قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / آخرین اخبار / ظرفیت عظیم فقه رضوی، مهمترین مانیفست تشیع در ارتقای وحدت اسلامی
ظرفیت عظیم فقه رضوی، مهمترین مانیفست تشیع در ارتقای وحدت اسلامی

نوشتاری از حجت‌الاسلام دکتر محمدحسین مختاری؛

ظرفیت عظیم فقه رضوی، مهمترین مانیفست تشیع در ارتقای وحدت اسلامی

مولفه‌های هویت بخش در سیره رضوی برآمده از عقلانیت و وحدت، فقه مقارن را در ابعاد کلان تمدن اسلامی رقم می‌زند، در این میان غفلت اندیشمندان و نخبگان فقهی جوامع اسلامی و سیاست گذاران فرهنگی کشور از ظرفیت عظیم فقه رضوی به عنوان مهمترین مانیفست تشیع در ارتقای وحدت اسلامی و بازتولید اسلام شیعی در جهان اسلام و دیگر جوامع بشری، تأمل برانگیز است.

به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مختاری، رییس دانشگاه مذاهب اسلامی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم به مناسبت ولادت امام رضا(ع) یادداشتی منتشر نموده که متن آن به این شرح است:

میلاد پر خیر و برکت امام رضا علیه السلام، فرصتی بی بدیل برای بهره گیری از معارف ناب عالم آل محمدصلی الله علیه و آله وسلم فراهم می‌سازد؛ معارفی که از مناظره‌ها و آموزه‌های حِکمی و عقلی آن امام همام نشأت می‌گیرد و به نوبه خود چارچوب تئوریک ارتباطات میان فرهنگی و اتحاد روز افزون امت اسلامی را رقم می‌زند.

لذا ضرورت واکاوی ابعاد و زوایای عقلانیت رضوی در راستای تعمیق ارتباطات میان فرنگی در جهان معاصر انکار ناپذیر است؛ چرا که جریانات تروریستی تکفیری، چهره اسلام را در جوامع بشری دگرگون کرده و اسلام هراسی را به جای صلح محوری در اسلام نشانده و اینچنین ساحت دین مبین اسلام را در جهان خدشه دار کرده و اصل ارتباطات میان فرهنگی را با اما و اگر‌های متعدد همراه ساخته است.

از سوی دیگر تداوم شیوع ویروس کرونا در جهان و فروپاشی معرفتی غرب در جهان پساکرونا، به ویژه پس از افول آمریکا و رسوایی سران کاخ سفید در نژاد پرستی، آینده تمدنی و معرفتی جهان را در عصر حاضر بر مدار ارتباطات میان فرهنگی و بهره گیری از فرهنگ‌های بومی و معرفتی،  فارغ از نژاد و قومیت قرار خواهد داد؛ از این رهگذر آموزه‌های رضوی و نیز ظرفیت‌های عظیم فرهنگی در مشهد مقدس به نوبه خود حوزه ارتباطی و بیانی تشیع را در قالب تمدن نوین اسلامی به جهان تشنه صلح و معنویت در دوران پسا کرونا  ارائه خواهد داد.

اهمیت این مسأله از آن جهت است که مرزهای جغرافیایی نژاد پرستی و ملی گرایی در جهان معاصر به شدت رنگ باخته است و این میراث شوم استعمار در عصر بیداری انسانی و ارتقای شعور عمومی و تقویت ارتباطات انسانی منبعث از تعامل روز افزون مردم در شبکه‌های اجتماعی، به زباله دان تاریخ پیوسته است و اصل بنیادین «شهر- مردم»، جایگزین نظریه «دولت- ملت» شده است.

در این میان چه شهری بهتر از شهر زیارتی و معنوی مشهد که همگرایی میان عالم غیب و عالم شهود را در قالب اصل متعالی زیارت و ذکر و یادخدا و زیبایی شناسی معماری اصیل اسلامی، برای مخاطب عینیت می‌بخشد.

مولفه‌های هویت بخش در سیره رضوی برآمده از عقلانیت و وحدت است

از سوی دیگر مولفه‌های هویت بخش در سیره رضوی برآمده از عقلانیت و وحدت، فقه مقارن را در ابعاد کلان تمدن اسلامی رقم می‌زند، در این میان غفلت اندیشمندان و نخبگان فقهی جوامع اسلامی و سیاست گذاران فرهنگی کشور از ظرفیت عظیم فقه رضوی به عنوان مهمترین مانیفست تشیع در ارتقای وحدت اسلامی و بازتولید اسلام شیعی در جهان اسلام و دیگر جوامع بشری، تأمل برانگیز است.

گفتنی است، «صلح محوری» مهمترین اصل ارتباطات میان فرهنگی در تعالیم امام رضا علیه السلام را در بر می‌گیرد، و از آن جا که صلح محوری مولّفه‌ای فطری است در نتیجه مورد اهتمام آحاد جوامع انسانی قرار می‌گیرد، در نتیجه حکمت و عقلانیت رضوی در امتداد صلح جهانی قرار خواهد گرفت و اینچنین فرآیند صلح جهانی حضرت حجت(عج) تسهیل خواهد شد؛ در نتیجه نظریه موهوم پایان تاریخ فوکویاما و جنگ تمدن‌های‌هانتینگتون به قهقرا خواهد رفت.

بی شک تحقق این مهم در گام نخست در گرو بازتولید فکری و معرفتی احادیث  ائمه معصومین به ویژه احادیث حضرت رضا(ع) به عنوان منبع راهبردی حقوق مدنی و حقوق بین الملل و طرح ریزی تمدن نوین اسلامی برای تحقق صلح جهانی امکان پذیر است.

با این اوصاف لزوم استفاده از نرم افزارهای دانشی در راستای تولیدات بینشی و عقلانیت محور در راستای تئوری پردازی‌های کلان در جهان معاصر ضروری است؛ از این رو مواجهه خام گرایانه با معارف رضوی در قالب موسوعه نویسی و دائره المعارف نویسی دردی از درد بازتولید فکری و معرفتی شیعه دوا نخواهد کرد؛ بلکه رسالت نهاد حوزه و دانشگاه در زمینه بازتولید معارف رضوی باید بر محور معرفت شناسی منحصر گردد، چرا که اصل ارتباطات در سیره امام رضا علیه السلام به شدت از مبانی فکری و عملی برخوردار است، اگر چه کم کاری نظام پژوهشی کشور در زمینه معرفت و شناخت بسیار تأمل برانگیز است.

در خاتمه باید گفت لزوم بازگشت به عقلانیت بر مدار فقاهت و حکمت به جای عرفان و صوفیسم، در راستای اصلاح آفات و  آسیب‌های حکومت اسلامی اجتناب ناپذیر است؛ چرا که حکمت فقه اکبر است و مبنای عملی آن سیره اهل بیت(ع) به ویژه آموزه‌های عقلانی امام رضا(ع) در بُعد حکومتی است؛ در غیر این صورت عرفان جای حکمت و فقاهت خواهد نشست و در نتیجه عقلانیت دینی در جامعه بازیچه مروجان اسلام غیر عقلانی قرار خواهد گرفت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Real Time Web Analytics