قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: روش شناسی

بایگانی برچسب: روش شناسی

ویژگی‌ها و ابداعات روشی و اندیشه‌ای شهید صدر در علوم اسلامی/ ایشان نظریه فقه را به استنباط رایج و سنتی اضافه کرد

ویژگی‌ها و ابداعات روشی و اندیشه‌ای شهید صدر در علوم اسلامی/ ایشان نظریه فقه را به استنباط رایج و سنتی اضافه کرد

مرد قهار و نیرومند و مهم و قهرمان میدان تناظر و به کشاکش آوردن اندیشه‌ها، شهید سید محمدباقر صدر است. وقتی ما اصول، فقه، اقتصاد، فلسفه، اندیشه‌های اجتماعی و اندیشه‌های فلسفه علمی ایشان را می‌بینیم متوجه می‌شویم که ایشان چه قدر اندیشه‌های دیگران به مصاف هم می‌آورده است و این کشاکش و تناظر را ادامه می‌داده است تا ابداع و ابتکار و اندیشه جدید بیرون بجهد و شکل بگیرد و بتوانند حرف اساسی و تازه‌ای بزنند. اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی، استاد درس خارج حوزه علمیه قم، عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای …

توضیحات بیشتر »

تبیین مبانی روش تفقه و فقه حکومتی در سلسله نشست‌های فلسفه اصول

گروه «فلسفه و روش فقه حکومتی» دفتر فرهنگستان علوم اسلامی قم، سلسله جلسات تخصصی «فلسفه اصول (مبانی روش تفقه و فقه حکومتی)» را با حضور اساتید و محققان برگزار می‌کند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، فرهنگستان علوم اسلامی در نظر دارد یک دوره اجمالی از مباحث فلسفه اصول فقه حکومتی از منظر مرحوم سید منیرالدین حسینی را با نگاه تطبیقی (با اندیشه حوزه علمیه و اندیشه‌های نوین دیگر) برگزار کند. ازاین‌رو، سلسله نشست‌های تخصصی «فلسفه اصول» در پنج محور «شأن شارع در مقام تخاطب»، «زبان و ادبیات دین»، «حکم شناسی»، «حجیت» و «موضوع شناسی» طراحی شده است. در اولین گام دیدگاه …

توضیحات بیشتر »

روش ‌شناسی فقه نظام ولایی

روش ‌شناسی فقه نظام ولایی

فقه نظام ولایی، فقهی است که رویکرد حاکم بر کلّ آن ولایی است از طهارت تا دیات؛ لذا می‌توان گفت که اکثر فقهای شیعه فقه‌السیاسه یا فقه‌الاجتماع داشته‌اند ولی فقهایی چون امام خمینی، الفقه الاجتماعی داشته‌اند و رویکردشان در تمام ابواب، فقه نظام بوده است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست افتتاحیه دوره تخصصی «فقه رسانه، ارتباطات و فضای مجازی» به همت مؤسسه مطالعات اسلامی فتوح اندیشه و با همکاری دانشگاه باقرالعلوم(علیه‌السلام) و دانشگاه جامع امام حسین(علیه‌السلام)، در موسسه فتوح اندیشه برگزار شد. در ابتدای نشست، حجج اسلام صانعی، مشکانی و فرج‌نژاد از مسئولین مؤسسه فتوح اندیشه، به تبیین اهداف مؤسسه …

توضیحات بیشتر »

روش‌شناسی شناخت قیودات هنر و مصادیق آن در بستر حکومت و سیاست

روش‌شناسی شناخت قیودات هنر و مصادیق آن در بستر حکومت و سیاست

فرایند تشخیص موضوعات احکام فقهی به شش مرحله نوع‌شناسی، موقعیت‌شناسی، عنوان‌شناسی، مفهوم‌شناسی، ملاک‌شناسی و مصداق‌یابی قابل توسعه است. هر کدام از این مراحل بر یکدیگر ترتّب دارند. به‌ گزارش شبکه اجتهاد، دومین نشست از سلسله نشست‌های گروه فقه هنر مؤسسه فتوح اندیشه با موضوع «روش‌شناسی شناخت قیودات هنر و مصادیق آن در بستر حکومت و سیاست» با ارائه حجت‌الاسلام ‌والمسلمین دکتر حجت‌الله بیات و به دبیری دکتر مهدی امینی در قالب «وبینار» برگزار گردید. در ابتدا دبیر علمی نشست ضمن معرفی استاد مدعو و تبیین ضرورت موضوع‌شناسی به طور کلّی، التفات و توجه به روش‌شناسی قیودات موضوع و حکم در …

توضیحات بیشتر »

فصول بیست‌گانه‌ فقه مهندسی ژنتیک

فصول بیست‌گانه‌ فقه مهندسی ژنتیک

استاد علی‌اکبر رشاد در ششمین جلسه درس خارج فقه مهندسی ژنتیک به تبیین روش شناسی فقه زیست فناوری و فصول بیست گانه فقه مهندسی پرداخت. به گزارش شبکه اجتهاد، متن پیش رو گزارش مشروح ششمین جلسه از درس خارج فقه مهندسی ژنتیک و جنگ بیولوژیک است که توسط استاد علی‌اکبر رشاد به صورت آنلاین برگزار می‌شود. این دروس صبح روزهای زوج هفته، در مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضای تهران ارائه می‌شود و به صورت آنلاین از طریق شبکه مدرسه فقاهت قابل دریافت است. بسم الله الرحمن الرحیم. ‌ساختاربندی باید آن‌سان باشد که مباحث دانش از انسجام درونی و تمایز …

توضیحات بیشتر »

روش تبدیل گزاره‌های فقهی به مدل‌های کاربردی و اجتماعی

روش تبدیل گزاره‌های فقهی به مدل‌های کاربردی و اجتماعی

نشست تخصصی «روش تبدیل گزاره‌های فقهی به مدل‌های کاربردی و اجتماعی» با حضور اساتید و فضلای حوزه، اول اسفندماه ۹۸ در ساختمان انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم برگزار شد. در این میزگرد علمی حجج‌اسلام عبدالحسین خسروپناه معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی، مجتبی الهی خراسانی رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی و علیرضا پیروزمند قائم مقام و عضو هیئت علمی فرهنگستان علوم و معارف اسلامی به ارائه نظر پرداختند. به گزارش شبکه اجتهاد، در ابتدای نشست حجت‌الاسلام مصطفی دری دبیر میزگرد به ارائه مطالب خود پرداخت و گفت: نقدی که به دانش فقه مطرح …

توضیحات بیشتر »

روش شناسی فقه هنرهای نمایشی

روش شناسی فقه هنرهای نمایشی

شبکه اجتهاد: فقه بر زیبایی، پاکی و تعالی هنر تمرکز دارد. “شناخت موضوع هنر نمایشی”، “شناخت منبع فقه هنرهای نمایشی” و “شناخت ابزار تفسیر نصوص ناظر به هنر نمایشی”، سه محور اساسی در روش شناسی فقه هنرهای نمایشی است. هنر نمایشی افزون بر جوانب و مؤلفه‌های هنری ویژه، متاثر از روابط اجتماعی و فرهنگی است و به همین جهت از حیث “تبیینی” نیازمند دست یابی به معرفت بینارشته‌‌ای حاصل از چند دانش از جمله ارتباطات و هنر است. چنین موضوعاتی را نباید به صورت جدا از روابط اجتماعی و هنری جامعه دید، همانگونه که نباید این معرفت را بدون نگاه …

توضیحات بیشتر »

نوآوری‏‌ها و ابداعات علمی- فقهی- روشی استاد علیدوست/عباسعلی مشکانی‌سبزواری

روزه ماه رمضان و ترس از مرض کرونا/ ابوالقاسم علیدوست

اختصاصی شبکه اجتهاد: در یادداشت پیشین نوآوری‌ها‏‌ و ابدعات استاد علیدوست در حوزه «فقه و عقل» تبیین شد؛ اکنون به نوآوری‌های استاد در حوزه‌های «فقه و عرف» و «فقه و مصلحت» می‌پردازیم. فقه و عرف ۱) معرفی کتاب (ساختار، محتوا و وضعیت کتاب در مجامع و همایش‏های علمی) «فقه و عرف» بررسی پردامنه ‏ای پیرامون عرف، تبیین مرزهای دقیق و کاربردهای ظریف آن  آن در سطوح مختلف استنباط و اجرا، در قالب کارکرد استقلالی و ابزاری عرف و زدودن برخی از برداشت ‏های ناروا و ناصواب از کابردهای آن را در دستور کار خود قرار داده، و در ضمنِ آن …

توضیحات بیشتر »

نوآوری‏‌ها و ابداعات علمی- فقهی- روشی استاد علیدوست/عباسعلی مشکانی‌سبزواری

کاستی‌های اجرایی را بر سر فقه نکوبیم/ بیماری «همه، همه چیز می‌دانند» درمان شود

اختصاصی شبکه اجتهاد: ارتباط فقه و زمانه و رویکردهای گوناگون بدان را، حول دو محور اساسیِ: یکم) انضباط فقهی جهت محافظت از ستون فقه و هنجارهای علم فقه؛ و دوم) توجه به اقتضائات و حوادث واقعه مبتنی بر ظرفیت‏ های موجود در فقه؛ می‏ توان به سه دسته نگرش کلی تقسیم ‏بندی نمود: یکم) گروهی با جمود بر محور اول عملاً اجازه نمود محور دوم را از فقه ستانده ‏اند. این گروه سودای حفظ ستون فقه و هنجارهای آن را داشته و خود را مؤظف به رعایت انضباط فقه، فارغ از اقتضائات و حوادث واقعه می‏ دانند. دوم) گروهی نیز …

توضیحات بیشتر »

فقهای اسلام بر «روش‌شناسی تعامل فقهی با آب» تمرکز کنند/ عناصر پنجگانه فقه آب

فقهای اسلام بر «روش‌شناسی تعامل فقهی با آب» تمرکز کنند/ عناصر پنجگانه فقه آب

عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: اگر فقهای اسلام بخواهند فقه آب را فعال کنند باید اول از همه بر دانش «روش شناسی تعامل فقهی با آب» تمرکز کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در جلسه افتتاحیه کنفرانس بین‌المللی «فقه آب در شریعت اسلامی و ابعاد تمدنی آن» در کشور عمان خاطرنشان کرد: تا زمانی که این روش، شناخته و به کار گرفته نشود، تلاش ما در بررسی فقهی مسائل مربوط به آب کم اثر است عناصر پنجگانه فقه آب رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس همچنین “شناخت دقیق موضوع آب و ابعاد اجتماعی، حقوقی و بین‌المللی آن در …

توضیحات بیشتر »

شاخص‌های مهم روشی در مدرسه فقهی قم و نجف/ علامه حلی؛ فقیه الگو و ترازِ مد نظر شیخ انصاری

محمد عشایری

استاد عشایری با بیان این‌که معمولاً فقها یک نفر را بزرگ خود می‌دانند و به او اعتماد بیشتری دارند، تأکید کرد: فقیهِ الگو و ترازِ مدّ نظر شیخ انصاری علّامه حلّی است. وی علّامه حلّی را واحد کالألف می‌داند و وقتی می‌گوید نص و فتوا فلان مطلب را تأیید می‌کند، منظور وی فتوای علّامه حلّی است. نقطه عزیمت شیخ انصاری در فقه در غالب موارد، علّامه حلّی است. این نکته را از برخی مطابقت‌ها میان شیخ و علّامه می‌توان فهیمد. علامت دیگری که نشان‌دهنده‌ی اعتقاد زیاد شیخ انصاری به علّامه است جایگاه علّامه در اجماع‌پژوهی‌های شیخ انصاری است. به گزارش …

توضیحات بیشتر »

فراخوان مقاله با محوریت «روش‌شناسی فقه و اصول فقه»

فراخوان مقاله با محوریت «روش‌شناسی فقه و اصول فقه»

فصلنامه علمی پژوهشی «جستارهای فقهی و اصولی»، با محوریت «روش‌شناسی فقه و اصول فقه» فراخوان مقاله داد. به گزارش شبکه اجتهاد، فراخوان مقاله فصلنامه علمی پژوهشی جستارهای فقهی و اصولی با عنوان «روش‌شناسی فقه و اصول فقه» از سوی گروه آموزشی فقه و مبانی اجتهاد مرکز تخصصی آخوند خراسانی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی منتشر شد. بنابراین فراخوان، زمان پذیرش حداکثر تا سه ماه پس از ارسال مقاله است و به مقالات پذیرفته شده مبلغ ده تا بیست میلیون ریال اهدا خواهد شد. علاقه مندان بایستی مقالات خود را حداکثر تا تاریخ ۳۱ آبان ۹۸ از طریق سامانه مجله به نشانی: …

توضیحات بیشتر »

لایه‌های سه‌گانه تخصص در فقه تخصصی

روش شناسی فقه هنرهای نمایشی

در حوزه‌ی ما بیش از آن‌چه که فقه تخصصی شکل بگیرد، چهارچوب‌سازی و باکس‌سازی انجام گرفته است. مدام ما تحت هر عنوانی یک باکس می‌‌سازیم و این همان چیزی است که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فرمودند که فقه تخصصی منافع و مضاری دارد. یک مضرت این است که شما یک دفعه شعبه‌ها و شاخه‌هایی را درست می‌کنید بدون این که لوازم آن را از قبل آماده کرده باشید. لذا این تخصصی نیست و ضررش هم زیاد است، چون نه فقه عام است با آن تخصص روشیِ دقیق و پیچیده، نه چیزی است که از عهده‌ی نیازها برآید؛ یک چیزی است که …

توضیحات بیشتر »

کتاب‌شناسی تفصیلی در حوزۀ «روش‌شناسی فقه و اصول»

کتاب‌شناسی تفصیلی در حوزۀ «روش‌شناسی فقه و اصول»

اختصاصی شبکه اجتهاد: تعمیق دانش روش‌شناسی یکی از ضروریات لازم برای حوزه‌های علمیه است و در صورتی که این دانش(روش‌شناسی) در حوزه‌های علمیه شکل بگیرد قدرت ابداع و ابتکار فقهای ما نیز افزایش پیدا خواهد کرد. همچنین روش‌شناسی باعث توسعۀ علم خواهد شد، و بی‌تردید آنچه که می‌تواند تولید علم و دانش را به سمت پاسخگویی به مسایل زمانه بکشاند روش علم است. مجموعۀ فرارو، ۲۵ رکورد از کتب (و اندکی مقالۀ) فقهی و اصولی است که در سالیان اخیر در حوزۀ روش نشر یافته‌اند. با اهتمام میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی (وابسته به قطب‌های راهبردی دفتر تبلیغات اسلامی) …

توضیحات بیشتر »

اگر روش‌شناسی در حوزه‌ها شکل بگیرد، انقلاب آموزشی و پژوهشی در فقه رُخ می‌دهد

اگر روش‌شناسی در حوزه‌ها شکل بگیرد، انقلاب آموزشی و پژوهشی در فقه رُخ می‌دهد

استاد احمد مبلغی معتقد است اگر روش‌شناسی در حوزه‌ها شکل بگیرد، یک انقلاب آموزشی و پژوهشی در فقه رخ می‌دهد و ما تحولات مثبت بر پایه سنت را می‌توانیم رقم بزنیم، نه تحولاتی که به خروج از چارچوب‌های فقه و مسیر تاریخی فقه بیانجامد. این انقلاب فقهی، سنت را باروَر می‌کند و توسعه می‌دهد و به‌روز می‌کند و یکی از فوایدش این است که فقه ما می‌تواند به‌طور کامل پاسخ‌گو بشود، نه اینکه از حجم مسایل عقب بماند و نتواند مسایل را پوشش دهد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم …

توضیحات بیشتر »

ارزشمندی تفقه در ساحت فقه الجهاد به وسیله امام المجاهدین/ ویژگی‌های روشی رهبری در کتاب ثلاث رسائل فی الجهاد/ آیت‌الله خامنه‌ای رویکردی حکومتی به بحث فقه الجهاد دارد

ارزشمندی تفقه در ساحت فقه الجهاد به وسیله امام المجاهدین/ ویژگی‌های روشی رهبری در کتاب ثلاث رسائل فی الجهاد/ آیت‌الله خامنه‌ای رویکردی حکومتی به بحث فقه الجهاد دارد

یکی از مهم‌ترین بحث‌هایی که حاکمان باید به آن بپردازند و جایگاه ویژه‌ای در فقه الحکومه دارد، جهاد است؛ لذا وقتی حاکمان می‌خواهند شاهد بیاورند بر اینکه قرآن به شدّت سیاسی و حکومتی است استدلال می‌کنند بر اینکه چند صد آیه در قرآن در رابطه با جنگ و صلح است که جنبه حکومی دارند. خوب ما می‌بینیم همین امر جهاد اگر با نگاه غیرحکومتی به آن نگریسته شود مانند شیخ انصاری از آن بحث می‌کند و اگر با نگاه حکومتی به آن نگریسته شود مانند رهبر معظم انقلاب از آن بحث می‌شود و آثار خودش را دارد. به گزارش شبکه …

توضیحات بیشتر »

از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای، روش استنباط فقهی باید در کلام نیز جریان پیدا کند

از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای، روش استنباط فقهی باید در کلام نیز جریان پیدا کند

رهبری از معدود متفکّرانی هستند که در کلام دغدغه‌هایی را مطرح کردند و به کلام سیاسی اهتمام ورزیدند و صراحتاً دست روی شاخه کلام سیاسی گذاشتند و گفتند که کلام روش استنباط ندارد و لازم است یک دستگاه روشی داشته باشد. ایشان بارها گفته‌اند که همین سبک و سیاق فقه را باید در کلام هم ببریم و گزاره‌های کلام را استنباط کنیم و لذا رویکردهای جدیدی پیرو این اهتمام در حال مطرح شدن است. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی علمی ـ ترویجی «روش‌شناسی کلام سیاسی با تأکید بر کلام سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای»، سه‌شنبه گذشته به همّت گروه سیاست پژوهشکده نظام‌های …

توضیحات بیشتر »

در روش پیشرفته تدریس، استاد نباید مطالب را مستقیما آموزش دهد/ خروجی دروس خارج فعلی، کمتر از یک درصد است/ با ۱۳ سال آموزش می‌توان نظریه‌پرداز فقه نظام تربیت کرد

اصول فقه استظهاری داریم اما هنوز اصول فقه استنطاقی نداریم/ سیر تکاملی فقه فردی تا فقه نظام‌مند اجتماعی/ اهل سنت می‌گویند شما بعد از چندین قرن به نظریه ما رسیده‌اید

الآن حداکثر کاری که استاد در درس خارج می‌کند این است که نظریات خودش را مستندا و مستدلاً بیان می‌کند. این روش، البته باارزش است، اما کارایی‌اش در تعلیم، به این مقدار است که بعد ۱۵ سال از ۱۰۰۰ نفر که در درس خارج شرکت کردند، تنها ۵، ۶، ۱۰ نفر به‌عنوان آدم توانمند بیرون می‌آید درحالی‌که اگر روشمندتر و اصولی‌تر در این دروس خارج عمل کنیم، از ۱۰۰۰ نفر، اگر حداقل ۸۰۰ نفر، یعنی چهارپنجم به درجه اجتهاد می‌رسند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سید منذر حکیم، استاد خارج فقه حوزه علمیه قم، در نشستی در موسسه الهادی …

توضیحات بیشتر »

مقدمه‌‏ای بر روش‌‏شناسی نظام‏‌سازی قرآنی/ عباسعلی مشکانی سبزواری

مقدمه‌‏ای بر روش‌‏شناسی نظام‏‌سازی قرآنی/ عباسعلی مشکانی سبزواری

اختصاصی شبکه اجتهاد: پیرامون «روش‏‌شناسی و متدولوژی نظام‏‌سازی قرآنی»  دو معنا محتمل است: اول) معنای اول این است که قرآن کریم برای نظام‏‌سازی چه روش‌‏هایی را پیشنهاد داده و یا از چه روش‏‌هایی بهره برده است؟ آیا از روش‏‌های عقلایی و موجود بهره برده و به اصطلاح در این حوزه به صورت امضائی و پذیرش یک یا چند روش‏ از روش‌‏های موجود اقدام کرده، یا روشی ابداعی و تاسیسی ارائه کرده است؟ در صورت امضای روش‌‏های موجود، از کدام روش بهره برده و در صورت تاسیس روش جدید، معنا و ساختار آن روش چیست؟ دوم) معنای دوم اینکه برای فهم …

توضیحات بیشتر »

روش‌شناسی پژوهش در علوم حدیث/ چگونه حدیث پژوه شویم؟

روش‌شناسی پژوهش در علوم حدیث/ چگونه حدیث پژوه شویم؟

به نظرم پژوهش کلاً رکود دارد و مختص حدیث و حوزه نیست؛ در دانشگاه هم علاقه بیشتر اساتید به تدریس است تا تحقیق. شاید علتش این باشد که ادبیات ایران ادبیاتی شفاهی است و دست به قلم نبوده‌ایم. ما بیشتر حرف می‌زنیم تا بنویسیم. ما از استناد یک شیء به خودمان می‌پرهیزیم. شاید هم به دلیل سختی پژوهش باشد. اگر برخی از مراجع ما درس حدیث بگذارندو یا پژوهش‌‌های حدیثی را به شاگردانشان یاد بدهند، مسلّماً حدیث پژوهی رشد‌ می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، نشریه علمی- فرهنگی «رهنامه پژوهش» به تولید، جمع آوری و انتشار مطالب اختصاصی طلاب و فضلا‌ …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics