلاف شرع نشد، و اگر این عنوان ثانوی نتوانسته حکم شرع را تغییر دهد، و حکم شرعی سر جایش هست، خوب قانون گذاری هم‌ نمی‌تواند بر خلاف آن باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «نقش عدالت در قانون‌گذاری در حکومت اسلامی» به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی روز یک شنبه ۲۳ اردیبهشت در محل این پژوهشگاه برگزار شد. در این نشست علمی حجت‌‌الاسلام …

توضیحات بیشتر »

در جامعه اسلامی ایمان با وحدت همیشه تلازم دارد/ کسانی‌ که دم از اختلاف بزنند از دائره ایمان خارج می‌شوند

در جامعه اسلامی ایمان با وحدت همیشه تلازم دارد/ کسانی‌ که دم از اختلاف بزنند از دائره ایمان خارج می‌شوند

در آیات کریمه داریم «یا ایها الذین آمَنوا آمِنوا»، این ایمان دوم که امر به آن می‌شود همان ایمانِ طاعه الرسولی و طاعه الامامی است که وحدت نتیجه قهری آن است. بر اساس این اصل آن کسانیکه دم از اختلاف بزنند از دائره ایمان خارج می‌شوند و ایمان در جامعه اسلامی همیشه با وحدت تلازم دارد. به گزارش شبکه اجتهاد، اولین جلسه درس خارج فقه تقریب آیت‌الله اراکی دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پژوهشگاه مطالعات تقریبی برگزار شد. مشروح سخنان آیت‌الله اراکی در ذیل آمده است: اصول کلی فقه تقریب؛ {المبادئ العامه لفقه التقریب} اصل اول؛ وجوب وحدت …

توضیحات بیشتر »

غوغای کاشف الغطاء در بیت المقدس

غوغای کاشف الغطاء در بیت المقدس

معنای وحدت میان شیعه و سنی این نیست که به شیعیان بگویی عقیده اهل سنت را بپذیرند و به سنی بگوییم که شیعه بشوند، اتحاد این است که با یکدیگر دشمنی نورزیم. ‌ای دانشمندان و سردمداران اسلام کوشش کنید تا مسلمانان با یکدیگر متحد شوند. شبکه اجتهاد: در سال ۱۳۵۰ قمری ۱۵۰ نفر از شخصیت‌های سیاسی و مذهبی کشورهای مسلمان از سراسر دنیا، در کنگره جهانی اسلام، گرد آمدند. مفتی بیت المقدس از سوی مجلس اعلای فلسطین، کاشف الغطاء را هم به شرکت در این گردهمایی فرا خواند. این در حالی بود که فلسطین هنوز اشغال نشده بود و بیش …

توضیحات بیشتر »

فقه مقارن، به مثابه یک روش

فقه مقارن، به مثابه یک روش

امروز وقتی از فقه مقارن می‌گویند، درواقع به‌عنوان یک متد مطرح است. در دوران ما فقه مقارن را به‌عنوان یک دانش نگاه نمی‌کنند، به‌عنوان یک روش استفاده می‌شود. طرفدارانی مثل شاگردان آیت‌الله بروجردی دارد و در نجف، قم و مشهد هم مخالفینی دارد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست استاد حوزه علمیه قم در نشست تخصصی «فلسفه فقه مقارن» که از سوی مرکز تخصصی آخوند خراسانی، چندی قبل در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، اظهار کرد: فلسفه فقه مقارن مفهومی پر اثر اما کم مطرح‌شده است. بحث‌های مختلفی دارد، این موضوع را یک آغاز حساب کرده، …

توضیحات بیشتر »

فقه؛ از فردمحوری تا جامعه‌محوری/ محمدجواد ارسطا

فقه؛ از فردمحوری تا جامعه‌محوری/ محمدجواد ارسطا

شبکه اجتهاد: احکام شرعی، قوانین دینی هستند که خواست و اراده خداوند را نشان داده و وظیفه عملی انسان را مشخص می‌کنند و فقه، علم به احکام شرعی از رهگذر ادله تفصیلی است. این تعریف به آن‌چه (عملیه الاستنباط) نامیده شده، نظر دارد. عملیات استنباط، به دست فقیه برای دست‌یابی به حکم شرعی انجام می‌گیرد؛ عملیاتی که در آن با استفاده از علوم مختلفی همچون اصول فقه، رجال، ادبیات عرب ادله شرعیه مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد تا حکم شرعی از آن‌ها استنباط شود. همان‌گونه که گفته شد، عمل استنباط، کوششی برای فهمیدن کتاب و سنت است. به تعبیر بهتر …

توضیحات بیشتر »

درس خارج «فقه التقریب» آیت‌الله اراکی در دروزهای ماه مبارک رمضان

درس خارج «فقه التقریب» آیت‌الله اراکی در دروزهای ماه مبارک رمضان

شبکه اجتهاد: درس خارج فقه التقریب در دهۀ اول ماه مبارک رمضان توسط استاد آیت‌الله شیخ محسن اراکی دبیر کل مجمع تقریب مذاهب اسلامی، هر روز بعداز نماز عصر، در محل پژوهشگاه مطالعات تقریبی برگزار می‌گردد. نسخه قابل چاپ

توضیحات بیشتر »

دغدغه‌ها‌‌ و هشدارهای سید مهدی طباطبایی/ حبیب‌الله عباسی

دغدغه‌ها‌‌ و هشدارهای سید مهدی طباطبایی/ حبیب‌الله عباسی

شبکه اجتهاد: بارها شنیده‌ایم وخوانده‌ایم که وقتی عالمی از دنیا‌ می‌رود ثلمه‌ای بر عالم اسلام وارد‌ می‌شود که به سادگی جبران شدنی نیست، حجت‌الاسلام والمسلمین سید مهدی طباطبایی را بسیاری از مردم به استاد اخلاق‌ می‌شناسند، این سال‌ها‌‌ و روز‌ها‌‌ که جامعه ما به نحوی از فقدان اخلاق در سطوح مختلف رنج‌ می‌برد، فقدان این روحانی فرهیخته بیشتر وبیشتر لمس‌ می‌شود. او گرچه مسئولیت‌ها‌‌ی مختلفی در جمهوری اسلامی داشت، اما درمقطعی دیگر به همه این مناصب و مسئولیت‌ها‌‌ پشت پا زد و در دفترساده و مردمی خود در جنوب تهران پای درد دل‌ها‌‌ی مردم‌ می‌نشست. گرچه بسیاری به سراغ او …

توضیحات بیشتر »

کلینی متعلق به جریان عقل گرای شیعه است/مقایسه شیخ کلینی و شیخ صدوق

تدوین و تنظیم: علی اکبر عبدالاحدی مقدم

یک محقق علوم قرآنی و حدیث گفت: شیخ کلینی متعلق به جریان عقل گرای شیعه است و معتقد است پیش‌شرط ورود به دین و آغاز دین داری، داشتن «عقل» است. به گزارش شبکه اجتهاد، شیخ کلینی و شیخ صدوق (رحمت الله علیهما) هر دو از بزرگان اصحاب حدیث امامیه و از کبار علمای ما در میان متقدمان هستند. تمام دوست داران و علاقه مندان به احادیث اهل بیت (علیهم السلام) این دو بزرگوار را‌ می‌شناسند و تمام آثار این دو، همیشه مورد استفاده علمای ما در حوزه های مختلف علمی، از فقه و کلام گرفته تا حدیث و تفسیر بوده …

توضیحات بیشتر »

فقه بدون محتواهای معرفتی درون افزای روحی و معنوی با مشکل مواجه خواهد شد

فقه بدون محتواهای معرفتی درون افزای روحی و معنوی با مشکل مواجه خواهد شد

عضو مجلس حبرگان رهبری با تاکید بر ضرورت تبدیل “آرامش انسان از اسلام” به نظریه‌ای با مختصات اجتماعی گفت: با این نظریه به انسان امروز بگوییم اسلام در زمینه آرامش به عنوان گمشده انسان، نسخه‌ای پرجاذبه، عشقِ معنوی آفرین و امید بخش و … با ابعاد، مختصات و جاذبه‌‌های خاصی ارایه کرده است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در جمع تعدادی از محققان حوزه علمیه قم اظهارداشت: جامعه انسانی امروز به دلیل آن که دچار تحولات بسیار شده، نیازهای معرفت خواهی و آرامش خواهی وجودی در او بیشتر شده است. این استاد خارج فقه ادامه داد: با …

توضیحات بیشتر »

در بررسی فقهی «حزب» نمی‌توان از روش جامعه‌شناسی سیاسی استفاده کرد/ کتاب «فقه و حکمرانی حزبی»، الگویی برای اسلامی‌سازی علوم انسانی

در بررسی فقهی «حزب» نمی‌توان از روش جامعه‌شناسی سیاسی استفاده کرد/ کتاب «فقه و حکمرانی حزبی»، الگویی برای اسلامی‌سازی علوم انسانی

حجت‌الاسلام خسروپناه در نقد کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» گفت: اگر ما بخواهیم حزب را از لحاظ فقهی بحث کنیم باید روش اجتهادی در آنجا حاکم باشد، بنابراین دیگر نمی‌توانیم از روش جامعه‌شناسی سیاسی استفاده کنیم. ولی در این کتاب موضوع شناسی درباره حکم و حکم‌شناسی به صورت متعدد به مباحث جامعه شناسی سیاسی ایران وارد می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه رییس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، در کرسی مناظره علمی با عنوان نقد کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» که در تالار خواجه نصیرالدین طوسیِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، بیان داشت: تلاش …

توضیحات بیشتر »

تسخیری: شهید صدر معنایی دیگری به روش تفسیر موضوعی داد/ گلشنی: محمدباقر صدر متوجه نیاز زمان خود بود/ اراکی: نظریه فقه نظام، ابتکاری کم‌نظیر در اندیشه‌ شهید صدر است

تسخیری: شهید صدر معنایی دیگری به روش تفسیر موضوعی داد/ گلشنی: محمدباقر صدر متوجه نیاز زمان خود بود/ اراکی: نظریه فقه نظام، ابتکاری کم‌نظیر در اندیشه‌ شهید صدر است

آیت‌الله محسن اراکی با اشاره به ابتکارات شهید محمدباقر صدر بیان کرد: ایشان ابتکارات مختلفی در زمینه‌های منطقی، فلسفی و فقهی داشتند که می‌توان گفت مطرح کردن نظریه فقه نظام یکی از ابتکارات کم‌نظیر ایشان در بخش علم فقه است. به گزارش شبکه اجتهاد، دومین نشست علمی «طلایه داران وحدت اسلامی؛ آراء و اندیشه‌‌‌های آیت‌الله شهید سید محمد باقر صدر» چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در ابتدای این مراسم پیام آیت‌الله سید کاظم حسینی حائری قرائت شد. شهید صدر روشی جدید در تفسیر قرآن ایجاد نمود در ادامه این مراسم آیت‌الله محمدعلی تسخیری …

توضیحات بیشتر »

بسیاری از این احتیاط‌های وجوبی در اصل مستحبی بوده است!

بسیاری از این احتیاط‌های وجوبی در اصل مستحبی بوده است!

‌شبکه اجتهاد: آیت‌الله حاج شیخ حسین حلی (متولد ۱۲۷۰ش. در نجف، درگذشته ۱۳۵۳ش. در نجف) از فقهای شیعه بود که علیرغم منزلت بالای فقهی و اصولی، از عهده‌داری مرجعیت و تشریفات آن دوری گزیده بود. او از شاگردان میرزا محمدحسین نائینی و آقا ضیاءالدین عراقی است. او استاد آیات عظام سید علی سیستانی، سید تقی طباطبایی قمی، نصرالله شاه آبادی، سید محمدتقی حکیم، سید محمدسعید حکیم و سید رضی شیرازی بوده است. مرحوم آیت‌الله حسینی طهرانی در نقل شخصیت ایشان می‌گوید: مرحوم استاد آیت‌الله شیخ حسین حلّى مرد بسیار بزرگى بود. بسیار مرد عجیبى بود. از منفردین و متفرّدین در …

توضیحات بیشتر »

مرام علمی و سیاسیِ روحانیِ دلسوز/ سید هادی طباطبایی

مرام علمی و سیاسیِ روحانیِ دلسوز/ سید هادی طباطبایی

شبکه اجتهاد: اگرچه بعد از برنامه‌‌‌‌‌های تلوزیونی به شهرت عمومی رسید، اما سید مهدی طباطبایی پیش از این‌ها در وادی علم و سیاست قدم گذاشته و با بزرگانی حشر و نشر داشت. تاریخ ولادتش را آبان‌ماه ۱۳۱۵ ثبت کرده بودند؛ اما خود می‌‌‌‌‌گفت که وقایع کشف حجاب در سال ۱۳۱۴ و تعقیب و گریزهای مردم در آن زمان را به خاطر دارد. در رفسنجان و در خانواده‌‌‌‌‌‌ای از صنف روحانیت زاده شده بود. پدر بزرگش ـ سید علی ـ از مجتهدین و از شاگردان آخوند خراسانی و سید کاظم یزدی بود. پدرش سید محمدحسین نیز در کسوت روحانیت بود. سید …

توضیحات بیشتر »

مبانی دینی کرامت ذاتی انسان و تسری آن به حوزه‌ی تشریع

مبانی دینی کرامت ذاتی انسان و تسری آن به حوزه‌ی تشریع

سیزدهمین کرسی ترویج عرضه و نقد دیدگاه علمی، با موضوع «مبانی دینی کرامت ذاتی انسان و تسری آن به حوزه‌ی تشریع» با حضور اساتید، دانشجویان و علاقه‌مندان در دانشگاه مفید برگزار شد. این موضوع را حجت‌الاسلام دکتر محمدحسن موحدی ساوجی، استادیار گروه الهیات دانشگاه مفید ارائه می‌داد و ناقدین موضوع، حجت‌الاسلام دکتر حسن‌علی علی‌اکبریان، دانشیار پژوهش‌گاه علوم و فرهنگ اسلامی و حجت‌الاسلام دکتر مهدی نریمانی، استادیار گروه الهیات دانشگاه مفید بودند. به گزارش شبکه اجتهاد، در ابتدا حجت‌الاسلام موحدی ساوجی با بیان این‌که انسان، دارای کرامت ذاتی است گفت: منظور از کرامت ذاتی، احترام و ارزش ذاتی انسان، بما هو …

توضیحات بیشتر »

تصاویری از مراسم بزرگداشت مقام علمی شهید صدر، نابغه‌ای که نمی‌شناسیم

تصاویری از مراسم بزرگداشت مقام علمی شهید صدر، نابغه‌ای که نمی‌شناسیم

شبکه اجتهاد: مراسم اختتامیه سلسله نشست‌های آشنایی با آرا و اندیشه‌های علامه شهید سید محمدباقر صدر، با عنوان «نابغه‌ای که نمی‌شناسیم» با سخنرانی حجت‌الاسلام مجتبی الهی خراسانی (استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد و رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم)، دکتر رافائل مائوریلو (شرق‌شناس و صدرپژوه ایتالیایی) و دکتر ژولین پلیسیه (اقتصاددان و صدرپژوه فرانسوی و مترجم شماری از آثار شهید صدر به زبان فرانسوی) و دکتر زهرا حائری (از شاگردان شهید بنت‌الهدی صدر)، ۲۴ اردیبهشت‌ماه ۹۷ با حضور اساتید، فضلای حوزه علمیه، دانشجویان و دیگر علاقه‌مندان در سالن همایش دانشکده …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative