دیدگاه و گزارش

اختصاصی شبکه اجتهاد: با توجه به معرفی حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای (مدظله) به عنوان مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی، بدخواهان انقلاب اسلامی و البته برخی افراد ناآگاه، شبهه موروثی شدنِ ولایت فقیه و رهبری در جمهوری اسلامی را مطرح کرده‌اند. در پاسخ به شبهه مذکور، پاسخ‌های هفت‌گانه زیر که مبتنی بر «مبانی فقهی کشفِ ولی‌فقیه»، «حقوق اساسی نظام‌های موروثی»، …

شبکه اجتهاد: آیت‌الله حاج سیدمجتبی خامنه‌ای، فرزند دوم رهبر و مرجع شهید، آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای، در سال ۱۳۴۸ در مشهد مقدس متولد شد. ایشان دروس مقدماتی حوزه علمیه را در مدرسه مبارکه آیت‌الله مجتهدی تهرانی آغاز کرد و در دوران دفاع مقدس، در جمع رزمندگان گردان حبیب از لشکر حضرت محمد رسول‌الله(ص) در جبهه‌های جهاد حضور یافت. پس از …

دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری در بیانیه‌ای از انتخاب حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی خبر داد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در اطلاعیه‌‌ی دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری که اکنون منتشر شده است آمده است: ملت شریف و آزاده ایران اسلامی سلام و درود خداوند بر شما باد. کلیک کنید: «آیت‌الله حاج سیدمجتبی خامنه‌ای» در یک نگاه مجلس …

اختصاصی شبکه اجتهاد: در ادبیات روابط بین‌الملل و مطالعات استراتژیک، یکی از پیچیده‌ترین حالت‌های درگیری، «جنگ نامتقارن» است؛ تقابلی که در آن، یک طرفِ میدان از برتری چشمگیر نظامی، رسانه‌ای و اقتصادی برخوردار است و تلاش می‌کند با تکیه بر این هیمنه، اراده‌ی رقیب را پیش از آغاز نبرد فیزیکی در هم بشکند. در روزهای تقابل جبهه مقاومت با ائتلاف …

شبکه اجتهاد: به حکم عقل حق اطاعت منحصر در خداست. یعنی اولا اطاعت از خدا لازم است و ثانیا در عرض خدا کسی لزوم اطاعت ندارد. لزوم اطاعت خدا با توجه به خالق بودن و منعم تام بودن خدا و وابستگی وجودی همه چیز و همه کس با تمام امکانات و داشته‌ها به خداوند متعال روشن می‌شود و همین توجه …

شبکه اجتهاد: اذن جهاد، توصیه به جهاد، ترغیب به جهاد و فتوای جهاد فرق دارند و هر کدام، دارای موازین و ادبیات فقهی خاصی هستند. در آیات متعددی از قرآن به اصل جهاد اشاره شده است: وَ جاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ… وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُمْ و… اما فتوای جهاد در عصر غیبت، به‌معنای دستور حاکم شرع …

عضو هیأت‌رئیسه مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختاری فرآیند تقنین در کشور، خواستار آن شد که هیچ طرح و لایحه‌ای بدون بررسی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس وارد دستور کار مجلس شورای اسلامی نشود و تصریح کرد: حوزه علمیه باید از ناظر بیرونی به کنشگر فعال و منبع مشروعیت‌بخش نظام قانون‌گذاری تبدیل شود. به گزارش شبکه اجتهاد، …

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا ابراهیمی در گفتگویی، چارچوب فقهی و حقوقی برخورد با اغتشاشات اخیر، از حق اعتراض مشروع تا مصادیق محاربه و افساد فی‌الارض، و نقش مباشر، شریک و مسبب در جرایم امنیت عمومی و اقتصادی را تبیین می‌کند. این مصاحبه خواندنی، نحوه رعایت دقت قضایی، مسئولیت کیفری و مدنی افراد و جایگاه فقه سیاسی در مواجهه با تهدیدات داخلی …

اختصاصی شبکه اجتهاد: در میانه گفتمان‌های غالب حقوقی-سیاسی عصر مدرن که یا در دام سکولاریسم رادیکال غربی گرفتار آمده‌اند یا در رویای احیای خلافت تاریخی دست و پا می‌زنند، انقلاب اسلامی ایران به مثابه پدیده‌ای پارادایم‌شکن ظهور کرد که نه تنها جغرافیای سیاسی که نقشه معرفتی جهان اسلام را دگرگون ساخت. این انقلاب، با خلق مفهومی نوین از «حقوق عمومی …

اگر ما برای حکمرانی دینی به ظواهر توجه کنیم، این اولین خطا برای تهی کردن جامعه از آموزه‌ها و مفاهیم دینی است؛ بنابراین به باور من، نخستین شأنیت اتصاف به امر دینی ارزش‌ها و فضیلت‌هایی بالاتر از ظواهر و مناسک است. سیاست ما اگر توانست عدالت را برقرار کند، این یک سیاست دینی و سیاست متصف به دین است. به …

شبکه اجتهاد: دولت مدرن» و «قانون» از مظاهر مدرنیته در عرصه اجتماع و سیاست است که جایگزین «حاکم» و «فرمان حاکم» در گذشته است. علیرغم آنکه برخی از فقیهان همچنان به «حاکمیت فرد و فرمان حاکم» در عرصه سیاست و کشورداری می‌اندیشند، اما برخی دیگر از فقیهان از ظرفیت‌های فقه برای عبور از «حاکمیت فردی» به «حاکمیت نهادی» استفاده کرده‌اند. …

شبکه اجتهاد: در آستانه جنگ ۱۲ روزه، نتانیاهو رهبر انقلاب اسلامی را در لیست ترور نهاد؛ اما ترامپ آن وقت حرفش این بود: «ما او را هدف قرار نمی‌دهیم، حداقل فعلاً»! (خرداد۱۴۰۴) تیرماه هم منّت نهاد که: «او را از مرگی (…) نجات دادم!» بعد از جنگ معلوم شد که نتوانسته اند نه نخواسته‌اند! افشا شد با مقامات سیاسی و …

حجت‌الاسلام والمسلمین وحدتی شبیری با تأکید بر اینکه فقه اسلامی و نظام حقوقی ظرفیت کامل برای تحلیل، پیگیری و پاسخگویی به اغتشاشات سازمان‌یافته را دارد، گفت: آنچه در حوادث اخیر رخ داد صرفاً اعتراض اجتماعی نبود، بلکه حرکتی برنامه‌ریزی‌شده با نقش‌آفرینی آمران خارجی است که از منظر فقهی و حقوقی، مسئولیت مدنی و کیفری آن قابل بررسی و پیگیری در …

امام راحل قائل شدند که نیازی به قتل و جرح در مجازات قتل نیست، همینکه «شهر سلاح» برای اخافه الناس کرد حاکم شرعی حق دارد حکم قتل او را بدهد، کما اینکه سایر مجازات‌های محارب هم برای او می‌تواند جاری شود و انتخاب نوع مجازات بنا به مصحلتی است که حاکم تشخیص می‌دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد علی‌اکبر سیفی …

شبکه اجتهاد: امام خمینى (ره) در روز چهارشنبه اول بهمن ماه ۱۳۴۸ (۱۲ ذیقعده ۱۳۸۹) بحث حکومت اسلامى را زیر عنوان «ولایت فقیه» در مسجد شیخ انصارى در نجف اشرف آغاز کرد. آن روز که این بحث مطرح شد، مبارزان ایرانى از نظر اهداف و آرمان چند دسته بودند: ۱. سلطنت‌‌طلبانى که مى‌‌خواستند «شاه سلطنت کند، نه حکومت» و اجراى …

اساتید در این نشست تأکید کردند که اعتراض مسالمت‌آمیز، حق بنیادین و نشانه بلوغ اجتماعی است. اما وقتی این اعتراض‌ها به تخریب اموال، خشونت و آدم‌کشی کشیده شود، دیگر در چارچوب حق نمی‌گنجد و به عنوان اغتشاش و بغی تلقی می‌شود. آنان همچنین بر ضرورت طراحی الگویی مشخص برای اعتراض در جامعه اسلامی تأکید کردند، الگویی که بتواند نیت‌های خیرخواهانه …

شبکه اجتهاد: نظام جمهوری اسلامی ایران از بدو تاسیس آن تا کنون همواره در معرض تهاجمات بیرونی، جنگ‌های تجزیه طلبانه، آشوب و اغتشاش بوده است تا امکان ارایه الگویی موفق از حکمرانی دینی از آن سلب شود. این اغتشاشات هر چند در بدو امر،‌ گاه بر خواسته‌های معقول و اعتراضات به حق استوار بوده لیکن به سرعت از سوی قدرت‌های …

نشست علمی «حوزه علمیه نجف و نظریه دولت»، به طرح یکی از جدی‌ترین چالش‌های فکری سال‌های اخیر درباره نسبت نجف با دولت مدرن پرداخت؛ جایی که دکتر عبدالوهاب فراتی با نقد رویکرد متن‌محور رایج در حوزه قم، بر ضرورت بازخوانی زمینه‌ای اندیشه سیاسی فقهای نجف تأکید کرد و نشان داد که فهم سنت نجف بدون توجه به شرایط تاریخی و …

رهبر معظم انقلاب، ماهیت فتنه اخیر را آمریکایی خواندند و در تبیین هدف اصلی آمریکایی‌ها در توطئه‌های گوناگون، گفتند: هدف و سیاست مستمر آمریکا – و نه فقط رئیس‌جمهور فعلی آن-، بلعیدن ایران و بازگردادن سلطه نظامی، سیاسی و اقتصادی خود بر کشور ماست؛ چرا که کشوری با این وسعت، جمعیت، امکانات و پیشرفت‌‌های علمی و فناوری آن هم در …

علمای بزرگ خراسان ضمن محکومیت جنایات مزدوران آمریکایی و رژیم صهیونیستی در تخریب اموال عمومی، هجمه به مساجد و مدارس علمیه و به شهادت رساندن حافظان نظم و امنیت و مردم بیگناه، همدلی خود را با مردم مومن در اعتراض به نابسامانی بازار اعلام کردند. به گزارش شبکه اجتهاد، حضرات آیات مصطفی اشرفی شاهرودی، سیدحسن مرتضوی، رجبعلی رضازاده و سیدجعفر …

یک عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد: الگوی حکمرانی رهبر معظم انقلاب مانع فروپاشی نظام شد و اگر در آن مقطع الگوی دیگری از حکمرانی انتخاب می‌شد قطعاً حاکمیت و کشور با خطر فروپاشی مواجه می‌شدند و در چنین شرایطی قدرت‌یابی و تقویت ایران اسلامی و حفظ استقلال نه یک آرمان انتزاعی بلکه یک ضرورت راهبردی …

شبکه اجتهاد: بررسی داده‌های میدانی، رسانه‌ای و الگوهای کنش در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد ناآرامی‌ها وارد فاز جدیدی شده‌اند که ماهیت آن با دوره‌های پیشین تفاوت معنادار دارد. این تغییر فاز نه به معنای تشدید فوری بحران، بلکه به معنای گذار از اعتراضات توده‌ای و هیجانی به الگوی فرسایشی، شبکه‌ای و نقطه‌ای است؛ الگویی که هدف آن بیش از «فتح …

مراسم رونمایی از کتاب «عیار قانون مدنی در سنجش مشهور فقها» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، پژوهشگران حقوق و فقه، طلاب و دانشجویان در دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد. این نشست علمی و فرهنگی،با هدف بررسی و بازخوانی عمیق ریشه‌های فقهی قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران و نقش آن در اداره نظم اجتماعی و حقوقی برگزار شد. به …

اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از مسائل امروز اندیشمندان علوم‌انسانی، نسبت بین مسئله‌ی دین و سیاست است. متفکران اسلامی سعی کرده‌اند که با واکاوی منابع اسلامی، نظریه‌ی خود را در این زمینه از نگاه اسلام، ذیل مسئله‌ی نبوت مطرح کنند که می‌توان رد پای آن را در علم کلام، تفسیر، فلسفه‌ی سیاست و فقه پیدا کرد. تعدد نظرات مطرح شده در …

بحث مصلحت دو طرف دارد که هر دو همدیگر را به‌شدت مورد حمله قرار می‌دهند. یک عده می‌گویند شما مصلحتی‌ها می‌خواهید اصلاً دین را از بین ببرید و در پی ازبین‌بردن همه مسلمات دین با عقل جزئی خودتان هستید. آن طرف دیگر هم متهم می‌کنند که شما ضدمصلحتی‌ها متحجر هستید و می‌خواهید مردم را در همه قالب‌های سنتی هزار و …

حلول فقه در نظام قانون‌گذاری، تعهد و رسالتی است بسیار سنگین که ما تجربه آن‌چنانی در این زمینه نداشته‌ایم. در این فرایند خطیر، تقریر فقه (تبیین و صورت‌بندی فقهی) از یک جهت مهم‌تر از فتواست؛ زیرا فتوا را مرجعی صادر می‌کند تا مقلدین عمل نمایند، اما قانون می‌خواهد مبنای اداره کل جامعه را ارائه دهد. این قانون‌گذاری چون باید مبنای …

آیا احراز «مصلحت اهم» توسط ولی‌امرمسلمین، شرط لازم برای ورود به منطقه‌ الفراغ است؟ اگر پاسخ مثبت باشد، این ضابطه اختصاصی به احکام غیرالزامی نخواهد داشت و در احکام الزامی نیز مصلحت اهم، حکم را کنار می‌زند؛ و اگر پاسخ منفی باشد، پذیرشِ تغییر حکم شرعی بدون مصلحت برتر، با مبانی عقلی و فقهی ناسازگار خواهد بود. به گزارش خبرنگار …

در تبیین وظایف بنیادین حاکمیت سیاسی، اصل نخستین بر عدم سکوت قانون‌گذار استوار است؛ چرا که شأن اصلی قدرت حاکمه، حل‌وفصل اختلافات و فصل خصومت در جامعه تلقی می‌شود. با این حال، شناسایی مواردی که در آن سکوت قانون‌گذار مجاز شمرده می‌شود، به یکی از مباحثات کلیدی در حقوق عمومی تبدیل شده است. چالش اساسی زمانی رخ می‌نماید که شمول …

بسیاری از ناهماهنگی‌های قانونی ریشه در رویکرد «فتوا محوری» به‌جای «منظومه‌نگری» دارد. برای نیل به نظام حقوقی کارآمد، بایستی از پوسته سخت احکام توقیفی عبور کرد و با بهره‌گیری از «روش گزینشی» و «تدابیر حکومتی»، قوانینی را تدوین نمود که علاوه بر حجیت شرعی، از قابلیت اقناع وجدانی و انسجام سیستمی برخوردار باشند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، هشتمین مدرسه پارلمانی …

نظام قانون‌گذاری کنونی با نوعی انفعال در نظارت شرعی مواجه است که درمان آن در گرو گذار از نگاه کنترلی شورای نگهبان به سمت طراحی نهاد فعال فقهی در بطن مجلس است. واکاوی سه دوره تحول در پیوند فقه و قانون نشان می‌دهد که تحقق کامل اصل چهارم قانون اساسی نیازمند ایجاد سازوکارهای رسمی برای «انطباق» پیشینی قوانین با موازین …