شبکه اجتهاد: دیدگاههای متفاوتی در مورد محدوده و نوع پوشش زنان و مردان در قالب مفهوم عام «حجاب» وجود دارد و همین امر موجب شده تا اظهارنظرهای متفاوتی از وضعیت حجاب جامعه و چارچوب و اصول آن به گوش برسد. حجتالاسلام و المسلمین ذوعلم عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه در گفت وگویی وضعیت امروز حجاب مردان و زنان کشور، نوع برخورد با بدحجابان، تأکید اسلام بر رنگ پوشش و عفت ظاهری و باطنی را مورد بررسی قرار داده است. متن گفت وگوی شفقنا با حجتالاسلام و المسلمین ذوعلم را میخوانید: پرسشهای متفاوتی مطرح میشود از جمله اینکه چرا …
توضیحات بیشتر »حوزه علمیه نه تنها مردم، بلکه طلبهها را هم از دست داده است!/ ما به طلبه تکلیفی میکنیم که خدا به پغمبرش آن را تکلیف نکرده!
شبکه اجتهاد: حجتالاسلام محمّدتقی اکبرنژاد مدیر مؤسّسه فقاهت و تمدن سازی که این روزها به ترویج افکار خود در دو دانش اصول و فقه میپردازد، کماکان تلاش وافری در عرصه تحوّل در حوزه دارد. او ضمن گفتگویی صریح به تحلیل و نقد اوضاع کنونی حوزه علمیه میپردازد. چندی قبل برشهایی از آن منتشر شد و در ادامه متن کامل این گفتگوی تفصیلی از منظرتان میگذرد. تحول در حوزه و ضرورت آن چیست؟ اکبرنژاد: اجازه بدهید بحث را از اینجا آغاز کنم که انسان به طور کلی در حال رشد است. چه در کودکی که در خانواده متولد میشود و فرایند …
توضیحات بیشتر »مبنای پوشش، تنظیم صحیح روابط جنسی است/ برای حل مساله حجاب نیازمند عزم ملی هستیم
زمینه سازیهای اختلاط در جامعه یکی از عوامل شیوع انحرافات جنسی یا بی حیایی است؛ وقتی ما در جامعه زمینهای را فراهم میکنیم که زن ومرد کنار هم اختلاط مکرر داشته باشند، طبعا این انگیزه خودنمایی بیشتر میشود. البته عوامل گسترده دیگری همچون فرهنگ سازی دستگاههای فرهنگ ساز، رسانهها، افراد تاثیر گذار و سیاستهای فرهنگ ساز هستند که همگی زمینه بدحجابی را در جامعه فراهم میکنند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام سیدجعفر حق شناس پوشش را فصل مشترک زن و مرد دانست و معتقد است: حجاب ضابطه مندی در روابط زن و مرد است که با توجه به مصلحت اجتماع …
توضیحات بیشتر »رفتار برخی مسؤولان نباید بهانهای برای کنارگذاشتن نظریه حکومت اسلامی شود
استاد حوزه با اشاره به تئوری نظام سیاسی اسلام، مشکلات رفتاری برخی مسؤولان را بیارتباط به این تئوری دانست و گفت: رفتار غلط مسؤولان بهانه خوبی برای کنار گذاشتن تئوری نظری حکومت اسلامی نیست. به گزارش شبکه اجتهاد، نظام سیاسی اسلام که از تئوری قوی و پشتوانه علمی خوبی برخوردار است هر روز مورد هجمههای گوناگون قرار میگیرد؛ این تئوری که در برخی شرایط خوب اجرا نمیشود میتواند نمونه خوبی برای حکومتداری در جهان باشد. در سالهای گذشته با کاستیهایی که در عرصه عمل شاهد بودهایم برخی با ورود شبهه در راستای ناکارآمدی این تئوری سعی کردهاند آن را از …
توضیحات بیشتر »رابطه احکام حقوقی و مکارم اخلاق/ محمد صادقیان
اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از خصوصیات بارز دین اسلام توجه به جنبههای حقوقی و گسترش عدالت اجتماعی در جامعه است. از نگاه اسلام، حفظ حقوق تمامی انسانها در جامعه از بزرگترین وظایف انسانی و دینی یک حکومت میباشد که پیامبر به عنوان اولین حاکم اسلامی میبایست بیش از دیگران در نشر و گسترش آن تمامی تلاش خود را معطوف نماید. فقه و دستورات فقهی اسلام اوج تجلی این معنا در اسلام است. در طول رسالت بیستوسه ساله پیامبر اسلام(ص) بهخصوص در دوران ده ساله حضور در مدینه احکام بسیاری از سوی خداوند در قالب آیات قرآن نازل گردید که هر …
توضیحات بیشتر »در اصول فقه، نباید تسلیم روش تجربیِ مرسوم شد
اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از موضوعات بسیار مهم و کاربری در علم اصول فقه، کارکرد روش تجربی استقرائی در علم اصول است. اینکه آیا این روش، در علم اصول از کارکرد بالایی برخوردار است یا اینکه چنین روشی مختص به علوم دقیقه، مثل فلسفه و ریاضیات است، محل خلاف است. در این خصوص، گفتگویی با حجتالاسلام والمسلمین، دکتر علیرضا پیروزمند، انجامگرفته است. وی قائممقام فرهنگستان علوم اسلامی قم، عضو کارگروه علوم انسانی اسلامی و مسئول گروه روش فرهنگستان علوم اسلامی است. وی همچنین در باب اندیشه سیاسی دارای تأملاتی است که برخی از آنها در کتاب «نظام معقول» چاپ و …
توضیحات بیشتر »انقلاب فرهنگی با نظریه فقه الحکومه شهیدصدر
ذبیحالله نعیمیان معتقد است هنگامی ما میتوانیم انقلاب فرهنگی را در سطح تمامیت یافتهای تعریف کنیم که توانسته باشیم این نیازهای نو شونده را به دین به صورت مناسبی عرضه کنیم. شبکه اجتهاد: فقهالنظریه که ایده شهید صدر در کتاب «اقتصادنا» است، اگر در عرصههای مختلف پیاده شود در عرصه تعلیم و تربیت در عرصه اقتصاد در عرصه امور فرهنگی، اجتماعی خروجی این موارد قواعد و احکام بسیار عامی است که از احکام موجود در تک مسالهها بسنده نمیکند. موضوعات آن فراگیر است و حتی میتوانیم بگوییم خروجی آن چه بسا از سطح قواعد فقهی نیز عامتر باشد. در مورد …
توضیحات بیشتر »توصیههایی برای توسعه علم اصول فقه/حسنعلی علیاکبریان
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسنعلی علیاکبریان، عضو هیئتعلمی پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی، در مقالهای تحت عنوان «توصیههایی برای توسعه علم اصول فقه» به تبیین فلسفهی علم اصول پرداخته است. این مقاله در مجلهی پژوهش و حوزه، شماره ۲۷ به چاپ رسیده است. نوشتار حاضر گزارش مختصری از این مقاله است. علیاکبریان، در مقدمه مقاله، ابتدا به سیر تحول علم اصول در طول تاریخ شیعه پرداخته و سپس سؤالی را مطرح کرده که اصول فقه موجود در سیر تکاملی خود به چه تحولاتی نیاز دارد؟ در پاسخ به این سؤال بیانشده که چون علم اصول، علمی آلی برای …
توضیحات بیشتر »نظریه خطابات قانونیه، مشکلی را حل نکرده است/ مرحوم سید مصطفی به خاطر خطابات قانونیه برای پدرش دعا می کرد!
اختصاصی شبکه اجتهاد: نظریه خطابات قانونیه که از ابداعات مرحوم امام خمینی بود، موافقان و مخالفان فراوانی در میان دانشیان فقه و اصول دارد. برخی آن را اکسیر اعظم فقه میدانند و در رابطه با آثار آن، کتابها و مقالات مینویسند و پارهای نیز ترتب هیچ اثری را بر آن برنمیتابند. یکی از بهترین کسانی که میتواند در این خصوص اظهارنظر کند، آیتالله محمدعلی گرامی قمی، استاد مطرح حوزه علمیه قم و شاگرد پیشین مرحوم امام است. او که حتی سابقه استادی مرحوم سید مصطفی خمینی را نیز در کارنامه دارد، در گفتگوی اختصاصی با اجتهاد، به واکاوی آثار این …
توضیحات بیشتر »حجیت قول امام ربطی به مقوله نبوت ندارد/ حسن انصاری
شبکه اجتهاد: «در میان قدمای ما، معتزله دربارۀ شرایط نزول وحی و ریزش فرهنگ عربی در متن مقدس سخن گفته بودند. این هم یک امر نامتعارف بود و منتقدان معتزله، یعنی اشاعره و فقها، سخنان آنها را نمیپسندیدند. به هر حال فرهنگ عربی اقتضائاتی داشته و منتقدان معتزله فکر میکردند اگر پای این مباحث به میان بیاید، از قدسی بودن متن مقدس کاسته میشود؛ چراکه در فرهنگ عربی درست و نادرست و خالص و ناخالص قاطی است و اگر بپذیریم این امور در متن مقدس ریزش کرده است، متن از آن یکدستی و قدسی بودن خارج میشود؛ اما معتزله چنین …
توضیحات بیشتر »حجاب را فقط روسری ندانیم/ نارضایتیها بر روی حجاب هم تاثیر میگذارد/ غربیها مریم مقدس را بیحجاب کردند!
رییس دانشگاه ادیان و مذاهب ضمن بیان اینکه حجاب اصل و رسم ملتهای شرقی است، بی حجابی را وارداتی و سوغات غرب دانست و گفت: حجاب را فقط روسری ندانیم بلکه حجاب را با پوشیدگی و عفاف همراه بدانیم؛ عفاف در همه ملتها وجود داشته است. اگر تصاویر مریم مقدس در صد سال گذشته را در هر کدام از موزههای اروپا ببینیم مشاهده خواهیم کرد که در همه تصاویر محجبه است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب در گفتگو با شفقنا درباره فلسفه حجاب، عملکرد نامناسب برخی، وضعیت کنونی جامعه در زمینه حجاب و چگونگی بهبود اوضاع …
توضیحات بیشتر »صدا و سیما چگونه «قماربازی» را حلال کرد!/ سهیلا صدیقی
برای این گزارش میشد تیترهای زیادی زد؛ مثلا «راهاندازی کازینوی حلال در صدا و سیما» یا «قماربازی در رسانه ملی» و یا هر چیزی مثل اینها؛ اما پرسش اصلی ما این است که صدا و سیما چگونه «قماربازی» را حلال کرد و سود حاصل از این قماربازی دقیقا به جیب چه کسی یا کدام ارگان میرود؟ شبکه اجتهاد: «قمار» یعنی شرطبندی بر سر پول یا هر چیزی که دارای ارزش باشد و نتیجه قمار، نامشخص است. به زبان ساده به شرطبندی که میان دو یا چند نفر در یک بازی انجام میگیرد، «قمار» گفته میشود. قمار میتواند به صورت سازماندهیشده، …
توضیحات بیشتر »حذف شریعت در ایران هرگز به بهبود اوضاع منجر نخواهد شد/ سیدیحیی یثربی
حذف شریعت در ایران هرگز به بهبود اوضاع و به پیشرفت فرهنگی منجر نخواهد شد، بلکه تأثیر معکوس خواهد گذاشت؛ یعنی باعث خواهد شد که واکنشهای جدی در قبال آن صورت گیرد. همانطور که کشف حجاب به زور سرنیزه واکنش منفی در پی داشت. شبکه اجتهاد: دکتر سیدیحیی یثربی پیشکسوت فلسفه و مفسر قرآن کریم یاداشتی با عنوان «فضایی برای اندیشیدن» در کانال شخصیاش منتشر کرده است که در ادامه میآید: این ادعا که باید شریعت را کنار بگذاریم چون مولود زمان و مکان خاصی است و قوانین تازهای وضع کنیم، در اساس یک ادعای غربی است و به عقیده …
توضیحات بیشتر »مراعاتِ حجاب برای حفظ کرامت است/ وضعیت امروز حجاب در جامعه مطلوب نیست/ با حجاب اختیاری رو به رو هستیم؛
حجتالاسلام والمسلمین نظریمنفرد درباره علت لزوم حجاب گفت: اسلام برای حفظ امنیت جامعه و دور کردن استرس و اضطراب از آن، دستور به مراعات حجاب میدهد. این مسئله محدود به حجاب نیست و حتی خداوند دستور میدهد با عشوه سخن نگویید که مبادا دیگران دچار اضطراب شوند. لذا اسلام نمیخواهد هیچگونه ناسالمی در جامعه، وجود داشته باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در مورد اینکه آیا حجاب محدودیت برای زن هست، اظهار کرد: بنده قبول ندارم که حجاب، محدودیت است. اگرخانمی با پوشش اسلامی در جامعه ظاهر شود، چه محدودیتی به او تحمیل شده است؟! …
توضیحات بیشتر »شهید بهشتی؛ فقیهی که اهتمام ویژهای در کارآمد سازی فقه حکومتی داشت/ تشکیل مجمع تشخص مصلحت از باب فقه حکومتی است
مدیر پیشین بخش پیشگیری از جرم مرکز تحقیقات قوه قضائیه با اشاره به ابعاد شخصیتی آیتالله شهید بهشتی و نقش بیبدیل آن در تدوین قانون اساسی و راه اندازی دستگاه قضا، گفت: ایشان به صورت جدی فقه حکومتی را هم در مسائل نظری و هم در رویهای که در دستگاه قضائی داشت مورد توجه قرار میداد. شبکه اجتهاد: شهید بهشتی را میتوان یکی از شخصیتهای برجستهای در انقلاب دانست که علاوه بر رفتار سیاسی تاثیر گذار، دارای اندیشه و تفکری عمیق بوده که در مسیر پیروزی و استقرار نظام اسلامی نیز تاثیر به سزایی داشته است. سهم بزرگ ایشان در …
توضیحات بیشتر »بازخوانی حقوق مردم و شیوههای اعتراض به حاکمان از منظر امام علی(ع)/ محمد پارسائیان
امیر مؤمنان(ع) در جهت پیشگیری از مفاسد اقتصادی دستورالعملهایی چون مراقبت بر زیردستان، نظارت بر تاجران برای جلوگیری از احتکار و انحصار و ممانعت از سوءاستفاده نزدیکان در حکومت صادر کردند و توصیه نمودند تا نصب کارگزاران از طریق بررسی و آزمون از میان افراد باتجربه، آبرومند و خاندانهای نیک باشد و کارها با مشورت و بهرهگیری از تجربیات و افکار دیگران پیش برود. شبکه اجتهاد: مردم مالک حکومت و در حکم نیروی پشتیبان نظام سیاسی هستند و نقش آنان در حیات سیاسی حکومتها نسبت به دورههای پیشین بسیار متفاوت شده است. اگر در گذشته برداشت از آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ …
توضیحات بیشتر »مبادا مباحث تحلیلی صرف فلسفه علم اصول، بر مباحث ثمرهدار غلبه پیدا کند
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی خادمی کوشا مدیر گروه «دانشهای وابسته به فقه» پژوهشگاه علوم و فرهنگ اندیشه است. با وی در مورد فواید و چالشهای فلسفه علم اصول به گفتوگو نشستیم. وی با اشاره توهماتی که در این خصوص است ابعاد این موضوع را شفاف نمود. او معتقد است پیش از هر کاری در فلسفه علم اصول، ابتدا می بایست معنای دقیق آن را روشن کرد. به باور عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق، بسیاری از توهمات، ناشی از فهم نادرست معنای فلسفه علم اصول است. اجتهاد: فلسفه علم اصول به چه معناست؟ خادمی کوشا: ابتدا لازم …
توضیحات بیشتر »کشورهای سنّی مذهب از راه حلهای اقتصادی شهید صدر بیشتر از شیعیان بهره بردهاند
حجتالاسلام ملکزاده، استاد حوزه علمیه قم گفت: شهید صدر برای نخستین بار در تاریخ اسلام، نه فقط نظامسازیِ اقتصادی، بلکه اساساً «نظامسازی» کرده است؛ اما باید اعتراف نمود آنقدر که بعضی کشورهای سنّی مذهب از دیدگاهها و راه حلهای اقتصادی آیتالله صدر بهره بردهاند، متأسفانه شیعیان استفاده نکردهاند. شبکه اجتهاد: شهید سیّد محمّد باقر صدر بدون تردید یکی از نوابغ علمی و اندیشمندان کمنظیر در تاریخ شیعه و حتی تاریخ اسلام است و در زمینههای گوناگون علوم اسلامی، مدرسه و مکتب علمیِ عظیمی را بنیاد نهاد. یکی از مهمترین، مشهورترین و اثرگذارترین آثار شهید صدر، کتاب «اقتصادُنا» بود. اقتصادنا یعنی …
توضیحات بیشتر »ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی
از جمله ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی، تلفیق ماهرانه دین و توسعه در قالب سه عنصر اجتهاد، استفاده از علوم و فنون و تکنولوژی و تجارب پیشرفته بشری و نفی سلطه استکبار باید تلقی کرد و از جمله محورهای دیگر شبه حکومتی شهید بهشتی بود که خیلی حائز اهمیت است، این که ایشان امامت را در عینیت جامعه، تبلور تداوم انقلاب اسلامی به ضمانت انقلاب اسلامی میدانست. شبکه اجتهاد: در بررسی اندیشه شهید بهشتی باید توجه داشت که ایشان معتقد بودند «اسلام یک نظام وسیع عقیده و عمل است که شناختن هر جزءِ کوچک از یک نظام وقتی …
توضیحات بیشتر »فلسفههای مضاف، نگهدارنده علوم هستند/ فلسفه اصول، تجمیع مسائل دانشهای دیگر نیست
اختصاصی شبکه اجتهاد: فلسفه علم اصول، دانش نوپائی در حوزههای علمیه است. دانشی که بسیاری از اصولیان و فقه پژوهان، هنوز از ابواب و کاراییهای آن بیخبرند. در رابطه با کاراییها و چالشهای فلسفه علم اصول، باحجتالاسلام دکتر محمدعلی ایازی، استاد برجسته حوزه علمیه و عضو هیئتعلمی دانشگاه مفید گفتگو کردیم. او که بیشتر به پژوهشهای قرآنیاش شهره است، سالهاست که در عرصه فقه و اصول بهخصوص مسائل نوپدید، دستی در آتش دارد و نگاشتههای فراوانی را به خامه آورده است. شاگرد آیتالله مطهری و وحید خراسانی، در این گفتگو سعی دارد تصویر دقیقتری از فلسفه علم اصول را به …
توضیحات بیشتر »تمایز منابع فلسفه علم فقه با منابع فلسفه علم اصول/ علی شمشیری
اختصاصی شبکه اجتهاد: فلسفههای مضافِ به علوم، علومی پسینی و درجه دومی هستند که علوم مضاف الیه را از نگاه بیرونی مورد مداقه قرار میدهند. فلسفه هر علمی به معنای گسترده خود، تاریخِ آن علم، مبادی تصوری و تصدیقی علم، روششناسی و ارتباط آن علم مضاف الیه با دیگر علوم را بحث میکند. ازاینرو فلسفه علم فقه و فلسفه علم اصول فقه به تاریخ فقه و اصول، مبادی تصوری و تصدیقی که در علم فقه و اصول نیاز است و به روشهایی که در این دو علم برای رسیدن به گزارهها و مسائل بیان گردیده است، میپردازند. با توجه به …
توضیحات بیشتر »اگر قانونی به مصلحت کشور باشد اجرا خواهد شد؛ حتی اگر همه مراجع مخالف آن باشند/ کسیکه میگوید چرا قضات به روز نیستند، اشراف به دستگاه قضایی ندارد
شبکه اجتهاد: بهمناسبت هفتم تیر سالروز شهادت آیتالله بهشتی و هفتهی قوهی قضاییه با حجتالاسلام والمسلمین عبدالمجید یزدی، معاون اجتماعی و فرهنگی دادگستری استان قم و فرزند آیتالله محمد یزدی به گفتوگو پرداختم. او درباره بایدهای عملکرد قضات میگوید: درعرصه قضاوت، رضایت وقتی ایجاد میشود که عدالت ایجاد شود؛ نه فقط عدالت که احساس عدالت و امنیت قضایی بین مردم احساس شود. وی درباره منصب قضا بر این عقیده است که کسی که منصب قضا را صرفاً بهعنوان کار نگاه کند و از آن، انتظار پول و جایگاه داشته باشد، بهسرعت خسته خواهد شد؛ چون اگر همین شخص استاد دانشگاه …
توضیحات بیشتر »کجاست چشم بینا و گوش شنوا ! / تأملی در نامه اخیر بسیج دانشجویی به مراجع/ محمد باقری
اختصاصی شبکه اجتهاد: روز سهشنبه نامه انتقادی و کمسابقهای از شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی کشور در رسانه منتشر شد مبنی بر اینکه انتظار نداریم مراجع به اوضاع کشور بیتفاوت باشند! در این بیانیه آمده است: “متأسفانه در سالهای اخیر شاهد نقش کمرنگ مراجع عظام تقلید در عمده بحرانهای اقتصادی و سیاسی بودهایم، به اینگونه که گاهاً امر بر این مشتبه میشود که آقایان یا از اوضاع کف جامعه بیاطلاع هستند و یا ورود در مسائل اینچنینی را خلاف شأن مرجعیت شیعه دانسته و اصل اتخاذ این مواضع را نادرست میدانند. در حالی که بهزعم دانشجویان بسیجی در مورد اول …
توضیحات بیشتر »«قضاوت و حکمیت» دو ضرورت عدالتگستری در جامعه/ محمد صادقیان
اختصاصی شبکه اجتهاد: پیش از اسلام و در فرهنگ مردم حجاز، عنوانی با نام قاضی وجود نداشته است بلکه آنچه مطرح بوده شخصیتی به عنوان حَکَم بیان شده که میبایست در اختلافات ورود پیدا میکرد و بیطرفانه نسبت به حل مشکلی اظهارنظر مینمود. از خصوصیات این حَکَم آن بوده که معمولاً از روسای قوم انتخاب نمیشده زیرا آنان موظف به تأمین سود و منفعت قوم خود و یا همپیمانانشان بودهاند ازاینرو نمیتوانستند حَکَم مناسبی باشند اما کاهنان و جادوگران و یا افرادی که به پاکی در میان مردم مشهور بودند به عنوان حَکَم مطرح و مورد رجوع قرار میگرفتند. پیامبر …
توضیحات بیشتر »امروز مردم نمیتوانند به پاسخ مهمترین شبهات فکری خود برسند/ حوزه باید به پالایش و غربالگری درونی بپردازد/ برخی از روحانیون را تنها باید از دور دید و تبرک جست و نبات گرفت!
شبکه اجتهاد: عملکرد کلی نهادهای سیاسی حوزه علمیه، اینکه اساساً تشکیل تشکلهای سیاسی حوزوی نیاز امروز است؟ طبیعتاً اعضای این تشکلهای سیاسی دچار محدودیت در بیان عقاید و مطالب خود میشوند و آیا همین امر به اعتماد عمومی نسبت به روحانیت لطمه وارد نمیکند؟ تشکلهای سیاسی تا به امروز تا چه میزان در زمینههای مختلف موفق عمل کردند و با عملکرد خود موجب پیشرفت حوزه شده اند؟ موضوع بحث شفقنا با حجتالاسلام والمسلمین ناصر نقویان است. نقویان میگوید: حوزه علمیه باید توجه داشته باشد که تربیت یک روحانی برای امامت نماز جماعت هنر نیست، پشت سر یک فرد عادی، عادل …
توضیحات بیشتر »مدرنیته علیه مرجعیت/ مهراب صادقنیا
شبکه اجتهاد: نهاد مرجعیّت از جمله مقوّمات و شاید بتوان گفت مهمترین نهاد مذهب تشیّع است. بررسی تاریخی این مذهب نشان میدهد که این نهاد از نتایج باورداشتن به وجود امام غایب است. حامد الگار در این زمینه مینویسد: «یکپارچه شدن عالمان را درواقع (میتوانیم) بهعنوان یک نتیجه حتمی دراز مدت غیبت کبرا توصیف کنیم. چنین مینماید که امّت شیعه از اساس، انتظار داشته که غیبت امامش به نسبت کوتاه باشد، اما چون غیبت به درازا کشید و امیدهای ظهور امام به آینده انتقال یافتند، نیاز مبرم به یک رهبری جامع و منظّم برای امّت احساس گردید. بدین سان، اندیشه …
توضیحات بیشتر »فقه شیعه اصالت را به جنگ داده است یا صلح؟/ سیدمرتضی حسینی فاضل
شبکه اجتهاد: در این نوشتار میکوشیم با محور قرار دادن مفهوم جهاد ابتدایی، پاسخ این پرسش را بیابیم که فقه شیعه اصالت را با صلح میداند یا جنگ؟ جهاد در دین اسلام دارای جایگاهی ویژه و مهم است؛ بهگونهای که یکی از ده فرع[۱] مهم دین شناخته شده است. علاوه بر آیات قرآن کریم، سنت نبوی و روایات معصومین (ع) نیز به این فریضهی مهم پرداختهاند. حضرت علی (ع) جهاد را لباس تقوا، زره محکم و سپر مطمئن خداوند توصیف میکند. بهگونهای که ترککنندهی جهاد، به بلا و مصیبت گرفتار میشود و فرجامی جز خواری و ذلت ندارد.[۲] فقیهان نیز …
توضیحات بیشتر »مرجعیت از دیروز تا امروز و چالشهای پیش رو/ سیدمحمدناصر تقوی
آینده مرجعیت پویا و تأثیرگذار، از آنِ مرجعیتی است که فرا فرقهای، وحدتگرا، دارای زبان تفاهمی و ارتباطی مناسب، آشنا با تحولات فکری – اجتماعی و فرهنگی جهان و مستقل از نهاد قدرت باشد. شبکه اجتهاد: به باور بسیاری «مرجعیّت» به معنا و مفهوم امروزیاش از قرن دوازدهم هجری و با فقیه بزرگ مرحوم محمدحسن نجفی، معروف به «صاحب جواهر» و از حوزه علمیه نجف آغاز شده است. مرجعیتی که فراگیری و نفوذ آن در بین «مقلدین» در جامعه شیعی از خصوصیات برجسته آن است و خیل عظیمی از مقلدین در جامعه تشیع، به همراه شاگردان و مروجان یک مرجع …
توضیحات بیشتر »رؤیت هلال و زمین فوتبال!/ سید طاها بصیری
اختصاصی شبکه اجتهاد: امسال جام جهانی فوتبال با یک تفاوت ویژه برگزار میشود: استفاده از تکنولوژی کمکداور ویدیویی (VAR). این تکنولوژی چنانکه از نامش پیداست، به داور مسابقه کمک میکند که در موارد مشکوک با استفاده از تصاویر ضبطشده توسط دوربینهای مخصوص و با همکاری یک تیم داوری مستقر در اتاق بررسی ویدیویی بهشکلی درست و دقیق تصمیم بگیرد. این تکنولوژی برای کم شدن خطاهای داوری و عادلانهتر شدن فوتبال و نتایج بازیها استفاده میشود. اما این تکنولوژی سالها مخالفانی جدی داشت که مخالفت آنها بهقدری مؤثر بود که استفاده از این تکنولوژی را تا به امروز به تأخیر انداخت …
توضیحات بیشتر »فقه و چالشهای سیاسی نظام اسلامی
اختصاصی شبکه اجتهاد: متن پیشرو نمایه مقالات «فقه و چالشهای سیاسی نظام اسلامی» است که به معرفی ۲۰ مقاله چالشی میپردازد. ۱- عنوان مقاله: مبانی فقهی نظام جمهوری اسلامی؛ امنیت سیاسی نظام اسلامی از منظر فقه شیعه نویسنده: محمد اسماعیل نباتیان (استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، گروه تاریخ و تمدن و انقلاب اسلامی دانشگاه تهران) منبع: فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، دوره ۱۳، شماره ۴۷، ۱۳۹۵ چکیده: امروزه از چالشها و دشواریهای مبتلابه کشورهای اسلامی، مسئله امنیت و بهطور خاص، امنیت سیاسی است. حال این سؤال مطرح است که آیا گزارههای فقهی، ظرفیت تبیین و تولید امنیت سیاسی و زمینهسازی …
توضیحات بیشتر »