خانه / بایگانی برچسب: سیدمحمدباقر صدر

بایگانی برچسب: سیدمحمدباقر صدر

انتقاد به بخشی از مقاله در مورد «فقه نظام»، نافی اصل فقه نظام نیست/ نظامات فقهی در آثار و اندیشه امام خمینی و شهید صدر کاملاً مشهود است

انتقاد به بخشی از مقاله در مورد «فقه نظام»، نافی اصل فقه نظام نیست/ نظامات فقهی در آثار و اندیشه امام خمینی و شهید صدر کاملاً مشهود است

نشست هم‌اندیشی «ماهیت فقه نظام؛ نقد و بررسی شبهات مطرح درباره فقه نظام» از سلسه نشست‌های فلسفه «فقه پیشرفت» با سخنرانی حجت‌الاسلام امین‌رضا عابدی‌نژاد و با حضور و هم‌اندیشی اساتید و محققان فقه پیشرفت در سالن کنفرانس «انجمن‌های علمی حوزه» برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام عابدی نژاد از محققین حوزوی و مؤلف کتاب «ماهیت و الزامات فقه پیشرفت؛ فلسفه فقه نظام اجتماعی» با اشاره به مسائل و شبهات مطرح‌شده پیرامون فقه نظام گفت: طرح این مباحث در حوزه پدیده مبارکی است که در صورت رعایت قواعد علمی و اخلاقی نقد، می‌تواند به تحکیم اندیشه صحیح اسلامی کمک کند …

توضیحات بیشتر »

دعوای امام و شاه بر سر فقه نظامات بود نه فقه فردی/ از ادبیات شهید صدر استفاده می‌کنم اما در نگاه کلان، با امام (ره) هم نظرم/ نیازهای نظام برای برخی هنوز روشن نشده است

دعوای امام و شاه بر سر فقه نظامات بود نه فقه فردی/ از ادبیات شهید صدر استفاده می‌کنم اما در نگاه کلان، با امام (ره) هم نظرم/ نیازهای نظام برای برخی هنوز روشن نشده است

اقامه صلاه یک تکلیف اجتماعی است. جامعه مقیم صلاه با جامعه‌ای که نمازخوان دارد فرق می‌کند. بحث در این است که جامعه باید صالح باشد و این جامعه صالح با حاکمیت صالح ایجاد می‌شود و حاکمیت صالح با نظم صالح ایجاد می‌شود. اگر جامعه‌ای داشته باشم که در احکام فردی به تمام احکام الهی عمل می‌کند؛ ولی در رفتار جمعی از یک حاکمیت طاغوتی تبعیت کنند؛ مثل‌اینکه یک مسلمان در اروپا زندگی کند؛ درحالی‌که تمام تکالیف فردی را انجام می‌دهد؛ ولی در زیر سایه یک حکومت جائر زندگی می‌کند؛ در اینجا اگر این مسلمان نسبت به حضور در آن سرزمین، …

توضیحات بیشتر »

فقه نظام جدای از فقه موجود نیست/ اگر می‌ترسید پرده‌ی سیاست پای شما را بگیرد بگویید فقه اجتماعی

فقه نظام جدای از فقه موجود نیست/ اگر می‌ترسید پرده‌ی سیاست پای شما را بگیرد بگویید فقه اجتماعی

بعضی‌ها استیحاش دارند که بگویند فقه نظام، خب نگویید فقه نظام و بگویید فقه حکومتی؛ استیحاش دارید بگویید فقه حکومتی و‌ می‌ترسید پرده‌‌ی سیاست پای شما را بگیرد بگویید فقه اجتماعی. بعضی‌ها استیحاش از بعضی از واژه‌ها دارند. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله شیخ محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و رئیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در درس اخلاق خود در مرکز جامع علوم اسلامی ولی امر در خصوص «فقه نظام» به سخنرانی پرداخت که مشروح آن از منظرتان می‌گذرد. ۱- مفهوم‌شناسی فقه نظام بحث‌هایی در رابطه با فقه نظام مطرح شده و ابهاماتی که …

توضیحات بیشتر »

چهار مؤلفه اثرگذار در استنباط فقه نظام از نگاه شهید صدر/ محسن اراکی

چهار مؤلفه اثرگذار در استنباط فقه نظام از نگاه شهید صدر/ محسن اراکی

وقتی می‌گوییم فقه نظام، مرادمان فقه سیستمی که از حاکم و محکوم تشکیل می‌شود است. رفتارها در این فقه، رفتارهای به هم پیوسته‌ای است که این پیوستگی ناشی از حاکمیت حاکم است و زمانی که چنین شد، رفتار جمعی پیدا می‌کنیم و این رفتار جمعی، نیاز به فقه مربوط به رفتار جمعی دارد و این فقه رفتار جمعی، یک فقه به هم پیوسته‌ است. نگاه شهید صدر به فقه نظام و سیستم، نگاه رابطه سیستماتیک بین احکام است و استنباط فقه نظام، یعنی استنباط این سیستم از درون احکام و قواعد و اصول اعتقادی. شبکه اجتهاد: استاد شهید سید محمدباقر …

توضیحات بیشتر »

فقه نظامات، توهّم یا واقعیت؟

فقه نظامات، توهّم یا واقعیت؟

فقه نظامات نه تنها از نظر علمی ثابت نیست بلکه یک امر خیالی دست نیافتنی است و نه تنها خدمت به فقه نیست بلکه یک توقف‌گاهی برای فقه خواهد بود. معتقدیم امام از همین فقه و اصول موجود حکومت را استخراج کرد نه فقه نظامات. البته من دعوا سر لفظ ندارم. امّا آقایان برای فقه نظامات موضوع مستقل، مکلّف مستقل، روش استنباطی مستقل، ثواب و عقاب مستقل تصویر کرده‌اند، این در کجای دین و فقه ما وجود دارد؟؛ مدعای شهید صدر غیر از این فقه نظاماتی است که آقایان مطرح می‌کنند. شبکه اجتهاد: پس از سخنان آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی …

توضیحات بیشتر »

چگونه ممکن است ما قاتلان حسین (ع) باشیم؟

چگونه ممکن است ما قاتلان حسین (ع) باشیم؟

شبکه اجتهاد: امام حسین علیه‌السلام انسانی محدود به فلان سال نیست، بلکه ایشان تمامیتِ اسلام است. یعنی ایشان کل اهدافی است که به خاطرش از خودگذشت؛ چراکه این اهداف، روح ایشان است و اندیشه ایشان و دل ایشان و عواطف ایشان. اگر کوفیان در حالی که می‌گریسته‌اند حسین علیه‌السلام را کشته اند، پس این خطر بزرگ هست که ما هم به همان بدبختی دچار شویم. یعنی حسین علیه‌السلام را بکشیم در حالی که بر او گریه می‌کنیم. گریستن به این معنا نیست که ما از قاتلان حسین علیه‌السلام نیستیم؛ زیرا اگر گریه به تنهایی بِدین معنا باشد که کسی از …

توضیحات بیشتر »

علم اصول عصب حیاتی در عملیات استنباط است/ فقه به هر میزان رشد کند، اصول هم رشد می‌کند

رویکرد فقه حکومتی حل چالش‌ها و مسائل انسانِ درون حکومت است/ منظور از سیاست خارجی اسلام، صرفاً دیپلماسی نیست

ملک زاده با تأکید بر این که فقه امروز بسیار گسترده شده، گفت: طبیعتاً وقتی فقه توسعه پیدا‌‌‌‌ می‌کند عملیات استنباط نیز توسعه پیدا‌‌‌‌ می‌کند و باید برای کشف از عناصر جدید استفاده کنیم. دانش اصول ما به هر میزان قوی تر و توانمندتر باشد فقه ما نیز قوی تر و توانمندتر‌‌‌‌ می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین ملک زاده، استاد خارج‌ فقه‌ و اصول حوزه علمیه در دوره مدرسه تابستانه مفتاح ۲ که از سوی دبیرخانه مفتاح برگزار شد، دیدگاه شهید صدر درباره علم اصول را مورد کنکاش قرار داد. وی نخست بر اساس دیدگاه شهید صدر …

توضیحات بیشتر »

اگر نظام سیاسی اسلام نباشد نمی‌توان اهداف اقتصاد اسلامی را پیاده کرد/ چهار دلیل عمده که فقها در مقام اکتشاف گرفتار خطا می‌شوند

اگر نظام سیاسی اسلام نباشد نمی‌توان اهداف اقتصاد اسلامی را پیاده کرد/ چهار دلیل عمده که فقها در مقام اکتشاف گرفتار خطا می‌شوند

در نظریه «عملیات الاجتهاد و الذاتیه» شهید محمدباقر صدر، ذاتیه را تأثیرات شخصیت عالم تعبیر‌‌‌‌ می‌کند و‌‌‌‌ می‌گوید که در عملیات اکتشاف دو خطر متوجه فقیه است که شامل «تأثیر حضور شخصیت فقیه در استنباط» و «فریبندگی واقعیت تاریخی»‌‌‌‌ می‌شود به همین دلیل چهار موضوع رخ‌‌‌‌ می‌دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، ‌‌‌‌حجت‌الاسلام علی محمدی، مدرس حوزه و دانشگاه در دوره مدرسه تابستانه مفتاح ۲ که از سوی دبیرخانه مفتاح برگزار‌‌‌‌ می‌شود، براساس کتاب اقتصادنا شهید صدر موضوع «عملیات اکتشاف مذهب اقتصادی» را مورد بحث قرار داد و بیان داشت: شهید صدر‌‌‌‌ می‌گوید این موضوع شامل دو مرحله «جمع آوری احکام، …

توضیحات بیشتر »

فقه بازاری و فقه نبوی؛ دیدار سید صادق طباطبایی و ‌‌آیت‌الله خویی

فقه بازاری و فقه نبوی؛ دیدار سید صادق طباطبایی و ‌‌آیت‌الله خویی

شبکه اجتهاد: دکتر صادق طباطبایی به واسطه انتساب خانوادگی، همچنین نزدک بودن به بیت ‌‌آیت‌الله خمینی، دیدارهایی را با مراجع عظام تقلید انجام می‌داد. در بحبوحه انقلاب، وی به دیدار ‌‌آیت‌الله خویی در نجف رفته بود. سیدصادق طباطبایی در ایام انقلاب با آیت‌الله خویی دیداری داشته که درباره آن به شرح زیر گزارشی نوشته است: “در ایامی که رژیم بعثی عراق، طلاب علوم دینی ایرانی و افغانی را برای بار دوم تحت فشار قرار داده بود و آنها را به عنوان افراد بیگانه از عراق اخراج می‌کرد و هدفش محدود کردن حوزه نجف بود، من در نجف بودم. چند مسئله …

توضیحات بیشتر »

«آراء اصولی در استصحاب شبهات حکمیه» بررسی شد

«آراء اصولی در استصحاب شبهات حكمیه» بررسی شد

پایان نامه سطح ۳ حوزه علمیه خراسان با موضوع «بررسی تطبیقی آراء اصولی امام خمینی (ره)، آیت‌الله خویی(ره) و شهید صدر(ره) در استصحاب شبهات حکمیه » در سالن جلسات مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان، دفاع شد.  به گزارش شبکه اجتهاد، جلسه دفاع پایان نامه طاهره اکبری، طلبه سطح ۳ این حوزه با عنوان «بررسی تطبیقی آراء اصولی امام خمینی (ره)، آیت‌الله العظمی خویی(ره) و شهید صدر(ره) در استصحاب شبهات حکمیه»، ۱۸ مرداد در مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان برگزار شد و امتیاز خوب را کسب کرد. استاد داور در این جلسه بیان کرد: غنای یک پایان نامه در آن است …

توضیحات بیشتر »

«فقه سرپرستی» در نگاه استاد میرباقری

«فقه سرپرستی» در نگاه استاد میرباقری

شبکه اجتهاد: ششمین نشست «هم‌اندیشی فقه حکومتی» به همت دبیرخانه هم‌اندیشی فقه حکومتی و با همکاری جامعه المصطفی العالمیه، با ارائه نظریه حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدمهدی میرباقری عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم در مدرسه علمیه حجتیه، برگزار شد. در این نشست استاد میرباقری در ابتدا جلسه به مدت ۹۰ دقیقه مختصات نظریه خود را در قالب سه عنوان «ضرورت ورود فقه به عرصه فقه سرپرستی»، «بازخوانی برخی زوایای فقه سرپرستی در فضای فلسفه فقه» و در نهایت «بازخوانی برخی زوایای فقه سرپرستی در فضای فلسفه اصول» مطرح کرد. که با پرسش و پاسخ مقررین و …

توضیحات بیشتر »

چیزی به نام فقه فردی نداریم، تمام فقه اجتماعی است/ سوره والعصر شالوده نظام اجتماعی اسلام است

چیزی به نام فقه فردی نداریم، تمام فقه اجتماعی است/ سوره والعصر شالوده نظام اجتماعی اسلام است

باید تجدید نظر کرد که مکلف کیست؟ کسانی که قائل به اصالت فرد هستند تکلیف را فردی می‌‌‌‌دانند و کسانی که قائل به اصالت اجتماعی هستند تکلیف را به جامعه منحصر می‌‌‌‌کنند. ما قائلیم که فقه فردی نداریم. همه فقه اجتماعی است. ولی گاهی تکلیف بر عهده تمام جامعه است و گاهی فرد در جامعه مسئول است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سید منذر حکیم، استاد خارج حوزه علمیه قم در مدرسه تابستانه مفتاح ۲ که از سوی مؤسسه علوم اسلامی و مطالعات اجتماعی مفتاح برگزار شد، نظام‌های اسلام را از منظر فقهی مورد بحث قرار داد و تأکید …

توضیحات بیشتر »

برگزاری دروس خارج فقه نظام‌های اسلامی با محوریت آثار شهید صدر

برگزاری دروس خارج فقه نظام‌های اسلامی با محوریت آثار شهید صدر

سلسله دروس خارج «فقه نظام‌های اسلامی» با حضور اساتید و کارشناسان مطرح در موسسه علوم اسلامی و مطالعات اجتماعی مفتاح برگزار می‌شود. به گزارش شبکه اجتهاد، در این سلسله دروس اساتیدی نظیر حجج‌اسلام والمسلمین سید منذر حکیم، سید حسین میرمعزی، محمد حسین ملک‌زاده، محمدرضا زیبایی‌نژاد، ولی‌الله نقی‌پورفر و حسین بُستان به ارائه بحث می‌پردازند. ایده فقه ناظر به نظام‌های اسلامی (نظام اقتصادی اسلام، نظام تعلیم و تربیت در اسلام، نظام سیاست اسلامی و …) برای نخستین بار در آثار شهید محمد باقر صدر(ره) به صورت یک نظریه فقهیِ منقح و مدون عرضه شد. نکته قابل توجه این که هر چند …

توضیحات بیشتر »

چارچوب نظری حقوق بشر اسلامی مبتنی بر آثار و اندیشه شهید صدر (ره)

چارچوب نظری حقوق بشر اسلامی مبتنی بر آثار و اندیشه شهید صدر (ره)

دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه امام صادق (ع)، درباره چرایی پرداختن به نظریه حقوق بشر اسلامی از دیدگاه شهید صدر (ره) تأکید کرد: اندیشه‌های شهید صدر افزون بر عمق فقهی، کلامی و اصولی از ابعاد اجتماعی و نظام سازی برخوردار است و این فضایی را فراهم می‌کند که بتوان با استفاده از این اندیشه‌ها به‌صورت کاملاً روشمند و هدفمند نظریه‌پردازی را دنبال کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی ترویجی «چارچوب نظری حقوق بشر اسلامی مبتنی بر آثار و اندیشه شهید صدر (ره)» در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار گردید. در این جلسه علی ربیع زاده دانشجوی دکتری معارف اسلامی و …

توضیحات بیشتر »

افق‌گشایی«فقه النظریه شهید صدر» در عرصه تدبیر سیاسی/ ذبیح‌الله نعیمیان

فقه حکومتی می‌تواند روش‌شناسی اجتهاد را پوشش دهد

شبکه اجتهاد: شهید سید محمدباقر صدر از فقهای بزرگی بود که تأملات نظری او کاربرد و افق‌گشایی خاص خود را در عرصه تدبیر سیاسی دارد. یکی از افق‌گشایی‌های نظری را می‌توان با عنوان فقه النظریه بازشناخت. نوشتار حاضر ناظر به بررسی این درک این مقوله است. در این زمینه این پرسش کلیدی وجود دارد که فقه النظریه چیست؟ و چه کاربردی در عرصه تدبیر جامعه و تدبیر سیاسی دارد؟ الف. هدف فقه النظریه باید دانست که فقه النظریه به‌دنبال استنباط نگاه کلان از آموزه‌ها و نصوص دینی است. اگر در هر یک از مباحث جزئی معرفتی و ارزشی فقها، مفسران، …

توضیحات بیشتر »

نظریه سیاسی شهید سید محمدباقر صدر

نظریه سیاسی شهید سید محمدباقر صدر

این کتاب جزو نخستین پایان‌نامه‌های دانشگاهی درباره این شخصیت اثرگذار اسلامی و پایان نامه «طالب عزیز حمدانی» برای دریافت مدرک دکترای رشته فلسفه علوم سیاسی از دانشگاه یوتای ایالات متحده آمریکاست. به گزارش شبکه اجتهاد، انتشارات کتاب فردا کتاب «نظریه سیاسی شهید سید محمدباقر صدر» نوشته طالب حمدانی را با ترجمه اسماء خواجه زاده منتشر کرد. اهمیت تحقیق درباره اندیشه‌های شهید صدر متفکر شهید ‌آیت‌الله سید محمدباقر صدر با ذهن دقیق، منسجم، جامع و نبوغی که داشتند آثاری را تولید کرده‌اند که هم از لحاظ اسلامی بسیار اصیل هستند و ارتباط محکمی با منابع و مجموعه مفاهیم دینی دارند و …

توضیحات بیشتر »

آیا امامان تلاش می‌کردند تا حکومت را به دست گیرند؟/ پاسخ امام صادق(ع) به پیشنهاد مرد خراسانی

چهار مؤلفه اثرگذار در استنباط فقه نظام از نگاه شهید صدر/ محسن اراکی

شبکه اجتهاد: متن پیش‌روی گفتاری از آیت‌الله شهید محمدباقر صدر دربارۀ نقش مشترک امامان برای جلوگیری از کجروی است که در کتاب امامان اهل بیت منتشر شده است. شواهد ایجابی بودن نقش امامان علیهم‌السلام در رابطه ایشان با حاکمان روابط پیشوایان کجرو با امامان علیهم‌السلام بر پایه نگرانی شدید از فعالیت و نقش ایشان در زندگی اسلامی شکل می‌گرفت. آن‌چنان که این نگرانی گاه به درجۀ وحشت می‌رسید. از این‌رو، آنان پیوسته امامان علیهم‌السلام را در بند حفاظت شدید و مراقبت سخت باز می‌داشتند و می‌کوشیدند تا ایشان را از پایگاه‌های مردمیشان دور نگه دارند و سپس، برای زندگیشان دسیسه …

توضیحات بیشتر »

انقلاب فرهنگی با نظریه فقه الحکومه شهیدصدر

انقلاب فرهنگی با نظریه فقه الحکومه شهیدصدر

ذبیح‌الله نعیمیان معتقد است هنگامی ما می‌توانیم انقلاب فرهنگی را در سطح تمامیت یافته‌ای تعریف کنیم که توانسته باشیم این نیازهای نو شونده را به دین به صورت مناسبی عرضه کنیم. شبکه اجتهاد: فقه‌النظریه که ایده شهید صدر در کتاب «اقتصادنا» است، اگر در عرصه‌های مختلف پیاده شود در عرصه تعلیم و تربیت در عرصه اقتصاد در عرصه امور فرهنگی، اجتماعی خروجی این موارد قواعد و احکام بسیار عامی است که از احکام موجود در تک مساله‌ها بسنده نمی‌کند. موضوعات آن فراگیر است و حتی می‌توانیم بگوییم خروجی آن چه بسا از سطح قواعد فقهی نیز عام‌تر باشد. در مورد …

توضیحات بیشتر »

ابن ادریس حلی؛ منتقدی در دوران رکود اجتهاد شیعی

ابن ادریس حلی؛ منتقدی در دوران رکود اجتهاد شیعی

ابن ادریس با خوانش انتقادی آثار شیخ طوسی و نقد علمی آنها توانست بعد از صد سال بر هیمنه و سلطه علمی شیخ‌الطائفه در جهان تشیع خاتمه ببخشد. «حجیت خبر واحد» از جمله موضوعات اختلافی شیخ و ابن ادریس است. شبکه اجتهاد: تأثیر حضور محمدبن حسن طوسی، معروف به شیخ طوسی در قرن پنجم هجری که از آن دوران به عنوان نقطه اعتلای فقاهت شیعی یاد می شود و فراگیر شدن هیمنه و گستره علمی او در این عصر موجب شد فقیهانی که پس شیخ در فضای حوزه علمیه پروش می‌یافتند یارای مقابله با نظریات او را نداشته باشند و …

توضیحات بیشتر »

کشورهای سنّی مذهب از راه حل‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی شهید صدر بیشتر از شیعیان بهره برده‌اند

کشورهای سنّی مذهب از راه حل‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی شهید صدر بیشتر از شیعیان بهره برده‌اند/ شهید صدر نخستین نظام سازی اقتصادی در تاریخ اسلام

حجت‌الاسلام ملک‌زاده، استاد حوزه علمیه قم گفت: شهید صدر برای نخستین بار در تاریخ اسلام، نه فقط نظام‎سازیِ اقتصادی، بلکه اساساً «نظام‎سازی» کرده است؛ اما باید اعتراف نمود آن‌‌‌‌‌‌‌قدر که بعضی کشورهای سنّی مذهب از دیدگاه‌ها و راه حل‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی آیت‌الله‌‌‌‌‌‌‌ صدر بهره برده‌اند، متأسفانه شیعیان استفاده نکرده‌اند. شبکه اجتهاد: شهید سیّد محمّد باقر صدر بدون تردید یکی از نوابغ علمی و اندیشمندان کم‌نظیر در تاریخ شیعه و حتی تاریخ اسلام است و در زمینه‌‌‌‌‌های گوناگون علوم اسلامی، مدرسه و مکتب علمیِ عظیمی را بنیاد نهاد. یکی از مهم‌ترین، مشهورترین و اثرگذارترین آثار شهید صدر، کتاب «اقتصادُنا» بود. اقتصادنا یعنی …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative