قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / آخرین اخبار (صفحه 5)

آخرین اخبار

دیپلماسی تسلیت برای نفوذ در میان شیعیان عراق!

دیپلماسی تسلیت برای نفوذ در میان شیعیان عراق!

شبکه اجتهاد: در پی درگذشت آیت‌الله سیدمحمدسعید حکیم، یکی از ۴ مرجع تقلید برجسته حوزه علمیه نجف اشرف، دولت سعودی از کانال سفارتخانه این کشور در بغداد و همچنین رابطه العالم الاسلامی، درگذشت این مرجع تقلید شیعیان عراق را تسلیت گفت. این رفتار متفاوت و خارج از پروتکل سعودی‌ها در برابر حوزه‌های علمی شیعی، ریشه در تغییر سیاست سعودی در برابر عراق در ماه‌های اخیر و گسترش معنادار روابط فیمابین دوکشور، پس از روی کار آمدن دولت مصطفی الکاظمی در عراق دارد. به عبارت دقیق‌تر این تسلیت مقامات سعودی بیش از یک تسلیت عادی و طبیعی است. زیرا عمده توجه …

توضیحات بیشتر »

روزگار نه‌چندان خوش شیخ الازهر در عصر تجدید دین

روزگار نه‌چندان خوش شیخ الازهر در عصر تجدید دین

شبکه اجتهاد: محمد عثمان الخُشت، رئیس دانشگاه قاهره، در چهارمین دوره اردوی رهبران آینده مصر، دوباره به بحث دینی داغ و دامنه‌دار این سال‌های مصر پرداخت؛ «تجدید الخطاب الدینی» (نوگرایی گفتمان دینی). رئیس جمهور، عبدالفتاح السیسی نیز ماه گذشته در جمع شرکت‌کنندگان «همایش بین‌المللی دارالافتاهای جهان»، محور سخنرانی خود را تصحیح خطاب دینی قرار داد. اما ماجرای این تجدید و تطویر و تصحیح خطاب دینی چیست؟ سیسی از همان مراسم تحلیف خود در ۲۰۱۴، کلیدواژه تجدید خطاب دینی را مطرح کرد و خواستار خوانشی تازه و معاصر از دین شد و از آن زمان این پروژه اصلاح دینی خود را …

توضیحات بیشتر »

«فقه اجتماعی» عهده‌دار ارائه سبک زندگی اسلامی است/ شش معنا از فقه اجتماعی

«فقه اجتماعی» عهده‌دار ارائه سبک زندگی اسلامی است/ شش معنا از فقه اجتماعی

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی ضمن اشاره به شش برداشت از «فقه اجتماعی» تصریح کرد: وقتی می‌گوییم فقه اجتماعی، یعنی فقهی که تلاش می‌کند جامعه‌ای اسلامی به عنوان الگویی از سبک زندگی تشکیل دهد و آن را حفظ کند. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی ترویجی «مناسبات فقه اجتماعی با فقه سیاسی و فقه حکومتی» با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی عبدخدایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و نقادی حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر ربانی، مدیر گروه فقه اجتماعی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، چهارشنبه ۱۷ شهریورماه برگزار شد. در ابتدای نشست عبدخدایی در سخنانی گفت: نخستین پرسشی که مطرح است این است …

توضیحات بیشتر »

روایت‌های دسته اول از مراودات علامه حکیمی با رهبر انقلاب

سال ۶۹ بود که رهبر انقلاب به من گفتند علاقه‌مندم آقای حکیمی را ملاقات کنم. برای فلان روز، ناهار ایشان را دعوت کنید. من به آقای حکیمی عرض کردم که فلان روز ناهار مهمان رهبر انقلاب هستید. آقای حکیمی گفت آقا من حالا در حضور ایشان بیایم چه بگویم و چه‌کار کنم؟ من اگر بیایم و هیچ ‌چیز نگویم، روز قیامت مسئولم. آن روز مقرر محقق شد و … به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام و‌المسلمین احمد مروی معاون سابق ارتباطات حوزوی دفتر رهبری، از کسانی است که سابقه‌ی آشنایی و دوستی طولانی با مرحوم علامه محمدرضا حکیمی داشته است؛ به …

توضیحات بیشتر »

هفت توصیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به حوزویان در آغاز سال تحصیلی جدید

هفت توصیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به حوزویان در آغاز سال تحصیلی جدید

مراجع معظم و بزرگان حوزه‌ها، الگوها و استوانه‌های حوزه‌های علمیه هستند که با حلم و علم به بیان توصیه‌ها و ارشادات می‌پردازند. التزام به توصیه‌ها و رهنمودهای آن بزرگواران و رعایت ادب و اطاعت، چراغ راه طلاب عزیز است. سعی کنید از این میراث‌های معنوی و ارزشمند حوزه‌ها استفاده کنید و از شهد تجربه و دانش آنان کام بگیرید. به گزارش شبکه اجتهاد، متن بیانیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به مناسبت آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۱- ۱۴۰۰ حوزه‌های علمیه به این شرح است: بسم‌الله الرحمن الرحیم حوزه‌های علمیه مجموعه‌های مبارکی هستند که مانند شجره طیّبه با ریشه‌هایی مستحکم در زمین …

توضیحات بیشتر »

«چالش‌‌های فقهی حجاب» در دو فصلنامه «مطالعات فقه معاصر»

«چالش‌‌های فقهی حجاب» در دو فصلنامه «مطالعات فقه معاصر»

شماره جدید دو فصلنامه مطالعات فقه معاصر با هدف نشان دادن ظرفیت گسترده دانش فقه و علوم مرتبط در عرصه‌های گوناگون و رویکرد حل مسائل مورد ابتلای جامعه، از سوی مؤسسه مفتاح کرامت منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، ششمین و هفتمین شماره دوفصلنامه تخصصی «مطالعات فقه معاصر» (پاییز و زمستان ۹۷ و بهار و تابستان ۹۸)، به صاحب امتیازی موسسه مفتاح کرامت و مدیر مسئولی و سردبیری حجت‌الاسلام سیدجواد ورعی، محقق و استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم منتشر شد. این شماره به طور ویژه «چالش‌‌های فقهی حجاب» را در ۲۶۰ صفحه مورد بررسی قرار داده است. بنابراین گزارش، …

توضیحات بیشتر »

نظام بانکی ایران، فاصله جدی با نظام بانکداری بدون ربا دارد/ نباید در بانکداری اسلامی شاهد نقصان مال مردم باشیم/ می‌گویند کاهش ارزش پول ضمان آور نیست! این اشتباه محض است

نظام بانکی ایران، فاصله جدی با نظام بانکداری بدون ربا دارد/ نباید در بانکداری اسلامی شاهد نقصان مال مردم باشیم/ می‌گویند کاهش ارزش پول ضمان آور نیست! این اشتباه محض است

اگر از فقها بپرسید می‌گویند بدهکار ضامن کاهش قیمت نیست. ولی یک اشتباهی رخ داده است. بعضی از فقهای بزرگوار ما پول را معادل سایر کالاها گرفته‌اند و گفته‌اند کاهش ارزش پول ضمان آور نیست و این اشتباه محض است. چون پول کالا نیست و ارزش مصرفی ندارد و یک تن برنج یک تن برنج است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست تخصصی «جایگاه بانکداری اسلامی در نظام بانکی ایران»، با ارائه استاد غلامرضا مصباحی مقدم عضو شورای فقهی بانک مرکزی و مدرس خارج فقه حوزه علمیه قم به‌صورت مجازی شد. نائب رئیس هیات مدیره انجمن مالی اسلامی ایران که به …

توضیحات بیشتر »

بانک اسلامی باید از تجمیع سرمایه به‌نفع سرمایه‌داران جلوگیری کند/ اقتصاد اسلامی، اقتصاد عادلانه و معنوی است/ توجه روسیه به بانکداری بدون ربا

بانک اسلامی باید از تجمیع سرمایه به‌نفع سرمایه‌داران جلوگیری کند/ اقتصاد اسلامی، اقتصاد عادلانه و معنوی است/ توجه روسیه به بانکداری بدون ربا

بانک می‌خواهد وظیفه اصلی خود یعنی تجمیع پول‌های پراکنده، تبدیل کردن این پول‌ها به سرمایه و بعد تخصیص این سرمایه به فعالیت‌های اقتصادی را انجام دهد. اولین کاری که باید در بانکداری اسلامی اتفاق بیفتد این است که یک بانک دولتی شکل بگیرد که بتواند تمام این وجوه را در اختیار بگیرد و اجازه نده دولت اقتصادی که ناشی از تجمیع وجوه است، مورد سوءاستفاده فعالان بخش خصوصی قرار گیرد که بعد آن‌ها بخواهند به زعم خودشان و در راستای نظام سرمایه‌داری از این پول‌ها استفاده کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، ششمین جلسه گفت‌وگو درباره آثار و اندیشه‌های شهید سیدمحمدباقر …

توضیحات بیشتر »

سنًت شکستن مُهر مرجع تقلید/‌‌ هادی انصاری

سنًت شکستن مُهر مرجع تقلید/‌‌ هادی انصاری

شبکه اجتهاد: سنًتی زیبا و تاریخی از مراجع عظام تقلید پیشین و به گونه‌ای قانون نانوشته‌ای وجودداشته و دارد که بلافاصله پس از رحلت هر مرجع تقلید، در حضور برخی بزرگان حوزه و شاهدان، مُهر ایشان شکسته‌ می‌شود. این اقدام علاوه بر عظمت مرجعیت شیعه، در حقیقت برای پیشگیری از هر گونه سوءاستفاده احتمالی بازماندگان و اعضای دفتر بوده و بدین ترتیب به مومنین، این اطمینان داده‌ می‌شود که دیگر زمینه‌ای برای سوءاستفاده از جایگاه مرجعِ درگذشته وجود ندارد. این موضوع تا جایی اهمیت داشته که در احوالات مرحوم آیت‌ﷲ‌ حجت نقل شده است که در روزهای پایانی عمر شریفشان …

توضیحات بیشتر »

طالبان به مذهب تشیع رسمیت دهد و حکومت همه‌شمول تشکیل گردد/ از اخذ عشر و زکات از اهل تشیع خودداری شود/ حمایت از حقوق زنان، مطابق احکام شریعت اسلامی صورت پذیرد

طالبان به مذهب تشیع رسمیت دهد و حکومت همه‌شمول تشکیل گردد/ از اخذ عشر و زکات از اهل تشیع خودداری شود/ حمایت از حقوق زنان، مطابق احکام شریعت اسلامی صورت پذیرد

اجلاس مشورتی تأکید می‌نماید مطالبه درج مذهب جعفری و قانون احوال شخصیه اهل تشیع در قانون اساسی و همچنین در تشکیل حکومت همه‌شمول و فراگیر حضور همه اقوام از موارد اصولی و غیرقابل انعطاف بوده و بنیاد اساسی برای ثبات و استحکام نظام اسلامی در کشور است. به گزارش شبکه اجتهاد، شورای علمای شیعه افغانستان در سومین اجلاس مشورتی خود دیدگاه‌ها و مواضعش را مرتبط به تحولات اخیر، اوضاع جاری کشور، تشکیل حکومت همه‌شمول و نظام اسلامیِ مورد توافق همه اقشار و جهت‌های موجود در کشور، طی یک قطعنامه چهارده بندی اعلام کرد که به شرح ذیل است: بسم الله الرحمن …

توضیحات بیشتر »

غیبت امام عصر(عج) و تکوّن دانش سیاسی شیعه

غیبت امام عصر(عج) و تکوّن دانش سیاسی شیعه

کتاب «غیبت امام عصر(عج) و تکوّن دانش سیاسی شیعه» اثر حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محسن مهاجرنیا (استاد حوزه علمیه قم و استادیار گروه سیاست پژوهشکده نظام‌های اسلامی) از سوی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، بررسی تأثیر غیبت امام عصر(عج) در چگونگی شکل‌گیری دانش سیاسی شیعه، در تاریخ طولانی عصر غیبت، نگارنده را بر آن داشته تا با گزینش ابتدا و انتهای این دوره تاریخی به صورت مقارنه‌ای و مقایسه‌ای به ارزیابی اندیشه سیاسی عالمان هر دو دوره بپردازد و تلقی آن‌ها را از مقوله غیبت و جانشینی از امام(ع) بررسی و تأثیر …

توضیحات بیشتر »

«بازشناسی و بازنمایی یکصدساله حوزه قم» موضوع شعار امسال حوزه

«بازشناسی و بازنمایی یکصدساله حوزه قم» موضوع شعار امسال حوزه

مدیر حوزه‌‌های علمیه گفت: فروردین ۱۴۰۱ یکصدمین سالگرد احیای حوزه قم خواهد بود و ما دبیرخانه‌ای تشکیل داده‌ایم و بازشناسی و بازنمایی یکصد ساله حوزه قم، شعار سال تحصیلی پیش رو خواهد بود. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد علیرضا اعرافی در آئین آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ حوزه‌‌های علمیه که در سالن اجتماعات مدرسه عالی دارالشفاء برگزار شد، با تبریک آغاز سال تحصیلی و با اشاره به وضعیت تدریس و امتحانات سال گذشته عنوان کرد: مراجع عظام، رهبری معظم، اساتید مکرم، شورای عالی، مراکز حوزوی و نهادهای اداری و تبلیغی حوزه و به ویژه اساتید و معلمان ما ارکانی بودند که …

توضیحات بیشتر »

فیلم/ مراسم شکستن مهر مرحوم آیت‌الله سید محمدسعید حکیم

شبکه اجتهاد: طبق سنت اصیل حوزوی، مهر مرجع فقید طی مراسمی در حضور فرزندان، اعضای دفتر، علما و شاهدان شکسته می‌شود و این به معنای عدم صدور فتوای جدید یا اخذ وجوهات به نام مرجع فقید است.

توضیحات بیشتر »

«غایه السؤول»، شرح کفایه الاصول در دو جلد منتشر شد

«غایة السؤول»، شرح کفایة الاصول در دو جلد منتشر شد

مجموعه دو جلدی «غایه السؤول (شرح کفایه الاصول)» نوشته احسان مهرکش در ۳۶ فصل و مجموعاً ۲۰۷۴ صفحه به همت مؤسسه بوستان کتاب به زیور طبع آراسته شد. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله جعفر سبحانی در مقدمه این اثر نوشته است: تأسیس پایه‌‌های علم اصول در میان شیعه به عصر امام محمدباقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) بر‌ می‌گردد. فقهای شیعه پس از ائمه اطهار(ع) بر اساس روشی که مورد تأیید ائمه(ع) بوده، برای به دست آوردن اصول استنباط تلاش مستمری انجام داده اند. از مهم‌ترین اثر اصولی که در فضای این جریان و روش تحریر گردید،‌ می‌توان از «کفایه الاصول» …

توضیحات بیشتر »

تحلیل و بررسی «نقش سؤال راوی در استنباطات فقهی»

تحلیل و بررسی «نقش سؤال راوی در استنباطات فقهی»

رساله سطح چهار حوزه علمیه خراسان با عنوان «بررسی و تحلیل نقش سؤال راوی در استنباطات فقهی» به همت مدیریت مدارج علمی معاونت آموزش این حوزه در محل مرکز مدیریت دفاع شد. به گزارش شبکه اجتهاد، جلسه دفاعیه رساله سطح چهار حجت‌الاسلام محمد زنده‌دل با عنوان «بررسی و تحلیل نقش سؤال راوی در استنباطات فقهی» با حضور حجج‌اسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی و مرتضی نوروزی در مقام اساتید داور، برگزار شد. تدوینگر این رساله با اشاره به اینکه سؤال راوی قوی‌ترین قرینه در تشخیص دلالت حدیث می‌باشد و از دیرباز جزو عناصر مؤثر در استنباط احکام شرعی بوده است، گفت: …

توضیحات بیشتر »

گره‌گشایی از مسألۀ «مشروعیّت» در دولتِ اسلامی/ مهدی جمشیدی

گره‌گشایی از مسألۀ «مشروعیّت» در دولتِ اسلامی/ مهدی جمشیدی

شبکه اجتهاد: باید اصطلاحِ “مشروعیّت” را در معنایی که در “فلسفۀ سیاست” رایج است، به‌کار برد که عبارت است از “حقّ حاکمیّت”. پس مراد، معنای لغوی مشروعیّت نیست؛ یعنی سخن در این نیست که “شروطِ دینی‌بودنِ حکومت” چیست. اگر “حقّ حاکمیّت/ مشروعیّت” را “مردم” به “حاکم” بدهند، یعنی حاکم به‌صورتِ “پیشینی”، حقّی نداشته و این حقّ، برخاسته از نظرِ مردم است. پس مردم، “منشأ حقّ حاکمیّت” هستند و حاکم، به “وکالت از مردم”، حقّ حاکمیّت دارد. اینجاست که اعطای حقّ حاکمیّت از سوی مردم به حاکم، تلازمِ قهری با “وکالت” دارد. امّا چنانچه بگوییم که مردم، منشأ “تحقّقِ حاکمیّت” هستند، …

توضیحات بیشتر »

حضور مراجع، علما و شخصیت‌ها در مراسم ختم آیت‌الله حکیم + عکس

حضور مراجع، علما و شخصیت‌ها در مراسم ختم آیت‌الله حکیم + عکس

مراسم ختم آیت‌الله سید محمدسعید طباطبایی حکیم با حضور مراجع تقلید، علما، روحانیون و شخصیت‌های سیاسی و پارلمانی در مسجد سهله کوفه برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در این مراسم، حضرات آیات بشیر نجفی و محمد اسحاق فیاض از مراجع نجف اشرف و حجج‌الاسلام والمسلمین سید محمدرضا و سید محمدباقر سیستانی فرزندان آیت‌الله سیستانی، حجت‌الاسلام والمسلمین سید احمد صافی، تولیت آستان مقدس عباسی، سردار اسماعیل قاآنی فرمانده سپاه قدس حضور داشتند. همچنین برهم صالح رئیس جمهور، مصطفی الکاظمی نخست وزیر، سید مقتدی صدر رئیس جریان صدر، هادی العامری، رئیس ائتلاف فتح، سید عمار حکیم رئیس ائتلاف نیروهای ملّی عراق، …

توضیحات بیشتر »

رشاد: فقه تهی از عدالت، فقه مرده است/ الهی: عدالت در تفقه، تأثیرات چندوجهی دارد/ سیدباقری: جامعه‌‌سازی در اندیشه علامه حکیمی برجسته است/ نبوی: جای خالی معیار و شاخص عدالت در منظومه فکری استاد حکیمی حس می‌شود

رشاد: فقه تهی از عدالت، فقه مرده است/ الهی: استاد حکیمی عدالت را زندگی کرد/ سیدباقری: جامعه‌‌سازی در اندیشه علامه حکیمی برجسته است/ نبوی: جای خالی معیار و شاخص عدالت در منظومه فکری استاد حکیمی حس می‌شود

تجربه علامه حکیمی در آنچه در آثار ایشان ملاحظه می‌‌شود فراتر از عدالتی است که در عینیت تفقه ملاحظه می‌‌کنیم. در عدالت معرفتی نگاه متوازن و متعادل ایشان به همه معارف ستودنی است. ایشان در الحیاه برای همه معارف سهم کاملی در نظر گرفته است. آن مقدار که جنبه‌های مغفول احکام را در الحیاه می‌یابیم. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست مجازی بزرگداشت علامه حکیمی با عنوان «اسلام‌شناس عدالت‌خواه» از سوی مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع) و خبرگزاری ایکنا برگزار شد. در این نشست استاد رشاد، رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با موضوع «فقاهت و عدالت»، استاد الهی خراسانی، …

توضیحات بیشتر »

چالش‌های کارآمدی نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران در تحقق عدالت سیاسی؛ راهبردها و راهکارها

چالش‌های کارآمدی نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران در تحقق عدالت سیاسی؛ راهبردها و راهکارها

کتاب «چالش‌های کارآمدی نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران در تحقق عدالت سیاسی؛ راهبردها و راهکارها» به همت انتشارات دانشگاه باقرالعلوم (ع) منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، چالش‌های نظام سیاسی جمهوری اسلامی در تحقق عدالت سیاسی به عنوان معیار مهم کارآمدی به جهت آنکه معطوف به بقاء و پایداری نظام است از اهمیت دو چندان برخوردار بوده است. از این رو پژوهش حاضر با نسبت‌سنجی دو وضع موجود و مطلوب در عرصه تحقق عدالت سیاسی به تبیین چالش‌های پیش روی آن پرداخته و با ارائه راهبردها و راهکارهایی کمک به رفع این چالش‌ها می‌کند. در مقدمه این کتاب آمده: جمهوری اسلامی …

توضیحات بیشتر »

ممنوعیت واردات واکسن از آمریکا و انگلیس حکم حاکم است/ حاکمیت می‌تواند برای ایجاد مصونیت جمعی، افراد را به واکسیناسیون اجبار کند

در فقه سلامت، اصل و قاعده احتیاط جاری است. در حوزه واردات واکسن نیز با توجه به سابقه‌ای آمریکا و انگلیس، اگر احتمال خطر داده شود و این احتمال نیز قابل قبول باشد، منع کردن این کالا نه تنها مورد پسند است، بلکه مردم نیز از این تصمیم استقبال می‌کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، بهمن ۹۸ بود که نخستین بیمار کرونایی در ایران شناسایی شد. از آن تاریخ تاکنون بیش از ۵۶۰ روز می‌گذرد و متأسفانه طی این مدت بیش از ۱۰۰ هزار نفر از هم‌وطنانمان جان خود را از دست داده‌اند. طی این مدت کشورهای متعددی برای ساخت واکسن کرونا تلاش کرده و تا حدودی نیز موفق بوده‌اند و جمهوری اسلامی ایران نیز در زمره همین کشورهاست. البته ساخت واکسن کرونا در کشور ما نتوانسته پاسخ تمام جامعه را بدهد، بنابراین مسئولین به واردات واکسن روی آورده‌اند. این در حالی است که مقام معظم رهبری با توجه به شناختی که از سابقه انگلیس و آمریکا دارند، واردات واکسن از این دو کشور را ممنوع اعلام کرده‌اند. حال این موضوع بهانه‌ای به دست برخی داده تا نظام را مورد نقد قرار دهند. «پایگاه مفتاح» نیز در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین سید سجاد ایزدهی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه به بررسی حکم فقهی ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای آمریکا و انگلیس و همچنین مباحث مربوط به رعایت پروتکل‌های بهداشتی پرداخته که در ادامه متن آن تقدیم حضور علاقه‌مندان می‌شود؛ استاد، ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای آمریکا و انگلیس که از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده چه نوع حکمی به شمار می‌آید و ملاک صدور آن چیست؟ ایزدهی: نخستین نکته این است که باید میان فتوا، حکم حکومتی، حکم حکومت(قانون) و حکم حاکم تفاوت قائل شد. چرا که هر کدام الزامات خاص خود را دارند. درباره فتوا، مجتهد با مکلف و مومنان مواجه است، بنابراین در مورد ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای انگلیس و آمریکا بحث فتوا مطرح نیست، چون این امر مخصوص مقلدین حضرت آقا نمی‌شود. حکم حکومتی نیز به شمار نمی‌آید چرا که حکم حکومتی در مقام نزاع و دعوا مطرح می‌شود و حکم حکومتی در راستای برون‌رفت و حل مشکلات صادر می‌شود. همچنین حکم حکومت یا همان قانون نیز نیست، البته قانون برای همه مردم جامعه نافذ است. ولی این مورد هنوز تبدیل به قانون مصوب نهادهای قانون‌گذار، تبدیل نشده است. ممنوعیت واردات واکسن از کشورهای آمریکا و انگلیس، حکم حاکم است. حاکم به عنوان مدیر ارشد نظام و حکومت، براساس راهبردهایی که تابع پیش‌فرض‌ها و تجربیات نظام اسلامی است، بهبود شرایط، جلوگیری از گرفتار شدن جامعه در مشکلات و تأمین مصالح جامعه را دنبال می‌کند. بحث دیگر در فرض وجود اقتضائات مختلف می‌تواند وجود داشته باشد، مثلاً ورود واکسن از فلان کشور سبب سلطه آنان شود یا ورود واکسن از کشور دیگر سبب تقویت دشمن علیه اسلام شود، طبعاً در این هنگام می‌توان گزینه‌های مختلفی را در نظر گرفت و یکی را بر دیگری ترجیح داد. البته همه این‌ها مشروط به این است که حاکم و کارگزار نظام بر اساس تجربه، بینش و مصلحت، تشخیص دهد که ورود فلان کالا از فلان کشور به ضرر کشور بوده، موجب سلطه و سبیل دشمن و نفی استقلال، آسیب اقتصادی و پزشکی و… خواهد شد. بنابراین این گونه تصمیمات تابع شرایط، متناسب با گزینه‌ها و در راستای تأمین منافع نظام، اسلام، مسلمانان و جامعه اسلامی صورت می‌گیرد و سبب می‌شود گزینه‌ای ترجیح، تجویز، توصیه یافته یا ممنوع شود. اگر جمعی از مردم جامعه خواستار واردات واکسن کرونا از کشورهای انگلیس و آمریکا شوند، حاکمیت باید چه رفتاری در این زمینه داشته باشد؟ آیا باید نسبت به خواسته مردم توجه کند یا خیر؟ ایزدهی: در این‌باره چند نکته مهم است؛ نکته نخست: در حوزه امور تخصصی نظر کارشناس مهم است و نظر توده مردم و خواست آنها، ملاک نیست و هیچ نظامی نیز در این باره به نظر مردم عمل نمی‌کند. نکته دوم: همه افرادی که داعیه‌دار ورود این کالا(واکسن) به کشور هستند، پیش فرضشان این است که این واکسن، کالای مفید و استانداردی است. لذا اگر به درخواست تعدادی از مردم – که نظرشان این است که این واکسن، کالای مفید و استانداردی است – وقتی فلان کالا وارد کشور شده و سپس مشخص شود که ضرر داشته و استاندارد نبوده، همان‌ها و توده مردم نسبت به حاکمیت انتقاد وارد می‌کنند که هرچند ما درخواست ورود داشتیم ولی پیش‌فرض ما این بود که چنین کالایی مفید و استاندارد است، ولی چرا حاکمیت که می‌دانست کالا استاندارد و مفید نیست جلوی ورود آن را نگرفت. مثلاً در بحث واکسن مدرنا که به کشور ژاپن وارد کردند، بعدها مشخص شد آلوده بوده است. طبیعتاً خواسته مردم در فرضی است که کارشناسان استاندارد بودن آن را تضمین کنند. نکته سوم: ما در جامعه یک بحث مردم داریم و یک بحث حکومت. در بخش مردم چه‌بسا تعدادی از افراد تمایل داشته باشند کارهای خلاف شرع و عرف همانند شرب خمر، مصرف مواد مخدر را داشته باشند. ولی در رویکرد حکومتی حاکم خودش را مقید به کاری می‌کند که برای توده مردم مفید باشد نه برای بخشی از آن‌ها. وقتی توده مردم یک فرهنگ رایجی دارند که مثلاً در آن شرب خمر حرام است، ولو بخشی از افراد به این کار تمایل داشته باشند، در رویکرد حکومتی نگاه غالب و اکثریتی، حاکم است. حالا اگر مردم دوست داشته باشند کالایی وارد کشور شود، طبیعتاً کارگزار ارشد نظام به دو صورت می‌تواند رفتار کند؛ ۱ – بگوید من از فلان کشور خوشم نمی‌آید پس کالای آن کشور را وارد نکنید. بدون شک این منطق پذیرفته شده نیست، چرا که دوست داشتن یا نداشتن حاکم و کارگزار، ملاک نیست. مهم این است آیا ورود یا عدم ورود فلان کالا از فلان کشور مصلحت و منفعت ما را تأمین می‌کند یا خیر. همچنین در فقه سلامت، اصل و قاعده احتیاط جاری است؛ یعنی حتی اگر احتمال بدهیم که فلان کالا سبب ضرر جدی به جامعه شود، باید احتیاط کرده و از مصرف آن خودداری کرد. لذا در کالاهایی که تاریخ مصرف آن‌ها گذشته و احتمال خطر داده شود، این احتمال خطر سبب می‌شود آن کالا معدوم شود. در حوزه واردات واکسن نیز با توجه به سابقه‌ای که آمریکا و انگلیس در دشمنی و ضربه زدن با ما دارند، به قول معروف «دشمن پیدا» بوده و این دشمنی را انکار نمی‌کنند، هدفشان نیز ذلیل و ضعیف کردن جامعه شیعی و ایرانی است، طبیعتاً اگر احتمال داده شود و این احتمال نیز قابل قبول بوده و پیشینه‌ی نیز در سیاست خارجی ما داشته باشد، منع کردن این کالا نه تنها مورد پسند است، بلکه مردم نیز از این تصمیم استقبال می‌کنند. البته باید به مردم، سابقه دشمنی آمریکا و انگلیس با ملت ایران نیز یادآوری شود. چرا که این امر سبب می‌شود مردم خودشان نسبت به این کشورها بدبین شده و این بدبینی حاکم اسلامی را ملزم می‌کند تا از این کشورها کالاهای حساس که با جان مردم در ارتباط است را وارد نکند و چنین کالاهایی را از کشورهای دیگری وارد کند. در بحث کرونا شاهد هستیم که حاکمیت مجبور است مردم را از یک سری حقوق اولیه همانند عبور و مرور، مسافرت و… منع کرده و در صورت عدم رعایت، آن‌ها را جریمه کند، این رفتار از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟ ایزدهی: حاکم می‌تواند افراد را به یک رفتار خاصی الزام کرده و در صورت عدم رعایت جریمه کند. مثلاً در بحث رانندگی حاکم نه تنها می‌تواند افراد متخلف را جریمه کند، بلکه باید برای حفظ جان مردم جرائم را در نظر بگیرد. در بحث کرونا نیز همین وضعیت صادق است و اگر جابه‌جایی یک فرد سبب توسعه بیماری، گرفتاری بیشتر مردم به‌ویژه کادر درمان شود، حاکم نه تنها می‌تواند، بلکه باید از جابه‌جایی او جلوگیری کرده و در صورت نیاز جریمه نیز در نظر بگیرد. حتی لیبرال‌ترین جوامع امروز که از اصالت آزادی و فردگرایی یاد می‌کنند، چنین پروتکل‌های بهداشتی را قرار داده و برای حفظ سلامت جامعه، اصالت فردگرایی را نقض می‌کنند. البته در چنین مواردی صرف جعل یک قانون کفایت نمی‌کنند، بلکه باید ضمانت اجرایی نیز داشته باشد. اگر ضمانت اجرایی نباشد، قانون اجرا نمی‌شود. مثلاً در منابع دینی، اسراف حرام شمرده شده و در بحث آب هر چه مراجع تقلید، خطبا، صداوسیما و حاکمیت افراد را به عدم اسراف توصیه می‌کنند، ولی مصرف اسرافانه کم نمی‌شود، در این صورت حاکمیت مجبور است قوانینی که ضمانت اجرایی دارند – همانند قطعی آب، جرائم نقدی و… – را در نظر بگیرد تا بتواند جامعه را کنترل کند. بنابراین اگر در جایی افرادی با رفتارها و عملکردشان جان و مال توده مردم را به خطر بیندازند، حاکم به سبب مصلحت جامعه، مصلحت افراد و حتی مصلحت خود آن افراد حتماً باید قانونی را تصویب و برای آن‌ها ضمانت اجرایی همانند جرائم را در نظر بگیرد. اکنون موضوع واکسیناسیون جامعه مطرح است، ولی برخی نسبت به این واکسیناسیون مقاومت نشان داده و حاضر به این کار نیستند. آیا عملکرد این افراد از نظر شرعی مشکل دارد یا خیر؟ ایزدهی: در نگاه کلان، فارغ از بحث واکسن حکومت‌ها می‌توانند آزادی‌های مردم را متناسب با صلاح جامعه محدود و آن‌ها را مجبور به کاری کنند. حکومت نیز این الزامات را با هدف رفاه مردم اعمال می‌کند ولو عده‌ای از مردم آن‌ها را نپذیرند. البته در برخی موارد بحث است که این‌ها جزو احوالات شخصی مردم است یا حوزه اجتماعی و حکومتی. مثلاً در جامعه ایرانی، حجاب جزو فرهنگ جامعه است و همه باید نسبت به آن احترام بگذارند، لذا قانونی برای این موضوع قرار داده می‌شود، ولو عده‌ای به آن اعتراض داشته باشد. بنابراین، این‌که حجاب یک حوزه فردیست یا جمعی به نظر کارشناسان بازمی‌گردد و طبیعتاً وقتی کارشناسان می‌گویند بی‌مبالاتی می‌تواند امنیت جامعه و خانواده را تهدید کند در این صورت ذیل احوال شخصی قرار نمی‌گیرد. چون عدم رعایت حجاب از سوی یک فرد سلامت خانواده دیگری را تهدید می‌کند. قانون‌گذار نیز بر اساس همین دیدگاه کارشناسی، قانونی را در نظر می‌گیرد. ولو برخی نسبت به آن رضایت نداشته باشند. در بحث واکسیناسیون نیز از یک‌سو ممکن است برخی بیماری کرونا را باور نداشته و از واکسیناسیون خودداری کنند، از سوی دیگر مثلاً با واکسیناسیون ۵۰ درصد جامعه نیز مصونیتی ایجاد نمی‌شود، در این صورت قانون‌گذار باید مردم را به حد نصابی که سبب مصونیت جمعی می‌شود، الزام کند. این الزام هم ممکن است به شکل‌های مختلف همانند اجبار به واکسن، محروم کردن از برخی مزایا باشد. غرض، ایجاد مصونیت جمعی است و اگر این مصونیت با واکسیناسیون ۷۰ درصد جامعه حاصل شود، حاکمیت باید این ۷۰ درصد را نسبت به این کار با تصویب قوانین تشویقی و تنبیهی، الزام کند. البته هم تشخیص میزان واکسیناسیون جامعه و هم نوع واکسن باید توسط نظام کارشناسی صورت گیرد و وقتی نظام کارشناسی موضوعی را تشخیص داد هم عمل آن بر مردم لازم است و هم حاکمیت باید مردم را نسبت به عمل به آن الزام کند. استاد اگر سخن پایانی دارید، بفرمایید. ایزدهی: کرونا بهانه‌ای شد برای یک موضوع مهم‌تر و آن هم امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است. وقتی در گذشته افراد، مورد امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر قرار می‌گرفتند، می‌گفتند نوع عملکرد من به خودم مربوط می‌شود نه جامعه. ولی اکنون با وجود بیماری کرونا این نوع رفتار که کار خودم به خودم مربوط است نه دیگران، در فضای عمومی جامعه پذیرفته شده نیست. مثلاً کسی نمی‌تواند بگوید من واکسن یا ماسک نمی‌زنم و دیگران حق دخالت ندارند. امروزه به واسطه کرونا در حوزه بهداشت مشخص شد که عمل افراد بر دیگر افراد جامعه تأثیر می‌گذارد و همین تأثیر در مباحث مختلف دینی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز وجود دارد. لذا وقتی در یک جامعه زندگی می‌کنیم باید بدانیم که امنیت ما به یکدیگر گره خورده است. مثلاً اکنون افراد یکدیگر را به ماسک زدن تشویق و ترغیب می‌کنند که این نمایی از امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است و این موضوع امر به کار خوب و نهی از کار بد باید در حوزه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و… تسری پیدا کند تا فضای عمومی جامعه مصونیت پیدا کرده و توده مردم رشد کنند. بنابراین همه مردم برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در حوزه‌های مختلف همانند بهداشت، کرونا، نظام اداری، حجاب و… مسئول هستند. اگر مردم نسبت به امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر اهتمام داشته باشند، مسلماً فضای جامعه فضای مصون از خطرات و ناهنجاری‌ها خواهد بود.

در فقه سلامت، اصل و قاعده احتیاط جاری است. در حوزه واردات واکسن نیز با توجه به سابقه‌ای آمریکا و انگلیس، اگر احتمال خطر داده شود و این احتمال نیز قابل قبول باشد، منع کردن این کالا نه تنها مورد پسند است، بلکه مردم نیز از این تصمیم استقبال می‌کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، بهمن ۹۸ بود که نخستین بیمار کرونایی در ایران شناسایی شد. از آن تاریخ تاکنون بیش از ۵۶۰ روز می‌گذرد و متأسفانه طی این مدت بیش از ۱۰۰ هزار نفر از هم‌وطنانمان جان خود را از دست داده‌اند. طی این مدت کشورهای متعددی برای ساخت واکسن …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics