خانه / بایگانی برچسب: فقه و مُدگرایی

بایگانی برچسب: فقه و مُدگرایی

مدسازان نباید تنگ‌نظر باشند/ امام باقر(ع) لباس زرد و قرمز می‌پوشیدند/ چرا نباید جوانان، لباسهای شاد و زیبا بپوشند؟!

مدسازان نباید تنگ‌نظر باشند/ امام باقر(ع) لباس زرد و قرمز می‌پوشیدند/ چرا نباید جوانان، لباسهای شاد و زیبا بپوشند؟!

اختصاصی شبکه اجتهاد: وقتی در رابطه با مدگرائی سخن گفته می‌شود، آنچه به ذهن می‌آید، تساوی آن به مفهوم تجمل است.  این در حالی است که تجمل تنها یکی از عناوینی است که ممکن است به آن، برای اثبات حرمت مدگرائی استدلال شود. علاوه بر آنکه اصل حرمت تجمل نیز امری روشن و واضح نیست. در این رابطه با حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سید محمدصادق علم‌الهدی، استاد سطح عالی حوزه علمیه قم گفتگو کردیم. به باور او، تجمل نه تنها حرام نیست، بلکه از عناوین مستحب و ممدوح شریعت است. او البته معتقد است تجمل با «تجمل گرائی» که امروز رائج است …

توضیحات بیشتر »

ایران باید مُدهای اسلامی را طراحی کند، اگرچه مستلزم صرف هزینه باشد

ایران باید مُدهای اسلامی را طراحی کند، اگرچه مستلزم صرف هزینه باشد

اختصاصی شبکه اجتهاد: وقتی از مدگرائی صحبت می‌شود، در نگاه اول، رابطه آن با مفاهیم تجمل و حب دنیا در نظر جلوه می‌کند. اما پرسش اصلی این است که آیا اساسا تجمل و حب دنیا، از عناوین محرم در شریعت هستند تا ملازمه آنها با مدگرائی، موجب سرایت حرمت به آن شود یا خیر؟ در این خصوص با حجت‌الاسلام نجفی بستان، استاد حوزه علمیه قم گفتگوی کوتاهی انجام دادیم. او معتقد است، مدگرائی فی‌نفسه، حرام نیست، بلکه این عناوین دیگر است که موجب تغییر حکم آن می‌شود. اجتهاد: آیا مدگرایی با تجمل و حب دنیا ملازمه‌ای دارد؟ نجفی بستان: ابتدا …

توضیحات بیشتر »

اسراف، بی‌جا مصرف کردن است/ در بهداشت و توسعه بر عیال، اسراف معنا ندارد!

اسراف، بی‌جا مصرف کردن است/ در بهداشت و توسعه بر عیال، اسراف معنا ندارد!

اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام علی فاضلی هیدجی، استاد سطح عالی حوزه علمیه قم، در گفتگوی اختصاصی با اجتهاد، به بررسی امکان استدلال به دلیل حرمت اسراف برای اثبات حرمت یا کراهت مدگرائی پرداخت. او که شاگردی آیات عظام وحید خراسانی و میرزا جواد تبریزی را در کارنامه دارد، معتقد است اسراف دارای معیارهای پنج‌گانه است و به این راحتی نمی‌توان چیزی را مصداق اسراف دانست. اجتهاد: مراد از اسراف در لسان آیات و روایات چیست؟ فاضلی‌: نکته‌ای که در رابطه با اسراف حتماً باید مطرح شود، این هست که اسراف هم در لغت، هم درآیات و روایات به معنای زیاد …

توضیحات بیشتر »

اقتضائات زمان و مکان در مورد اِسراف معنا ندارد/ تعدی از موارد «لا سرف» قیاس باطل است

نظریه خطابات قانونیه، مشکلی را حل نکرده است/ مرحوم سید مصطفی به خاطر خطابات قانونیه برای پدرش دعا می کرد!

اختصاصی شبکه اجتهاد: مد و مدگرایی پدیده‌ای است که کمابیش در میان همه اقشار جامعه وجود دارد، اما در این میان، جوانان و نوجوانان بیش از دیگران به مد اهمیت می‌دهند. در رابطه با مدگرایی، از جهات مختلفی فقهی می‌توان، بحث کرد. از یک‌جهت می‌توان از باب تشبه به کفار، وارد این بحث شد و بحث مد را از حیث موضوع و حکم، بررسی کرد و از جهت دیگر می‌توان از باب اسراف وارد شد و بحث کرد که آیا مدگرایی از باب اسراف، اشکال دارد یا خیر. در رابطه با جواز استدلال به حرمت اسراف برای اثبات حرمت مدگرائی …

توضیحات بیشتر »

مدگرایی فی‌نفسه حرام نیست، مگر اینکه موجب ترویج شعائر غیردینی شود

مدگرایی فی‌نفسه حرام نیست، مگر اینکه موجب ترویج شعائر غیردینی شود

اختصاصی شبکه اجتهاد: هر ساله به پایان سال که نزدیک می‌شویم، بحث از مد سال آینده نقل محافل مختلف به خصوص جوانان می‌شود. این مسئله این پرسش را به ذهن متبادر می‌کند که آیا مدگرائی حرام است یا خیر. در این رابطه با حجت‌الاسلام سید منیرالدین خباز قطیفی، استاد عرب زبان حوزه علمیه قم و شاگرد مطرح آیت‌الله سیستانی گفتگو کردیم. او در عین شهرت به فقاهت و تدقیق اما نظرات خلاف مشهوری در رابطه با مدگرائی دارد. او نه تنها مدگرائی را از باب استلزام اسراف حرام نمی‌داند بلکه اساسا نصوص اسراف را ظاهر در معنای حرمت نمی‌انگارد. گفتگو …

توضیحات بیشتر »

اسراف، عقلا و شرعا حرام است؛ جای بحث ندارد!

با اصول عملیه، به تنهائی نمی‌توان نظام ساخت/ قواعد فقهیه، به محرز و غیر محرز تقسیم نمی‌شوند

اختصاصی شبکه اجتهاد: طرفداران مدگرائی، همواره با این اتهام مواجهند که عملشان مصداق اسراف است. در اینجا این پرسش مطرح می شود که آیا مصداقیت مدگرائی برای اسراف درست است؟ و بر فرض صحت، آیا اساسا اسراف حرام است و حرمت آن نیز مطلق و بدون قید است؟ در این رابطه با حجت‌الاسلام محمد باقری شاهرودی، مدرس سطوح عالی حوزه و عضو هیئت استفتاء مرحوم آیت‌الله تبریزی گفتگو کردیم. او معتقد است مواردی که در روایات مذموم شمرده شده است، اسراف نیست بلکه توهم اسراف است. به باور استاد مرکز فقهی ائمه اطهار قم، مراد از اسراف، تجاوز از حدّ …

توضیحات بیشتر »

مدگرایی، لزوما مصداق تجمل نیست/ بعضی از مدها با پوشش اسلامی منافات دارد

مدگرایی، لزوما مصداق تجمل نیست/ بعضی از مدها با پوشش اسلامی منافات دارد

اختصاصی شبکه اجتهاد: انسان ذاتا موجودی رفاه طلب و کمال‌گرا است، هم در بعد معنوی و هم در بعد مادی و در طول زندگی همیشه به دنبال زندگی مرفه و عاری از مشکلات و رنج‌ها است. او همواره در طول تاریخ، بهترین‌ها را برای خود خواسته و هیچ‌گاه به آنچه داشته قانع نبوده است، به طوری که امروزه بسیاری از پیشرفت‌های علمی و تکنولوژی مدیون همین کمال‌گرایی وی بوده است. این کمال‌گرائی اما گاه منجر به تجمل‌گرائی و میل به تجمل نیز می‌شود. در رابطه با اینکه آیا تجمل‌گرائی در زمره محرمات شریعت محسوب می‌شود یا نه، با حجت‌الاسلام محمدصادق …

توضیحات بیشتر »

حب دنیا، اصطلاحی اخلاقی است نه فقهی/ حب دنیا، حکم واحد ندارد، باید به مصادیق نگاه شود

مرزهای مشترک فلسفه اصول با فلسفه فقه، مانع از تفکیک این دو علم نیست

اختصاصی شبکه اجتهاد: درآیات متعددی از قرآن کریم در مورد حب دنیا و دلباختگی و دلدادگی در برابر زرق‌ و برق دنیا سخن به میان آمده است. در بیان قرآن و روایات، دنیا به دو قسم است: دنیای مذموم و دنیای ممدوح. در اغلب مواردی که در کلام معصومان (ع)، سخن از دنیا به میان آمده و انسان‌ها را از فریب آن بر حذر داشته‌اند، اشاره به دنیای مذموم و ناپسند دارند، دنیایی که صاحبانش آن را برای خودش بخواهند و نگاه استقلالی به آن داشته باشند؛ اما دنیای ممدوح،  یعنی نگاه آلی نه استقلالی، یعنی استفاده از فرصت عمر …

توضیحات بیشتر »

مدگرائی غالبا ملازم با تجمل و حُبّ دنیا است/ ازخودباختگی و تضعیف اقتصاد، از آثار مدگرائی است

فقه پویا می‌تواند چالش‌های فقهی رسانه را حل کند/ برخی فتاوا ناشی از موضوع‌شناسی نادرست رسانه است

اختصاصی شبکه اجتهاد: زندگی اجتماعی همواره در حال تغییر و تحول است و در هرزمانی، دنیا بارنگی تازه و جدید خودنمایی و جلوه‌گری می‌کند. مد، همان شیوه تازه‌ای است که به وجود آمده و عده‌ای طبق آن رفتار می‌کنند. مد، شیوه زندگی، حرف زدن، لباس پوشیدن، آرایش خانه و وسایل آن، حتی کسب‌وکار و در جدیدترین نوع آن فکر و اندیشه را نیز شامل می‌شود. مد به‌خودی‌خود و در حد اعتدال، مذموم نخواهد بود و در صورتی می‌توانیم آن را ارزش‌گذاری کنیم که آثار مثبت و منفی آن را در جامعه ارزیابی کنیم. به همین بهانه، با حجت‌الاسلام دکتر احمدعلی …

توضیحات بیشتر »

مدگرائی حرام نیست/ تجمل نه‌تنها مذموم نیست بلکه خداوند آن را دوست دارد!

مدگرائی حرام نیست/ تجمل نه‌تنها مذموم نیست بلکه خداوند آن را دوست دارد!

اختصاصی شبکه اجتهاد: وقتی از مدگرائی سخن گفته می‌شود، در ابتدا مصداقیت آن برای عنوان تجمل به ذهن می‌آید. صدق این عنوان آن‌قدر قریب به ذهن است که یکی از اتهامات طرفداران مد ازنظر مردم، تجملی بودنِ آن‌هاست؛ اما آیا به لحاظ فقهی نیز مدگرائی مصداق تجمل است؟ و در صورت مصداقیت، آیا اساساً عنوان تجمل، از عناوینی است که حکم حرمت را در شریعت به دنبال دارد؟ برای پاسخ به این پرسش، با حجت‌الاسلام سید حمید علوی‌آزیز، استاد سطوح عالی حوزه علمیه مشهد گفتگو کردیم. مدیر آموزشی مدرسه آیت‌الله‌العظمی خویی مشهد معتقد است تجمل به‌خودی‌خود مذموم نیست بلکه امری …

توضیحات بیشتر »

آراستگی پیامبر(ص)، به معنای استفاده از لوازم آرایشی امروزی نیست!

آراستگی پیامبر(ص)، به معنای استفاده از لوازم آرایشی امروزی نیست!

در دین اسلام، ائمه معصومین (ع) یکی از بهترین الگوهایی هستند که سبک و سیره آن‌ها می‌تواند در زندگی بشری تأثیرگذار باشد و بشر را به کمال برساند. اگر بخواهیم برای مسائل مبتلابه جامعه امروزی، راهکار ارائه کنیم، بهترین راه‌حل مشکلات جامعه امروز رعایت سیره اهل‌بیت (ع) است. اختصاصی شبکه اجتهاد: تعالیم اسلام حاوی مجموعه‌ای از باورها و معارف بنیادین هستی شناختی و  انسان‌شناختی است که برنامه جامعی برای سعادت دنیا و آخرت انسان به همراه داشته و این برنامه در سیره عملی معصومین نیز پیاده شده است. «مصرف» یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های زندگی انسان است که چارچوب و قوانین …

توضیحات بیشتر »

مدگرائی ملازم با دنیاطلبی نیست/ جامعه ما در رابطه با پدیده مد، واکنش یکدستی ندارد

مدگرائی ملازم با دنیاطلبی نیست/ جامعه ما در رابطه با پدیده مد، واکنش یکدستی ندارد

ازآنجاکه همواره کالای مد شده، شیوه‌های رفتاری، هنجاری و ارزش‌های خاصی در بین نوجوانان و جوانان ایجاد کرده و مد، عاملی برای انتقال هنجار و ارزشی از جامعه‌ای به جامعه دیگر می‌شود، بررسی زمینه‌ها و پیامدهای مدگرایی یکی از موضوعات مهم در جامعه ما محسوب می‌شود. اختصاصی شبکه اجتهاد: مد، پدیده‌ای است خاصه جامعه انسانی که با مفهوم مدرنیسم ارتباط تنگاتنگی دارد. به‌عبارتی‌دیگر، مد با مدرن شدن جوامع پدید آمده است؛ چراکه در اعصار گذشته، پدیده‌ای به نام مد و مدگرایی در بین مردم جایگاه محسوس امروزی خود را نداشته است، هرچند با نگاهی به تاریخ شاید بتوان این پدیده …

توضیحات بیشتر »

برای مقابله با غرب، باید مد اسلامی تولید کنیم

برای مقابله با غرب، باید مد اسلامی تولید کنیم

حب دنیا در مدگرایی مستتر است. ولی لزوماً به معنی این نیست که این کار توأم با تجمل یا زیباسازی خود باشد یا رفتار غیرطبیعی در آن وجود داشته باشد. اختصاصی شبکه اجتهاد: مدگرایی را می‌توان ناشی از عوامل و زیرساخت‌های تاریخی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و روان‌شناختی دانست. اسلام، امروزی شدن و نوگرایی در سبک و شیوه‌ى لباس پوشیدن را نیز به‌صورت کلی پذیرفته است. آنچه اسلام با آن مخالف است، پشت پا زدن به ارزش‌ها، رعایت نکردن اخلاق اجتماعی و همانندسازی با بیگانگان است. حال اگر این پدیده‌های انحرافی در قالب مد به خود انسان‌ها داده شوند و …

توضیحات بیشتر »

دنیاگرایی و دنیا گریزی در قرآن کریم/ علی شریفی

دنیاگرایی و دنیا گریزی در قرآن کریم/ علی شریفی

اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از نکات کمتر گفته شده در رابطه با مد و مدگرائی، بیان نظر قرآن کریم در رابطه با تجمل و استفاده از مدهای روز است. در این رابطه، حجت‌الاسلام دکتر علی شریفی، استاد جامعه‌المصطفی قم، در یادداشتی برای اجتهاد، به واکاوی این موضع پرداخته است. قرآن علی‌رغم اینکه «کتاب مبین» و فصیح‌ترین بیان است، به فرموده امیرالمؤمنین (ع) باطن بسیار عمیقی دارد و گاه درک مقصود واقعی و معنای مرکزی آن دشوار است. اینکه آیا آدمی باید دنیا را آباد کند یا از آن اعراض نماید و تمام همتش متوجه سرای آخرت باشد، از آن دسته …

توضیحات بیشتر »

حب دنیا فی‌نفسه حرام نیست/ اسراف تنها در صورت تضییع حق دیگران، حرام است

فلسفه‌های مضاف، نگهدارنده علوم هستند/ فلسفه اصول، تجمیع مسائل دانشهای دیگر نیست

اختصاصی شبکه اجتهاد: برای بررسی نظر شارع در رابطه با مدگرائی و استفاده از برندها، یکی از بهترین افراد برای گفتگو، حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمد‌علی ایازی است. او که هم از قرآن پژوهان معروف است و هم تحقیقات فقهی و قابل توجه فراوانی دارد، در گفتگو با اجتهاد، از مدگرائی از منظر قرآن گرفت. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران معتقد است قرآن تجمل را به رسمیت می‌شناسد و تنها در صورتی که منجر به غفلت از یاد خدا شود، ناپسند می‌شمارد. اجتهاد: با توجه به آیات قرآن مفهوم تجمل و نظر شارع نسبت به آن چیست؟ ایازی: …

توضیحات بیشتر »

آیا حُبّ دنیا حرام است؟/ سید محمدعلی حسینی

آیا حُبّ دنیا حرام است؟/ سید محمدعلی حسینی

اختصاصی شبکه اجتهاد: به صورت طبیعی، ترویج مد و دنباله‌روی از آن به افزایش مصرف و هزینه می‌انجامد. این امر می‌تواند حاکی از آن باشد که مدگرایی حداقل دو اثر سوء اخلاقی را متوجه انسان می‌سازد. – حرص و فاصله گرفتن از قناعت – دنیا دوستی و دور شدن از زهد روش علمی در اثبات ملازمه میان مدگرایی و این آسیب‌های اخلاقی، نیازمند تحلیل روان‌شناسانه و بررسی تاریخی و آماری است، و این نوشتار درصدد آن نیست. سؤال مهم این است که آیا این ملازمه(به فرض اثبات) می‌تواند موجب اثبات حکم شرعی برای ترویج مد و تبعیت از آن باشد؟ …

توضیحات بیشتر »

مدگرائی از منظر روایات/ علی‌اکبر ترابی شهرضائی

مدگرائی از منظر روایات/ علی‌اکبر ترابی شهرضائی

اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی‌اکبر ترابی شهرضایی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در این یادداشت پیش‌روی، به بررسی مدگرائی از منظر روایات معصومین (ع) می‌پردازد. مد بر دو نوع است در یک تقسیم کلی می‌توان مد را دو قسم دانست: مد مبتذل، مد غیرمبتذل. مدی که برای ترویج فساد و بی‌بندوباری و مخالفت با شرع و دستورات دین بنا نهاده شده باشد مذموم است ولی اگر مد سبب راحتی و آسایش در زندگی شود و مخالفتی با قوانین الهی و عرف و جامعه نداشته باشد نه‌تنها مذموم نیست بلکه ممدوح است. اما نسبت به قسم اول، …

توضیحات بیشتر »

کتابشناسی مد و مدگرائی اسلامی

کتابشناسی مد و مدگرائی اسلامی

اختصاصی شبکه اجتهاد: زندگی اجتماعی آدمی همواره در حال تغییر و تحول است و در هر زمانی، دنیا با رنگی تازه و نو خودنمایی و جلوه‌گری می‌کند و انسان فرزند بالغ و رشید طبیعت با به ‌کارگیری از نعمت عقل و علم با تحولات به وجود آمده برخورد می‌نماید. مد، همان شیوه تازه‌ای است که به وجود آمده و عده‌ای طبق آن رفتار می‌کنند. مد، شیوه زندگی، حرف زدن، لباس پوشیدن، آرایش خانه و وسایل آن، حتی کسب‌وکار و در جدیدترین نوع آن فکر و اندیشه را نیز شامل می‌شود. مد، به‌ خودی ‌خود و در حد اعتدال، مذموم نخواهد …

توضیحات بیشتر »

نمایه مقالات «مد و مدگرایی»

قاطعیت یا عطوفت با توطئه‌چینان و شایعه‌سازان/ سید محمدباقر قدمی

اختصاصی شبکه اجتهاد: در رابطه با مد و مدگرائی، نگاشته فقهی خاصی به چشم نمی‌خورد. هر آنچه هست واکاوی مد از منظر دین یا بررسی آسیبها و شیوه‌های طراحی مدهای اسلامی است. در این نوشتار اما مقالاتی که به رابطه بین دین و مدگرائی م‌پردازند را نمایه می‌کنیم. مقالاتی که در این نمایه، بدانها پرداخته می‌شود عبارتند از: بررسی نقش رسانه در مدگرایی کودکان و نوجوانان/ بررسی رابطه بین همرنگی، تشخص طلبی و طبقه اجتماعی-اقتصادی با میزان مدگرایی/ هویت انسانی زن در چالش آرایش و مد/ بررسی رابطه بین سبک زندگی و نگرش دینی با میزان گرایش به سمت مدگرایی …

توضیحات بیشتر »

سطح زندگی ائمه، همانند مردم عادی بود/ زهد به معنای نداشتن دنیا نیست، بلکه دل‌نبستن به دنیا است

پیامبر اکرم(ص) در مسابقات ورزشی شرکت می‌کردند

اختصاصی شبکه اجتهاد: مصرف‌گرایی و اسراف در نقطه مقابل مصرف بهینه قرارگرفته است. مصرف‌گرایی یا به عبارت ساده‌تری اسراف، یکی از بزرگ‌ترین آفت‌ها و آسیب‌های فردی و اجتماعی و از گناهانی است که مورد نهی شدید خداوند متعال واقع‌شده است و در مقابل اعتدال و میانه‌روی در مصرف قرارگرفته است. با توجه به نهی شدید مصرف‌گرایی و اسراف در دستورات و تعالیم اسلامی، فرهنگ‌سازی مصرف بهینه و اصلاح همه زمینه‌های الگوهای مصرفی در کشور، از ضروریات اجتناب‌ناپذیر است. سیره اهل‌بیت در مصرف، یکی از مواردی است که می‌تواند در این رابطه، قابل‌توجه بوده و زمینه الگوپذیری از ایشان را فراهم …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative