قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: اندیشه سیاسی

بایگانی برچسب: اندیشه سیاسی

اثری در زمره آثار کلاسیک علمای امامیه معاصر/ «شذرات المعارف» بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است

اثری در زمره آثار کلاسیک علمای امامیه معاصر/ «شذرات المعارف» بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است

حجت‌الاسلام والمسلمین داود مهدوی زادگان گفت: کتاب شذرات المعارف در دوره اختناق رضا خانی، بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است. به گزارش شبکه اجتهاد، سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین داود مهدوی زادگان با موضوع «خوانش فصل اول از کتاب «شذرات المعارف» برگزار شد. مهدوی زادگان در ابتدای نشست گفت: علمای معاصر جهان اسلام همواره دغدغه انحطاط مسلمین و گذار از آن را داشته‌اند و به همین خاطر، در جنبش‌های اجتماعی حضوری فعال و هدایت گرایانه داشته و دارند. به همین میزان آنان از ساحت نظر نیز غافل نبودند و به موازات کنش سیاسی ـ اجتماعی به تولید ادبیات دینی ـ …

توضیحات بیشتر »

آزادی سیاسی در اسلام: تأملی در آراء قاضی عبدالجبار و ‌امام خمینی(ره)

کتاب «آزادی سیاسی در اسلام: تأملی در آرای قاضی عبدالجبار و امام خمینی (ره)»، تالیف حجت‌الاسلام دکتر محمود شفیعی، عضو هیأت علمی دانشکاه مفید روانه بازار نشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، این کتاب در پنج فصل به نگارش درامده است. فصل اول کتاب با طرح مباحث مفهومی، واژگانی چون آزادی، معتزله، شیعه و عدلیه را از ابعاد مختلف فلسفی، اخلاقی، عرفانی، حقوقی و سیاسی، ژرف یابی می‌نماید. در همین فصل شخصیت علمی-فرهنگی امام خمینی و قاضی عبدالجبار معرفی شده‌اند. فصل دوم به بررسی بنیادهای کلامیِ آزادی سیاسی در اندیشه شیعه و معتزله می‌پردازد و “عقل” و “اختیار” تکوینی بشر …

توضیحات بیشتر »

اندیشه سیاسی علامه سیدمحمدحسین حسینی طهرانی

اندیشه سیاسی علامه سیدمحمدحسین حسینی طهرانی تألیف محمدرضا ملایی به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، تازه‌ترین اثر منتشر شده گروه فلسفه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به اندیشه سیاسی علامه سید محمد حسینی طهرانی می‌پردازد. آیا عرفان می‌تواند در حوزه تفکر سیاسی اثرگذار باشد؟ شاید چنین به نظر رسد عرفانی که به دنبال رهایی از کثرات عالم و رسیدن به فناء فی الله است، نمی‌تواند در حوزه اندیشه سیاسی حضور داشته باشد، اما تجربه علامه سیدمحمدحسین حسینی طهرانی به عنوان فقیهی عارف مسلک، خلاف چنین تصوی را …

توضیحات بیشتر »

اثر مستقل در باب منظومه فکر سیاسی امام موسی صدر

اثر مستقل در باب منظومه فکر سیاسی امام موسی صدر

انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی کتاب «درآمدی بر اندیشه سیاسی امام موسی صدر» را روانه بازار اندیشه کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب «درآمدی بر اندیشه سیاسی امام موسی صدر» نوشته دکتر شریف لک‌زایی، دانشیار گروه فلسفه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است که چند روزی از چاپ و انتشار آن می‌گذرد. این کتاب نخستین اثر مستقل در باب منظومه فکر سیاسی امام موسی صدر است که هفت فصل با این عناوین دارد: «شرح حال، فعالیت‌ها و آثار»، «بنیان‌های اندیشه»، «آزادی»، «عدالت»، «گفت‌وگو و همبستگی»، «ولایت» و «حکومت». در مقدمه کتاب آمده است: …

توضیحات بیشتر »

طالقانی حد فاصل اندیشه سیاسی مکتب نجف و قم

طالقانی حد فاصلِ اندیشه سیاسی مکتب نجف و قم

این پژوهش ضمن تشریح مکتب نجف و مکتب قم در مقام دو مکتب مهم و تأثیرگذار در تاریخ حوزه‌های علمیه، مبانی اندیشه سیاسی آیت‌الله سید محمود طالقانی به‌تفصیل بررسی کرده و در نهایت نتیجه‌گیری می‌کند که وی حد واسط این دو مکتب به حساب می‌آید. به گزارش خبرنگار اجتهاد، اندیشه‌‌های آیت‌الله سید محمود طالقانی در مقام یکی از فقهایی که در عصر حاضر در حوزه اندیشه سیاسی اسلام تأملات و نظریات متعددی داشته است، تاکنون کمتر بررسی و تجزیه و تحلیل شده است. شاگردی او در محضر میرزای نائینی و زمینه فکری لازم برای دریافت اصول و قواعد حاکم بر …

توضیحات بیشتر »

نائینی نماینده‌ی جریان نواندیشی دینی در گفتمان مشروطیت است/ اگر رویکرد نائینی ادامه می‌یافت در گذار به تجدد ایرانی بسیار مؤثر بود

نائینی نماینده‌ی جریان نواندیشی دینی در گفتمان مشروطیت است/ اگر رویکرد نائینی ادامه می‌یافت در گذار به تجدد ایرانی بسیار مؤثر بود

شبکه اجتهاد: میرزا محمدحسین نائینی، در بیست‌وششم خرداد سال ۱۲۳۹ در نائین به‌دنیا آمد و در بیست‌وسوم مرداد ۱۳۱۵ در نجف، چشم از جهان فروبست. نائینی، از حیث گرایشات سیاسی به آخوند خراسانی و سید جمال‌الدین اسدآبادی نزدیک بود و البته برخلاف برخی از هم‌فکرانش به ولایت فقیه معتقد بود و در کنار این اعتقادش، از نخستین‌‌اندیش‌مندانی هم به شمار می‌رود که به صراحت از لزوم وجود قانون اساسی در دولت اسلامی سخن به میان کشیده است. شاید بتوان گفت مهم‌ترین اثر او کتاب «تنبیه‌الامه و تنزیه‌ المله» می‌باشد که در آن به دفاع از مشروطه پرداخته است؛ گرچه این …

توضیحات بیشتر »

تأثیر میرزای نائینی در زیست سیاسی ما

تأثیر میرزای نائینی در زیست سیاسی ما

شبکه اجتهاد: نوشتن ستایش‌آمیز درباره میرزا محمدحسین نائینی (۱۳۱۵-۱۲۳۹) سهل است؛ خیل پژوهشگرانی که از وی ستایش می‌کنند، و درباره نوآوری‌های وی می‌نویسند، به حد کافی حجت و امکان برای نویسندگان فراهم می‌کند، که بی‌هیچ نگرانی درباره وی قلم‌فرسایی کنند. اما، من قصد دارم نوشته خود را با عنوان «بحران بی‌بنیادی» در اثر نائینی یعنی “تنبیه الامه و تنزیه المله” آغاز کنم. ۱- نوشته نائینی به یک عبارت نوشته فیلسوفانه‌ای نیست؛ کتاب از اسلوب فیلسوفانه برای تحلیل پدیدار سیاست بهره نمی‌گیرد، و نویسنده اصراری برای پی‌گیری ریشه‌ای گزاره‌های کلیدی‌اش و تن دادن به الزامات نظری آنها را ندارد. اما، با‌وجوداین، …

توضیحات بیشتر »

بررسی مفهوم ملت در‌‌ اندیشه سیاسی نائینی

بررسی مفهوم ملت در‌‌ اندیشه سیاسی نائینی

شبکه اجتهاد: با طلوع مدرنیته در ایران و در خلال عصر مشروطه، مفاهیم و نظریه‌های سنتی و سیاسی ما، با چالش مواجه شد. برای حل این چالش‌ها، متفکران مختلف تلاش‌هایی را صورت دادند. یکی از مهم‌ترین این‌‌اندیشمندان نائینی بود که سعی داشت از دل سنت راهی به تجدد بگشاید. در این مقاله، نحوه مواجهه او با مفهوم ملت در‌‌اندیشه سیاسی‌اش به بحث گذاشته می‌شود. مقدمه با ورود امواج تجدد و مدرنیته به ایران در سال‌های پیش از مشروطه، مفاهیم جدیدی به فضای سیاسی و‌‌اندیشه‌ای ایران وارد شد. برخورد‌‌اندیشمندان با مفاهیم نو در کل به سه صورت بود. عده‌ای آن را …

توضیحات بیشتر »

نظریه سیاسی شهید سید محمدباقر صدر

نظریه سیاسی شهید سید محمدباقر صدر

این کتاب جزو نخستین پایان‌نامه‌های دانشگاهی درباره این شخصیت اثرگذار اسلامی و پایان نامه «طالب عزیز حمدانی» برای دریافت مدرک دکترای رشته فلسفه علوم سیاسی از دانشگاه یوتای ایالات متحده آمریکاست. به گزارش شبکه اجتهاد، انتشارات کتاب فردا کتاب «نظریه سیاسی شهید سید محمدباقر صدر» نوشته طالب حمدانی را با ترجمه اسماء خواجه زاده منتشر کرد. اهمیت تحقیق درباره اندیشه‌های شهید صدر متفکر شهید ‌آیت‌الله سید محمدباقر صدر با ذهن دقیق، منسجم، جامع و نبوغی که داشتند آثاری را تولید کرده‌اند که هم از لحاظ اسلامی بسیار اصیل هستند و ارتباط محکمی با منابع و مجموعه مفاهیم دینی دارند و …

توضیحات بیشتر »

«علو و استعلا در مفهوم امر» در سیره سیاسی امام خمینی(ره)/ داود مهدوی زادگان

غدیر، معتبرترین نص اسلامی در رد باور غلط جدایی دین از سیاست است

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین داود مهدوی زادگان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی یادداشتی با عنوان «علو و استعلا در مفهوم امر (سیره سیاسی امام خمینی(ره))» نگاشته است که در ادامه می آید:  امام خمینی(ره) در بحث اوامر علم اصول الفقه، معتقدند که در معنای «أمر» (فرمان)، «علو»‌ دخالت دارد، یعنی تحقق اوامر حاکم در صورتی امکان‌پذیر است که او واجد ویژگی نفوذ کلمه و اقتدار حکومتی باشد. پس اگر کسی دارای اقتدار نباشد، حتی اگر سلطان هم باشد، خواسته‌های الزام آور او، «فرمان» نیست. بنابراین، امر واقعی از شخص مقتدر اتفاق می‌افتد، اما «ااقتدار» مسئله‌ای قراردادی …

توضیحات بیشتر »

گروه‌های تکفیری از اندیشه‌های سید قطب سوء استفاده می‌کنند

جنگ مفتی مصر علیه اندیشه‌های سید قطب/ ابطال پایان نامه دکترا درباره «فی ظلال القرآن» در الازهر

شخصیت سید قطب، کتاب‌ها، گفتمان و ادبیاتش اساساً با سلفیت تکفیری و گروه‌های تکفیری هیچ تناسبی ندارد. هرچقدر هم گروه‌هایی مثل داعش بخواهند خودشان را به ایشان منتسب کنند، وصله ناچسبی است.

توضیحات بیشتر »

سیدجمال‌الدین هم پایه‌گذار اسلام سیاسی است و هم نواندیش دینی

انتشار خاطرات مستند خسروشاهی از شهدای «حرب و محراب»

سید جمال الدین را می‌توان هم پایه گذار «احیای اسلامی سیاسی» و هم «یک نواندیش» خواند که به موازات قبول مبانی فکری مذهبی، به فکر نوگرایی بود که آن را در چارچوب باز بودن باب اجتهاد خواستار بود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدهادی خسروشاهی از جمله پژوهشگران پرکاری است که زندگی خود را وقف نشر آثار و افکار اندیشمندانی هم چون سید جمال الدین اسدآبادی کرده. تدوین، تحقیق و نشر مجموعه آثار سیدجمال الدین حسینی (افغانی) در ۱۰ جلد و در بیش از سه هزار صفحه، در ایران و مصر، یکی از خدمات ارزنده ایشان است. این مجموعه …

توضیحات بیشتر »

اندیشه سیاسی در حوزه‌های علمیه و روند رو به رشد

امام خمینی معتقد به اعمال ولایت توسط فقها در هر سطحی هستند

اگر بخواهیم نگاهی کلان به اندیشه سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی داشته باشیم باید بگوییم امروز وضعیت اندیشه سیاسی به نسبت دهه شصت اصلا قابل مقایسه نیست؛ چه از حیث نهادهای آموزشی و پژوهشی؛ چه تعداد اعضای هیات علمی و چه مجلات علمی پژوهشی. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر نجف لک زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران با عنوان «بررسی وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر» به وضعیت اندیشه سیاسی در حوزه‌های علمیه پرداخت و روند رو به رشد این حوزه دانشی را نسبت به گذشته، امیدبخش ارزیابی …

توضیحات بیشتر »

رویکردهایی که انرژی زیادی از ظرفیت‌های سیاسی حوزه گرفت

تأثیر انقلاب اسلامی در عینیت جهان اجتماعی و سیاسی/ انقلاب اسلامی نخبگان را غافلگیر کرد

بعد از انقلاب تصور می‌کردیم که جمهوری اسلامی نیازمند یک نظریه مستحکم در باب مشروعیت سیاسی است، البته این تحلیل درست بود؛ اما ما دو دهۀ اول انقلاب، وقتمان را مصروف تبیین مبنای این مشروعیت کردیم، ما نیازی نداشتیم این همه وقتمان را صرف این بحث کنیم؛ مثلاً خیال می‌کردیم اگر این نظریه را خوب تبیین نکنیم حکومت دینی در ایران از دست می‌رود. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر عبدالوهاب فراتی عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و همکار علمی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در باب بررسی گزارش نهایی طرح «نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی» …

توضیحات بیشتر »

تبیین نظریه ولایت فقیه با تأکید بر دیدگاه آیت‌الله سیستانی

تبیین نظریه ولایت فقیه با تأكید بر دیدگاه آیت‌الله سیستانی

گرچه آیت‌الله سیستانی قائل به مطلقه بودن ولایت فقیه نیست، اما با توسعه گستره دایره امور حسبیه و نظر به إعمال ولایت در امور عامه، که نظم جامعه اسلامی بر آنها متوقف است، بسیار به نظریه ولایت مطلقه فقیه نزدیک می‌شود. تأکید این مقاله کنکاش در آثار فقهی و اقدامات عملی آیت‌الله سیستانی در این‌باره است. شبکه اجتهاد، آیت‌الله سیستانی، از جهت مبنای نظری معتقد به پیوند دین و سیاست، و قائل به ولایت فقیه، در سه حوزه افتاء، قضاء و امور حسبیه به معنی موسّعآن، بلکه برخی دیگر از شئون امام معصوم و حاکم اسلامی است. از‌این‌رو، در زمینه …

توضیحات بیشتر »

نمایی از اندیشه‌های سیاسی بزرگ مرجع جهان تشیع

بروجردی

اگر در مورد اندیشه وی نتوانیم نظری قطعی بدهیم اما اقدامات سیاسی و عملی آیت‌الله بروجردی(ره) قابل تشکیک نیست. لذا بررسی اقدامات و رویه سیاسی وی و تطبیق آن با نظریه ولایت فقیه می‌‌تواند کمک شایانی در روشن شدن افکار و اندیشه سیاسی‌شان داشته باشد. شبکه اجتهاد: نقش مراجع تقلید در کاهش ظلم و ستم درباریان در دوره‌های مختلف تاریخ به خوبی مشهود است و به تدریج با افزایش این نقش، جایگاه روحانیان پررنگ تر می‌شود و این روند عرصه‌های مختلفی را طی کرده و فراز و فرودهای گوناگونی را نیز پشت سر گذاشته است تا اینکه در دوره انقلاب …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics