قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: فلسفه

بایگانی برچسب: فلسفه

آیا می‌توان دانش فلسفه را در دانش اصول‌فقه دخالت داد؟

آیا می‌توان دانش فلسفه را در دانش اصول‌فقه دخالت داد؟

گاهی مراد از عقل قوه عاقله انسان است که انسان آن را در فهم امور ازجمله کتاب و سنت به کار می‌گیرد گاهی مراد از عقل گزاره‌هایی است که از راه به‌کارگیری قوه عاقله به دست می‌آید مثل گزاره‌های بدیهی عقل نظری یا عقل عملی که در آنجا مراد از عقل، قوه عاقله نیست بلکه گزاره‌هایی است که با به‌کارگیری قوه عاقله به دست آمده است این معنای دوم هم گاهی در معنای موسع به کار می‌رود و مراد از آن هر گزاره‌ای است که از راه کتاب و سنت به دست نیامده است حال چه از راه علم تجربی …

توضیحات بیشتر »

آیا فقها با فلسفه مخالف بودند؟/ حسن انصاری

آیا فقها با فلسفه مخالف بودند؟/ حسن انصاری

شبکه اجتهاد: تصوری عمومی در میان شماری از اهالی دانش‌های دینی وجود دارد که در تاریخ تشیع فقها با فلسفه مخالف و حتی خواندن و آموختن آن را نادرست و بل حرام می‌دانسته‌اند. این تصور افسانه‌ای بیش نیست. من به تاریخ قدیم تشیع کاری ندارم. حتی به زمان علامه حلی و شاگردانش هم کاری ندارم (در هر دو مورد می‌توان از نمونه‌های بسیار از اهتمام به فلسفه و دانش‌های عقلی سراغ گرفت). در همین چند قرن اخیر بسیاری از فقها و اصولیان در عین حال اهل فلسفه و بل فیلسوف و متفلسف به معنای متعارف در سنت اسلامی بوده‌اند. در …

توضیحات بیشتر »

هم فلسفه در اصول تأثیر گذاشت، هم اصول در فلسفه!

اُتانازی در شرایط خاص جایز است/ نمی شود لوازم آرایشی جزو نفقه باشد ولی هزینه بیماری نباشد!/ لاحرج بر ادله وجوب نفقه حاکم نیست

کاری که در حوزه فلسفه زبان صورت گرفت، خاستگاه آن در علم اصول بود و بعداً وارد فلسفه شد. ما در فلسفه و در تفکر فلسفی، یک بحثی غیر از شناخت و معرفت داریم به نام ارزش و ملاک و معیار و منابع شناخت. در فلسفه در گذشته به‌عنوان اینکه موضوع آن وجود بماهو وجود بود، به‌طورکلی مباحث معرفتی در ذیل بحث از وجود و مراتب هستی مطرح می‌شد. مثل مسئله وجود ذهنی و مسئله نفس و امثال‌ذلک؛ اما الآن معرفت‌شناسی خودش به یک موضوع مستقل از وجود شناسی تبدیل‌شده است. این بدون تردید از تأثیرات علم اصول بر مباحث …

توضیحات بیشتر »

نظریه تفصیلی امام خمینی در بهره‌گیری از قواعد و دقت‌های فلسفی در اصول

سه ساحت مهم تحول در حوزه علمیه

شبکه اجتهاد: بررسی دامنه بهره‌گیری از فلسفه در اصول از پیچیده ترین مباحث است؛ به گونه‌ای که ارایه دیدگاهی دقیق در این زمینه می‌تواند تا سر حد یک نظریه ارزیابی و اعتبار شود.

توضیحات بیشتر »

حوزه نجف نمی‌تواند مبلغ حوزه یونان باشد/ ما سینه‌زن مبانی عقلی امام صادق هستیم/ دیدگاه مرحوم نائینی را در حکومت اسلامی می‌پسندم

حوزه نجف نمی‌تواند مبلغ حوزه یونان باشد/ ما سینه‌زن مبانی عقلی امام صادق هستیم/ دیدگاه مرحوم نائینی را در حکومت اسلامی می‌پسندم

شبکه اجتهاد: آیت‌الله شیخ محمد سند بحرانی یازده سال است به عراق مهاجرت کرده است و در حوزه علمیه نجف، فقه و اصول، مباحث کلامی و تفسیر تدریس می‌کند. او متولد بحرین است و بعد از انقلاب اسلامی وارد حوزه علمیه قم شد و چندین سال دروس حوزوی را در همین حوزه تدریس کرد. آیت‌الله سند بخشی از ایام تابستان را در قم سپری و بعد از نماز مغرب و عشا مباحث اعتقادی-روائی (با محوریت مباحث رجعت و معراج) را تدریس می‌کند. تساوی حقوق زن و مرد، حقوق بشر و دموکراسی، خشونت‌های مذهبی و تکفیر و چالش‌های زیست مسلمانی در …

توضیحات بیشتر »

آیا به رویکردهای حدیث‌محورانه بازخواهیم گشت؟

آیا به رویکردهای حدیث‌محورانه بازخواهیم گشت؟

شبکه اجتهاد: تاریخ تفکر و اندیشه ورزی در زمینه فلسفه و عرفان همواره نقد و چالش‌های مخصوص به خود را همراه داشته است. فقها و متکلمان، مفسران و اهل حدیث، فهم دین را محصول متون و آموزه‌های دینی می‌دانند و هرگونه پیرایه‌های بیرونی را در این مسیر کنار می‌زنند. به‌عنوان مثال تفکیکیان مسیر دین‌پژوهی را از دالان تنگ و تاریک فلسفه و عرفان عبور نمی‌دهند و جوهره دین را غیر آن‌چه فلسفه و عرفان معرفی می‌کند، تلقی می‌کنند. در مقابل، فلاسفه و عرفا قابل دفاع‌ترین شیوه دین‌شناسی را شیوه فلسفی ـ عرفانی قلمداد کرده و فهم عمیق شریعت را بدون …

توضیحات بیشتر »

امام خمینی فلسفه درس نمی‌داد چون تکفیر می‌شد/ اکنون فقها روشنفکر شدند

امام خمینی فلسفه درس نمی‌داد چون تکفیر می‌شد/ اکنون فقها روشنفکر شدند

در طول تاریخ فلسفه قدغن بوده و افرادی چون شیخ سهروردی شهید شدند، عین القشات را آتش زدند و ملاصدرا دربه در شده است. حوزه نجف هم به همین شکل بوده و فلسفه و عرفان ممنوع بوده است. بنابراین امام خمینی (ره) قبل از انقلاب فلسفه درس نمی‌داد چون تکفیر می‌شد، اما اکنون فقها روشنفکر شدند و درباره این موضوع سخن می‌گویند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، غلامحسین ابراهیمی‌ دینانی، چهره ماندگار فلسفه و عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران به بیان خاطراتی را از دوران تحصیل خود نزد امام خمینی (ره)، پرداخت که در ادامه می‌خوانید: من …

توضیحات بیشتر »

هیچ تقابلی بین فقه و علوم عقلی نیست/ عالمان علوم عقلی اغلب خود فقیه هستند

هیچ تقابلی بین فقه و علوم عقلی نیست/ عالمان علوم عقلی اغلب خود فقیه هستند

گاهی بین علوم عقلی و فقه تقابل مصنوعی ایجاد می‌کنند و در موضع دفاع از فقه، علوم عقلی را تحقیر می‌کنند و فتوا به کفر عالمان علوم عقلی می‌دهند؛ در حالی که هیچ تقابلی بین فقه و علوم عقلی نیست و عالمان علوم عقلی ما اغلب خود فقیه هستند. شبکه اجتهاد: مقام معظم رهبری در دیدار با دست اندرکاران برگزاری همایش حکیم طهران (مرحوم آقاعلی مدرس زنوزی) و اعضای مجمع عالی حکمت اسلامی، دعوت جوانان به علوم عقلی را مهم دانستند و در این باره گفتند: «توجه حوزه‌ها به علوم عقلی و به خصوص فلسفه خیلی مهم است … اگر …

توضیحات بیشتر »

ستیز با علوم عقلی در حوزه‌های علمیه

عاشورا؛ محور گسترش تفکر سیاسیِ تشیع/ مهدی مسائلی

رویکرد تقابلی افراط‌گرایان شیعه با علوم عقلی، تشابه کاملی با مواضع جریان وهابیت دارد و هر دو گروه مواضع و حتی بیان‌هایی مشابه با هم در مخالفت با علوم عقلی دارند. شبکه اجتهاد: هفته گذشته مقام معظم رهبری در دیدار دست‌اندرکاران همایش ملی حکیم طهران، بر توجّهِ حوزه‌ها به علوم عقلی و بخصوص فلسفه تأکید کردند، اما هم‌اکنون در حوزه‌های علمیه جریان‌هایی وجود دارند با ابزار تکفیر به مقابله علوم عقلی می‌آیند و برای عزت یافتن جایگاه علوم عقلی باید با این جریان‌ها مقابله نمود. حقیقت این‌که یکی از شاخصه‌های جریان‌های ‌افراط‌گرا در شیعه و سنی مخالفت شدید آن با …

توضیحات بیشتر »

فقه قطعاً علم رکنی حوزه است، اما نمی‌‌‌‌‌‌‌توان بدون فلسفه برای جامعه فتوا صادر کرد

حوزه در اجرای بیانیه «گام دوم انقلاب» نقش جدی ایفا کند/ حوزه بستر تولید حکومت دینی است

رئیس شورای حوزه علمیه تهران گفت: امروز‌ نمی‌‌‌‌‌‌‌توان بدون استفاده از فلسفه برای جامعه فتوا صادر کرد. بنا بر این اهتمام به مبانی، موضوعات و مقولات باید در اولویت قرار گیرد. فقه قطعاً علم رکنی حوزه است، اما برای کمک به آن به دیگر علوم نیاز است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین علی اکبر رشاد، در اجلاسیه سالانه اساتید حوزه علمیه استان تهران که در سالن شیخ صدوق حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) برگزار شد، با گرامی داشت سالروز شهادت استاد مطهری و با تقدیر از زحمات و مجاهدت‌های علمی و تربیتی اساتید حوزه‌های علمیه اظهار داشت: واقعیت این است …

توضیحات بیشتر »

علوم عقلی در حوزه علمیه قم و تهران رواج پیدا کند/ اگر حوزه علمیه سراغ فلسفه نرود، نااهلان متصدی آن می‌شوند

علوم عقلی در حوزه علمیه قم و تهران رواج پیدا کند/ اگر حوزه علمیه سراغ فلسفه نرود، نااهلان متصدی آن می‌شوند

آیت‌الله خامنه‌ای با تاکید بر لزوم شناساندن شخصیت و آراء بزرگان فلسفه تاکید کردند: فلسفه باید در حوزه‌ علمیه قم و همچنین حوزه علمیه تهران که روزگاری مرکز فلسفه بوده است، رواج پیدا کند. به گزارش شبکه اجتهاد، بیانات حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار دست‌اندرکاران همایش حکیم تهران (نکوداشت مرحوم آقاعلی مدرس زنوزی) که در تاریخ ۳ اردیبهشت ۹۷ برگزار شده بود، صبح امروز در محل این همایش منتشر شد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این دیدار با ابراز خرسندی از رونق علوم عقلی در حوزه‌های علمیه پس از انقلاب اسلامی، نقادی و نوآوری را موجب …

توضیحات بیشتر »

می‌خواهم فلسفه‌الاجتماع و فقه‌الاجتماع را پیوند بزنم

فضای فقه و اصول حوزه ناظر به نیاز زمانه نیست/ ارتباطات حوزویان انقلابی با سنتی بیشتر شود

متاسفانه عده‌ای گمان می‌کنند که ما چون روحانی هستیم یا تعلق به نظام جمهوری اسلامی داریم که البته به این تعلق افتخار هم می‌کنیم، به این دلیل از علم دینی دفاع می‌کنیم. در حالی که من کاملاً روش‌مندانه و مستدل از این امر دفاع می‌کنم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین استاد عبدالحسین خسروپناه، رییس موسسه حکمت و فلسفه ایران، از اندیشمندانی است که در حوزه‌های فلسفی، کلامی و فقهی ایده‌های نویی را در فضای فکری کشور مطرح کرده است. ایده‌هایی که شاید در میان موافقان و مخالفان او کمتر مورد دقت قرار گرفته است. صبح‌نو در گفت‌وگو با او …

توضیحات بیشتر »

پایه‌های فقه و کلام باید تقویت شود/ اکثر مخالفین فلسفه انقلابی بودند/ مرحوم میرزا مهدی با طرح نظریه ولایت مطلقه‌ی فقیه از انقلاب حمایت کرد

نگاه امام(ره) به دین و اجتهاد، با نگاه ناقص و نادرست امروزی تفاوت دارد

رئیس انجمن کلام حوزه علمیه گفت: اگر ما نتوانیم مشکل بانک و ربا را حل کنیم، انقلاب ما شکست می‌خورد. بنابراین ما چاره‌ای جز تقویت فقه و کلام و پایه‌های آن‌ها که قرآن، حدیث و البته عقل است، نداریم؛ لذا این‌ها در راستای تقویت حوزه‌ی انقلابی است.

توضیحات بیشتر »

تحول در حوزه قم هم مدیون آیت‌الله میلانی است/ از سوی انقلابیون و مکتب معارفی خراسان مورد بی‌مهری قرار گرفت

ناگفته‌هایی از ارتباط آیت‌الله میلانی با آیت‌الله میرزامهدی اصفهانی/ حسن طالبیان

آیت‌الله میلانی در مباحث فقهی بسیار مراقب بودند که مسائل فلسفی را دخالت ندهند و مطابق با همان روال سنتی فقه بحث می‌کردند ـ و در ابتدای حضور ایشان هم کسانی مثل مرحوم آشیخ‌مجتبی قزوینی با ایشان همراهی می‌کردند ـ اما بالاخره چون به‌طور کلی از طرفداران فلسفه محسوب می‌شدند، شاگردان مکتب میرزا مهدی اصفهانی در مشهد (مکتب معارفی خراسان) با ایشان زاویه پیدا کردند و به نوعی آقای میلانی را در انزوا قرار دادند.

توضیحات بیشتر »

بنده را در نفی یا اثبات خواندن «فلسفه» قرار ندهید/ یک ریال از وجوهات ایران را قبول نمی‌کنم

آیت‌الله سیستانی تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد/ مؤمنین دعا کنند

اینکه آیا امروز طلاب فلسفه بخوانند یا خیر؟ بنده را در نفی یا اثبات قرار ندهید؛ ولی خود آقایان و حوزه علمیه قم می‌دانند که چه مقدار برای طلاب مفید است و چه مقدار را نخوانند./ وجوهات ایران با کمک آقا سید جواد شهرستانی برای امور حوزه‌ها، مشکلات آنان و مستمندان می‌رسد و بنده به این امور رسیدگی و اهتمام دارم. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله عباس محفوظی از علمای حوزه علمیه قم در سفری به کشور عراق ضمن زیارت ائمه معصومین(ع) در عتبات عالیات با مراجع تقلید شیعه، حضرات آیات سیستانی، حکیم، فیاض و بشیر نجفی دیدار کرد. بنابراین …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics