قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: علی شفیعی

بایگانی برچسب: علی شفیعی

اصطلاح«فقه کرونا» و آسیب‌ شناسی آن/ تقریر مناسکی و قالبی از دین چالش‌برانگیز است

اصطلاح«فقه کرونا» و آسیب‌ شناسی آن/ تقریر مناسکی و قالبی از دین چالش‌برانگیز است

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی گفت: برخی گمان می‌کنند کرونا توانسته دستگاه جدیدی را ایجاد کندکه عنوان آن را فقه کرونا گذاشتند. این بازی با مفاهیم است که به مصلحت دستگاه فقاهت فقیهان و آموزه‌های دینی نیست. وقتی گفته می‌شود «فقه کرونا» یعنی گویا این واقعه آن قدر در منابع ما بازتاب داشته است که ظرفیت طرح آن در حد یک فقه مضاف تعریف کنیم که این امر به گمان من جای اینکه به نفع دستگاه فقاهت باشد، به ضرر آن است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین علی شفیعی در گفت‌وگویی از طریق پخش زنده اینستاگرام با …

توضیحات بیشتر »

استقلال حوزه؛ آری یا نه؟/ علی شفیعی

استقلال حوزه؛ آری یا نه؟/ علی شفیعی

اختصاصی شبکه اجتهاد: اخیراً استاد محترم جناب حجت‌الاسلام سیدمحدعلی ایازی گفتگویی با سایت اجتهاد در باب «حوزه و معیشت» و «حوزه و استقلال» داشته است (بخوانید) که می‌تواند فتح بابی برای پرونده «حوزه و استقلال» باشد. یادداشت زیر در این راستا تقدیم شده است. بگذارید با این بیت این نوشته را شروع کنم که: «اگر با دیگران اش بود میلی / چرا ظرف مرا بشکست لیلی»؛ گمان نویسنده بر آن است که همه یا بسیاری از کسانی که از نهاد روحانیت با نگاهی انتقادی سخن گفته‌اند و یا در این مقوله می‌نویسند را باید مصداق این بیت دانست چرا که …

توضیحات بیشتر »

قواعد اخلاقی، به دینی و سکولار قابل تقسیم نیست!

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی

تعریفی که ما از فقه داریم، خیلی متکفّل آموزه‌های اخلاقی نیست. تعریف فقه اگرچه «العلم بالاحکام الشرعیه الفرعیه من ادلتها التفصیلیۀ» است ولی در عمل، بیشتر به احکام الزامی و غیراخلاقی پرداخته است. به نظر می‎‌رسد دانش فعلی فقه، متکفل اخلاق نیست، ولی در واقعیت خلاف این اتفاق افتاده تا جایی که می‌شود گفت فقه عملا قواعد اخلاق را هم در نوردیده و پاره‌ای از بحث‌های اخلاقی را هم مورد توجه قرار داده است. اختصاصی شبکه اجتهاد: در سال‌های اخیر، دانش اخلاق به عنوان یکی از رقیبان فقه مطرح شده است. اخلاقیون با بیان گزاره‌های اخلاقی، برخی احکام فقهی را …

توضیحات بیشتر »

فقها باید به تک تک نتهای موسیقی ورود پیدا کنند!/ دوران «علامه»ها گذشته است/ «اجتهاد متوسط» را همه پذیرفته‌اند!

فقها باید به تک تک نتهای موسیقی ورود پیدا کنند!/ دوران «علامه»ها گذشته است/ «اجتهاد متوسط» را همه پذیرفته‌اند!

به نظر من موسیقی یک فن و صنعت، خیلی مفصل و کلان و دارای اضلاع فراوانی است. یک فقیه اگر بخواهد حق مطلب را ادا کند و بخواهد در همین بحث ورود پیدا کند، نیازمند به تأمل است. ما نمی‌توانیم مثل پانصد سال پیش با یک فتوا بگویی موسیقی و غنا، مطلقاً حرام و است و تکلیف را روشن‌شده فرض کنیم. به‌هرحال موسیقی کارکردهای مختلف و متعددی دارد. کارکرد احساس آرامش بخشی در جامعه دارد. حتی در برخی از جاها کارکرد مذهبی دارد. فقیه اگر بخواهد همه این مطالب را بررسی کند، نیازمند این است که به علم موسیقی آشنا …

توضیحات بیشتر »

فقه جواهری، باید بازخوانی شود/ همه اعلامیه حقوق بشر را نمی‌توان پذیرفت/ جز با اصلاح مبانی، مشکلات حقوق بشری فقه حل نمی‌شود

فقه جواهری، باید بازخوانی شود/ همه اعلامیه حقوق بشر را نمی‌توان پذیرفت/ جز با اصلاح مبانی، مشکلات حقوق بشری فقه حل نمی‌شود

مبانی انسان‌شناختی موجود در فقه جواهری به گونه‌ای است که در پاره‌ای موارد ایجاد چالش کرده است و اگر می‌خواهیم از این چالش‌ها رهایی پیدا کنیم دستگاه فقه جواهری باید در این حوزه‌ها یک بازخوانی داشته باشد و تنها راه و یا مهم‌ترین راهی که می‌توان این چالش‌ها را مدیریت کرد اصلاح مبانی است. اختصاصی شبکه اجتهاد: سال‌هاست که حقوق بشر به مسئله حساس انسان معاصر تبدیل شده است. اگرچه در آثار پیشینیان نیز برخی زمینه‌ها و شباهت‌ها را می‌توان یافت، اما حقوق بشر از دستاوردهای روشن اندی‌شان دوران جدید است. سال‌هاست که مسلمانان می‌کوشند تا حقوق بشر اسلامی را …

توضیحات بیشتر »

اخلاقی بودنِ یک حکم، ملاکِ اندراج آن در ثابتات شریعت است/ با فقه موجود، تدرج در بیان احکام برای تازه مسلمانها قابل اثبات نیست

اخلاقی بودنِ یک حکم، ملاکِ اندراج آن در ثابتات شریعت است/ با فقه موجود، تدرج در بیان احکام برای تازه مسلمانها قابل اثبات نیست

اگر تلاش کنیم کسی که تازه ‌مسلمان است را عقیده‌مند کنیم، اصلاً بحث تدرجی بودن احکام دیگر مطرح نخواهد شد. مشکل این است که فقه را اولین رتبه دین‌داری قرار می‌دهیم و بعد دچار این مشکل می‌شویم که کسی که هنوز اعتقادات و اخلاقش کامل نشده را می‌توان به ‌صورت تدرجی به انجام فرایض دعوت کنیم یا خیر. اختصاصی شبکه اجتهاد: رفتار خاص پیامبر اکرم (ص) با تازه مسلمانها، این پرسش را به وجود می آورد که آیا این رفتار در زمان حاضر نیز قابل الگوبرداری هست یا خیر؟ آیا می توان امروز نیز به تازه مسلمانها تنها از وجوب …

توضیحات بیشتر »

فقه سنتی، درک درستی از گردشگری ندارد/ گردشگری مبتنی بر لذت است، اسلامی و غیر اسلامی ندارد!

فقها باید به تک تک نتهای موسیقی ورود پیدا کنند!/ دوران «علامه»ها گذشته است/ «اجتهاد متوسط» را همه پذیرفته‌اند!

اگر ما صنعت گردشگری را واقعاً به عنوان یک صنعت می‌خواهیم جدی بگیریم و می‌خواهیم از پیامدهای دنیوی آن بهره ببریم چاره‌ای نداریم، باید تن به پاره‌ای از تبعات فرهنگی آن هم بدهیم. اختصاصی شبکه اجتهاد: گردشگر در دنیای امروز به عنوان یک منبع درآمد برای کشور هاست، تا آنجا که آن تعبیر به صنعت می شود. برخی برای این ساحت فقهی مضاف را در نظر گرفته اند و برخی به صرف نظریه بودنش اکتفا کرده اند و زیر مجموعه فقه های دیگر قرارش می دهند. آنچه مهم است این است که فقه گردشگری غیر از احکام مسافر است به …

توضیحات بیشتر »

مشخص نبودنِ ماهیت مخدرات، موجب شده فقها حکم آن را از باب تعزیر بدانند نه حد/ تعریف ماده مخدر روشن نیست!

اخلاقی بودنِ یک حکم، ملاکِ اندراج آن در ثابتات شریعت است/ با فقه موجود، تدرج در بیان احکام برای تازه مسلمانها قابل اثبات نیست

مشکل اساسی ما در فقه مخدرات همین است که نمی‌توانیم به نقطه عطفی برسیم که موضوع‌شناسی و مفهوم شناسی را عمیقاً درک کنیم و بر اساس همان حکم کنیم. به همین جهت هم است که این مسئله را در حوزه تعزیرات می‌برند نه حدود. خیلی از فقها تلاش می‌کنند که این را در بحث حدود نیاورند و جدا بکنند. فکر می‌کنم بی‌وجه نبود که ما ابهام‌هایی در مفهوم مخدرات داشتیم. البته دغدغه‌های استنادی‌ اهل‌سنت کمتر از شیعه است. اختصاصی شبکه اجتهاد: علیرغم فراگیر شدن پدیده مواد مخدر و انواع جدید آن که دسترسی آسان و آثار مخرب فراوان، از ویژگی‌های …

توضیحات بیشتر »

قصور دولت‌ها در حوادثی مثل سیل، عین تقصیر است!/ الزام تأمین اجتماعی به پرداخت خسارت به غیر بیمه شدگان، مشروع نیست

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی

به نظر من تصویر قصور و تقصیر در دولت روشن نیست. به نظر من قصور دولت‌ها مثل تقصیر است. لذا به‌راحتی نمی‌توان در رابطه با دولت تقسیم کرد که بخشی قصور است که ضمانتی نیست و بخشی تقصیر است که ضمان دارد. به نظر من این تقسیم‌بندی در حوزه‌های مدیریتی و حکومتی، تفکیک قابل دفاعی نیست و اگر احتیاط نکنیم می‌توان گفت قصور دولت مثل تقصیر است. به‌هرحال دولت‌ها وظایفی دارند و این وظایف وقتی به‌صورت کلی، عملی و انجام نمی‌شود یا کمترین فضا برای سوءبرداشت از این قدرت حکومتی باز می‌شود، شما نمی‌توانید در این موارد تعبیر به قصور …

توضیحات بیشتر »

پیامبری و پیام‌های ناشنیده

استقلال حوزه؛ آری یا نه؟/ علی شفیعی

شبکه اجتهاد: بعثت یعنی برخاستن؛ خوانشی دوباره و چندباره از دین؛ دینی که هر بار مقرر می‌شد تا در خدمت انسان – تعبیر امام موسی صدر- باشد اما با کمال تأسف توسط متولیان به انحراف می‌رود و انسان را به خدمت خویش می‌گیرد. برخاستن انسانی از انسان‌ها به نمایندگی از همه آدمیان تا برای چندمین‌بار برضد مصادره دین به نفع قدرت، ثروت و شهوت برآشوبد و متولیان دین انحرافی را به مبارزه بخواند. اما و هزار اما که این دین نیز بسان ادیان پیشین به آسیب‌هایی همانند آن‌ها گرفتار شد؛ آسیب‌هایی همچون جابه‌جایی بنیان‌ها و بنیادها با قالب‌ها و شکل‌ها، …

توضیحات بیشتر »

شبکه اجتهاد، مهم‌ترین سایت فقهی کشور است/ مهم‌ترین مشکل شبکه اجتهاد، نبود روحیه جسورانه در مدیریت آن است/ با رویکرد انفعالی، نمی‌توانید جریان سازی کنید

فقها باید به تک تک نتهای موسیقی ورود پیدا کنند!/ دوران «علامه»ها گذشته است/ «اجتهاد متوسط» را همه پذیرفته‌اند!

من به این نکته واقفم که هر سایت و شبکه‌ای اهداف و سیاست‌ها و خطوطی دارد که آن خطوط حتماً باید رعایت شود؛ اما انتظار بنده این است که شبکه اجتهاد تلاش کند، آن خطوط خودش را حداقلی کند چراکه ساحت فقه، یک ساحت هم پر قلمرو و پر هیمنه است و هم پر حضور است؛ یعنی حضور فقه در ساحت زندگی انسان‌ها خیلی زیاد است. این دو ویژگی که دو ویژگی حداکثری برای فقه است، ما را ملزم می‌کند که تلاش کنیم حداکثر ظرفیت‌های موجود را در میان فقه‌پژوهان و متفقهان استفاده کنیم و لذا نکته‌ای که به‌عنوان اولین …

توضیحات بیشتر »

دُرّی: بدون توجه به قاعده عدالت و کرامت، نمی‌توان از برابری شهروندان سخن گفت/ وحدتی شبیری: باید به جایگاه مشهد و مسئله ولایت در منشور حقوق شهرنشینی توجه شود/ حسینی‌پویا: چیزی به نام «شهر مقدس» نداریم

دُرّی: بدون توجه به قاعده عدالت و کرامت، نمی‌توان از برابری شهروندان سخن گفت/ وحدتی شبیری: باید به جایگاه مشهد و مسئله ولایت در منشور حقوق شهرنشینی توجه شود/ حسینی‌پویا: چیزی به نام «شهر مقدس» نداریم

دهمین نشست تخصصی فقه شهر و شهرنشینی، روز پنجشنبه ۹ اسفند ۱۳۹۷، با عنوان «درآمدی بر برخی مبانی فقهی منشور حقوق و تکالیف شهرنشینی»، با ارائه حجت‌الاسلام مصطفی دُرّی، مدرس سطح عالی حوزه علمیه قم و پژوهشگر حوزه فقه شهرنشینی و نقد حجت‌الاسلام دکتر سید حسن وحدتی شبیری، رئیس دانشگاه علوم اسلامی رضوی در پژوهشکده ثامن برگزار شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در این نشست که حجت‌الاسلام علی شفیعی، مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی، دکتر سید محسن حسینی پویا رئیس کمیسیون حقوقی شورای اسلامی شهر مشهد و حجت‌الاسلام دکتر علی الهی خراسانی مدرس سطح عالی حوزه علمیه مشهد …

توضیحات بیشتر »

مهمترین تأثیر انقلاب اسلامی در توسعه قلمروهای فقه، ارائه کُدهایی همچون ناتوانی مبانی موجود در همراهی با قلمروهای نوین است

مهمترین تأثیر انقلاب اسلامی در توسعه قلمروهای فقه، ارائه کُدهایی همچون ناتوانی مبانی موجود در همراهی با قلمروهای نوین است

انقلاب اسلامی در بخش مبانی فقه کُدهایی و پیشنهاداتی برای فقه داشته‌‌‌اند و ارائه کرده‌‌‌اند اما آیا دستگاه فقاهت این پیشنهادات را دریافت کرد و جدی گرفت یا نه سخنی دیگری است. انقلاب برای فقه با توسعه قلمروهای فقه کُدهایی هم چون ناتوانی مبانی موجود در همراهی با قلمروهای نوین ارائه کرد. انقلاب به فقه فهماند که با این مبانی نمی‌تواند هم چنان حضوری فعال در تحولات اجتماعی داشته باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست تخصصی با عنوان «تأثیر انقلاب اسلامی در توسعه مبانی فقه» به همّت جامعه المصطفی العالمیه-واحد مشهد و با مشارکت پژوهشکده اسلام تمدّنی در سالن جلسات …

توضیحات بیشتر »

امام رضا(ع) با سبک سیاسی خود مانع قدسیت بخشی به حکومت حاکم شد/ حضرت در گفت‌وگو هیچ‌گاه خود را حق و دیگری را باطل اعلام نکرد/ میان مردم و نهاد روحانیت زبان مشترکی وجود ندارد

امام رضا(ع) با سبک سیاسی خود مانع قدسیت بخشی به حکومت حاکم شد/ حضرت در گفت‌وگو هیچ گاه خود را حق و دیگری را باطل اعلام نکرد/ میان مردم و نهاد روحانیت زبان مشترکی وجود ندارد

شناسایی اندیشه و سیره سیاسی هر فرد، علاوه بر آنکه نمایانگر باورها و نقش آفرینی آنها در تعیین رفتار سیاسی است، نشانگر درک درست وی از ساختار سیاسی جامعه نیز هست. اهمیت این موضوع، زمانی دوچندان است که یک شخص با توجه به جایگاه علمی، معنوی و اجتماعی، و جریان‌های فکری و سیاسی عصر خویش، به تحلیل ساختار سیاسی پرداخته و متناسب با آن با تکیه بر اصول اعتقادی خویش، به ارائه رفتار متناسب با وضعیت سیاسی بپردازد. امام رضا(ع) با توجه به وضعیت ویژه حاکمیت بنی عباس و تلاش آنان در کنترل رفتار سیاسی شیعیان و ائمه اطهار(ع) سلوک …

توضیحات بیشتر »

آخرین دغدغه‌های پیامبر(ص)/ علی شفیعی

استقلال حوزه؛ آری یا نه؟/ علی شفیعی

شبکه اجتهاد: مرحوم کلینی در اصول کافی که یکی از آثار حدیثی ماندگار شیعی و از منابع اصیل مورد رجوع و توجه بوده است جریانی را به نقل از امام صادق علیه السلام روایت می‌کنند که ایشان فرموده‌اند پیامبر اسلام در اواخر عمرشان آن گاه که خبر رحلت شان را می‌شنوند مردم را در مسجد جمع می‌کنند و چند توصیه را به عنوان آخرین دغدغه‌های خویش با مردم مطرح می‌کننند دغدغه‌هایی که همه از جنس توصیه‌های بازدارنده و کنترلی نسبت به حاکمان مسلمان و دولت‌های دینی هستند.  امام صادق (ع) می‌فرمایند این سخنان آخرین سخنان آن حضرت در جمع مسلمانان …

توضیحات بیشتر »

دیدگاه «ابن‌رامی» در احکام فقهی معماری مورد توجه و بررسی قرار بگیرد

موضوع شناسی به دلیل ابهامات تئوریک، در مواردی نتوانسته فقه مسائل پیچیده اجتماعی و اقتصادی را یاری دهد

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: کتاب ابن رامی «الاعلان باحکام البنیان» بیش از ۲۰۰ صفحه است و بین مباحث شهرسازی و فقه، ارتباط برقرار کرده و می‌تواند سنت معماری اسلامی را منعکس کند و هم احکام فقهی مفصلی که در هیچ کتابی فقهی به این مقدار نیست، انعکاس داده است. به گزارش شبکه اجتهاد، بیستمین جلسه شورای علمی گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی با موضوع سمینار پایانی پروژه در حال اتمام «گفتگو و کتابشناسی توصیفی فقه شهر و شهرنشینی» با حضور مجری طرح ‌حجت‌الاسلام دکتر علی الهی خراسانی و ناظر علمی این پروژه ‌حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی …

توضیحات بیشتر »

قرائت تراژیک از عاشورا؛ عوامل و پیامدها/ علی شفیعی

قرائت تراژیک از عاشورا؛ عوامل و پیامدها/ علی شفیعی

شبکه اجتهاد: عاشورا به عنوان یک حادثه در جهان اسلام و در گفتمان شیعی پس از شکل‌گیری و استقرار آن در فرهنگ شیعی با رویکردهای متفاوت و نگرش‌ها‌ی گوناگونی مواجه شد که پاره‌ای از آن‌ها‌ نه تنها سودی به این واقعه نداشته‌اند بلکه زمینه ساز آسیب‌ها‌ی چندی نیز برای این واقعه شده‌اند. عاشورا دو ساحت دارد: ساحت اندیشه و تفکر و ساحت احساس و عاطفه که هر یک همراهانی و ره‌آوردهایی به دنبال داشته است. توجه به این دو ساحت نه تنها ضروری است بلکه آن چه عاشورا را می‌تواند جاودانه کند توزیع دقیق و صحیح سهم هر یک از …

توضیحات بیشتر »

حقوق کودکان و زنان؛ حاشیه‌ای بر یک اقدام تحسین برانگیز/ علی شفیعی

کود‌ک ‌همسری با تغییر قانون و بدون روشنگری باز هم رخ می‌دهد/ ما نمی‌توانیم یک قانون برای تمام سنین و برای همه فرهنگ‌ها بنویسیم

شبکه اجتهاد: خبر کوتاه بود اما نشان از عقلانیت و حریت از یک سو و انسانیت و تلاش برای نهادینه کردن حقوق انسانی دختران و زنان از سوی دیگر داشت. سرکار خانم عابدین‌زاده، معاون محترم دادستان [مرکز] خراسان رضوی، در یک اقدام انسانی و قانونی پس از اطلاع از این که قرار است دختر ۹ ساله‌ای که به گمانم نه درکی از ازدواج دارد و نه اختیاری در انتخاب شریک زندگی‌اش؛ با اقدام قضایی مانع نهایی شدن مراسم عقد شدند و این دختر مظلوم و معصوم را که نمادی از همه دختران معصوم پیرامونی ماست را تحت مراقبت‌‌های قانونی قرار …

توضیحات بیشتر »

پارادوکس واکنش‌‌‌ها؛ حاشیه‌‌‌‌ای بر آن چه در فیضیه گذشت/ علی شفیعی

استقلال حوزه؛ آری یا نه؟/ علی شفیعی

شبکه اجتهاد: چند روز پیش به بهانه نقد وضعیت اقتصادی موجود – که صد البته غیرقابل توجیه و نشان دهنده ضعف برنامه و مدیریت دولت است – در فیضیه حسن رحیم پور ازغدی که نظام و حکومت برای طرح آراء و اقوالش همیشه دست و دل باز بوده و تریبونی ثابت برای وی تعریف کرده‌اند؛ سخنرانی بسیار قابل تاملی داشت که این سخنان از زبان هر کس دیگر بود حساب اش با کرام الکاتبین بود. این قضیه و عکس العمل‌‌‌های نه چندان جدی و شداد و غلاظ آن سبب شد تا در مقایسه‌‌‌‌ای با آن چه در اوائل دهه هفتاد …

توضیحات بیشتر »

لزوم بازخوانی اندیشه‌های نائینی در بحث دوام و سقوط تمدن اسلامی/ نائینی معتقد بود آموزه‌های دینی ظرفیت همراهی حداقلی با مدرنیسم را دارد

لزوم بازخوانی اندیشه‌های نائینی در بحث دوام و سقوط تمدن اسلامی/ نائینی معتقد بود آموزه‌های دینی ظرفیت همراهی حداقلی با مدرنیسم را دارد

عضو هیئت علمی پژوهشکده اسلام تمدنی معتقد است نائینی لوازم استقرار و بقاء تمدن اسلامی را مشروط به امور مهمی هم چون: عدالت، شورا، آزادی و مساوات آحاد مسلمین با اشخاص خلفاء و بطانه (نزدیکان) ایشان در حقوق می‌داند که از این میان از نقش اساسی استبداد و مقومات آن به عنوان عامل مهم و بنیادین در سقوط تمدن یاد می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، امروز سالروز درگذشت آیت‌الله میرزا محمدحسین نائینی غروی (۲۶خرداد ۱۲۳۹ – ۲۳ مرداد ۱۳۱۵)، مشهور به میرزای نائینی است. او تحصیلاتش را در نائین، اصفهان، نجف، سامرا و کربلا سپری کرد تا فقه، اصول، فلسفه …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics