قالب وردپرس افزونه وردپرس

بایگانی بلاگ

شهید صدر از ابتدای بلوغ، مجتهد بود و نیازی به تقلید نداشت!/ کتاب «فدک» را بخوانید تا به نبوغ ایشان پی ببرید

شهید صدر از ابتدای بلوغ، مجتهد بود و نیازی به تقلید نداشت!/ کتاب «فدک» را بخوانید تا به نبوغ ایشان پی ببرید

این را که ایشان قبل از سن بلوغ در تمام ابواب فقهی به اجتهاد رسیده باشد نمی‌دانم، اما قطعا از ابتدای بلوغ از هیچ کسی تقلید نکرده بود و از زمان بلوغ در هر مسئله‌ای، به فتوای خودش عمل می‌کرد و یقینا از کسی تقلید نمی‌کرد. اما در مورد نبوغ ایشان، این موضوع بدیهی‌تر از آن است که کسی بتواند کتمان کند. شبکه اجتهاد: روزهایی که بر ما می‌گذرد، تداعی‌گر سالروز شهادت فقیه و فیلسوف والاقدر جهان اسلام و تشیع، آیت‌الله سیدمحمدباقر صدر است. به همین مناسبت آیت‌الله سیدکاظم حائری به بیان خاطرات خود از سیره نظری و عملی استاد …

توضیحات بیشتر »

آموزش اسلام جامع و کلان‌نگر به طلاب مستلزم پرداختن به فقه نظام است

باید نظرات همه طیف‌های فکری پوشش داده شوند/ مطالب درست را با رنگ سبز و مطالب مشکوک را با زنگ زرد که علامت احتیاط است، منتشر کنید!

شبکه اجتهاد: این که چگونه ما طلبه را تربیت می‌کنیم؟ اسلام جامع و کلان‌نگر را به او نشان می‌دهیم یا اسلام مثله شده را، مهم‌ترین اولویت در حوزه های علمیه، آموزش و پرداختن به فقه نظام است؛ یعنی فقه را نظام‌مند ببینیم و در آموزش‌های حوزه از مقدمات تا سطوح تا خارج، بحث نظام، مطرح و ارائه شود. تعلیم و تربیت انسان‌ها در دین اسلام، مقوله‌ بسیار مهم و حیاتی است؛ زیرا از جنبه فردی، مقدمه‌ای برای رسیدن به معنویت و خداباوری است و در بُعد اجتماعی، مقدمه تکامل و پیشرفت جامعه و نظام‌سازی محسوب می‌شود؛ مبلغان دین در عصری …

توضیحات بیشتر »

سازماندهی و برنامه‌ریزی فقه‌های مضاف اولویت‌ حوزه است/ تفاوت احکام در حکومت اسلامی با حکومت جور

نیازمند قواعد جدید در فقه روابط بین‌الملل هستیم/ ضرورت موضوع‌شناسی و فهم فقهی در عرصه روابط بین‌الملل

شبکه اجتهاد: وقتی فقه در حکومت جریان پیدا نمی‌کند و مردم اثر آن را ملموس نمی‌بینند، در احکام فردی خود نیز دچار تزلزل می‌شوند و مرجعیت و حوزه جایگاه خود را از دست می‌‌دهد؛ حرکت جدیدی در حوزه علمیه شروع شده و آن بحث جدی کردن مباحث فقه‌های مضاف است که اگر زمینه مناسبی فراهم شود و مراجع معظم نسبت به این مسائل قانع شوند، می‌توان حدس زد که به تدریج حوزه علمیه وارد این فضا می‌شود، به ویژه اگر بخشی از اعاظم حوزه بحث‌های خود را به سمت فقه‌های مضاف ببرند و این‌که حوزه علمیه به صورت سازماندهی شده …

توضیحات بیشتر »

مشکلات جامعه پیامد عدم ورود فقه در بدنه اجرایی کشور/ حداقلی بودن روش مواجهه با منابع فقهی ضعف‌ آموزشی است

فقه سکولار یا سکولاریسم فقهی

شبکه اجتهاد: مردم می‌گویند: حکومت آخوندی؛ اما در حقیقت در این چهل سال، فقه در سیستم نبوده است! جای آخوندها در سیستم تعلیم و تربیت، در سیستم انرژی، در سیستم صنعت کجا است؟ ورود حوزه و روحانیت در این سیستم‌ها کجا است؟‌ نه کارشناس، نه گزارش و نه اصل مراجعه‌اش نیست، فقیه تازه متوجه شده که خودش باید دستی در کارشناسی داشته باشد؛ لازمه‌اش این است که وارد سیستم شود؛ علاوه بر عللی بیرونی که الآن در بستر جمهوری اسلامی آماده شده، یک شرایطی هم درونی است که فقه حداکثری‌ها می‌گویند: نگاه به فقه باید عوض شود؛ چند بستر در …

توضیحات بیشتر »

ماهیت اعتراض در فقه نصیحت و خیرخواهی در اداره جامعه است

یک سفارش بزرگ از یک استاد بزرگ به یک شاگرد بزرگ

اعتراض‌ از عملکرد دولتمردان باید در یک جایی به تثبیت برسد و مکانیزمی طراحی کنیم تا ضمانت اجرا پیدا کند و نظرات اثر هم داشته باشد؛ از این جهت اعتراض به معنای نصیحت خیرخواهانه، همیشه موجب پیشرفت و صلاح است و اصلا تقابل میدانی با حقیقت نصح سازگار نیست؛ چون اصل نظام را به اختلال و هرج و مرج دچار می‌کند. اسلام «نقد و انتقاد» بلکه «اعتراض» را حق شهروندان در برابر دولتمردان می‌داند؛ اعمال این حق می‌تواند در قالب‌های گوناگون صورت گیرد، در آموزه‌های دینی، کلید واژگانی مثل مشورت، امر به معروف و نهی از منکر، نصیحت ائمه مسلمین، …

توضیحات بیشتر »

فقه نظامات/ یحیی عبدالهی

مجموع دانش‌هایی که جامعه را راهبری می‌کنند، باید تحت ولایت قرار گیرند/ دامنه‌های تکاملی تفقه

شبکه اجتهاد: پرونده مباحث «فقه حکومتی» در حوزه به اقتضای نوپدید بودن آن، شامل مجموعه‌ای از دیدگاه‌ها و رویکردهای متنوع است که تحت عناوینی همچون «فقه حکومتی»، «فقه اجتماعی»، «فقه ولائی»، «فقه تمدنی» و «فقه نظامات»، «فقه سرپرستی» از آنها یاد می‌شود، پیش برد وضعیت موجود به منظور تنقیح دیدگاه‌ها و رسیدن به ذهنیت مشترک و کاستن از اختلاف‌ها و گسست‌ها نیازمند شکل‌گیری فضای گفتگو و نقد و ارزیابی نخبگانی است، چنانچه میراث گران‌بهای فقاهت موجود نیز از بستر نقد و تضارب آراء، مستحکم گردیده است؛ مباحث پیرامون «فقه نظامات» با نقدهای آیت الله محمد جواد فاضل لنکرانی، شور و …

توضیحات بیشتر »

جای خالی «ذریعه» سید مرتضی در آموزش اصول فقه/ حسن انصاری

حدیث گرایی، اتوریته مذهبی و مشکل اسلام معاصر/ حسن انصاری

با توجه به سهم مهم دو کتاب ذریعه و عده در اصول فقه شیعی بدون مطالعه و تدریس دقیق این کتاب‌ها برخی از پیش زمینه‌ها و مبانی مباحث اصولی و از آن جمله آنچه از اصول معتزله و اهل سنت وارد اصول فقه شیعی شده به خوبی شناخته نخواهد بود. شبکه اجتهاد: در قدیم مرسوم این بود که یکی از دو کتاب عده شیخ و یا در سطح محدودتری ذریعه مرتضی را در آموزش‌های اصولی در نظر‌ می‌گرفتند. البته عده شیخ مورد اقبال بیشتری بود خاصه برای قائلان به حجیت اخبار آحاد؛ به همین دلیل هم هست که در حوزه‌های …

توضیحات بیشتر »

دولت یکی از مصادیق مکلف در فقه است/ حس حضور معصوم لازمه تحول در فقه سیاسی/ مهدی حائری یزدی در بحث وکالت واقعه غدیر را نادیده می‌گیرد

اضطرار مجوز محاربه و بغی نیست/ شرایط اجرای حدود در مورد باغیان

برای امام خمینی(ره) حس حضور معصوم اتفاق افتاد؛ یعنی همواره خود را در بحث‌های فقهی، در این مقام نگاه می‌کرد که اگر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله الآن بودند؛ چگونه با مسائل برخورد می‌کردند، اگر معصوم و ائمه(علیهم السلام) بودند با مسائل فقهی چگونه برخورد می‌کردند، این حس باید در ما ایجاد شود، متأسفانه این حس در خیلی از فقها نیست؛ تصور فقهای ما این بوده که ما احکام تکلیفی و وضعی افراد را مشخص ‌کنیم، ولی اصلا دلیلی وجود ندارد که بگوییم مکلف فقط فرد است،دولت هم یکی از مصادیق مکلف است و در فقه سیاسی بحث …

توضیحات بیشتر »

نقش علوم انسانی اسلامی در گام دوم انقلاب/ مسأله علوم انسانی حکایت حکمیت است

نهضت تولید علم در زندگانی امام صادق(ع)/ تلاش امام در سه محور

مرحوم حائری شیرازی در بحث اهمیت علوم انسانی می‌گفت: حواستان باشد مسأله علوم انسانی حکایت بحث حکمیت است؛ به ما گفتند هر دو کنار بگذاریم، شما علی را کنار بگذارید و ما هم معاویه را؛ آن وقت چه کار کردند؟ آن‌ها بایدها و مطالب سکولار خود را در جامعه جهانی نهادینه می‌کنند و از ارزش‌هایشان براساس علوم انسانی دفاع می‌کنند. به گزارش خبرنگار شبکه اجتهاد، بیست و دوم اسفند ماه، نشست علمی «نقش علوم انسانی اسلامی در گام دوم انقلاب» با ارائه حجت الاسلام والمسلمین دکتر قاسم ترخان، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه و به همت مؤسسه حیات …

توضیحات بیشتر »

تحقق نظام معرفتی دین در جامعه مبتنی بر رویکرد نظام‌وارگی و تمدنی است

توجه به خواست مردم در جهت پایایی نظام است/ تمایزات وجه جمهوریت در نظام مردم‌سالاری دینی

دین مجموعه‌ای نظام واره است که باید جامعه را به هدف مشخصی هدایت کند؛ در عین حال تعبیر نظام، نظام‌مندی و نظام‌وارگی تعبیری است که در ادبیات ما به چشم می‌خورد و حضرت زهرا(س) و حضرت علی(ع) به آن اشاره جدی دارند؛ رهبر معظم انقلاب نیز در این راستا بحث فقه حکومتی، فقه نظام، نظام‌وارگی فقه، رویکرد اجتماعی به فقه، رویکرد حکومتی به آموزه‌های دینی را مدنظر قرار می‌دهند و بر این باور هستند که تحقق نظام معرفتی دین در جامعه مبتنی بر رویکرد نظام‌وارگی و تمدنی است. اختصاصی شبکه اجتهاد: دین اسلام دین جامع و خاتم است؛ یعنی اینکه …

توضیحات بیشتر »

درس خارج اصول ۱۵ ساله! این خبر خوبی نیست/ هر چه می‌توانید در زمینه‌های فقهی کار کنید/ طلبه‌، استاد و مرجعی که معتقد به انقلاب نباشد به درد کشور نمی‌خورد

درس خارج اصول ۱۵ ساله! این خبر خوبی نیست/ هر چه می‌توانید در زمینه‌های فقهی کار کنید/ طلبه‌، استاد و مرجعی که معتقد به انقلاب نباشد به درد کشور نمی‌خورد

می‌شود اصول را پنج سال گفت، می‌شود شش سال گفت. متوسّط که پانزده سال است، یعنی مثلاً تا بیست سال هم دارد! چقدر بخوانند؟ چرا بخوانند؟ به چه دردشان می‌خورد؟ کجای فقه استفاده می‌شود از این اصول؟ نه، به نظر من یک مقداری در مورد اصول بایستی جمع و جورتر و به‌اصطلاح مُضیَّق‌ترحرکت کرد، مواظبت کرد؛ غیر از فقه است؛ فقه باز است، هر چه می‌توانید در زمینه‌های فقهی کار کنید، به نظر ما خیلی خوب است. به گزارش شبکه اجتهاد، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی، پیش از ظهر دوشنبه (۹۷/۱۲/۱۳) با اعضای مؤسسه عالی فقه و علوم …

توضیحات بیشتر »

اصول فقه را باید فشرده‌تر خواند/ فلسفه مهم است، اما جامعه را «فقه» اداره می‌کند/ معادل‌سازی مدارک حوزوی اشتباه بزرگی است

اصول فقه را باید فشرده‌تر خواند/ فلسفه مهم است، اما جامعه را «فقه» اداره می‌کند/ معادل‌سازی مدارک حوزوی اشتباه بزرگی است

رهبر انقلاب در دیدار مدیران و طلاب ‌مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی با توجه به اینکه درس خارج اصول در حوزه به‌طور متوسط  ۱۵ سال طول می‌کشد، تصریح کردند: این اصلاً خبر خوبی نیست. بنده شنیده‌ام که خارج اصول آیت‌الله خویی ۵ سال طول می‌کشید. اصولی‌تر از آیت‌الله خویی کیست؟ این فقیه اصولی کجای اصول را در درس خود از قلم می‌انداختند؟ بنابراین اصول را باید مضیق‌تر خواند. البته این مساله درباره فقه مطرح نیست و عرصه کار در آن باز است. به گزارش شبکه اجتهاد، جمعی از مدیران، اساتید و طلاب ‌مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی با …

توضیحات بیشتر »

فقه حداقلی ظرفیت ارائه نظام بایسته را ندارد

یک وقتی محضر رهبری رسیدیم، ایشان در بحث مدل‌های متصور برای نظام اسلامی فرمودند: به این مدل موجود اکتفا نکنید، مدل‌های بدیل کنار این را هم لحاظ کنید و بگویید؛ ما نمی‌گوییم این است و لاغیر، امکان دارد در مورد بعضی از کشورهای اسلامی ساختاری غیر از ساختار نظام اسلامی ایران راهگشا باشد؛ چه بسا خود این هم امکان دستکاری دارد، شما نظام‌های بدیل را لحاظ کنید. به گزارش خبرنگار شبکه اجتهاد، چندی پیش، «نشست حاکمیت دینی و عرفان اسلامی (نقش عرفان در حکومت اسلامی) با ارائه حجت الاسلام والمسلمین محمد مهدی گرجیان و با حضور ناقدان حجت الاسلام والمسلمین …

توضیحات بیشتر »

نقش حوزه علمیه در گام دوم انقلاب/ راهبرد تولیدی مسؤولیت‌ امروز حوزه است

راهبرد تولیدی از مسؤولیت‌های امروز حوزه علمیه است، ما در بخش تولید در همه بخش‌ها، بخش نظریه، علوم انسانی، اخلاق، رفتار، فضایل و آموزش، تولید نداریم، حوزه ما امروز ادبیات، آموزه‌ها و معارف دین را متناسب با نیاز جامعه تولید نمی‌کند، حتی فقه ما امروز تولید انبوهی ندارد که مشکلات ما را حل کند، از این‌رو باید راهبرد تولیدی در پیش بگیریم؛ اکثر نظریه‌ها امروز به بن بست رسیده‌اند یا کهنه شده‌اند و چهل سال کار کرده‌اند، نظریات ما نوسازی نشده‌اند؛ لذا نیاز شدید به نظریات جانشین و نو است. به گزارش خبرنگار شبکه اجتهاد، نشست «نقش حوزه علمیه در …

توضیحات بیشتر »

تعظیمی‌فر: اینکه برای استصحاب تعلیقی، یک مثال زده می شود دلیل دارد/ شمس: ثمره یک مسأله، لازم نیست بنا بر همه مبانی صادق باشد/ محمدی: انجمن اصول فقه، با کسی حاشیه‌ای ندارد!

تعظیمی‌فر: اینکه برای استصحاب تعلیقی، یک مثال زده می شود دلیل دارد/ شمس: ثمره یک مسأله، لازم نیست بنا بر همه مبانی صادق باشد/ محمدی: انجمن اصول فقه، با کسی حاشیه‌ای ندارد!

نشست علمی «کاربرد استصحاب تعلیقی در احکام فقهی» روز چهارشنبه، اول اسفند ۱۳۹۷، در سالن همایشهای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم برگزار شد. در این جلسه که به همت انجمن اصول فقه حوزه علمیه قم برگزار شد، حجج‌اسلام قدیرعلی شمس و محمد تعظیمی‌فر، به ارائه پرداختند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در ابتدای جلسه، حجت‌الاسلام سید صادق محمدی ریاست انجمن اصول فقه، ضمن خیرمقدم به حاضرین، گزارشی کوتاه از فعالیت‌های انجمن اصول ارائه کرد و گفت: این انجمن در اواخر سال ۱۳۹۰ تاسیس شده و تاکنون برنامه‌های مفیدی انجام داده که یکی از آن­ها برگزاری جلسات کاربردی اصول فقه است. این …

توضیحات بیشتر »

بعد از اخباری‌ها بحث از ملاکات احکام کم شد/ پس از پیروزی انقلاب لازم است به بحث ملاک‌ها، فلسفه‌ها و حکمت‌های احکام پرداخته شود

بعد از اخباری‌ها بحث از ملاکات احکام کم شد/ پس از پیروزی انقلاب لازم است به بحث ملاک‌ها، فلسفه‌ها و حکمت‌های احکام پرداخته شود

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: در اصول فقه قدیمی شیعه، روش‌های کشف ملاک در علم اصول بررسی می‌شد اما با هجمه اخباری‌ها و متهم کردن شیعه به سنی‌گری در اصول فقه این بحث به تدریج از اصول فقه شیعه حذف شد و پس از اخباری‌ها هم به آن پرداخته نشد به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین حسنعلی علی‌اکبریان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در پنجمین کارگاه آموزشی پژوهشی فلسفه علم اصول گفت: به موضوع ملاکات احکام از دو منظر پرداخته می‌شود، گاهی از منظر فلسفه فقه و گاهی از نگاه علم اصول. در …

توضیحات بیشتر »

اظهار تأسف امام(ره) از برخی شیو‌ه‌های استنباط از اخبار و احکام الهی/ اگر حیات امام ادامه داشت، شاهد تحول بنیادین در مسائل فقهی بودیم

انقلاب اسلامی و نقش آن در فراوانی مسائل نوپیدای فقهی/ اگر حیات امام(ره) ادامه داشت، شاهد تحول بنیادین در مسائل فقهی بودیم

بعد از انقلاب وقتی اقتضائات حکومت به میدان آمد، یک مقدار افکار و اندیشه‌های مرحوم امام با بعضی از افکار دیگر در تقابل قرار گرفت تا جایی که شاگردهای بسیار شاخص ایشان از منظر فقهی در تقابل با مرحوم امام برآمدند؛ مثل بحث شطرنج و نامه‌نگاری آیت‌الله قدیری و ابراز تأسف امام از شیوه ایشان در استنباط و برداشت از اخبار و احکام الهی. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست تخصصی «انقلاب اسلامی و نقش آن در فراوانی مسائل نوپیدای فقهی» از سلسله نشست‌های چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی، با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین سیدمحسن حسینی فقیه، استاد درس خارج فقه و …

توضیحات بیشتر »

«اعتباری بودن قضایای فقهی و اصولی» دفاع شد

بررسی روش استنباط و آراء فقهی «شیخ بهایی» در قالب یک پایان‌‌نامه حوزوی

جلسه دفاع سطح ۴ با عنوان «اعتباری بودن قضایای فقهی و اصولی» با ارائه حجت‌الاسلام حسین فرزانه در محل مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در این جلسه حجت‌الاسلام حسین فرزانه در دفاع از رساله خود با بیان اینکه از جمله موضوعاتِ شایستۀ طرح در دانش نوپای فلسفۀ اصول فقه، «چیستی شناسی قضایای فقهی و اصولی» است، ابراز کرد: مقصود از آن، تحقیق در مورد «اعتباری یا حقیقی بودن» اینگونه قضایاست. وی با اشاره اینکه پرسشِ محوری آن است که یک گزارۀ فقهی یا اصولی، از چه چیز حکایت‌ می‌کند؟ و آیا حاکی از یک …

توضیحات بیشتر »

اجتهاد قله‌ای دست یافتنی یا نایافتنی؟

اجتهاد قله‌ای دست یافتنی یا نایافتنی؟

شبکه اجتهاد: امروزه در حوزه‌های علمیه، اجتهاد در یکی از قلل رفیع ودست نایافتنی مرجعیت قرار دارد. اوحدی از علما هم شاید به سختی بتواند به این قله صعود نماید، البته بگذریم از کسانی که به سبب جهت گیری‌های سیاسیشان، آنان را آیت‌الله می‌نامند (به نظر می‌رسد این عنوان مشیر به مجتهد بودن آن شخص باشد) یا به راحتی در مراکزی نفوذ می‌کنند که شرط ورود به آن جا، اجتهاد می‌باشد. اما در موارد دیگر یعنی بین بزرگان وصاحب نظران حوزه، به سختی موصوفی به این صفت متصف می‌گردد و کسی به راحتی نمی‌تواند یا نمی‌خواهد یا نمی‌گذارند که به …

توضیحات بیشتر »

مکاتبه‌‌ای پیرامون ولایت تشریعی ائمه اطهار(ع)

مکاتبه‌‌ای پیرامون ولایت تشریعی ائمه اطهار(ع)

شبکه اجتهاد: استاد محمدجواد فاضل لنکرانی رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) چندی قبل در نامه‌ای برای حضرت‌ آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی، نظر ایشان را درباره «توحید در تشریع» در کتاب «پژوهشی در دیه انسان» جویا شد و نکاتی را بازگو کرد، سپس معظم‌له پاسخی را مرقوم داشت که در ادامه می‌خوانید. بسم الله الرحمن الرحیم حضرت مستطاب آیت‌الله العظمی آقای حاج شیخ جعفر سبحانی(دامت برکاته) بعد السلام والتحیه و مسئلت توفیق و طول عمر برای حضرتعالی از خداوند متعال و اعلام وصول دو جلد کتاب که محصول قلم و بنان آنجناب است یعنی کتاب «مسائل فقهیه مهمّه فی حیاتنا المعاصره» …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics