اختصاصی شبکه اجتهاد: سالهاست که از «اجتهاد معاصر» سخن میگوییم؛ نه فقط بهعنوان یک اصطلاح فنی، بلکه بهعنوان خط دفاعی در برابر داوریهایی که فقه شیعه را در برابر تحولات جهانی، «بیبضاعت» ارزیابی میکنند. ما با ظرفیتهایی همچون اصول فقه، عقل عملی، قواعد عامه و ظرفیت زمان و مکان، همواره ثابت کردهایم که فقه از حیث ابزار و روش، زنده …
Read More »آخرین اخبار
مبانی فقه نظام، حسن قبح اشیاء یا اعتباری بودن آنها/ هادی غلامی
اختصاصی شبکه اجتهاد: امروزه بحثهای ثبوتی از وجود فقه نظام در میان متعاطیان فقه بسیار بالا گرفته است؛ عدهای قائل شدهاند که فقه از همان بدو تأسیس دارای ساختار و نظامی بوده است که هنوز کشف نشده است و وظیفه ماست که چنین ساختاری را از دل فقه بیرون بکشیم؛ تا فقه بتواند در مسائل جدید ورود کرده و از …
Read More »آیا فقه و حقوق ظرفیت پاسخگویی به اغتشاشات سازمانیافته را دارد؟
حجتالاسلام والمسلمین وحدتی شبیری با تأکید بر اینکه فقه اسلامی و نظام حقوقی ظرفیت کامل برای تحلیل، پیگیری و پاسخگویی به اغتشاشات سازمانیافته را دارد، گفت: آنچه در حوادث اخیر رخ داد صرفاً اعتراض اجتماعی نبود، بلکه حرکتی برنامهریزیشده با نقشآفرینی آمران خارجی است که از منظر فقهی و حقوقی، مسئولیت مدنی و کیفری آن قابل بررسی و پیگیری در …
Read More »عقلانیت پیچیدۀ ایرانیانِ معترض در «تزاحم نفرتها»/ حبیبالله بابایی
شبکه اجتهاد: مردم ایران در تجربه تاریخیِ قبل و بعد از انقلاب، به یک بلوغ عقلانی دست یافته و رفتارهای پیچیدهای در عرصههای سیاسی و اجتماعی از خود نشان می دهند. یکی از این عرصههای بسیار مهمی که باید در بارهاش فکر کرد موضوع «نفرت بزرگ» و «تبرّیهای اخلاقی و عقلانی» از بیعدالتیهای بزرگ جهانی و فراملی و نیز فسادهای …
Read More »بررسی مبانی و رویکردهای نوین در «فقه اجتماعی» + صوت ارائه اساتید
مدرسه زمستانه «فقه اجتماعی» در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) و با همکاری مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و انجمن مطالعات اجتماعی حوزه علمیه، در روزهای ۱ و ۲ بهمنماه ۱۴۰۴ و با حضور اندیشمندان و محققان حوزه و دانشگاه در شهر قم برگزار شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، این دوره آموزشی – پژوهشی با هدف بازخوانی جایگاه فقه در …
Read More »بررسی «حکم فقهی فریب» در یک کتاب
انتشار کتاب «بررسی حکم فقهی فریب و ارتباط آن با موضوعات مشابه» را میتوان پاسخی فقهی به یکی از پیچیدهترین مفاهیم اخلاقی و اجتماعی در زیست معاصر دانست؛ مفهومی که از سطح رفتارهای فردی فراتر رفته و در عرصههای سیاست، اقتصاد، رسانه و روابط اجتماعی نقشی تعیینکننده یافته است. به گزارش شبکه اجتهاد، این اثر که به همت پژوهشکده فقه …
Read More »
دکتر حسن انصاری، محقق و استاد دانشگاه پرینستون امریکا؛
یک نکته اساسی درباره حدیث و اصالتسنجی احادیث
شبکه اجتهاد: احادیث نبوی که در کتابهای حدیث اهل سنت نقل شده موضوع گفتوگوی ما در اینجا نیست. عمده احادیث صحاح سته بر اساس نیاز فقها و محدثین اهل حدیث از اواخر سده دوم قمری به بعد تنظیم شده و فتاوی و نظرات صحابه و تابعین و خلفا در قالب حدیث پیامبر به حضرت منسوب شده است. در واقع فقه …
Read More »آیا حکم محارب با توبه تغییر میکند؟/ قصد در بحث اخافه الناس دخیل است؟
امام راحل قائل شدند که نیازی به قتل و جرح در مجازات قتل نیست، همینکه «شهر سلاح» برای اخافه الناس کرد حاکم شرعی حق دارد حکم قتل او را بدهد، کما اینکه سایر مجازاتهای محارب هم برای او میتواند جاری شود و انتخاب نوع مجازات بنا به مصحلتی است که حاکم تشخیص میدهد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد علیاکبر سیفی …
Read More »اختلال در «امنیت روحی و روانی» ریشه بسیاری از اعتراضات!/ مهدی عبداللهی
شبکه اجتهاد: ریشه بسیاری از اعتراضات و اغتشاشات، شیطنتهای شیاطین جن و انس در میدان جدال همهجانبه و درگیری و رویارویی جریان حق و باطل است که ابتدائاً و عمدتاً در ناحیه قلوب و نظام تمایلات و احساسات است و امنیت روحی و روانی مردم را نشانه گرفته است و راه مقابله با این دستگاه طاغوت، «سکانداری قلوب» است که …
Read More »
گزارشی از همایش ملی «فقه و اخلاق»،
نقد ریشهای جدایی فقه و اخلاق و دعوت به وحدتگرایی/ اخلاق بدون فقه، اخلاق سکولار خواهد شد/ تقابل «فقه نصمحور» و «فقه عدالتمحور»
نخستین همایش ملی «فقه و اخلاق؛ نسبتهای علمشناختی» حضور آیتالله کریمی جهرمی، اندیشمندان، اساتید و پژوهشگران حوزه و دانشگاه در پژوهشگاه قرآن و حدیث قم برگزار شد. در این همایش یکروزه که نتیجه یک سال کار پژوهشی و برگزاری ۱۱ پیشنشست تخصصی بود، هفت تن از اساتید: علیرضا اعرافی، محمدتقی سبحانی، ابوالقاسم علیدوست، سید محمدمهدی میرباقری، محمد عالمزاده نوری، هادی …
Read More »
گونه نقشآفرینی فعال علما در بزنگاههای اقتصادی، مرز میان اعتراض سازنده و اغتشاش ویرانگر را روشن میکند؟
مرهم معیشت، رسالت تاریخی علما/ سید محمدمهدی آقایی
شبکه اجتهاد: در شرایطی که فشارهای اقتصادی و دغدغههای معیشتی، اعتراضات بحق مردمی را به دنبال داشته است، نقش علما و نهادهای دینی برای هدایت صحیح این مطالبات بیش از همیشه اهمیت مییابد. ورود بهموقع و شجاعانه روحانیت در دفاع از حق مردم، نه تنها میتواند اعتماد عمومی به نهاد دین را بازسازی کند، بلکه با جدا کردن صف معترضان …
Read More »
به مناسبت سالروز آغاز درسهای ولایتفقیه امام خمینی در نجف،
تأثیر دروس ولایتفقیه امام خمینی در صفبندیهای سیاسی
شبکه اجتهاد: امام خمینى (ره) در روز چهارشنبه اول بهمن ماه ۱۳۴۸ (۱۲ ذیقعده ۱۳۸۹) بحث حکومت اسلامى را زیر عنوان «ولایت فقیه» در مسجد شیخ انصارى در نجف اشرف آغاز کرد. آن روز که این بحث مطرح شد، مبارزان ایرانى از نظر اهداف و آرمان چند دسته بودند: ۱. سلطنتطلبانى که مىخواستند «شاه سلطنت کند، نه حکومت» و اجراى …
Read More »از فتوای جزئی تا فهم نظامات اجتماعی
برخی اساتید بنیاد شیخ انصاری در دیدار با استاد علیرضا اعرافی تاکید کردند که پاسخ فقهی زمانی اثرگذار است که در چارچوب یک منظومه منسجم اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد. بدون این نگاه کلان، حتی پاسخهای معتبر فقهی نیز ممکن است در مقام اجرا به نتایج ناخواسته منجر شود. به گزارش شبکه اجتهاد، در امتداد پیام راهبردی رهبر معظم …
Read More »امنیت مردم؛ خط قرمز در سیره سیاسی امام رضا(ع) / علی راد
شبکه اجتهاد: آیا دستاوردهای سیاسی امام رضا(ع) در افق کنونی انسان معاصر کارآمدی دارد و میتواند به گرهگشایی از چالشهای انسان معاصر مددکار باشد یا خیر؟ تاکید ما این است که امام رضا(ع) با توجه به عصمت و علمی که دارند و در بالاترین سطح انسانشناسی هستند لذا روایات ایشان بهترین الگو برای استخراج سیره سیاسی کارآمد است و کاملا …
Read More »چرا «محاربه و بغی»، مفاهیم رسایی برای «تبیینِ» ناآرامیهای اجتماعی-سیاسی نیست؟/ محسن قتبریان
شبکه اجتهاد: نه به خاطرِ «اسلام رحمانی» و نفی مطلقِ خشونت، با دگراندیشی دینی یا مصلحت بافیِ سیاسی! نه به خاطر اینکه در اعتراضات و ناآرامیهای دههی اخیر ایران هیچ کس متهم به این عناوین نمیشود! بلکه بدین خاطر که: ناآرامیها، اوّل «پدیدههای اجتماعی- سیاسی» و بعد «قضائی-فقهی»اند. اول نیازمند «تبیین و توصیف» و بعد نوبت «حُکم یا مجازات» است. …
Read More »هیچ مسلمانی تهدید رهبر انقلاب را برنمیتابد/ تهدید یا تعرضی به رهبری و مرجعیت حکم «محارب» دارد
شبکه اجتهاد: اتفاقات و وقایع روزهای اخیر قلب هر انسان دلسوزی را به درد آورده است. این ملت بهای سنگینی برای استقلال و عزّت خود پرداخته و اکنون که دشمن جدی تر از گذشته به خیال خود برای ضربه زدن به این سرزمین و مردم آن توطئه نموده است باید بیش از پیش وحدت خویش را حفظ نماییم. لذا توجه …
Read More »هرگونه تعرض به رهبر انقلاب حکم محارب را دارد/ انتقاد شدید از خواص ساکت در فتنه اخیر
رسماً رئیس جمهور آمریکا میآید به آشوبگران امید میدهد و اخیراً هم رهبر نظام اسلامی را تهدید میکند البته او شایسته جواب نیست ولی باید بداند شخص آیت الله خامنهای به عنوان یک فقیه و رهبر یک امت هر کسی که بخواهد تعرض به او داشته باشد محارب است. قبلاً هم ما گفتهایم و ادله فقهی آن را هم بیان …
Read More »
گزارش میزگرد علمی،
ابعاد فقهی و حقوقی تفکیک «اعتراض» از «اغتشاش»/ حق اعتراض؛ تضمین امنیت جامعه یا دریچه اغتشاش؟
اساتید در این نشست تأکید کردند که اعتراض مسالمتآمیز، حق بنیادین و نشانه بلوغ اجتماعی است. اما وقتی این اعتراضها به تخریب اموال، خشونت و آدمکشی کشیده شود، دیگر در چارچوب حق نمیگنجد و به عنوان اغتشاش و بغی تلقی میشود. آنان همچنین بر ضرورت طراحی الگویی مشخص برای اعتراض در جامعه اسلامی تأکید کردند، الگویی که بتواند نیتهای خیرخواهانه …
Read More »
بررسی سویههای جنسیتی در فقه؛
جنسیت تا چه حدی بر فقه اثرگذار است؟
یک عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) معتقد است: نقش جنسیت در تبیین «موضوع» بسیار مهم هست؛ مثلاً در حوزه فقه پزشکی تا موضوع دقیقاً مشخص نشود حکمی هم بهصورت دقیق بیان نمیشود. بر فرض در باروریهای نوین، روشهای باروری بهصورت مصنوعی، تلقیح مصنوعی و… ابتدا باید تبیینی تخصصی و پزشکی صورت بگیرد و موضوع کاملاً روشن شود؛ سپس فقیه …
Read More »مسؤولیت کیفری و مدنی تحریک کنندگان به اغتشاش/ حسینعلی بای
شبکه اجتهاد: نظام جمهوری اسلامی ایران از بدو تاسیس آن تا کنون همواره در معرض تهاجمات بیرونی، جنگهای تجزیه طلبانه، آشوب و اغتشاش بوده است تا امکان ارایه الگویی موفق از حکمرانی دینی از آن سلب شود. این اغتشاشات هر چند در بدو امر، گاه بر خواستههای معقول و اعتراضات به حق استوار بوده لیکن به سرعت از سوی قدرتهای …
Read More »
حجت الاسلام والمسلمین احمدحسین شریفی؛
از «جاهلیت جزیره العرب» تا «جاهلیت جزیره آپستین»
شبکه اجتهاد: یکی از مهمترین فرازهای سخنان حکیمانه رهبر فرزانه انقلاب در سخنرانی روز مبعث پیامبر اکرم (ص) مقایسهای اجمالی میان ویژگیهای جامعه جاهلی عصر بعثت و جامعه جاهلی عصر انقلاب اسلامی داشتند. از ویژگیهای شاخص جامعه جاهلی عصر بعثت این بود که از نظر عملی، اخلاقی و فکری بدترین جامعه قابل تصویر و تصور بود: از «شقیترین، لجوجترین، عصبیترین، …
Read More »
بنا بر مبانی مختلف فقهی
پیشبینی رؤیتپذیری هلال ماه شعبان ۱۴۴۷ قمری در ایران
اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویهای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت میگیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …
Read More »
نشست نقد و بررسی مقاله؛
نظریه جنسیتی علامه طباطبایی، یک مواجهه انتقادی
در بررسی نظریه جنسیت از دیدگاه علامه سوالاتی مطرح میشود: از جمله اینکه علامه طباطبایی درباره حقوق زن چه میگوید؟ آیا میتوان تفاوت حقوق زن و مرد را مبنای نظریه جنسیت قرار داد و الزاماتی را بر آن بار کرد؟ این دیدگاه به کدام این سه رویکرد اصلی نزدیک است؟ آیا این دیدگاه انسجام درونی دارد یا ندارد؛ یعنی نظریه …
Read More »باز تعریف سیاست در حوزه نجف، از مرحوم آخوند تا دولت وطنی
نشست علمی «حوزه علمیه نجف و نظریه دولت»، به طرح یکی از جدیترین چالشهای فکری سالهای اخیر درباره نسبت نجف با دولت مدرن پرداخت؛ جایی که دکتر عبدالوهاب فراتی با نقد رویکرد متنمحور رایج در حوزه قم، بر ضرورت بازخوانی زمینهای اندیشه سیاسی فقهای نجف تأکید کرد و نشان داد که فهم سنت نجف بدون توجه به شرایط تاریخی و …
Read More »همه آنچه باید درباره فتنه اخیر بدانید/ تذکر شدید نسبت به اهانت به رئیسجمهور/ مسئولان برای بهبود معیشت مردم دوبرابر کار کنند
رهبر معظم انقلاب، ماهیت فتنه اخیر را آمریکایی خواندند و در تبیین هدف اصلی آمریکاییها در توطئههای گوناگون، گفتند: هدف و سیاست مستمر آمریکا – و نه فقط رئیسجمهور فعلی آن-، بلعیدن ایران و بازگردادن سلطه نظامی، سیاسی و اقتصادی خود بر کشور ماست؛ چرا که کشوری با این وسعت، جمعیت، امکانات و پیشرفتهای علمی و فناوری آن هم در …
Read More »بیانیه ۱۰۰ نفر از علمای جهان اسلام در حمایت از رهبر انقلاب
بیش از ۱۰۰ نفر از علما و نخبگان جهان اسلام در بیانیهای از جمهوری اسلامی ایران و رهبر معظم انقلاب در فتنه اخیر حمایت کردهاند. به گزارش شبکه اجتهاد، جمعی از علما و نخبگان جهان اسلام در بیانیهای از جمهوری اسلامی ایران و رهبر معظم انقلاب در فتنه اخیر حمایت کرده و حکم به محارب بودن ترامپ و انذار نسبت …
Read More »بیانیه علمای بزرگ خراسان در محکومیت جنایات مزدوران دشمن و ابراز همدلی با مردم
علمای بزرگ خراسان ضمن محکومیت جنایات مزدوران آمریکایی و رژیم صهیونیستی در تخریب اموال عمومی، هجمه به مساجد و مدارس علمیه و به شهادت رساندن حافظان نظم و امنیت و مردم بیگناه، همدلی خود را با مردم مومن در اعتراض به نابسامانی بازار اعلام کردند. به گزارش شبکه اجتهاد، حضرات آیات مصطفی اشرفی شاهرودی، سیدحسن مرتضوی، رجبعلی رضازاده و سیدجعفر …
Read More »نگذارید مفسدان و اختلاس گران، فقر را بر مردم تحمیل کنند؛ آنها را رسوا کنید
آیتالله جوادی آملی در جلسه درس فقه خود، اظهار داشت: نظام جمهوری اسلامی ایران امانتی است که فعلا به دست ماست و امیدواریم تا ظهور آن حضرت محفوظ بماند و بتوانیم این نظام را به دست صاحب اصلی اش برسانیم. به گزارش شبکه اجتهاد، آیتالله جوادی آملی با بیان اینکه وظیفه نظام امامت و امت، جاهلیت زدایی است، گفت: کار …
Read More »پیام مهم آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی در پی حوادث اخیر کشور
آیتالله مکارم شیرازی خطاب به مردم به ویژه جوانان تاکید کرد: نگذارید عوامل دشمن از مطالبات به حق شما بهرهبرداری کنند و به بهانه آن به مقدسات توهین کرده، اموال و اماکن عمومی و مساجد را تخریب نموده و حتی به اموال شخصی و حریم مردم تعرض کنند؛ باید صف خود را از آنان جدا کنید. همچنین آیتالله نوری همدانی …
Read More »همه بدانند جمهوری اسلامی مقابل تخریبگران کوتاه نخواهد آمد/ ملت ایران مزدوری بیگانگان را تحمل نمیکند
رهبر معظم انقلاب اسلامی، خطای محاسباتی رژیم فاسد پهلوی و پشتیبان اصلی آن یعنی آمریکا را زمینهی شکست آنها در مقابل ملت ایران برشمردند و تأکید کردند: امروز هم ملت ایران که به برکت نظام جمهوری اسلامی از لحاظ نرمافزاری و معنوی و تجهیزات سختافزاری بسیار قویتر از آن روز است، آمریکای متکبر و دچار محاسبات غلط را شکست خواهد …
Read More »
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت