عبادات و مناسک

همزمان با ایام سوگواری شهادت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع)، کتاب «آیین اشک و عزا در سوگ سیدالشهدا(ع)» اثر استاد حسین انصاریان منتشر و روانه بازار شد.

یکی از کارهای لازم نسبت به جریان کربلا و عاشورا این است که با دید اجتهادی وارد این قضیه شویم که متأسفانه این کار هنوز انجام نشده است. مقصود من از دید اجتهادی این است که ببینیم امام این کلام را در کجا و در چه مقطعی فرموده و با چه کسانی مطرح کرده است، اگر ما این دید را داشته باشیم، تحلیل کلمات امام حسین چهره دیگری پیدا می‌کند.

تبیین فلسفه محّرم و عزاداری امام حسین علیه‌السلام/ گسترش مناسک عزاداری در گرو بهره گیری از وعاظ و خطبای متبحر و متخصص/ لزوم مقابله با هنجارشکنی‌ها و عزاداری‌های نامتعارف/ مبارزه با ادبیات غلوّ آمیز؛ مهمترین ضرورت در پالایش مناسک عزاداری/ همگرایی عقلانیت و عشق؛ مهمترین اصل در مدیریت چگالی سنگین احساسات درمناسک عزاداری/ لزوم احیای سبکهای سنتی عزاداری در بستر فرهنگ عمومی مردم.

اختصاصی شبکه اجتهاد: محرم و عاشورا که فرا می‌رسد، نزاع قدیمی بین شور و شعور حسینی نیز آغاز می‌گردد؛ اینکه شور بر شعور مقدم است یا بالعکس. حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی اما نظر دیگری دارد. او این نزاع را از منظر عقل و نقل، به قضاوت می‌نشیند. مدیر مؤسسه اسراء، در گفتگو با اجتهاد، از معقولیت و مقبولیت قیام امام حسین (ع) گفت، دو امری که اگر هر یک نبود، این قیام ابتر می‌ماند.

اختصاصی شبکه اجتهاد: کلمه‌های بیعت و تکلیف، قطعا دو کلیدواژه فقهی هستند که مومنان در طول زندگی خود تمام ساحتی با آن مواجه‌اند. این دوکلمه در کربلا هم رفتار‌ها را مهندسی می‌کرد؛ «این جماعت با من کار دارند، پس من بیعت خویش را از شما برداشتم تا هرکس می‌خواهد برود، برخیزد و برود چون هرکس بماند فردا کشته خواهد شد.»

اختصاصی شبکه اجتهاد: محرم سال ۶۱ هجری و ماجرای شهادت حضرت ابی عبدالله الحسین علیه‌السلام و وقایع قبل و بعد از آن، چنان اهمیتی در تاریخ اسلام و خصوصا تاریخ شیعه برخوردار است که در مورد آن صدها کتاب مفصل تا کنون و در طی قرن‌ها نوشته شده است و از بزرگان به یادگار مانده است.

گرچه روزهایی بر پیامبر سخت بوده و عزیزان پیامبر به طرز فجیعی کشته شده بودند و جسم آنان سخت آسیب دیده بود که امام حسین در این جهت با آنان مشترک بود، اما آنان قبل از مرگ متهم به خروج از دین نشده بودند و آنان را قربه الی الله نمی‌کشتند. مظلومیت امام حسین آن بود که هم خود ایشان و قبل از ایشان پدر بزرگوارشان خارجی معرفی می‌شدند.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با ذکر این مطلب که عاشورا قیامی در برابر یک تغییر و تحریف بزرگ در اسلام بود عنوان کرد: امام حسین(ع) در یک نقطه عطف تاریخی در یک پیچ تاریخی قد برافراشتند.

اختصاصی شبکه اجتهاد: نماد سرخ عاشورا و نهضت عظیم کربلا همچون دیگر ارکان مهم دین اسلام از گزندها و نقشه‌های احتمالی دشمنان قسم خورده مصون نخواهد بود. اگر روایات و احادیث بر این مسئله تاکید می‌کند که با برپایی هیئت‌های عزاداری و سوگواری یاد و خاطره سالار شهیدان در دل‌ها و جان‌ها زنده شود،

اختصاصی شبکه اجتهاد: آغاز سال قمری مصادف است با ماه محرم و ماه محرم سرآغاز فوران شور حسینی در دل محبان اهل بیت علیهم‌السلام است. ماه محرم، ماه عزا و سوگواری است. مسلمانان در این ماه بر چه مصیبتی می‌گریند و برای چه مراسم عزا بر پا می‌کنند؟ روشن است که این همه، نه فقط برای مظلومیت سبط نبی حسین بن علی علیه‌السلام، که علاوه بر آن به خاطر زنده نگه داشتن این شعار دینی و الگوگیری از آن در مبارزه با ظلم و انحراف و طاغوت است.

اختصاصی شبکه اجتهاد: گاهی عشق یک فتوا دارد و فقه حکمی دگر اما حکم فقه و فتوای عشق در بزرگ‌ترین روز تاریخ که رسم‌الخط همه روز‌ها هم باید باشد یکی شد و یکی ماند تا انسان را به توحید برساند.

از این آیه قرآن در سوره مبارکه مائده خبر ندارید که علنا پروردگار می‌گوید: وَ إِذٰا سَمِعُوا مٰا أُنْزِلَ إِلَی اَلرَّسُولِ وقتی آیات قرآن به پیغمبرم نازل می‌شود تَریٰ أَعْینَهُمْ تَفِیضُ مِنَ اَلدَّمْعِ مِمّٰا عَرَفُوا مِنَ اَلْحَقِّ حبیب من چشم‌هایشان را می‌بینی پر از اشک به خاطر اینکه حق را شناختند یعنی اول حق را شناختند و حال گریه می‌کنند؛ رشد از این بالاتر؟ چرا گریه رشد نمی‌آورد!؟

حضرت آیت‌الله مکارم شیرازى به مناسبت فرا رسیدن عاشوراى حسینى با صدور بیانه‌ای پنج ماده‌ای توصیه‌هایی مهمی به مسئولان هیئت‌ها، خطبا، مداحان و عزاداران حسینی کردند.

چرا فقهای عصر کامپیوتر و الکترونیک دم برنمی‌زنند و اجازه می‌دهند این نوع مسائل به عنوان «فرهنگ و معارف اسلامی» مطرح شود و نسل جوان را بیش از آنچه هست، از دین و دانش بیزار گرداند؟

عزاداری‌ها درهمه جا یکسان نیست و هر منطقه‌ای حزن و اندوهش با مناطق دیگر متفاوت است و باید این حفظ شود. منتهی اندوه و حزن درهر جایی که مخالف ارزش شود باید جلو آن را گرفت لذا توصیه به یکسان سازی عزاداری‌ها و شیوه حزن و اندوه نیست.

آیت‌الله سیستانی در پیامی به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم ۱۴۳۹ توصیه‌هایی را خطاب به مبلغان، خطبا، مداحان و عزاداران حسینی بیان کرد که این توصیه‌ها توسط حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سیدمرتضی کشمیری نماینده ایشان منتشر شد.

شبکه اجتهاد: «روایتی از امام رضا(ع) هست که در روز اول محرم به ابن‌شَبیب فرمودند: روزه گرفته‌ای؟ امروز روزی است که زکریا روزه گرفت و خدا یحیی را به او عطا کرد.

حضرت ‌آیت‌الله وحید خراسانی سفر تبلیغی مبلغان دینی را بزرگترین نعمت خداوند دانست و تأکید کرد مردم را به عظمت عاشورا و قیام سیدالشهداء آشنا کنید که اگر این کار صورت گیرد اجرتان بدون درک و بدون وصف خواهد بود، ما حضرت را نشناختیم و نفهمیدیم چه خبر است. خاتم النبیین شب معراج به ملأ اعلا رسید و وقتی به قاب قوسین واصل شد دو کلمه آنجا دید.

ما باید این عزاداری‌ها را به نسل بعدی‌ بدهیم و از همین جهت واجب و لازم است که بچه‌هایمان را در دهه محرم به روضه ببریم. واجب و لازم است حتی‌ در غیر دهه محرم برای‌ بچه‌هایمان روضه بخوانیم.

متأسفانه با این نگاه افراد کم کم به جایی می‌رسند که حتی قمه‌زنی معمولی نیز برای آنها جذابیتِ سابق خود را از دست می‌دهد و به فکر رفتارهای خشن‌تر در عزاداری می‌افتند.

اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت الاسلام المسلمین محمدمهدی مسعودی از اساتید حوزه علمیه مشهد و رئیس دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی که به حجّ تمتع مشرّف شده بود، در این نوشتار به تحلیل اجرای این فریضه مهم الهی در سال جاری پرداخته است.

به همت معاونت ارتباطات و نشر مؤسسه موضوع شناسی احکام فقهی، تور مجازی موزه فقه و زندگی طراحی و در سایت مؤسسه بارگذاری شد.

باید در حج سعی بر هماهنگی و همراهی داشت؛ نه این‌که هر روز بر آتش کینه و جنگ بیافروزیم؛ رفتارهای ناقض قوانین کشور میزبان نقض غرض حج است. می‌توانیم حج را از نظر اعمال طوری برگزار کنیم که مورد توافق همه‌ی مذاهب اسلامی باشد؛ تا آن فلسفه اصلی سیاسی ـ اجتماعی حج تأمین شود.

فتوای علمای الازهر و دارالافتای مصر پیرامون عید قربان، برگزاری نماز عید و ... موجی از واکنش‌ها و انتقادات را به همراه داشت.

حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی با بیان اینکه در عصر حاضر حق غدیر ادا نشده است، گفت: به عاشورا و اربعین اهمیت دادیم و باید می‌دادیم،‌اما به غدیر به‌اندازه عاشورا و اربعین اهمیت ندادیم.

امام جمعه سقز گفت: تعدادی از ائمه جماعت مساجد سطح شهر در صدد اجرای کردن نماز جمعه در محله‌های شهرسقز هستند و این مساله دراقوال و فرمایشات مذهب امام شافعی درست نیست.

شبکه اجتهاد: حجت الاسلام المسلمین سید جواد ورعی پژوهشگر و استاد حوزه علمیه قم که در سفر حج تمتع به سفر می‌برد، در نوشتاری با عنوان «فقه حج» به بیان مسائلی فقهی که ممکن است برای هر حج گذاری پیش بیاید پرداخته و به ضرورت حضور بعثه‌های مختلف مراجع تقلید در حج تاکید می‌کند.

کتاب «مناسک حج و عمره» مجموعه‌ای فراگیر از احکام حج و عمره است که مطابق فتاواى حضرت آیت‌الله سید موسی شبیرى زنجانى، توسط مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام تنظیم گردیده و در اختیار علاقه مندان قرار گرفته گرفت.

علمای الازهر مصر از طرح پارلمانی این کشور مبنی بر تساوی ارث زن و مرد به شدت انتقاد کردند.

کتاب «حکم فقهی مفقود شدن شوهر؛ شرحی بر یک مسأله تحریر الوسیله» به قلم حجت‌الاسلام ربانی بیرجندی استاد توانمند حوزه علمیه مشهد چاپ و روانه بازار نشر شد.