خانه / بایگانی برچسب: فقه نظام

بایگانی برچسب: فقه نظام

مخاطب آیت‌الله فاضل لنکرانی، فرهنگستان علوم اسلامی بود/ شهید صدر، صراحتاً اقتصاد اسلامی را نفی می‌کرد/ برخی طرفداران فقه نظام، روش استنباط جواهری را قبول ندارند

مخاطب آیت‌الله فاضل لنکرانی، فرهنگستان علوم اسلامی بود/ شهید صدر، صراحتاً اقتصاد اسلامی را نفی می‌کرد/ برخی طرفداران فقه نظام، روش استنباط جواهری را قبول ندارند

آقایان می‌گویند ما در مواجهه با این علوم و موضوعاتی که زائیده فنّاوری و تمدن جدید است، منفعلانه برخورد می‌کنیم؛ یعنی مسائل را آن‌ها در چارچوبی که خودشان درست کرده‌اند، می‌سازند و ما منفعلانه باید پاسخگوی این مسائل باشیم. ما باید از این انفعال خارج شویم. خودمان مبتنی با نیازهای انسان ایدئال و انسانی که جهات دیگری در آن در نظر گرفته‌شده، مسئله تولید کنیم. این‌یک حرف کلی است که از قدیم مطرح شد و بخشی از آن‌ها، منظورشان از نظام سازی این بوده که ما باید حتی جهت علم اقتصاد را هم عوض کنیم. اختصاصی شبکه اجتهاد: بحث از …

توضیحات بیشتر »

منطق اجتهاد باید ارتقاء پیدا کند تا بتواند از عهده مسائل پیچیده فقه نظام بربیاید/ منظور امام از فقه سنتی خیلی وقت‌ها‌ در مواجهه با جریان‌ها‌ی روشنفکری بود

منطق اجتهاد باید ارتقاء پیدا کند تا بتواند از عهده مسائل پیچیده فقه نظام بربیاید/ منظور امام از فقه سنتی خیلی وقت‌ها‌ در مواجهه با جریان‌ها‌ی روشنفکری بود

اینکه ما بیاییم و بگوییم که ما همین فقه را داریم و همین فقه پاسخگوی همه نیاز‌ها‌ی ماست بنده این را قبول ندارم. من اعتقادم این است که منطق اجتهاد ما و اصول فقهی که الان ما داریم بر اساس نگاه‌ها‌ی جزء نگرانه به فقه تولید شده است و از عهده‌‌‌‌‌ی تبیین نظام مند فقه بر نمی‌آید. اساسا دلیل اینکه بعد از ۴۰ سال این ضرورت پیدا شده است باز هم فقه و فقهای ما از برآورده کردن این غرض عاجز مانده‌‌‌اند خودش یک شاهد هست برای اینکه این روش جواب نمی‌دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، پس از اظهارات آیت‌الله …

توضیحات بیشتر »

نفی تکامل روشمند ادله فقه نظام، منجر به سکولاریسم می‌شود/ اضافه کردن قواعد استنباط توسط شیخ انصاری را بلااشکال می‌دانند اما قواعد فقه حکومتی را نفی می‌کنند!

نفی تکامل روشمند ادله فقه نظام، منجر به سکولاریسم می‌شود/ اضافه کردن قواعد استنباط توسط شیخ انصاری را بلااشکال می‌دانند اما قواعد فقه حکومتی را نفی می‌کنند!

فرمایشی که برخی فضلا دارند که بین اجتهاد رایج با فقه موجود فرق گذاشته‌اند، در یک مرحله حرف درستی است. در گام نخست باید با استفاده از روش فقه گذشته به استنباطات جدیدی نائل شویم؛ کما اینکه درگذشته هم نسبت به پاسخگویی به مسائل مستحدثه، این مسئله اتفاق افتاده است؛ اما در یک پله بالاتر اگر نسبت به تکامل و بالندگی فقاهت به معنای روش استنباط هم بیندیشیم، خدشه‌ای نسبت به فقه جواهری و فقه سنتی وارد نمی‌شود؛ بلکه ما توانستیم بر اساس همان بنیان‌ها یعنی تعبد به وحی و قاعده‌مندی در فهم به فقه سرپرستی جامعه دست یابیم. اختصاصی …

توضیحات بیشتر »

از «فقه نظام» تا «فقه مضاف» در نگاه نوآورانه آیت‌الله‌‌‌ هاشمی ‌شاهرودی

از «فقه نظام» تا «فقه مضاف» در نگاه نوآورانه آیت‌الله‌‌‌ هاشمی ‌شاهرودی

آیت‌الله‌‌‌ هاشمی‌‌ شاهرودی ضمن ارائه بحث «مهندسی فقه»، وظیفه عملی «مکلف» را شامل همه افعال و تروک، در همه بخش‌هاى زندگى انسان دانسته که در هر عرصه‌اى حکم شرعى موجود است. شبکه اجتهاد: دانش فقه وظیفه مکلف را نسبت به احکام شرعی مشخص می‌کند تا او از عهده مسئولیت شرعی برآید و مصالح و منافع دنیوی و اخروی در پرتو این اطاعت خداوندی، ارزانی انسان مکلف شود؛ از این رو فقه، «اشرف العلوم» به‌شمار می‌آید. یکی از سوالات اصلی در فلسفه فقه، شناخت غرض این دانش است. در فلسفه فقه، غرض اصلی و نهایی فقه را تشخیص وظیفه عملی «مکلف» …

توضیحات بیشتر »

تأسیس فقه جدید بدون دغدغه حجیت و استناد؛ هراس مخالفان فقه نظام

تأسیس فقه جدید بدون دغدغه حجیت و استناد؛ هراس مخالفان فقه نظام

حجت‌الاسلام زیبائی‌نژاد با بیان اینکه در استدلال طرفین جدل در بحث فقه نظام، کاستی وجود دارد زیرا به تعریف واحدی از آن نرسیده‌اند، گفت: خوف مخالفان فقه نظام این است که فقه جدیدی تأسیس شود که دغدغه حجیت و استناد در آن کم باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا زیبائی‌نژاد، رئیس مرکز تحقیقات زن و خانواده حوزه علمیه خواهران، در پاسخ به سؤال ایکنا مبنی بر دیدگاه‌های معارض در مورد فقه نظام تأکید کرد: به نظر بنده این مباحثات از هر دو طرف جدال، دارای کاستی‌هایی است، زیرا وقتی از فقه نظامات بحث می‌شود باید ببینیم بر سر …

توضیحات بیشتر »

کسی که می‌گوید فقه نظام نداریم، شوخی می‌کند!/ از شهید صدر پرسید: روزی چند ساعت کار می‌کنید؟ گفت: سوالت اشتباه است/ باید نظام اقتصادی شهید صدر را نقد کرد، نه اینکه فقه نظام را انکار نمود!/ گفتند اگر هاشمی شاهرودی قوانین بگوید، مجتهد است!

کسی که می‌گوید فقه نظام نداریم، شوخی می‌کند!/ از شهید صدر پرسید: روزی چند ساعت کار می‌کنید؟ گفت: سوالت اشتباه است/ باید نظام اقتصادی شهید صدر را نقد کرد، نه اینکه فقه نظام را انکار نمود!/ گفتند اگر هاشمی شاهرودی قوانین بگوید، مجتهد است!

اینکه در آیه می‌فرماید: «لیتفقهوا فی الدین» یعنی فهمی که به عمق مطلب برسد نه اینکه ظاهر عبارت را بگیرید و یک معنای تحت‌اللفظی بگیرید و بعد بگویید از این ظواهر، نمی‌توان به نظام رسید و ما بحثی به نام نظامات نداریم و شما باید به قیاس و استحسان روی بیاورید. البته من این حرف‌ها را حمل بر شوخی علمی می‌کنم برای اینکه حوزه‌ها به حرکت دربیاید. به گزارش خبرنگار اجتهاد، چندی پیش، حجت‌الاسلام ‌والمسلمین سید منذر حکیم، به دعوت پژوهشگاه فقه نظام، به بیان ویژگی‌های علمی و اجرایی آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی(ره) پرداخت. رئیس پژوهشکده «الذریه‌النبویه» و استاد …

توضیحات بیشتر »

پنهان شدن در پشت آرای شهید صدر/ نیازمند بازسازی نظامات براساس فقه هستیم

برخی بدون آگاهی، مطالب شهید صدر را نقد می‌کنند/ برای نقد دیگران پشت اندیشه شهید صدر سنگر نگیرید/ تحلیل اندیشه سیاسی شهید صدر

استاد سطح خارج حوزه علمیه تأکید کرد: باید مرزها روشن شود و مطالب خود را به شهید صدر منتسب نکنیم؛ گذر از فقه موضوعات به فقه نظامات ربطی به آرای شهید صدر ندارد. برخی چون می‌خواهند حرفی بگویند ولی از گفتنش واهمه دارند آن را به شهید صدر نسبت می‌دهند؛ در حالی که حرف خود را می‌زنند. لذا اگر گفته می‌شود، فقه نظام و نسبت آن با شهید صدر موجب تخریب نظریات صدر است. از این منظر قابل بحث است وگرنه شهید صدر دنبال نظام‌سازی اقتصادی بوده هرچند از تعبیر نظام کمتر بهره برده است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام …

توضیحات بیشتر »

ظرفیت استخراج فقه نظامات از مکاسب شیخ اعظم/ در فقه نظامات باید سراغ مقاصد و نصوص مبین مقاصد برویم

ظرفیت استخراج فقه نظامات از مکاسب شیخ اعظم/ در فقه نظامات باید سراغ مقاصد و نصوص مبین مقاصد برویم

استاد علیدوست با اشاره به اینکه مکاسب شیخ انصاری را می‌توان با دو نگاه متفاوت تحلیل کرد، گفت: یکی نگاه بالفعل و دیگری نگاه ظرفیتی است؛ به نظر ما از مکاسب می‌توان فقه نظامات را هم درآورد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «روش شناسی فقه و اجتهاد» به همت فرهنگستان علوم برگزار شد. آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح مطالب ارائه شده از سوی حجت‌‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست استاد خارج فقه و اصول و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در این نشست است: با بررسی‌هایی که در مورد استنادهای شیخ اعظم در کتاب مکاسب می‌کنیم می‌بینیم شیخ در مکاسب …

توضیحات بیشتر »

چیستی و بررسی رویکردهای فـقـه نظام

چیستی و بررسی رویکردهای فـقـه نظام

برای رسیدن به نظامات اجتماعی و آن ساختارهایی که مجموعه جامعه را اداره می‌کنند، ما نیاز به نظام اقتصادی، نظام تربیتی، نظام اقتصادی و نظام سیاسی داریم و آن نظام از همان فقه اکبر و مجموعه شریعت استفاده می‌شود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، دومین نشست از سلسه نشست‌های علمی مؤسسه احیای حیات طیبه با موضوع «فقه نظام» (چیستی و رویکردها) در راستای بازخوانی فقه و امکان ارائه دیدگاه نظام واره به مباحث فقهی و رویکردهای متفاوت در مسأله فقه نظام با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی، مدرس خارج فقه و رئیس پژوهشکده دانشنامه‌نگاری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چهارشنبه …

توضیحات بیشتر »

هیچ تلاش مدونی برای بحث «فقه نظام» دیده نمی‌شود/ تبارشناسی «فقه نظام» با تأملی بر اندیشه‌های شهید صدر

هیچ تلاش مدونی برای بحث «فقه نظام» دیده نمی‌شود/ تبارشناسی «فقه نظام» با تأملی بر اندیشه‌های شهید صدر

فقه نظامی که امروزه طرح می‌شود، یک نوع عقب‌گرد نسبت به دوره شهید صدر است. شهید صدر ادعا کرد و تمامی تلاشش را هم کرد برای اینکه این مکتب را درست بکند؛ اما این آقایان حتی برنگشتند یک بازخوانی داشته باشند و ایرادات وارده به شهید صدر را پاسخ دهند!. به گزارش شبکه اجتهاد، چهاردهمین نشست علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر(آدم) با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا یوسفی عضو هیئت علمی دانشگاه مفید با موضوع «تبارشناسی فقه نظام با تأملی بر اندیشه‌های شهید صدر» در روزهای پایانی آذرماه برگزار گردید. دکتر یوسفی در این نشست ابتدا به تبیین جایگاه کسانی …

توضیحات بیشتر »

نگاهی گذرا به نگرش آیت‌الله هاشمی شاهرودی به «فقه نظام»

نگاهی گذرا به نگرش آیت‌الله هاشمی شاهرودی به «فقه نظام»

شبکه اجتهاد: یکی از ابعاد اساسی شخصیت علمی شهید صدر، توجه ایشان به فقه نظام‌های اجتماعی است. از دیدگاه این فقیه شهید، فقاهت نباید محدود به سطح فردی افعال مکلفان آن باشد، بلکه لازم است نظام و مکتب اجتماعی اسلام کشف شود و مورد بررسی و کنکاش قرار گیرد تا درنتیجه آن، از حکمفرمایی مکاتب غربی و شرقی بر تنظیم حیات اجتماعی جامعه اسلامی جلوگیری شود. وی باور دارد که می‌توان نظام اجتماعی منسجم و هماهنگی را مبتنی بر فقه در خارج محقق ساخت و این نظام به‎سبب پشتوانه الهی‎اش برترین نظام‌های موجود خواهد بود. نگاه کلان‎نگر به خطابات شرعی …

توضیحات بیشتر »

مخاطرات و آسیب‌های انتظارات حداکثری از فقه و فقاهت/ محمدعلی میرزایی

مخاطرات و آسیب‌های انتظارات حداکثری از فقه و فقاهت/ محمدعلی میرزایی

اختصاصی شبکه اجتهاد: از خطرهای بزرگ و آسیب‌های معرفتی ما خلط مقام ثبوت و اثبات است. عادت کرده‌ایم که در مقام دفاع از خود در برابر دیگران به مقام ثبوت پناه می‌بریم و در موقعیت حمله به خصم و مخالفان به مقام اثبات آنان می‌تازیم. در واقع در مقام ترجیح و مقایسه، همواره خود را واندیشه‌های خویش را به خاطر «حقانیت ثبوتی» آن می‌ستاییم و “آن دیگری” را به خاطر مفاسد و ضعف‌های عینی و اثباتی‌اش محکوم می‌کنیم. این البته نوعی مغالطه و «خلل منطقی» است. اجازه می‌خواهم آن را «مغالطه خلط ثبوت و اثبات» یا «مغالطه چند معیارگرایی» بنامم. …

توضیحات بیشتر »

نصیری: فقه نظام ساز با دو مانع شوره زار مدرنیته و غیبت معصوم مواجه است/ رهدار: فقه توانایی اداره جامعه در دوره غیبت و تصرف در مدرنیته را دارد

نصیری: فقه نظام ساز با دو مانع شوره زار مدرنیته و غیبت معصوم مواجه است/ رهدار: فقه توانایی اداره جامعه در دوره غیبت و تصرف در مدرنیته را دارد

شبکه اجتهاد: چندی پیش بود که آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی از عدم وجود چیزی به نام فقه نظامات سخن گفت و اظهار داشت «امام اجتهاد موجود را کافی نمی‌دانست ولی فقه را کافی می‌داند منتهی فقهی که باید در آن فکر بشود، نوآوری بشود. در فقه نیاز به نوآوری‌های فراوان داریم، افق‌های زیادی در فقه باز می‌شود منتهی همین فقه موجود است نه اینکه ما چیزی به نام فقه نظامات داشته باشیم.» پس از این اظهارات بود که واکنش‌‌‌‌های مختلفی در مورد فقه نظام صورت گرفت. یکی از این واکنش‌‌‌‌ها یادداشت مهدی نصیری با عنوان «فقه نظام ساز داریم یا …

توضیحات بیشتر »

فقه نظامات، تخریب فقه حکومتی امام خمینی و نظریه شهید صدر است

فقه نظامات، تخریب فقه حکومتی امام خمینی و نظریه شهید صدر است

استاد فاضل لنکرانی معتقد است: نظریه فقه نظامات، هم فقه حکومتی امام را خراب کرده، هم نظریه مرحوم آقای صدر را، نه ارتباطی با فقه حکومتی امام دارد، نه نظریه آقای صدر. نظریه مرحوم شهید صدر در اقتصادنا و بحث مکتب اقتصادی اسلام یک چیز دیگری است و ارتباطی به این نظریه ندارد ولی این دوستان نظریه خودشان را متصل کرده‌اند به مبنای آقای صدر و بعد می‌گویند یک حرف‌هایی را آقای صدر نزده و ما تکمیلش می‌کنیم. نه! این نظریه کاری به نظریه آقای صدر ندارد، گرچه به نظریه آقای صدر انتقاد داریم ولی این فعلاً محل بحث ما …

توضیحات بیشتر »

فقه به پایان راه نرسیده است/ لزوم عزم فقها برای تحقق فقه نظام‌ساز

فقه به پایان راه نرسیده است/ لزوم عزم فقها برای تحقق فقه نظام‌ساز

سردبیر نشریه فقه اهل بیت(ع) با بیان اینکه مصلحت، عرف و مقاصد الشریعه می‌توانند به منزله منابع جدید فقهی در استنباط مطرح شوند، اظهار کرد: با به کارگیری سیره متشرعه و توجه بیشتر به قرآن کریم می‌توانیم تحول فقهی روزآمد ایجاد کنیم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام ‌والمسلمین خالد الغفوری، سردبیر مجله فقه اهل بیت(ع) در گفتگویی با بیان اینکه دیدگاه رائج فقه امامیه در بطن و ذات خود ظرفیت زیادی برای پاسخ‌گویی به نیازهای فرد و جامعه دارد که از دو زاویه قابل بحث و بررسی است؛ گفت: جهت نخست بُعد اعتقادی است، زیرا معتقدیم که شریعت خداوند کامل‌ترین …

توضیحات بیشتر »

فقه فردی،‌ منتج به سکولاریسم می‌شود!

فقه فردی،‌ منتج به سکولاریسم می‌شود

مدرس فقه سیاسی می‌گوید: ما در فقه متناسب با موضوع و مساله روز صحبت می‌کنیم. مساله امروز ما اداره جامعه است. یا ما باید بگوییم می‌توانیم جامعه را اداره کنیم، یا بگوییم دین ما جامعیت ندارد و این یعنی سکولاریسم!. شبکه اجتهاد: ماه گذشته در رسانه‌ها و در مجامع حوزوی و دانشگاهی گفت‌وگو درباره «فقه نظامات» پررنگ بود. البته این موضوع جدیدی نیست، اما آیت‌الله جواد فاضل لنکرانی در همایش بزرگداشت آیت‌الله موسوی اردبیلی به این موضوع اشاره کرد و موجب واکنش‌های مختلفی شد. البته وی چند روز بعد منظور خود را تبیین کرد و وجود فقه اجتماعی، فقه حکومتی …

توضیحات بیشتر »

غایات و کارویژه‌های «فقه سیاسی»/ فقه حکومتی؛ متکفل اداره انواع نظامات

غایات و کارویژه‌های «فقه سیاسی»/ فقه حکومتی؛ متکفل اداره انواع نظامات

حجت‌الاسلام ایزدهی با اشاره به استدلال‌های مختلف در زمینه وجوب تشکیل حکومت اسلامی، گفت: یک استدلال این است که ما یک غایتی داریم و این غایت به گونه حداکثری است که جز به واسطه تحقق حکومت قابل جریان نیست؛ بنابراین فقه باید وارد مسائل حکومت شود و تشکیل نظام اسلامی دهد. حال اگر نظام اسلامی تشکیل شد، باید با رویکرد حکومتی اداره شود و این رویکرد نیاز به فقه حکومتی دارد؛ اداره انواع نظامات به عهده فقه حکومتی است. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی ترویجی غایات و کارویژه‌های فقه سیاسیفقه حکومتی؛ متکفل اداره انواع نظامات بر اساس دیدگاه‌های آیت‌الله خامنه‌ای، …

توضیحات بیشتر »

دینی که «فقه نظام» نداشته باشد، ناقص است

دینی که «فقه نظام» نداشته باشد، ناقص است

عضو پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی می‌گوید: اگر بگوییم دین چیزی به نام نظام ندارد،‌ آیا این به معنای خلوّ دین از یک موضوع ضروری جامعه است که اگر اینطور باشد، ما دین را امری جامع نخواهیم دانست. شبکه اجتهاد: هفته گذشته در رسانه‌ها و در مجامع حوزوی و دانشگاهی گفت‌وگو درباره «فقه نظامات» پررنگ بود. البته این موضوع جدیدی نیست، اما آیت‌الله جواد فاضل لنکرانی در همایش بزرگداشت آیت‌الله موسوی اردبیلی به این موضوع اشاره کرد و موجب واکنش‌های مختلفی شد. البته وی چند روز بعد منظور خود را تبیین کرد و وجود فقه اجتماعی، فقه حکومتی و فقه …

توضیحات بیشتر »

نتوانسته‌‌‌ایم رویکرد فقهی‌‌‌مان را به سطح «فقه نظام» ارتقاء دهیم/ سه‌گانه باورهای کلامی، نیازهای عینی اجتماعی و روش‌‌‌های معتبر فقهی، پایگاه شکل‌‌‌گیری «فقه نظام»

نتوانسته‌‌‌ایم رویکرد فقهی‌‌‌مان را به سطح «فقه نظام» ارتقاء دهیم/ سه‌گانه باورهای کلامی، نیازهای عینی اجتماعی و روش‌‌‌های معتبر فقهی، پایگاه شکل‌‌‌گیری «فقه نظام»

به نظر می‌‌‌رسد فقه موجود، به تنهایی پایگاه خوبی برای دست‌‌‌یابی به فقه نظام و بررسی و ارزیابی موضوع فقه نظام نیست. البته این درست است که در فقه نظام، از دل فقه موجود رشد‌ می‌یابد، اما به نظر‌ می‌رسد سه‌گانه باورهای کلامی، نیازهای عینی اجتماعی و روش‌‌‌های معتبر فقهی پایگاه شکل‌‌‌گیری فقه نظام می‌‌‌باشند. در واقع از پیوندی که میان باور‌‌‌های کلامی ما و عینیت اجتماعی ما وجود دارد، موضوع فقه نظام، در بستر و خاک حاصلخیز فقه موجود متولد می‌‌‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام دکتر حسن شجاعی دبیر گروه فقه نظام حقوقی و قضایی پژوهشگاه فقه نظام …

توضیحات بیشتر »

فقه نظام یا نظام فقهی!/ حسین الهی خراسانی

فقه نظام یا نظام فقهی!/ حسین الهی خراسانی

اختصاصی شبکه اجتهاد: بحث و گفتگو بر سر امکان یا تحقق فقه نظام هم چنان ادامه دارد. در این جا به تمام سخنانی که اساتید و اندیشمندان در این چند هفته اخیر در این باره گفته اند، نمی‌پردازم و تنها بر خلط دو تعبیر و سوء تفاهم‌های زبانی تمرکز دارم. فقه و هر دانشی می‌تواند به موضوع مورد مطالعه خود اضافه شود؛ به عنوان نمونه، «فقه عبادات»، «فقه الإجاره»، «فقه الإجتماع»، «فقه پزشکی»، «فقه هنر»، «فلسفه ذهن»، «فلسفه اخلاق»، «جامعه شناسی دین» و … . دقت کنید که این ترکیب‌ها اضافی است؛ نه وصفی. «فقه پزشکی» نیز یک ترکیب اضافی …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative