قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: دیه

بایگانی برچسب: دیه

سیاست روشنی در گزینش نظریه فقهی به‌عنوان مبنای تقنین نداریم/ در تقنین دنبال آن دسته از نظریات فقهی برویم که قابلیت اجرایی دارد

سیاست روشنی در گزینش نظریه فقهی به‌عنوان مبنای تقنین نداریم/ در تقنین دنبال آن دسته از نظریات فقهی برویم که قابلیت اجرایی دارد

ما در گزینش نظریه فقهی بعنوان مبنای تقنین باید یک سیاستی داشته باشیم که آن سیاست الان روشن نیست. بر اساس تجاربی که بنده دارم، ما باید دنبال آن دسته از نظریات فقهی برویم که قابلیت اجرایی دارد و یا چالش کمتری به دنبال دارد و خواسته‌های افراد جامعه را بیشتر تأمین می‌کند. ولی در مواردی که ما نظریه فقهیِ متعین و مشخص و غیر اختلافی داریم، نمی‌توانیم این نظرات را نادیده بگیریم. اما در مواردی که نظریه‌های مختلف و فتاوای اختلافی داریم، ظرفیت انعطاف وجود دارد زیرا در نهایت، از هر فتوایی که متابعت کنیم، در نهایت طبق نظریه …

توضیحات بیشتر »

ماجرای «برابری دیه زن و مرد» چیست؟

راهبردهای گسترش آزادی‌‌های مشروع در دستگاه قضا

انتشار رای وحدت رویه‌ای از سوی هیات عمومی دیوان عالی کشور در باره دیه زن و مرد در روز‌های اخیر خبرساز شد. به گزارش شبکه اجتهاد، پس از انتشار رأی وحدت رویه شمارة ۷۷۷، ۱۳۹۸/۲/۳۱ هیأت عمومی دیوان عالی کشور در رابطه با «پرداخت معادل تفاوت دیه زنان تا سقف دیه مردان» مباحثی در این رابطه مطرح شد و برخی از آن به عنوان برابری دیه زن و مرد یاد کردند در حالی که دیوان عالی کشور صرفاً از قانونی که در سال ۹۲ در این باره تصویب شده رفع ابهام کرده است. با توجه به اینکه به صراحت ماده …

توضیحات بیشتر »

دلیلی برای افزایش دیه در ماه‌های حرام وجود ندارد!/ قرآن دیه زن و مرد را یکسان وضع کرده است/ افزایش دیه در ماه‌های حرام برای همه زمان‌ها و مکان‌ها صدق نمی‌کند

دلیلی برای افزایش دیه در ماه‌های حرام وجود ندارد!/ قرآن دیه زن و مرد را یکسان وضع کرده است/ افزایش دیه در ماه‌های حرام برای همه زمان‌ها و مکان‌ها صدق نمی‌کند

یک استاد حوزه و دانشگاه گفت: در قرآن در مورد دیه تفاوتی بین زن و مرد مشاهده نمی‌شود، اما در فقه ما و در دسته‌ای از روایات این تفاوت به وجود آمده است. به گزارش شبکه اجتهاد، دیه یا خون‌بها از قوانین اسلام است و بر اساس تعاریف فقهی، مال یا پولی است که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا به بازماندگان او پرداخت می‌شود. در تعریف حقوقی، دیه کیفر نقدی است که از مجرم به نفع مجنی‌علیه یا قائم مقام او گرفته شود. میزان دیه از سوی شارع(دادگاه) برای جنایت تعیین …

توضیحات بیشتر »

نکاتی بر مُدعای «امکان برابری دیه زن و مرد»/ حسین الهی خراسانی

نقدی بر مُدعای «امکان برابری دیه زن و مرد»/ حسین الهی خراسانی

اختصاصی شبکه اجتهاد: این نقد، مبتنی بر گزارش منتشر شده از جلسه سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین محمد سروش محلاتی پیرامون امکان سنجی فقهی تساوی دیه زن و مرد، در تارنمای «شبکه اجتهاد» است. برای امکان‌سنجی فقهی تساوی دیه زن و مرد(که غیر از اثبات تساوی است و صرفاً امکان ثبوتی آن را مطرح‌ می‌کند)، دو راه وجود دارد؛ یکی نقد ادله اثباتی قائلین به نصف بودن دیه زن است که گر چه تساوی دیه را ثابت‌ نمی‌کند، امّا چون تساوی دیه، مانع ثبوتی ندارد پس ثبوتاً هر دو به یک اندازه ممکن هستند و بدون دلیل اثباتی. دیگری ارائه ادله قابل …

توضیحات بیشتر »

نامه مهم آیت الله سبحانی به رییس مجلس درباره طرح تساوی دیه زن و مرد

نامه مهم آیت الله سبحانی به رییس مجلس درباره طرح تساوی دیه زن و مرد

آیت‌الله جعفر سبحانی در پیامی به علی لاریجانی نسبت به طرح برابری دیه زن و مرد واکنش نشان داد و این طرح را مغایر احکام اسلامی توصیف کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی نسبت به “طرح تساوی دیه زن و مرد” واکنش نشان داد و با ارسال نامه‌ای به دکتر علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی، این طرح را دارای اشکالات متعدد دانست. متن کامل این نامه به شرح زیر است: بسم الله الرحمن الرحیم حضور محترم جناب آقای دکتر علی لاریجانی دام عزه ریاست محترم مجلس شورای اسلامی با اهداء سلام به حضرتعالی و کلیه نمایندگان …

توضیحات بیشتر »

تحلیل ‌آیت‌الله سبحانی از دیه قتل در ماه‌هاى حرام

نامه مهم آیت الله سبحانی به رییس مجلس درباره طرح تساوی دیه زن و مرد

شبکه اجتهاد: حضرت ‌آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی در مقاله‌ای، پیامدهای تک نگرى به قانون دیه را بررسی و تحلیل کردند که بخش پایانی آن تقدیم علاقه‌مندان می‌شود: اشاره: ارزش یکسانى مکان‌ها و زمان‌ها، مانع از آن نیست که برخى از آنها در شرافت عرضى برخوردار گردد و در نتیجه “دیه قتل” در آنها تغلیظ یابد و ضمناً نقطه نظرهاى مخالف بررسى شده است. ارزش یکسانى مکان‌ها زمینى که ما در آن زندگى می‌کنیم روز نخست ارزش یکسانى داشت و هیچ نقطه اى بر نقطه دیگر برتر شمرده نمی‌شد، زیرا همه نقاط آن مخلوق خالقِ یکتا بوده و می‌باشد ولى یکسان …

توضیحات بیشتر »

پیامدهاى تک نگرى به قانون دیه/ آیا تنصیف دیه زن اهانت به شرافت آدمى است؟

نوآوری‌های «علامه حلّی» در فقه، اصول، کلام و حدیث

شبکه اجتهاد: چندی قبل در یک نشست فقه پژوهشى، برخى از سخنرانان به دیه زن جدا از دیگر قوانین اسلامى نگریسته و خورده‌هایى گرفته‌اند، ‌آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی در این مقاله به تحلیل این نظریه پرداخته است. ره آورد وحى از طریق آموزگاران آسمانى، در بخش فرهنگى، اقتصادى و کیفرى، یک رشته اصول به هم پیوسته است که در همدیگر تأثیر متقابل دارند و داورى موردى، به صورت ناپیوسته و جدا از همدیگر، قضاوت صحیح را همراه نخواهد داشت. از باب نمونه: دیه زن نصف دیه مرد است، بررسى این اصل مسلم در فقه اسلامى، جدا از قوانین حاکم بر …

توضیحات بیشتر »

تحلیل «مقادیر دیه» از سوی ‌آیت‌الله سبحانی

تنصیف دیه زن حکم تأسیسى است نه امضائى

به علاقه‌مندانى که گمان‌ می‌کنند بر کرسى نوآورى نشسته‌اند یادآور‌ می‌شوم، اجتهاد و استنباط کار آسانى نیست. مرحوم شیخ انصارى در باب انسداد باب علم‌ می‌گوید: رزقنا الله الاجتهاد فانّه أشدّ من طول الجهاد، بنابراین نباید با یک سطحى نگرى و مجرد وجود «أقرّ» یا «فرض» یک چنین فرضیه‌اى را مطرح کرد و ذهن جوانان را نسبت به احکام نورانى اسلام متزلزل ساخت. به گزارش شبکه اجتهاد، اخیراً در نشستى پیرامون مقادیر دیه در اسلام «فرضیه»‌‌ای مطرح شد و حاصل آن این که، این مقادیر احتمالاً حکم موقت بوده و‌ می‌توان مقدار دیه را به صورت دیگر نیز تعیین کرد. …

توضیحات بیشتر »

انتشار درسنامه «فقه تطبیقی استدلالی؛ دیه و قصاص زنان»

معرفی جدیدترین کتاب‌های بنیاد پژوهش‌های اسلامی

این اثر با هدف تهیه یک متن آموزشی برای دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های حقوق، فقه و مبانی حقوق، فقه و حقوق اسلامی، فقه مقارن و مطالعات زنان تدوین شده است. شبکه اجتهاد: در فقه جزایی امامیه و به تبع آن در قانون مجازات اسلامى، در برخى زمینه‏‌ها مقررات متفاوتى براى زنان و مردان پیش‏بینى شده است. اگر چه این مقررات متفاوت، در مواردى به لحاظ شرایط جسمى زنان وضع شده و مناسب‌تر به حال آنان است، ولی در مجموع این تفاوت‌ها این توهم را پیش آورده که در فقه و قانون منافع مردان بیشتر رعایت شده ‏است. …

توضیحات بیشتر »

چرایی تنصیف دیه و ارث زنان از منظر فقه و حقوق اسلامی

چرایی تنصیف دیه و ارث زنان از منظر فقه و حقوق اسلامی

مساله تنصیف دیه و ارث از جمله موضوعاتی است که بین فقها بحثهای فراوانی شده و هریک برای نظر خود ادله مختلف روایی و قرآنی ارائه می‌کنند اما آنچه همه بر آن اتفاق نظر دارند اینکه تنصیف ارث زن، نصّ قرآن کریم است و وظیفه ما اطاعت از حکم شارع است اما در باب دیه نظرات مختلفی ابراز شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، دومین کرسی علمی – ترویجی چرایی تنصیف دیه و ارث زنان از منظر فقه و حقوق اسلامی به همت مرکز بین المللی توسعه علم، فرهنگ و عقلانیت در محل انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم برگزار شد. …

توضیحات بیشتر »

حقوق اسلامی در کنار اجتهاد توان مقابله با حقوق مدرن را دارد/ کافر از حقش محروم شده است نه غیرمسلم

حقوق اسلامی در کنار اجتهاد توان مقابله با حقوق مدرن را دارد/ کافر از حقش محروم شده است نه غیرمسلم

دست از اجتهاد بر نداریم و متد خود را حفظ کنیم، اما اعتقاد داشته باشیم که حقوق اسلامی این توان را دارد که در مقابل حقوق‌های مدرن قرار گیرد به شرط آنکه اجتهاد در کنار آن باشد.

توضیحات بیشتر »

اصل دیه حکم شرعی است اما مقدار آن حکم الهی نیست/ افزایش دیه در ماه حرام مورد قبول همه علما نیست

اصل دیه حکم شرعی است اما مقدار آن حکم الهی نیست/ افزایش دیه در ماه حرام مورد قبول همه علما نیست

در اولین نشست فقه پژوهشی که با موضوع دیه، ضمن پر اشکال دانستن احکام دیه در ایران، بر بکار گیری اجتهاد جدید در مسائل فقهی و همچنین احیای قانون مسئولیت‌های مدنی تأکید شد.

توضیحات بیشتر »

اجازه مراجع از استفاده سهم امام برای یک امر خیر

فتوای مشترک برخی مراجع برای یک امر خیر

بنا به اجازه آیات عظام خامنه‌ای، سیستانی، وحیدخراسانی، شبیری‌زنجانی صافی‌گلپایگانی و  مکارم‌شیرازی مومنین می‌توانند سهم امام (ع) را تا پایان ربیع‌الاول به محکومان غیرعمد اختصاص دهند. به گزارش شبکه اجتهاد از روابط عمومی ستاد دیه کشور، با عنایت به استفتای به عمل آمده از سوی مراجع عظام تقلید حضرات آیات مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی، وحید خراسانی، شبیری زنجانی و سیستانی اجازه فرمودند مؤمنین تا ابتدای ماه ربیع‌الثانی (۱۱ دی ماه) بخشی از خمس خود را تا سقف یک میلیون تومان به نیت سهم امام عصر(عج) در زمان غیبت، برای آزادی زندانیان آبرومند و متدین محکوم به جرایم غیرعمد و غیرکلاهبرداری …

توضیحات بیشتر »

بررسی دیه «قتیل الزحام» در فقه فریقین

سَبّ در فقه مذاهب اسلامی و موارد جواز آن

آنچه از بررسی اقوال فقهای مذاهب اسلامی‌ به دست می‌‌آید، آن است که مذهب جعفری، با تفصیل بین موارد لوث و عدم لوث، دیه قتیل الزحام در فرض عدم لوث را بر عهده بیت‌المال می‌‌داند، اما فقهای دیگر مذاهب فقهی در این زمینه اختلاف نظر دارند. به گزارش شبکه اجتهاد، همایش نیم روزه «فاجعه منا از منظر فقه و حقوق» با حضور جمعی از پژوهشگران، اساتید و طلاب حوزه علمیه، به همت گروه حقوق مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با همکاری پژوهشکده حج و زیارت در سالن نشست‌های مؤسسه امام خمینی(ره) برگزار شد. سخنرانان این همایش حجج‌اسلام والمسلمین عزیزالله …

توضیحات بیشتر »

نگاهی به مقالات فقهی اولین شماره «پژوهشنامه حج و زیارت»

نگاهی به مقالات فقهی اولین شماره «پژوهشنامه حج و زیارت»

نخستین شماره دوفصلنامه علمی- تخصصی «پژوهشنامه حج و زیارت» با شش مقاله فقهی- حقوقی به مدیرمسئولی سیدعلی قاضی عسکر و سردبیری سید مهدی علیزاده موسوی منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نخستین شماره دوفصلنامه علمی- تخصصی «پژوهشنامه حج و زیارت» با رویکرد علمی ـ پژوهشی و با هدف گسترش دانش و نشر اندیشه‌های نو در حوزه مطالعات حج و زیارت از سوی پژوهشکده حج و زیارت منتشر و روانه بازار نشر شد. بنابراین گزارش، در اولین شماره این دوفصلنامه (بهار و تابستان ۹۵) مقالاتی چون: «نقد و بررسی قاعده «الهواء تابع للأرض» در اثبات جواز توسعه اماکن مناسک حج»، «حقوق …

توضیحات بیشتر »

ضمان عاقله از نگاهی دیگر

مشهور فقیهان امامی بر این باورند که مسئولیت جنایت خطایی محض (دیه) بر عهده نهادی به نام «عاقله» یعنی خویشاوندان پدری جانی است. این حکم از آغاز با چالش هایی «نظیر تضاد با اصل شخصی بودن مسئولیت کیفری» روبرو بود که فقیهان را وا داشت تا با ارائه توجیهات متفاوتی، چرایی آن را تبیین کنند. این نوشتار با تکیه بر قواعد، عمومات و اطلاقات قرآنی و با بهره گیری از فقه جواهری در پی اثبات این باور است که این رای، با وجود مخالفانی چون شیخ مفید، اجماعی نیست و عمده مستند مشهور که روایات است، افزون بر تردیدهای جدی به لحاظ سند و دلالت، با عمومات، اطلاقات قرآنی و عقل مستقل، در تضاد است و قدر متیقن ادله روایی که فاقد معارض و مخالف است، ضمان عاقله را تنها در جایی ثابت می کند که عاقله، عهده دار سرپرستی و مواظبت از جانی بوده و یا عرفاً مسئول شمرده شود.

توضیحات بیشتر »

مجازات شرکت در قتل

در ازای جرم قتلی که توسط یک نفر انجام می شود،کیفر جرم قتلی هم که مرتکبین آن دو یا چند نفر باشند – مطابق متون فقهی شیعه- قصاص است؛ اما اگر ولی دم خواهان قصاص همه قاتلین باشد، دیه مازاد بر جنایت هر شخص را باید بپردازد. فقیهان شیعه برای این حکم از هر چهار منبع اجتهاد ـ کتاب، سنت، عقل و اجماع ـ سود جسته اند. برآیند مقاله حاضر ضمن نارساخواندن ادله قرآنی و روایی حکم مذکور، آن است که اولیای دم نمی توانند همه کسانی را که در ارتکاب قتل مشارکت داشته اند قصاص کنند

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics