فقه شیعه پول را یک امر عقلایی میداند، اما همین امر عقلایی میتواند در مواقعی باعث فساد شود. ماهیت پول اعتباری قدرت خرید است و این قدرت خرید باید جایی تعهد بشود که در امر خلق پول این تعهد وجود ندارد. از مزیتهای پولطلا، این است که قابل خلق نیست و مبتلا به ربا و ظلم سیستمی نمیشود، قابل تحریم …
Read More »اقتصاد و بازار
مولفههای چهارگانه شکلگیری بانکداری اسلامی/ نباید با اصطلاحات و ادبیات عقود اسلامی بازی کنیم
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، «حذف کامل ربا به صورت واقعی از جریان و عملیات بانک»، «قرار دادن عقود اسلامی در ساختار بانکی»، «اجرای محتوای واقعی (و نه اسمی و تشریفاتی) این عقود» و «نظارت هیئت فقهی با ساز و کارهای حقوقی بر کل روند اجرای عقود در بانک» را چهار مولفه مهم برای شکل گیری بانکداری اسلامی ذکر کرد. …
Read More »اقتصاد اسلامی؛ معنا، امکان و روش
شبکه اجتهاد: اقتصاد اسلامی شاید مهمترین عرصهای باشد که مناقشات اسلامی سازی آن از بعد نظری فراتر رفته و به جهت نیاز فوری حاکمیت به عرصه عمل وارد شده است. در سالهای اخیر منکران وجود اقتصاد اسلامی دلایل متعددی را برای ادعای خود مطرح کردهاند که دال مرکزی آن تجربی بودن و استقلال اقتصاد از زمینههای ایدئولوژیک و دینی میباشد. …
Read More »نگاهی به گزارش علمی امهال بدهی در بانکداری بدون ربا
یکی از مشکلات نظام بانکی بدون ربا رشد مطالبات غیر جاری است. برخی از مشتریان بانک به رغم تمایل به پرداخت بدهیهای خود، قدرت پرداخت در سررسید مقرر را ندارند که در صورت همکاری بانک و استمهال بدهی میتوانند ضمن استمرار فعالیت بنگاه، در مدت زمان مشخص به صورت تدریجی بدهی خود را پرداخت نمایند. امهال بدهی در قرارداد قرض …
Read More »قواعد فقهی لازم برای تأسیس نظام پولی
سیزدهمین میزگرد کنفرانس سیاستگذاری عمومی و حکمرانی اسلامی با موضوع «حکمرانی پول» به همت مجمع عالی علوم انسانی اسلامی و با همکاری دانشگاه قم، بهصورت مجازی برگزار شد. در این جلسه، حجتالاسلام دکتر سیدهادی عربی، حجتالاسلام دکتر غلامعلی معصومینیا و حجتالاسلام دکتر علی نعمتی به ارائۀ بحث دربارۀ حکمرانی پول پرداختند. به گزارش شبکه اجتهاد، در ابتدای این نشست حجتالاسلام …
Read More »تحلیل ماهیت، استخراج و مبادله رمزارزها از منظر فقه اسلامی
پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، گزارش کارشناسی «تحلیل ماهیت، استخراج و مبادله انواع رمزارزها و توکنها از منظر فقه اسلامی و قوانین کشور» را منتشر کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، در بخش چکیده این گزارش کارشناسی که توسط حسین میثمی و زینب بیابانی با نظارت علمی رسول خوانساری منتشر شده، آمده است: استفاده از رمزارزها و توکنها در نظام …
Read More »وضعیت شرعی «وجه التزام» در قراردادهای بانکی چگونه است؟
حجتالاسلام والمسلمین مصباحی مقدم با اشاره به مشکل بانکها در عدم پرداخت به موقع اقساط توسط بدهکاران بانکی، گفت: آیتالله گلپایگانی برای حل این مشکل “وجه التزام” را پیشنهاد دادند و این راه حل توسط آیتالله صافی در شورای نگهبان مطرح شد و به تصویب رسید. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا مصباحی مقدم در پنجمین جلسه درس خارج …
Read More »اسلام دارای مذهب اقتصادی، نظام اقتصادی و علم اقتصاد جهانی با رویکرد اسلامی است
مسئول مرکز بررسیهای راهبردی و مطالعات حوزه و روحانیت بیان داشت: ما میتوانیم بر اساس دستگاه هستی شناسانه و معرفت شناسانه درست اقتصاد همه جوامع چه اسلامی و چه غیر اسلامی را تحلیل کنیم و مدعی علم اقتصاد جهانی با رویکرد اسلامی باشیم. این ادعا مخصوص علم اقتصاد هم نیست و شامل همه علومی که به تحلیل واقع جهت کشف …
Read More »انفال در عصر غیبت
کتاب «انفال در عصر غیبت» جدیدترین اثر میان رشتهای فقه و اقتصاد حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسینعلی سعدی، رئیس دانشگاه امام صادق(ع) است که توسط نشر این دانشگاه منتشر شده و در بازار نشر دانشگاهی در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است. به گزارش شبکه اجتهاد، از جمله عوامل مهم در پیشرفت اقتصادی جامعه، ثروتهای عمومی جامعه است. این ثروتهای عمومی …
Read More »احکام شرعی معاملات روز با محوریت بازار بورس
یک کارشناس احکام معاملات با بیان این که میتوان از ظرفیتهای بازار بورس برای مشکل تأمین مالی اقتصاد کشور و امور خیریه استفاده کرد گفت: بازار بورس در صورت طراحی اوراق متعدد و رعایت مسائل شرعی، از ظرفیت خوبی برای مشکل تأمین مالی اقتصاد کشور و امور خیریه را برخوردار است و مردم نیز میتوانند در این بازار، بدون مشکل …
Read More »از نفی اقتصاد اسلامی تا تقلید از فقه کینز و فریدمن/ علی نعمتی
اختصاصی شبکه اجتهاد: کسانی که ادعا میکنند اقتصاد عقلائی است و دینی و غیردینی ندارد، باید بفرمایند که کدام اقتصاد مرادشان است؟ اقتصاد کینزی، اقتصاد نئوکلاسیک، اقتصاد کلاسیک، اقتصاد کمونیستی، انواع اقتصادهای سوسیالیستی، اقتصاد دولترفاه، اقتصاد نهادگرا، اقتصاد فمینستی، اقتصاد تکاملی یا تطوری، اقتصاد مکتب اتریش، اقتصاد مکتب تاریخی آلمان، یا … ؟ قس علی هذا دیگر علوم انسانی را. …
Read More »فتوای آیتالله سیستانی درباره داد و ستد کالاهای اسرائیلی
آیتالله سیستانی در پاسخ به استفتایی پیرامون حکم خرید و فروش کالاهای اسرائیلی، این نوع داد و ستد را جایز ندانست. به گزارش شبکه اجتهاد، دفتر آیتالله سیدعلی سیستانی به پرسشهایی درباره خرید کالاهای اسزائیلی یا خرید از شرکتهایی که به اسرائیل کمک میکنند، پاسخ داده است. متن پرسش و پاسخ بنابر گزارش شفقنا به این شرح است: پرسش: آیا …
Read More »اقتصاد اسلامی: مذهب، نظام یا علمی/ سیدحسین میرمعزی
شبکه اجتهاد: هر از چند گاهی بحث درباره چیستی و هستی علوم انسانی اسلامی و رشتههای ذیل آن همچون اقتصاد و مدیریت و روانشناسی و جامعه شناسی در محیطهای علمی و گاه غیر علمی و تبلیغاتی مطرح میشود و موافقین و مخالفین را برای بحث در این باره بر میانگیزد. اخیراً بحث در مورد چیستی و هستی اقتصاد اسلامی مطرح …
Read More »اقتصاد اسلامی و سؤالات اساسی آن
شبکه اجتهاد: انواع روابط اقتصادی، روابط طبیعی و روابط اعتباری: ما دو نوع روابط اقتصادى داریم: روابط طبیعى و روابط اعتبارى و قراردادى. از لحاظ روابط طبیعى، علم اقتصاد علم به قوانین طبیعت است آنچنان که هست، یعنى یک علم نظرى است و اختلاف نظر در این علم از قبیل اختلاف نظر در علوم نظرى است …، ولى از لحاظ …
Read More »اقتصاد اسلامی؛ داریم یا نداریم؟
شبکه اجتهاد: ۱- بر اساس مبانی کلامی اسلام و تشیع، خداوند پس از آفرینش آنسان، پیامبران الهی را برای هدایت مادی و معنوی او برانگیخت. پیامبران، معماران تمدن هم در بعد سخت افزاری و هم نرم افزاری بودند. آنان هم ساختارهای مادی ومعیشتی را آموزش داده و مستقر کردند و هم فرهنگ و ارزشها و جهان بینی و ایدئولوژی را …
Read More »پاسخ مصباحیمقدم به شبهه جنجالی علویبروجردی درباره اقتصاد اسلامی/ هفت حوزه مطالعه اقتصاد اسلامی
یک اقتصاددان با تشریح تفاوتهای مبنای نظری اقتصاد سرمایهداری و اسلام تاکید کرد: اقتصاد اسلامی به عنوان فلسفه اقتصاد اسلامی و فقهالاقتصاد داریم و وقتی میتوانیم این مکتب را با تبیین مبانی، ارکان، اهداف و سازوکار مشخص کنیم و ارائه کنیم، میشود بگوییم مکتب اقتصاد اسلامی داریم. شبکه اجتهاد: مدتی پیش استاد سید محمدجواد علوی بروجردی از علمای حوزه علمیه …
Read More »شکل امروزی بورس، بانک و بیمه از اختصاصات نظام سرمایهداری است / خرید و فروش سهام بانکها و شرکتهای سرمایهگذاری اشکال دارد
شبکه اجتهاد: انحراف در بازار بورس و سرمایه به این شکل است، بازاری که باید سبب جمع آوری پول های پراکنده مردم و سوق دادن آنها به رفع نیازهای واقعی اقتصاد باشد، چنین کاری را انجام ندهد بلکه خودش اصالت پیدا کند؛ بورس بازی همین است یعنی عده ای وارد بورس شوند و سهام به فردی بفروشند و آن فرد نیز …
Read More »با نگاه استاد علوی بروجردی چیزی از اسلام باقی میماند؟/ علی نصیری
شبکه اجتهاد: استاد علوی بروجردی به استناد کلیپ پخش شده از ایشان، ادعا کردهاند که اسلام مکتب یا نظام اقتصادی ندارد و معتقدند که اقتصاد اسلامی روی بنای عقلائی شکل گرفته است. ما در مجموع در روایات اقتصادی بیست حکم انشائی نداریم و بقیه ارشادی؛ یعنی ارشاد به سیره عقلا به شمار میروند. آیه و روایتی ناظر به چگونگی تحقق …
Read More »سرمایهسالاری را با مالکیت خصوصی اشتباه نگیریم
بحث این است که آیا کسی میتواند مالدار یا ثروتمند یا دارای ثروت بشود و آیا کسی میتواند مالک خصوصی باشد؟ این در همه نظامهای متعارف دنیا هست. به گزارش شبکه اجتهاد، پیرامون اظهارات استاد سیدجواد علویبروجردی درباره عدم وجود اقتصاد اسلامی با حجتالاسلام دکتر ناصر جهانیان، عضو گروه اقتصاد اسلامی (پژوهشکده نظامهای اسلامی) پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفتوگویی …
Read More »نظریه پردازی و نقد آن باید منطبق بر«منطق» و «اخلاق» باشد/ برچسبزنیهای مذموم باعث بیراهه رفتن گفتوگوها میشود/ باید از فضای آزاداندیشی در حوزه استقبال کنیم
کسانی که در حوزه تخصصی وارد میشوند باید بدانند هر موضوعی را در چارچوب و دریچه تخصصی خود بررسی کنند. اگر مطلبی اقتصادی است، کسی که تخصص علم اقتصاد دارد نباید جریانشناسی او فراتر از حوزه اقتصادی باشد. اگر بحث فقهی است فرد فقیه باید در نقد آن فقط از منظر فقهی و به صورت محترمانه و منطقی و بدون …
Read More »نقدی بر نقد اقتصاد اسلامی/ حسین عشاقی
شبکه اجتهاد: بین «علم اقتصاد» و «مذهب اقتصادی» فرق واضحی است که نباید بدان بیتوجه بود؛ صاحب نظران اقتصادی، اجمالا «علم اقتصاد» را عبارت میدانند از «علم دستبابی بهینه به ثروت، از منابع محدود»؛ ولی «مذهب اقتصادی» عبارت است از «مجموعه قوانین ناظر به اقتصاد که فرهنگ خاصی به منظور دستیابی به اهداف مطلوب خود، آنها را بر قواعد تولید …
Read More »کسیکه «اقتصادنای» شهید صدر را بخواند، منکر اقتصاد اسلامی نمیشود
کسی که میخواهد به علم اقتصاد اسلامی دسترسی پیدا کند باید شیوه تکوین این علم را بداند. هر کسی اقتصادنای شهید صدر را خوانده باشد قطعا نمیگوید ما اصلا اقتصاد اسلامی نداریم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین نظری شاهرودی در گفتگویی اظهار داشت: مکتب اقتصاد اسلامی را کسی میتواند مطرح کند و در خصوص کیفیت و تحقق آن در …
Read More »تجربه ناموفق چهلساله و بسندگی به فقه؛ ادله مخالفان اقتصاد اسلامی
عضو هیئتعلمی دانشگاه علامه طباطبایی درباره استدلالهای مخالفان اقتصاد اسلامی تصریح کرد: کسانیکه معتقدند اقتصاد اسلامی نداریم اعلام میکنند در روایات چیزی درباره مسائل اقتصاد نمیبینیم اما واقعیت این است که نباید هم دید، چراکه فقه احکام و مقررات عملی را استخراج کرده و مأموریت دانش اقتصاد را بر عهده ندارد. از طرفی در چهل سال اخیر در مسیر و …
Read More »مطالعه بسترهای فقهی اقدامات صوری بانکها
مدیر گروه مسائل فقهی و حقوقی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: پروژه «مطالعه بسترهای فقهی اقدامات صوری بانکها» در مرحله پایانی قرار دارد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین صالحی مازندرانی، مدیر گروه مسائل فقهی و حقوقی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به سابقه پروژه «مطالعه بسترهای فقهی اقدامات صوری بانکها» اشاره و اظهار کرد: طرح اولیه این تحقیق …
Read More »حقیقتی بهنام اقتصاد اسلامی/ محمدجواد توکلی
شبکه اجتهاد: در دهههای اخیر، گروههای مختلفی در مورد دانش اقتصاد اسلامی تشکیک کردهاند. تردیدهای مطرح شده در این زمینه گاهی ناشی از عدم آگاهی کافی از مباحث اقتصاد اسلامی و پیشرفتهای آن است. این تردیدها گاهی نیز ریشه در مشاهده مشکلات کنونی اقتصاد ایران و استناد آن به اقتصاد اسلامی دارد. نمونه اخیر چنین تشکیکی را میتوان در سخنان …
Read More »نقدی دلسوزانه به برخوردهای غیراخلاقی درباره انکار اقتصاد اسلامی
شبکه اجتهاد: مطلب نقل شده پیشین از یک استاد دانشگاه درباره نظر آقای بروجردی را درنگری! دیدگاه آقای بروجردی قابل نقد است، اما مصلحت نیست که چاقوی نقد یک عالم معروف حوزوی را به دست یک استاد دانشگاه بدهیم و شاهد تعبیری تند باشیم: «مداخلات ناشیانه غیرتخصصی که از تکبر و جهل نشأت میگیرد …» آیا دانشگاهیان میپسندند ما اساتید …
Read More »انکار مکتب اقتصادی جفا به اسلام است/ عدهای به اسم طرفداری از اقتصاد اسلامی جلوی رشد آن را میگیرند
استاد حوزه علمیه قم گفت: عدهای به اسم طرفداری از اقتصاد اسلامی، جلوی رشد آن و طرح اندیشههای صحیح در زمینه اقتصاد اسلامی را میگیرند. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد مهدی هادوی تهرانی در درس خارج فقه خود با اشاره به طرح برخی مباحث در مورد اقتصاد اسلامی در روزهای اخیر در فضای رسانهای، گفت: گاهی این مسئله مطرح میشود …
Read More »پسا اسلام گرایی در قم!
شبکه اجتهاد: «اقتصاد اسلامی یک شوخی است، خودمان را گول نزنیم.» این سخن بسیار با اهمیت را آقای محمدجواد علوی، نوه مرحوم آیتالله بروجردی، از اساتید و فقیهان معاصر حوزه علمیه قم، بهتازگی در مصاحبهای بیان کرده است. دو سال پیش نیز یکی دیگر از اساتید؛ یعنی آقای محمدجواد فاضل، فرزند مرحوم آیتالله فاضل لنکرانی، در مراسم یادبود مرحوم آیتالله …
Read More »نکاتی درباره علم دینی و سخنان استاد علوی بروجردی
شبکه اجتهاد: حجتالاسلام مرتضی روحانی مدیر مسئول موسسه ترجمان و عضو گروه غرب شناسی پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، سالهاست که در زمینه علوم انسانی و نسبت آن با دین در حال پژوهش و فعالیت است. او در حساب توئیتر خود به مصاحبه اخیر استاد علوی بروجردی درباره اقتصاد اسلامی و علوم انسانی این گونه …
Read More »شش نکته در باب «نفی اقتصاد اسلامی»/ امینرضا عابدینژاد
اختصاصی شبکه اجتهاد: اخیراً سخنانی از جناب حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد علوی بروجردی منتشر شد که در آن پیرامون علوم انسانی اسلامی و نظامات اجتماعی اسلام مدعیاتی طرح نموده که تذکر چند نکته کوتاه و تبیین هر چه بیشتر موضوع را در اذهان ضرورت بخشیده است. باشد که سودمند افتد؛ اما قبل از آن ذکر این نکته لازم است که مدعیات …
Read More »
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت