خانه / بایگانی برچسب: علوم انسانی اسلامی

بایگانی برچسب: علوم انسانی اسلامی

سهم ایران معاصر در توسعه علوم اسلامی/ علی‌اکبر رشاد

سهم ایران معاصر در توسعه علوم اسلامی/ علی‌اکبر صادقی رشاد

اختصاصی شبکه اجتهاد: کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی تحت اشراف آیت‌الله‌ مکارم شیرازی دامت برکاته باهدف بازخوانی نقش ائمه اطهار علیهم‌السلام و علمای شیعه در ایجاد و گسترش علوم اسلامی با جذب بیش از ۱۲۰۰ مقاله و رونمایی از پنجاه عنوان کتاب با حضور علما، اندیشمندان و فرهیختگان جهان، در مرکز همایش‌های رسول اعظم صلی‌الله علیه و آله و سلم در مدرسه امام کاظم علیه‌السلام واقع در شهر مقدس قم برگزار شد. این کنگره در طول دو روز در تاریخ ۲۰ و ۲۱ اردیبهشت برگزار شد. در روز اول این کنگره، حجت‌الاسلام ‌والمسلمین علی‌اکبر صادقی …

توضیحات بیشتر »

منظور از اسلامی‌سازی، تولید علوم انسانی نقلی نیست/ رویکرد اجتهاد محور؛ بهترین روش تولید علم بومی

منظور از اسلامی‌سازی، تولید علوم انسانی نقلی نیست/ رویکرد اجتهادمحور؛ بهترین روش تولید علم بومی

استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه با چند روایت که معلوم نیست اسناد آن به معصوم(ع) درست باشد نمی‌توان علم انسانی اسلامی تولید کرد گفت: ما وقتی از علوم انسانی اسلامی سخن می‌گوئیم منظورمان تولید علوم انسانی نقلی نیست. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین ملک‌زاده، محقق و استاد حوزه علمیه و دانشگاه، با تقسیم معارف اسلامی به روبنایی و زیربنایی به ایکنا گفت: مجموعه علوم و معارف بعد نرم‌افزاری تمدن اسلامی را شکل می‌دهند که دارای ابعاد مختلفی است. وی افزود: یکی از خروجی‌های عقلانیت دینی، معنای زندگی است که در نوع زندگی اثر می‌گذارد لذا یکی …

توضیحات بیشتر »

فقه قطعاً علم رکنی حوزه است، اما نمی‌‌‌‌‌‌‌توان بدون فلسفه برای جامعه فتوا صادر کرد

فقه قطعاً علم رکنی حوزه است، اما نمی‌‌‌‌‌‌‌توان بدون فلسفه برای جامعه فتوا صادر کرد

رئیس شورای حوزه علمیه تهران گفت: امروز‌ نمی‌‌‌‌‌‌‌توان بدون استفاده از فلسفه برای جامعه فتوا صادر کرد. بنا بر این اهتمام به مبانی، موضوعات و مقولات باید در اولویت قرار گیرد. فقه قطعاً علم رکنی حوزه است، اما برای کمک به آن به دیگر علوم نیاز است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین علی اکبر رشاد، در اجلاسیه سالانه اساتید حوزه علمیه استان تهران که در سالن شیخ صدوق حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) برگزار شد، با گرامی داشت سالروز شهادت استاد مطهری و با تقدیر از زحمات و مجاهدت‌های علمی و تربیتی اساتید حوزه‌های علمیه اظهار داشت: واقعیت این است …

توضیحات بیشتر »

سه دیدگاه درباره اسلامی کردن علوم

سه دیدگاه درباره اسلامی کردن علوم

شبکه اجتهاد: متن زیر تبیین دیدگاه استادان، دکتر رضا داوری، آیت‌الله جعفر سبحانی و حجت‌الاسلام رسول جعفریان درباره اسلامی کردن علوم است: ۱- دیدگاه استاد دکتر رضا داوری این بحث چنانکه توجه دارید سی سال است که به نتیجه نرسیده است و به نظر نمی‌رسد که در آینده نیز به نتیجه‌ای برسد. وقتی مطلب سیاسی با مسئله علمی خلط می‌شود، هر چه بکوشند به نتیجه نمی‌رسند. ‏ علم ماهیتی متفاوت با دین دارد و به این جهت آن را به صفت دینی نمی‌توان متصف کرد. به عبارت دیگر وصف دینی نمی‌تواند صفت ذاتی علم باشد. البته وجود علوم دینی محرز …

توضیحات بیشتر »

نیازمند تأسیس دانشی به نام «فقه السنن» هستیم

نیازمند تأسیس دانشی به نام «فقه السنن» هستیم

حجت‌الاسلام میرمعزی در جهت تبیین ایده مقاله‌ی خود گفت: اکنون آن دانشی را که داریم فقه الاحکام است. تا دانش فقه السنن را تولید نکنیم، نمی‌توانیم به معنای واقعی کلمه به سمت علوم انسانی اسلامی برویم. فقه السنن روش استنباط سنت‌ها از آموزه‌های الهی است که به دو روش قابل استنباط است که همان روش جزئی و سیستمی است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام دکتر سیدحسین میرمعزی معاونت پژوهشی حوزه‌های علمیه و صاحب آثار و تالیفات متعدد در حوزه اقتصاد اسلامی و روش کشف نظام اقتصادی اسلام است که در پانزدهمین کرسی ترویجی در مدرسه عالی کریمه اهل بیت علیها …

توضیحات بیشتر »

ظرفیت اندیشه‌های شیخ اعظم در راستای تولید علوم انسانی اسلامی

ظرفیت اندیشه‌های شیخ اعظم در راستای تولید علوم انسانی اسلامی

مکتب اصولی شیخ انصاری با ایجاد توسعه در منابع و روش دستیابی به معرفت، علاوه بر ایجاد پویایی در فقه اسلامی، ظرفیت‌ نقد علوم انسانی مدرن و تولید علوم انسانی اسلامی را دارا است. شبکه اجتهاد: یکی از نامورترین فقیهان قرون متأخر که کارنامه درخشانش در حوزه علم و عمل، وی را به یکی از شخصیت‌های ماندگار حوزه علمیه بدل ساخته است. آثار آن فقیه فرزانه تا همین امروز در ردیف منبع دروس عالی حوزه‌های علمیه قرار دارد و تاکنون مورد توجه بسیاری از اندیشمندان پس از خود قرار گرفته است؛ چنانکه بازشماری شروحی که بر کتاب مکاسب نوشته شده …

توضیحات بیشتر »

حوزه، علوم انسانی و نظام تحول/ قاسم ترخان

حوزه، علوم انسانی و نظام تحول/ قاسم ترخان

اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام دکتر قاسم ترخان، استاد حوزه و دانشگاه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چندی پیش در همایش «حوزه‌ انقلابی، مسئولیت‌های ملی و فراملی» که در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، مقاله خود تحت عنوان «حوزه و علوم انسانی (ضرورت و گام‌های تحول)» را ارائه کرد. بخش‌هایی از ارائه ایشان از این مقاله، از نظر شما می‌گذرد. تعلیم کتاب و حکمت، تحقق‌بخش اخراج از ظلمات به نور موضوع سخن بنده راجع به حوزه‌ انقلابی و علوم انسانی، ضرورت‌ها و گام‌های تحول است. در مقاله‌ای که به همین نام ارائه کرده‌ام، یک بحث مفهوم‌شناسی …

توضیحات بیشتر »

حرف تازه و محکم درحوزۀ علوم انسانی کم است

حرف تازه و محکم درحوزۀ علوم انسانی کم است

اسدی، دانشیار دانشگاه گفت: با این که چند دهه است در حوزه علوم انسانی مشغولیم ولی حرف تازه و محکم در این حوزه کم داریم، لذا باید در قدم اول این چند دهه را بازبینی کنیم. به گزارش شبکه اجتهاد، زاویه در برنامۀ این هفته نیز به ادامۀ بررسی موضوع اسلامی شدن علوم انسانی پرداخت و اینبار جنبۀ سیاسی و ایدئولوژیک آن را با کارشناسان به بحث گذاشت. شاپور اعتماد (هیئت علمی مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران)، حجت‌الاسلام علیرضا پیروزمند، عضو فرهنگستان علوم اسلامی و محمدرضا اسدی، دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی مهمانان برنامه بودند. صلواتی مجری کارشناس برنامه سوال …

توضیحات بیشتر »

داوری اردکانی؛ سروش و شبستری یا میرزای نائینی؟/ عباسعلی مشکانی سبزواری

داوری اردکانی؛ سروش و شبستری یا میرزای نائینی؟/ عباسعلی مشکانی سبزواری

شبکه اجتهاد: در روزهای اخیر نامه‏ای منتسب به استاد داوری اردکانی در فضای مجازی و رسانه‏‏‌ها منتشر گردید که موضوع آن “علم دینی” و”علوم انسانی اسلامی” بود. با توجه به اهمیت موضوع و نسبت بنیادین و وثیق آن با نیازهای امروزین انقلاب اسلامی، برخوردها و برداشت‏های متفاوتی پیرامون آن رخ داد. این نامه بهانه‏ای شد تا بار دیگر، مدافعان و مخالفان علم دینی و علوم انسانی اسلامی در مقابل یکدیگر صف‏آرایی کنند و از طریق فضای مجازی، روزنامه‏ها و حتی رسانه ملی به ردّ و دفاع از محتوای نامه اقدام کنند. جریان مخالف علم دینی که عمدتاً در جبهه اصلاح‏طلبان …

توضیحات بیشتر »

یک یادداشت و غبار و غوغای برخاسته آن/ علی‌اکبر رشاد

«مرجع‌تراشی»؛ آن روی سکه «تعرض به مراجع»/ علی‌اکبر رشاد

شبکه اجتهاد: آنچه در ذیل می‌خوانید یادداشتی از آیت‌الله علی‌اکبر رشاد درباره امکان و امتناع علم دینی است. این نوشته که در پی انتشار یادداشتی از سوی دکتر رضا داوری اردکانی و عکس العمل‌های گوناگونی که از سوی اشخاص و جریان‌ها در قبال آن صورت گرفت، رقم خورده است، ضمن اشاره به انواع واکنش‌های درست و نادرست، روا و ناروا راجع به مطلب و موضع آقای داوری، در صدد است به برخی از پرسش‌ها و اشکالات مطرح شده درباره «امکان و امتناع علم دینی» پاسخ دهد. متن یادداشت در پی‌ می‌آید: مسوَّده‌‌ی منتشر شده از سوی دوست دیرینم، استاد نام …

توضیحات بیشتر »

علومِ انسانیِ اسلامی؛ هم ممکن، هم مطلوب/ مهدی جمشیدی

علومِ انسانیِ اسلامی؛ هم ممکن، هم مطلوب/ مهدی جمشیدی

شبکه اجتهاد: در نوشتنِ این یادداشت، تردیدِ فراوان داشتم، از این جهت که اولاً، آنچه که حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی در زمینۀ ارتباطِ علم و دین و ماهیّتِ علمِ دینی گفته است، کمترین اثری از تازگی و طراوات نداشت، بلکه حاصلِ گرته‌برداری‌های ناشیانه و ناپخته‌ای بود که وی از نوشته‌های بیست سالِ پیشِ عبدالکریم سروش کرده بود، و ثانیاً پرداختن به این قبیلِ مسأله‌های نظریِ محض، هیچ تناسبی با وظایفِ وی که رئیسِ قوّه‌ی مجریّه است و باید برای گشودنِ گِره از معضلات و مشکلاتِ انباشته‌ی مردم، شب از روز نشناسد و لحظه‌ای از تدبیرِ اجراییاتِ معوق و معطلِ کشور، …

توضیحات بیشتر »

کار علم را خود علم باید حل کند/ رسول جعفریان

کار علم را خود علم باید حل کند!/ رسول جعفریان

شبکه اجتهاد: چرا این روزها بحث از اسلامی کردن علوم بیش از گذشته مطرح شده است؟ در واقع چه نیازی یا احساسی سبب شده است تا این بحث این قدر داغ مطرح شود و مساله روز شود؟ داستان اسلامی کردن علوم یا اسلامی نشدن آن، در میان خواسته‌های دو گروه سیاسی مهم جامعه، وارد شده، یک گروه سیاسی با آن موافق و گروه یا جناح دیگر با آن مخالف است. بنابرین باید پرسید این مسأله تا چه‌اندازه سیاسی است؟ البته سیاسی بودن در اینجا، به معنای سیاست روز نیست که آن هم تأثیر جدی دارد، بلکه به معنای درگیر شدن …

توضیحات بیشتر »

راهکار شهید صدر برای اسلامی سازی علوم

سازماندهی حوزه ؛ ابزار نه هدف/ سید محمدباقر صدر(ره)

شبکه اجتهاد: جهانی‌سازی تمدن غرب طی دو قرن گذشته و صدور سبک زندگی،‌اندیشه و نظامات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی غرب به جهان اسلام تاثیرات فراوانی بر جوامع اسلامی به صورت عام و بر حوزه‌های علمیه به صورت خاص گذاشته است. یکی از این تاثیرات جاری‌کردن سیل جدیدی از موضوعات و سوال‌های جدید به سوی حوزه‌های علمیه بود که درنتیجه منجر به شکل‌گیری جریانی نوگرا در حوزه‌های علمیه شد. تفاوت جریان نوگرای شکل‌گرفته در حوزه با جریان نوگرای روشنفکری در این بود که روحانیت نواندیش پایبندی ویژه‌ای به اسلام داشت و با این عقیده که اسلام توان ارائه نظامات تمدنی در …

توضیحات بیشتر »

خیمه‌زدن علوم انسانی مدرن پشت دروازه‌های حوزه

سه دیدگاه درباره اسلامی کردن علوم

شبکه اجتهاد: از منظری، علوم انسانی را باید نرم‌افزار مدیریت فردی و اجتماعی انسان در دنیای مدرن دانست. وقتی می‌گوییم دنیای مدرن، یعنی برخوردار از تمامی اصول، ویژگی‌ها و بنیان‌های معرفتی مدرنیته. این علوم گام‌به‌گام با غایات دنیای مدرن و نیازها و خواست‌های انسان مدرن شکل گرفته، توسعه یافته و متناسب با آن‌ها پویایی و نشاط خود را نیز حفظ کرده است.  ما در زمان حاضر تحت تصرف و هیمنه این علوم بوده و خروج از این وضعیت بسی صعب و پیچیده خواهد بود. همان‌گونه که کارویژه علوم انسانی را نرم‌افزاری در راستای مدیریت انسان مدرن دانستیم، فقه را باید …

توضیحات بیشتر »

مهم ترین وظیفه حوزه تولید علوم انسانی اسلامی است/ حوزه به نقد نظریه علوم انسانی سکولار بپردازد

چرایی خرید کالای ایرانی از منظر فقه اجتماعی

استاد خسروپناه به مهم ترین وظیفه حوزه علمیه در شرایط فعلی اشاره و خاطرنشان کرد: در حال حاضر مهم ترین وظیفه حوزه‌های علمیه این است که علوم انسانی اسلامی را تولید کنند و به نقد نظریه علوم انسانی سکولار بپردازند به تعبیر دیگر مبانی هستی شناسی و معرفت شناسی و مباحث مبنایی که از فقه و اخلاق استفاده می‌کند را مقداری توسعه دهند و به سایر حوزه علوم انسانی و اجتماعی تزریق کنند و در نهایت به تولید علوم انسانی اسلامی بپردازند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه به مهم ترین رسالت حوزه علمیه قم در شرایط …

توضیحات بیشتر »

دو مشکل عمده علوم انسانی؛ حوزه ساختارگرا و دانشگاه‌ غرب‌گرا و تجربه‌گرا!

دو مشکل عمده علوم انسانی؛ حوزه ساختارگرا و دانشگاه‌ غرب‌گرا و تجربه‌گرا!

جمالی، عضو هیئت‌علمی مرکز پژوهشی منیر، با اشاره به این‌که هنوز کارنامه‌ای منسجم از وضعیت علوم انسانی اسلامی در ایران دیده نشده است، گفت: وجود چنین کارنامه‌ای خیلی ضروری به نظر رسیده و عدم وجود کارنامه‌ای جامع از وضعیت علوم انسانی سبب شده است که در تحقیق مبانی و جوانب این علوم با مشکل مواجه شویم. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست «نهادهای دانش در حرکت تمدنی جمهوری اسلامی» ایران روز سه‌شنبه در سالن همایش‌های غدیر قم برگزار شد. در ابتدای این نشست، حجت‌الاسلام‌ عباس حیدری‌پور، پژوهشگر موسسه فرهنگ و تمدن توحیدی به بیان نکاتی در خصوص وحدت حوزه و دانشگاه …

توضیحات بیشتر »

نفی علوم انسانی اسلامی یا تذکر همدلانه!

نفی علوم انسانی اسلامی یا تذکر همدلانه!

شبکه اجتهاد: پس از انتشار یادداشت‌نامه دکتر داوری درباره علم دینی و علوم انسانی اسلامی در فضای مجازی، حواشی عجیبی شکل گرفت که بخشی از آنها مربوط به نامخاطبان این یادداشت بود. در اینجا تنها چند پرسش از این نامخاطبان مطرح شده است: ۱‌- دکتر داوری درباره وضعیت توسعه‌نیافته ما به درستی فرموده‌اند «علم و جامعه با هم قوام می‌یابند. جامعه کنونی ما توسعه نیافته است. این جامعه همه نیازهای آن‌را دارد، بی‌آنکه توانایی‌های آن‌را برخوردار باشد». آن‌ها که با آراء ایشان آشنایند، می‌دانند که توسعه ذات جهان مدرن است و از آغاز، در تکوین آن شریک بوده است، اما …

توضیحات بیشتر »

تقریر نگرش متفاوت آیت‌الله سبحانى و دکتر داورى در باب علوم انسانى اسلامى/ محمد محمدرضایی

تقریر نگرش متفاوت آیت‌الله سبحانى و دكتر داورى در باب علوم انسانى اسلامى/ محمد محمدرضایی

آیت‌الله سبحانی در پاسخی به دکتر رضا داوری اردکانی گفت: مقصود مدافعان علوم انسانی اسلامی پالایش علوم انسانی است نه ایجاد علم جدید. علم عوض نمی‌شود، امّا دگرگونی در آن امکان پذیر است. شبکه اجتهاد: دکتر محمد محمدرضایی، استاد فلسفه دین دانشگاه تهران و رئیس کارگروه تخصصی فلسفه دین و کلام جدید شورای تحول علوم انسانی در یادداشتی پاسخ آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی به نامه اخیر دکتر رضا داوری اردکانی درباره علم دینی را تحریر کرده که در ادامه می‌خوانید. اشاره: محضر استاد محترم و مرجع عالی قدر حضرت آیت‌الله جعفر سبحانی(دامت برکاته)، طبق معمول مشرف شدم و از نامه …

توضیحات بیشتر »

«علوم انسانی و جامعه اسلامی»؛ پاسخی بر مدعای مخالفان علم دینی/ عبدالحسین خسروپناه

«علوم انسانی و جامعه اسلامی»؛ پاسخی بر مدعای مخالفان علم دینی/ عبدالحسین خسروپناه

شبکه اجتهاد: اگر علوم انسانی مدرن به جامعه مدرن نظر دارد پس علوم انسانی اسلامی نیز به جامعه اسلامی ناظر است. اگر علوم انسانی مدرن اولا سازنده و ثانیا حاکی از جامعه مدرن است پس علوم انسانی اسلامی نیز سازنده و حکایت گر جامعه مدرن خواهد بود حال چگونه برخی گمان می‌کنند که علم مدرن، ممکن و علم اسلامی، غیرممکن است؟ وقتی از علوم انسانی اسلامی سخن گفته می‌شود به معنای تعارض کلی با علوم انسانی مدرن نیست چون جامعه مدرن، تعارض کلی با جامعه اسلامی ندارد و مشترکات و افتراقاتی بین آنها برقرار است. مخالفان علم دینی گمان می‌کنند …

توضیحات بیشتر »

حاشیه‌ای برنوشته داوری اردکانی درباره علوم انسانی اسلامی/ مهدی نصیری

حاشیه‌ای برنوشته داوری اردکانی درباره علوم انسانی اسلامی/ مهدی نصیری

شبکه اجتهاد: اخیراً یادداشتی از استاد ارجمند و متخلق دکتر رضا داوری اردکانی درباره عدم امکان علوم انسانی اسلامی و عدم صلاحیت ورود دین به این عرصه منتشر شد که درباره آن نکاتی را عرضه می‌دارم: اگر دست دین و وحی را از ارائه و تعلیم علومی که مربوط به ساحت هدایت انسان و مدیریت جامعه انسانی است کوتاه بدانیم دیگر جایی برای حضور و مداخله دین نمی‌ماند. در حالی که منشأ و مولد همه علوم مثبت و مفید ماقبل دوران مدرن، حتی علوم مربوط به ساحت مادی و معیشتی بشر، وحی و تعالیم انبیای الهی بوده است و برخلاف …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative