قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / آخرین اخبار / دیدگاه (گفت‌وگو/یاداشت)

دیدگاه (گفت‌وگو/یاداشت)

دیدگاه (گفت‌وگو/یاداشت) با موضوعات فقهی و دانش های وابسته

علامه عسکری؛ تاریخ‌نگاری اجتهادی و تقریب علمی/ راوی حوزه

علامه عسکری؛ تاریخ‌نگاری اجتهادی و تقریب علمی/ راوی حوزه

شبکه اجتهاد: مرحوم سید مرتضی عسکری از جمله محققانی بود که آثار گره‌گشایی از خود برجای گذاشت. هم به تحقیقات علمی پرداخت و هم خدمات اجتماعی انجام داد. او در سال ۱۲۹۳ شمسی در شهر سامرا در خانواده‌ای ایرانی دیده به جهان گشوده بود و ۲۵ شهریور سال ۱۳۸۶ در ۹۳ سالگی در تهران درگذشت. علامه عسکری که در بغداد و سپس قم دانشکده اصول دین تأسیس کرده بود، تألیفات بسیاری نیز از خود بر جای گذاشت. او در آثار خود کوشید تا برخی از حقایق تاریخی اسلام را بازگو کند و برخی تحریفات پیش‌آمده را نیز مورد بررسی و …

توضیحات بیشتر »

کاهش ورودی‌های حوزه علمیه، انفعال در مقابل پروژه سکولاریسم است/ مسأله اصلی حوزه‌ها، انگیزه است نه استعداد

کاهش ورودی‌های حوزه علمیه، انفعال در مقابل پروژه سکولاریسم است/ مسأله اصلی حوزه‌ها، انگیزه است نه استعداد

شیوه پذیرش به‌عنوان جزئی از نظام آموزشی باید اصلاح شود. اصلاح روش‌های جذب امری ضروری حتمی است اما راهش کم کردن ورودی نیست. این پاک کردن صورت مسئله است. باید راهبردهایی برای جذب و پذیرش تدوین شود. یکی از مهم‌ترین آن‌ها آگاهی بخشی نسبت به هویت و مأموریت حوزه‌های علمیه و ارتباط آن با نظام آموزشی است. مسئله حوزه‌های علمیه ما مسئله استعداد نیست، بلکه مسئله انگیزه است. اختصاصی شبکه اجتهاد: : با وقوع انقلاب اسلامی و نیاز مبرم نظام به روحانیون در سطوح مختلف مدیریتی، خدماتی، فرهنگی و اداری، در کنار علاقه روز افزون جوانان به حضور و تحصیل …

توضیحات بیشتر »

آثار اجتماعی فعلِ مُکلَّف؛ تحلیلی از منظر فقه الاجتماع/ سیدحسین حسینی

آثار اجتماعی فعلِ مُکلَّف؛ تحلیلی از منظر فقه الاجتماع/ سیدحسین حسینی

شبکه اجتهاد: یک حادثه عجیب؛ در اخبار می‌خوانیم که فردی به نام N با سوابق شناخته شده سیاسی و اجتماعیِ فراوان در اندازۀ وزیر علوم و آموزش و پرورش و شهرداری پایتخت و غیره، زن جوانی به نام M را که گفته شد همسر دوم وی بوده در وانِ حمام خانه خود و در یکی از برجهای سعادت آباد تهران با ضَرب چند گلوله به قتل می‌رساند. پس از مدت کوتاهی متواری شدن، خود را معرفی کرده و در عصر همان روز واقعه، دستگیر و به قتل M اعتراف می‌کند. مراحل تشکیل پرونده و برگزاری جلسات دادگاه به سرعت انجام …

توضیحات بیشتر »

التزام به فروعات، موجب تأمین مالی حوزه است/ حوزه به سراغ عالم پروری رفته است نه روحانی پروری/ مسؤول گزینش اداره آب و فاضلاب، باید شهریه بگیرد؟!

التزام به فروعات، موجب تأمین مالی حوزه است/ حوزه به سراغ عالم پروری رفته است نه روحانی پروری/ مسؤول گزینش اداره آب و فاضلاب، باید شهریه بگیرد؟!

هر چه طلاب خوب بیشتر باشند، باورهای دینی مردم بالاتر می‌رود. هر چه باورهای دینی مردم بیشتر شود، التزام به فروع نیز بیشتر خواهد شد و هر چه التزام به فروع بیشتر شود، وجوهات نیز بیشتر خواهد شد. باز مشکل به کیفیت برمی‌گردد. ما تعداد زیادی از طلاب را پذیرش کرده‌ایم درحالی‌که خروجی بسیار اندکی دارد. متأسفانه طلاب در تقویت باورهای دینی مردم بسیار ضعیف عمل کرده‌اند. حوزه فقط به سمت عالم پروری پیش رفته است نه روحانی پروری. همان‌طور که تحصیل باید تقویت شود، تهذیب و اخلاق نیز باید تقویت شود. الآن بحث اخلاق در حوزه کیمیا شده است. …

توضیحات بیشتر »

کاهش ورودی‌های حوزه، به جهت تبلیغات مسموم است/ مراجع، سیاستگذار حوزه هستند نه تأمین کننده شهریه!/ شهریه مادام العمر، صحیح نیست

کاهش ورودی‌های حوزه، به جهت تبلیغات مسموم است/ مراجع، سیاستگذار حوزه هستند نه تأمین کننده شهریه!/ شهریه مادام العمر، صحیح نیست

ورودی‌های حوزه متناسب با نیازهای جامعه نیست؛ یعنی در سطح کشور، چند هزار مسجد داریم. این مساجد نیاز به امام جماعت دارند و بسیاری از این مساجد، خالی از روحانی است؛ بنابراین با کثرت ورودی حوزه، متناسب با نیازها موافقم. اختصاصی شبکه اجتهاد: علیرغم افزایش ورودی‌های حوزه‌های علمیه پس از انقلاب اسلامی، اما در سال‌های اخیر، تعداد ورودی‌های حوزه روبه کاهش رفته است. این امر می‌تواند عوامل متعددی داشته باشد. در این خصوص با حجت‌الاسلام‌ علی‌اکبر فرجام، مدیر اجرایی (رئیس) سابق حوزه علمیه خراسان بزرگ که بیش از بیست سال، سکان‌دار حوزه علمیه خراسان بود، گفتگو کردیم. رئیس دفتر اهل …

توضیحات بیشتر »

سینمای اسلامی یک آرزوی دست‌نیافتنی نیست/ کارگردانان صحنه های عاشقانه را بدون حضور بازیگر مقابل بگیرند/ اقسام پیامهای حرام در رسانه

سینمای اسلامی یک آرزوی دست‌نیافتنی نیست/ کارگردانان صحنه های عاشقانه را بدون حضور بازیگر مقابل بگیرند/ اقسام پیامهای حرام در رسانه

ما در فقه هیچ بُعدی نداریم. فقه ما فقه پویا است. فقه اهل‌بیت در همه مسائل مبتلابه افراد جامعه، تسهیلاتی قائل است. دین اسلام دین سمحه و سهله است لذا اگر تولیدکنندگان فیلم سینمایی به مسائل فقهی توجه کنند، خیلی بُعدی بین مسائل سینمایی و فقه وجود ندارد. برخی از تهیه‌کنندگان فیلم سینمایی با مسائل فقهی آشنا نیستند و یا اصلاً انگیزه‌ای برای سؤال در مسائل فقهی ندارند و احساس می‌کنند که فقه از سینما و تولید فیلم خیلی دور است. لذا احساس بُعد می‌شود. درحالی‌که هیچ بعدی نیست. کارکرد فیلم سینمایی، کارکرد بالایی است. اختصاصی شبکه اجتهاد: چگونگی تعامل …

توضیحات بیشتر »

اینکه فقها فقط حکم به حرمت بدهند، مشکل سینما را حل نمی‌کند!/ نمی‌توان همه ظرفیت هنرهای نمایشی را در انیمیشن گذاشت/ ساخت فیلم‌های خانوادگی و اجتماعی، ضرورت جامعه است

اینکه فقها فقط حکم به حرمت بدهند، مشکل سینما را حل نمی‌کند!/ نمی‌توان همه ظرفیت هنرهای نمایشی را در انیمیشن گذاشت/ ساخت فیلم‌های خانوادگی و اجتماعی، ضرورت جامعه است

جوایزی که داده می‌شود اگر به خاطر تکنیک هنری و مضامین عالیه باشد، خوب است؛ یعنی اگر از این بعد باشد خوب است؛ اما اگر از این بُعد باشد که برنامه‌سازان ما را تشویق کنند که فیلم‌هایی که محتوای سیاه نمایی نسبت به انقلاب و دین و آیین و مذهب مردم باشد، بسازند مسلماً این جایز نیست و خلاف شرع است و عوامل برنامه‌ساز ما باید مراقب باشند که در چه وادی قدم می‌گذارند؛ اما اگر در داخل یا در خارج به خاطر بُعد هنری یا مضامین الیه انسانی یا اسلامی، تشویق شوند، خوب است و باید تولیدکنندگان فیلم‌های سینمایی …

توضیحات بیشتر »

قربانی‌های آیینی و ضرورت بازنگری در فقه آیینی/ محمدعلی میرزایی

از حجاب واجب تا حجاب معروف؛ چرا امربه‌معروف در حوزه حجاب کم‌اثر است؟/ محمدعلی میرزایی

اختصاصی اجتهاد: شعائر وبزرگداشت‌ها با رسالت‌ها وحقیقت‌ها نسبت معنا داری دارند. آن‌ها در راستای تحقق غایت‌های بیانی و تبلیغی، تکریم نمادها و نمونه ها و الگوها، ایجاد حماسه و هیجان مثبت و پیشران، تمرین نمادین برخی از سیرها و سلوک‌ها وامثال آن‌ها تعریف شده‌اند. در نتیجه در اهمیت آن‌ها تردیدی نیست. شعائر حج، شعائر حسینی و آیین‌های شبیه آن‌ها در تعمیق و تحکیم ایمان و هدایت کنش‌های مؤمنانه اثر شگرفی دارند. اما این شعائر به دلایلی چند با ریشه‌های درونی و بیرونی، اختیاری و غیراختیاری، خیرخواهانه و دشمنانه، آگاهانه و غیرآگاهانه در معرض تحریف و تشویه قرار دارند. ابعاد قداستی …

توضیحات بیشتر »

یک کسی عاشورا را از دست ما نجات دهد!/رسول جعفریان

یک کسی عاشورا را از دست ما نجات دهد!/رسول جعفریان

شبکه اجتهاد: این روزها، به‌وفور شاهد تحلیل‌های اجتماعی سیاسی متفاوت از عاشورا هستیم و می‌‌دانیم، سال‌هاست، هر کسی با استناد به جمله‌ای از امام حسین (ع) یا رفتاری از آن حضرت، یک تفسیر سیاسی خاصی ارائه می‌‌کند. این در حالی است که غالب این عبارات یا گزارش‌ها، هنوز از نظر تاریخی، نقادی نشده است؛ اما صرف نظر از آن، هیچ‌گاه رویه فقها این نبوده است که این چنین به گزارش‌های تاریخی برای استفاده در گزاره‌های حقوقی استناد کنند و از آن نتایج فقهی بگیرند. این کارها، از زمانی هم که باب شده، اغلب کار منبری‌ها بوده و الا زیر تیغ …

توضیحات بیشتر »

نقش ساختار علوم انسانی در تبویب فقه/ مهدی عصمتی

نقش ساختار علوم انسانی در تبویب فقه/ مهدی عصمتی

اختصاصی شبکه اجتهاد: علوم انسانی علومی هستند که به تحلیل و بررسی  فعالیتهای  مختلف  بشری در روابط (اعم از جمعی، تاریخی، تمدنی و… همچنین آثار و مناسبت‌ها می‌پردازد. لذا بایستی پاسخگوی نیازهای اساسی انسان در زمینه رفتارها باشد و از این جهت با علم فقه ارتباط نزدیک و معناداری دارد. براین اساس شبکه مسائل علوم انسانی، مجموعه مشکلات و نیازهایی هستند که انسان در زندگی خود در حیطه‌های فوق با آنها مواجه بوده است و برای دست یابی به پاسخ آنها تلاش کرده است. بنابراین دست یابی به این شبکه مسائل، حجم عظیمی از نیازهای تمدنی را به تصویر می‌کشد …

توضیحات بیشتر »

فرهنگ خردجمعی، حلقه گمشده بانکداری اسلامی/ مهدی سلحشور

فرهنگ خردجمعی، حلقه گمشده بانکداری اسلامی/ مهدی سلحشور

اختصاصی شبکه اجتهاد: چند سالی است دهم شهریور سالروز تصویب قانون عملیات بانكی بدون ربا و آغاز هفته بانكداری اسلامی است. در جهان امروزی اساس بانكداری بیشتر بر پایه ربا نهاده شده است و یكی از منابع سرشار درآمد حكومت‏ها و بخش خصوصی بشمار می‌آید، اما در ایران (به برکت پیروزی انقلاب) سال‌هاست تلاش شده و می‌شود تا نظام بانکی کاملاً به نظام بانکداری اسلامی تبدیل شود. لذا پس از فراز و نشیب‌های فراوان و قوانین مصوّب و مدوّن قبل؛ با عنایت به فقه پربار و پویای اسلام، قوانین بانكداری اسلامی توسط متخصصان آگاه به مسائل شرعی تقدیم مجلس شد …

توضیحات بیشتر »

مشکل اساسی بانکداری اسلامی، صوری بودنِ عقود است/ باید امکان ایجاد بانکهای مختلف بر اساس نظرات مراجع فراهم شود/ بانکداری اسلامی در اروپا هم وجود دارد

مشکل اساسی بانکداری اسلامی، صوری بودنِ عقود است/ باید امکان ایجاد بانکهای مختلف بر اساس نظرات مراجع فراهم شود/ بانکداری اسلامی در اروپا هم وجود دارد

ما باید دو عنصر را کاملاً رعایت کنیم. یکی عنصر صوری بودن را حذف کنیم. صوری بودن یعنی در ضمن عقدهای اسلامی، روال غیر اسلامی را دنبال کنیم. آنچه الآن به‌عنوان یک پدیده مشکل‌زا در بانکداری اسلامی انجام می‌شود، عقود صوری است؛ یعنی افرادی که نیاز به سرمایه‌دارند بر اساس عرضه‌های واقعی این کار انجام نمی‌شود. مثلاً به‌عنوان مرابحه عمل می‌کنند ولی شرایط مرابحه را رعایت نمی‌کنند و بر اساس مضاربه و چیزهای دیگر عمل می‌کنند اما شرایط مضاربه را رعایت نمی‌کنند. باید محتوای عمل با محتوای عقد، تطبیق داشته باشد که متأسفانه این یکی از مشکلات اساسی بانکداری روزگار …

توضیحات بیشتر »

چرا با طب سنتی ـ اسلامی و مقولات ترکیبی «علم و دین» مخالفم؟/ رسول جعفریان

چرا با طب سنتی ـ اسلامی و مقولات ترکیبی «علم و دین» مخالفم؟/ رسول جعفریان

شبکه اجتهاد: آنچه بنده را به نتایجی برای مخالف با طب سنتی رسانده است، اساسا خود این بحث نبوده است. بلکه در درجه نخست، حساسیت من، روی بحث رابطه علم و دین در تمدن اسلامی بود. بحث مهمی که به نظرم، می‌بایست درباره آن، تحقیقات تازه‌ای مبتنی بر میراث مخطوط و بازخوانی متون گذشته داشته باشیم. کاری که روشنفکران عرب به شدت دنبال آن هستند. درگذشته بخشی از این ماجرا، به دانش نجوم و بخشی هم به طب و سپس به شبه علم‌هایی مانند طلسمات، کیمیا و جز آن هم مربوط بود. سوال این بود: چه مقدار نظریات علمی جهانشناسانه …

توضیحات بیشتر »

در زمان بمباران قم هم کتابخانه را ترک نکردند/ بعد از فوت معلوم شد در علوم غریبه هم تسلط داشتند

در زمان بمباران قم هم کتابخانه را ترک نکردند/ بعد از فوت معلوم شد در علوم غریبه هم تسلط داشتند

ایشان شخصیتی بودند که درعین‌حال که یکی از مراجع بزرگ بودند اما در متن مردم خیلی متواضع و افتاده و فروتن بودند و برای خودشان هیچ مقام و شخصیت اجتماعی فراتر از مردم قائل نبودند. درعین‌حال که خیلی مورداحترام جامعه و مردم بودند، با یک دید عظمتی به ایشان نگاه می‌کردند. من که سال‌ها در خدمت ایشان بودم، هر دفعه که خدمتشان می‌رسیدم از محضرشان هم استفاده علمی بردم و اهم استفاده اخلاقی می‌بردم. اختصاصی شبکه اجتهاد: هفتم شهریور، سالروز درگذشت مرجع تقلید درگذشته شیعیان، مرحوم آیت‌الله‌ سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی است. او اگرچه به خاطر تسلط بر تراجم و …

توضیحات بیشتر »

به خاطر خرید «ریاض» به زندان انگلیسی‌ها رفت!/ برای خرید نسخ خطی، در نجف، برنج‌کوبی می‌کرد!

به خاطر خرید «ریاض» به زندان انگلیسی‌ها رفت!/ برای خرید نسخ خطی، در نجف، برنج‌کوبی می‌کرد!

مرحوم آیت‌الله مرعشی یکی از مراجعی بود که برای کمک به مرحوم امام مردانه به میدان آمد. ما نباید ازاین‌جهت ایشان غافل باشیم. در جهت یاری و نصرت و همکاری با مرحوم امام، مراجع تقلید قم، نهایت پشتیبانی و همکاری را نمودند. اگر نبود یاری و همکاری‌ها و تائید مراجع تقلید قم، شاید امام به این صورت نمی‌توانست توفیق پیدا کند. مرحوم آیت‌الله مرعشی از همان اول سال ۴۲ مردانه به میدان آمد و پیام‌های بسیار کوبنده‌ای دادند و برای حمایت از جان امام به تهران مسافرت کردند و تا آزادی امام از پا ننشستند. اختصاصی شبکه اجتهاد: هفتم شهریورماه …

توضیحات بیشتر »

فقه خانواده؛ چیستی، ساختار و نظام مسائل

فقه خانواده؛ چیستی، ساختار و نظام مسائل

به نظر من مفری از تداخل فقه‌های مضاف نیست. مثلاً بسیاری از مباحث فقه فردی با فقه اجتماعی تداخل می‌کند. من وقتی فقه عفاف را بررسی می‌کردم مباحث شخصی و اجتماعی آت باهم تداخل می‌کند. مثلاً در فقه موجود یک باب به نام امربه‌معروف و نهی از منکر داریم که با بسیاری از ابواب تداخل می‌کند. این موضوع تداخل در فقه سنتی هم هست لکن فقها، به این شکل کار را پیش برده‌اند که هر جا نیاز بوده ورود کرده‌اند اختصاصی شبکه اجتهاد: چند سالی است که فقه خانواده، به عنوان بابی جدید در فقه مطرح شده است. این فقه …

توضیحات بیشتر »

مرزهای تسامح و سختگیری در برخورد با فساد و افساد/ محمدعلی میرزایی

فقیه در مقوله نخست دستورالعمل‌ها و احکامی دارد که به نجات فاسد از این بیماری بینجامد. کار و رسالت دیگری نداریم؛ اما در فقه افساد هدف اصلی نجات کسان و اندیشه‌ها و چیزهایی است که در معرض تهدید امر یا شخص مفسد قرار گرفته‌اند. این فرایند مواجهه با افساد و مفسد یک طیف از نرمش تا مجازات سخت را در درون فقه و منطق خود دارد.

اختصاصی شبکه اجتهاد: گرچه فساد و افساد و نیز فاسد و مفسد را معمولاً در کنار هم به کار می‌بریم و این امر غیرمستقیم دلالت بر تعامل همانندی با آن دو دارد اما در عرصه تربیتی و حقوقی و قانونی بین آن‌ها فاصله بسیار است. فساد حاکی از وضعیت تباه‌شده کارکرد و نقش‌ها و عملکردهای یک شخص، یک نهاد و حتی یک فرایند و هر چیز دیگر است صرف نظر از تأثیر آن بر محیط انسانی یا سازمانی و یا طبیعی. انسان فاسد شخصی است که از مسیر طبیعی کارآمدی و اهداف منطقی انسانی‌اش به دلیلی خارج شده است. فساد …

توضیحات بیشتر »

تقویت کتبی مثل کفایه، تقویت حکومت اسلامی است!

تقویت کتبی مثل کفایه، تقویت حکومت اسلامی است!

علمای سابق برای نوشتن یک کتاب و تهیه کاغذ، یک ماه روزه استیجاری می‌گرفتند تا با پول آن کتابی را تهیه کنند. زحمات زیادی کشیده شده است و این زحمات موردعنایت خدای متعال و امام زمان سلام‌الله‌علیه بوده است. این بزرگان سال‌ها زحمت می‌کشیدند و این کتب، چکیده و خروجی این فقها از حوزه نجف است و لذا باید این کتب را تقویت کرد. تائید و تقویت این کتاب‌ها، تقویت حوزه‌هاست و تقویت حوزه‌ها تقویت حکومت اسلامی است و تضعیف این کتب، تضعیف حوزه‌ها و تضعیف حوزه‌ها، تضعیف روحانیت و حکومت اسلامی است که در صدر آن ولی‌فقیه قرار دارد. …

توضیحات بیشتر »

نه فقیه زبان پزشک را می‌فهمد و نه پزشک زبان فقیه را

نه فقیه زبان پزشک را می‌فهمد و نه پزشک زبان فقیه را

در فقه پزشکی اگر بخواهیم فقیه را مستقیم به پزشک ارتباط بدهیم، زبان یکدیگر را نمی‌فهمند و نیاز به یک واسطه است که هم‌زبان پزشکی و هم‌زبان فقه را بفهمد و این دو را بر هم منطبق کند و این افراد هم معمولاً طلاب تحصیل‌کرده این توانایی را دارند و از آن‌ها می‌توان بهره گرفت. فعلاً فاصله زیاد است. مثلاً در یک مورد خودم ناظر بودم که پزشکی آمد و مرگ مغزی را توضیح داد و آن فضایی که در حوزه فقه مطرح بود، چیز دیگری بود و به آن پزشک گفتند آیا شما قائل به معجزه هستید یا نه؟ …

توضیحات بیشتر »

نظام «طب اسلامی» نداریم!

محمدعلی قاسمی

فقه پزشکی هر موضوعی که باید و نبایدی در مورد پزشکی باشد را شامل می‌شود؛ بنابراین اگر وجوب درمان یا وجوب پیشگیری یا فقه درمانی یا مرگ مغزی یا دیگر موارد را بحث می‌کنیم همه فقه پزشکی هستند. موضوعات بسیار متفاوت است. در کتابی که با عنوان دانشنامه فقه پزشکی تألیف کردیم، بیش از چهل موضوع را بررسی کردیم که مربوط به فقه پزشکی است. البته این چهل موضوع را به چهار گروه یا چهار موضوع اصلی تقسیم می‌کنیم که آن چهار موضوع اصلی، هرکدام موضوعات ریزتری دارد. چهار موضوع کلی عبارت است از: معاینه، فقه پیشگیری و بهداشت، فقه …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics