قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: موضوع شناسی (صفحه 4)

بایگانی برچسب: موضوع شناسی

فقها ابعاد شرعی «خلق پول» را تشریح کنند

فقها ابعاد شرعی «خلق پول» را تشریح کنند

عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق(ع) اظهار کرد: با توجه مستحدثه بودن پدیده خلق پول و اهمیت بسیار آن در اقتصاد کشور، لازم است فقها و حوزه‌های علمیه به میدان بیایند و ابعاد فقهی و شرعی و رابطه آن با ربا را مورد بررسی قرار داده و نتیجه کار را اعلام کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، یکی از مشکلات جدی که در اقتصاد ایران با آن مواجه هستیم، افزایش حجم نقدینگی است. این مسئله هم عمدتا از طریق افزایش خلق پول در نظام بانکی کشور رخ داده و مشکلات عدیده‌ای را هم پدیده آورده است. این پدیده، علاوه بر اینکه به …

توضیحات بیشتر »

«نظریه ترتب» و «مجسمه و نقاشی» دو اثر متفاوت آیت‌الله اعرافی

«نظریه ترتب» و «مجسمه و نقاشی» دو اثر متفاوت آیت‌الله اعرافی

کتاب «نظریه ترتب و خطابات قانونی» نخستین جلد از سری بحث‌های اصول فقه و کتاب «مجسمه و نقاشی» از سری بحث‌های فقه هنر، تقریرات درس خارج آیت‌الله اعرافی، به همت سیدنقی موسوی و احمد عابدین‌زاده از سوی مؤسسه نشر اشراق و عرفان منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در پیشگفتار کتاب «نظریه ترتب و خطابات قانونی» می‌خوانیم: دانش اصول فقه به یکی از پررونق‌ترین علوم اسلام در حوزه‌های علمیه به ویژه حوزه‌های شیعی تبدیل شده است و طلاب و دانش‌پژوهان حوزه‌های علمیه با میراثی متراکم و گرانقدر از اندیشه‌های دقیق و اصولی مواجه‌اند که باید ضمن گرامیداشت این میراث و …

توضیحات بیشتر »

مجمع تشخیص مصلحت نیازمند حکم و موضوع‌ شناسی با روش اجتهاد جواهری است

رفتار برخی مسؤولان نباید بهانه‌ای برای کنارگذاشتن نظریه حکومت اسلامی شود

اینکه حضرت امام فرمودند زمان و مکان در حکم مؤثرند، در خصوص احکام اضطراری موضوع نیست، بلکه زمان و مکان، موضوع سازی می‌کنند به همین جهت مجمع تشخیص مصلحت نظام به دو بخش اجتهاد در خصوص موضوع و دیگری شناخت حکم آن بر اساس روش اجتهاد فقه جواهری نیازمند است. شبکه اجتهاد: عنصر زمان و مکان و شرایط جامعه اسلامی تعیین کننده مصلحت برای جامعه است و حکم حکومتیِ حاکم اسلامی بر اساس این مصالح در جامعه صادر می‌شود. در نظام اسلامی برای تشخیص و اِعمال مصلحت در احکام حکومتی، ساز و کارهای متعددی در نظر گرفته شده که یکی …

توضیحات بیشتر »

خلأ اندیشه فقهی نظام‌مند در مواجهه با اجتناب مالیاتی/ ضرورت آینده پژوهی در فقه

خلأ اندیشه فقهی نظام‌مند در مواجهه با اجتناب مالیاتی/ ضرورت آینده پژوهی مباحث فقهی

فقه از نظر متدولوژی نمی‌تواند با اجتناب مالیاتی مبارزه کند چون اگر بگوید نامشروع است، فرار مالیاتی می‌شود و تا زمانی که بگوید مشروع است اجتناب می‌شود، پس خود فقه نمی‌تواند اصل اجتناب مالیاتی را مورد اصلاح قرار دهد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، فقه‌های مضاف به‌عنوان دانش‌های نوپیدایی که می‌توانند در کاربردی شدن فقه سهم به سزایی ایفا کند چندی است مورد توجه اندیشمندان و محیط‌های علمی قرار گرفته است. فقه اقتصاد یکی از این دانش‌های مضاف است که نیازمند تلاش‌های جدی عالمان حوزوی و دانشگاهی است. از این رو، اولین نشست علمی از سلسله نشست‌های تخصصی «فقه و اقتصاد» …

توضیحات بیشتر »

سیستم بانکی توان اجرای قوانین «بانکداری بدون ربا» را ندارد

سیستم بانکی توان اجرای قوانین «بانکداری بدون ربا» را ندارد

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: با توجه به اینکه ماهیت بانک فقط برای مبادلات پولی طراحی شده تاب اجرای قوانین بانکداری بدون ربا را ندارد و در این راستا سیستم بانکی در ایران نیز خود به خود به سمت انجام مبادلات ربوی گرایش پیدا می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، تاریخ پر رمز و راز پول، از این پدیده بشرى ماهیتى ساخته که با وجود سادگى ظاهری، بسیار پیچیده و حساس است. همه ما پول را مى شناسیم و با آن داد و ستد مى‌کنیم، ارزش کالاها و خدمات خود و دیگران را با آن مى‌سنجیم، گاه با آن پس …

توضیحات بیشتر »

در حکومت اسلامی هر فقیهی حق قضاوت ندارد/ تأثیر زمان و مکان در فتوا از باب تزاحم است

نحوه ورود آیت‌الله شاهرودی به مباحث فقهی بسیار راهگشا بود/ نظرات فقهی دقیق و متقنی در جلسات شورای نگهبان ارائه ‌می‌داد/ روشن‌بینی‌‌های فقیه مجاهد در ساحت‌های فقهی مورد نیاز جامعه

از مرحوم حاج احمدآقا شنیدم که امام فرمودند: اگر این آهنگ را رادیوی جمهوری اسلامی پخش کند، اشکالی ندارد، امّا اگر همین آهنگ را کشور دیگری پخش کند، حرام است. مرحوم حاج احمدآقا به بنده گفتند: ما نفهمیدیم چرا؟ ولی امام این‌گونه می‌فرماید. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله محمدمهدی شب زنده‌دار استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و از فقهای شورای نگهبان در گفتگویی با نشریه خط از چیستی فقه حکومتی و ضرورت پرداختن به آن در حوزه علمیه سخن می‌گوید و معتقد است باید مسائل فقه حکومتی در حوزه حل شود و اگر این کار انجام نشود، …

توضیحات بیشتر »

موضوع‌ یابی و موضوع شناسی راز اصلی رشد و تحول فقه

نظامات حقوقی و علوم انسانی «فقه» را به پاسخگویی فرا می‌خوانند/ در مسیر پیشرفت باید سُنن اصیل حوزوی حفظ شود/ نگاه کلاسیک دانشگاهی به سطوح خارج، یک نگاه افراطی است

روش‌های فقاهتی و عناصر دیگری در تحول و فقه و اجتهاد داریم که یکی مهمترین این راهکارها تحول موضوعی است؛ و این موضوع یابی و موضوع شناسی راز اصلی رشد و تحول فقه است. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله علیرضا اعرافی در دیدار مدیران مرکز موضوع شناسی احکام فقهی گفت: اولین موضوعی که مدیران این مرکز باید به آن توجه کنند، موضوعات کهن، نو نیازمند تنقیح مبانی و روش شناسی، فلسفه و بنیان کار هستند. وی افزود: موضوع روش شناسی و نظریات مبنایی و شناسایی موضوعات فقهی، دارای سابقه است، ولی تنقیح نشده است؛ حال عرصه‌های جدیدی وجود دارد که …

توضیحات بیشتر »

مراحل موضوع‌شناسی و فرآیند حکم‌شناسی در فقه‌الاجتماع

فقه سیاسی امام علی آرمان‌گرایی یا واقع‌گرایی

آیه شریفه «تعاونوا علی البر و التقوی» از دقیق‌ترین و جامع‌ترین آیاتی است که بدون تدقیق در آن، فقه الاجتماع و علم الاجتماع شناخته نمی‌شود، مع‌الاسف به دلیل فقدان عنصر استنطاق النص در فهم این آیه شریفه در حد یک گزاره اخلاقی باقی مانده است؛ در حالی که با رعایت عنصر استنطاق النص و لحاظ کردن حیثیت‌های سه‌گانه در موضوع‌شناسی می‌شود فهم و کشف دیگری را تجربه کرد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی، استاد خارج فقه حوزه علمیه قم و رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در چهارمین جلسه درس خارج «فقه‌الاجتماع» اظهار داشت: در تکمیل مباحث مرتبط با …

توضیحات بیشتر »

شهرها از فقها خالی شده‌ است/ اهتمام ویژه‌ حوزه به عرصه تربیت فقیه

تماس تلفنی آیت‌الله نوری همدانی با آیت‌الله یزدی و آیت‌الله آملی لاریجانی

آیت‌ا‌لله نوری همدانی با تأکید بر ضرورت پرداختن به تربیت فقیه در حوزه‌های علمیه، افزود: با وجود این که فقاهت شرایط زیادی دارد اما آرزو دارم که در حوزه‌های علمیه فقهای بیشتری تربیت شود. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله حسین نوری همدانی در دیدار رئیس مؤسسه موضوع شناسی احکام فقهی اظهار داشت: عرصه فعالیت مؤسسه موضوع شناسی احکام فقهی وسیع است و اگر وارد چند موضوع مهم و خاص شود بهتر است. وی با تأکید بر این که نتیجه عمل مهم است، گفت: اگر کاری کوچک باشد و به نتیجه برسد، بهتر از آن است که کارهای متعددی انجام بگیرد، …

توضیحات بیشتر »

الگوی اجتهاد چند مرحله‌ای در فقه مالی

الگوی اجتهاد چند مرحله‌ای در فقه مالی

این الگو، با ایجاد حلقه واسط از خبرگان فقهی- مالی بین مراجع عظام تقلید و پژوهشگر فقه مالی، از یک سو به پژوهشگر برای دست‌یابی به بینش فقهی عمیق‌تر کمک می‌کند و از سوی دیگر فرایند موضوع‌شناسی در مسائل مالی را برای فقها و مراجع عظام تقلید تسهیل می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست تخصصی «اجتهاد چند مرحله‌ای؛ روش تحقیق فقه مالی» در ادامه سلسله نشست‌های تخصصی انجمن مالی اسلامی ایران با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعباس موسویان، عضو شورای فقهی بانک مرکزی و عضو هیات موسس انجمن مالی اسلامی ایران تشکیل شد. سخنان این پژوهشگر اقتصاد اسلامی را در ادامه …

توضیحات بیشتر »

پرونده‌ای در تشریح موضوع «تراریخته» و بررسی فقهی آن

زیست‌فناوری می‌تواند راه‌حلی کلیدی برای رشد روزافزون تقاضا برای غذا در جهان باشد. لذا بهره‌برداری هدفمند از زیست‌فناوری با رعایت تمامی جنبه‌های ایمنی و اخلاقی مربوطه منجر به افزایش تولید مواد غذایی و بهره‌وری قابل‌توجه خواهد شد. بررسی دیدگاه‌ها و نظریات فقهی مصرف محصولات تراریخته حاصل از مهندسی ژنتیک ما را به مسائل اخلاق زیستی مربوطه و چگونگی استفاده‌ی صحیح رهنمون خواهد کرد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در یازده سال گذشته دومیلیارد هکتار از اراضی جهان زیر کشت محصولات تراریخته رفته و نیز در ۲۰ سال گذشته بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار برای کشاورزان سود داشته است. پیشرفت این فناوری …

توضیحات بیشتر »

تأثیر نگرش دینی در نوع موضوع شناسی/ گام‌هایی در جهت تمدن سازی

جایگاه فقهی حفظ حقوق شهروندان در پیام رسان‌ها

قبلاً می‌گفتیم که موضوع شناسی را دیگری انجام دهد و حکمش را فقیه بدهد، الان توجه می‌کنیم که نگرش فقیهانه در موضوع شناسی مؤثر است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند، قائم‌مقام فرهنگستان علوم اسلامی در قسمت اول گفتگوی خود تصریح کرد: بخش عمده‌ای از فقه سلف صالح ناظر به اجتماعیات است؛ این حرف یعنی چه که فقه موجود فقه فردی است و ناظر به فقه اجتماعی نیست و ما باید فقه اجتماعی یا فقه حکومتی داشته باشیم؟ مگر حکومتی که از آن یاد می‌کنید نیازی غیر از این‌ها دارد که می‌خواهد امنیت و عدالت برقرار کند، می‌خواهد …

توضیحات بیشتر »

بخش عمده‌ فقه شیعه ناظر به اجتماعیات است

محدوده دخالت فقه در عرصه نظام‌سازی اجتماعی

بخش عمده‌ای از فقه سلف صالح ناظر به اجتماعیات است و موضوعاتی که در فقه اجتماعی درباره آن صحبت می‌کنیم وصل به جامعه است، در مواردی، محصول جامعه است همانند بانک، فنآوری‌های نو یا رسانه و در مواردی همانند سیاست و امنیت، وصف جامعه است. شبکه اجتهاد: بـر هـیچ یک از فقیهان اسلامى‌ پوشیده نیست که شریعت اسلام به جز احکام فـردى، دربردارنده آیین‌ها و قانون‌هاى فقهى براى جامعه نیز هست، وحى اسـلام نیاز انسان به رهنمودهاى دینى و آسمانى در ساحت زندگى اجتماعى را نـادیـده نـیـنگاشته و درباره آن بى‌تفاوت و ساکت نمانده است. در فقه حکومتی و فقه‌الاجتماع، …

توضیحات بیشتر »

نیازمند ورود «فقه» به عرصه‌های کلان رسانه هستیم/ موضوع‌شناسی اولین گام در فقه رسانه است

پژوهشی فقهی در «خبر و خبرگزاری»

فقه رسانه فقط قرار نیست احکام فردی مکلفان را مشخص و بیان کند بلکه موضوع فقه رسانه اعم از افراد حقیقی و حقوقی و موضوعات کلانی است که سازمان رسانه‌ها را پوشش می‌دهد و جهت و رویکرد رسانه‌ای کشور و حتی جهان را می‌تواند تغییر دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر کمال اکبری، عضو هیئت مدیره انجمن ارتباطات و تبلیغ حوزه علمیه، در سلسله نشست‌های فقه رسانه که در انجمن علمی حوزه علمیه برگزار شد، با اشاره به این که سختی کار در موضوعاتی مانند فقه رسانه ورود به بحث و طراحی ساختار بحث است، گفت: ما مقدمات بحث را …

توضیحات بیشتر »

انتشار نخستین شماره فصلنامه موضوع شناسی فقهی

انتشار نخستین شماره فصلنامه موضوع شناسی فقهی

اولین شماره فصلنامه تخصصی موضوع شناسی فقهی به صاحب امتیازی حجت‌الاسلام محمدحسین فلاح‌زاده، بهار ۱۳۹۵ در قم چاپ و منتشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، نخستین شماره فصلنامه «موضوع شناسی فقهی» با آثار و گفتاری از اساتید و پژوهشگران حوزه علمیه به همراه چکیده عربی و انگلیسی در ۱۸۱ صفحه روانه بازار مطبوعات شد. «ساحتِ قدسی فتوا» به قلم مجتبی احمدی، «موضوع شناسی دانشی نو» به قلم عباس ظهیری، «بن‌یاخته‌های خون بند ناف، کارآزمایی بالینی» به تحقیق گروه علمی فصلنامه، «مفهوم‌شناسی رشوه» به قلم محمدسعید جواهری، «غناء در پویۀ تاریخ» به قلم روح‌الله حاجی اسمعیلی و نیز «سخن فصل» به …

توضیحات بیشتر »

نکته‌ مفقوده در حاشیه‌‌های فتوای حجاب

نکته‌ای مفقود در حاشیه‌‌های فتوای حجاب

مشکلی که این‌گونه فتاوا دارد، نگاه فردی به مقولات اجتماعی است. آنچه مورد نظر است نقطه آغاز رهایی از فقه فردی، تغییر «صورت مسئله‌های بسیطی» است که در مقابل دستگاه فقاهت قرار داده می‌شود. مسئله «موضوع شناسی فردی» در حال حاضر مهم‌ترین پاشنه آشیل فقاهت موجود است. شبکه اجتهاد: در خصوص بازنشر فتوای آیت‌الله مکارم شیرازی درباره رعایت حجاب در کشورهایی که قانون منع حجاب دارند، در این مدت واکنش‌ها و توضیحات زیادی داده شده است و افراد متعددی مانند آقایان سروش محلاتی، طاهرزاده، کاشانی اظهار نظرهایی کرده‌اند، و در این میان نیز فتاوای بزرگانی بازنشر داده شده است، منتهی …

توضیحات بیشتر »

حدود مفهومی و مصداقیِ قیاسات فقهی

حدود مفهومی و مصداقیِ قیاسات فقهی

متن حاضر تلاشی است در جهت صورت بندی نقدهای مرحوم سید منیرالدین حسینی الهاشمی در حوزه موضوع شناسی فقه شیعه و تصویری اولیه از تحولی که وی در این پایگاه به دنبال آن بوده است. به گزارش شبکه اجتهاد، نوشتار پیش رو تقریری آزاد از مشاوره دانش‌پژوهان گروه روش تفقه فرهنگستان علوم اسلامی قم است با حجت‌الاسلام والمسلمین میرباقری درباره «نقدهای علامه سید منیرالدین حسینی الهاشمی(ره) در حوزه موضوع شناسی فقه شیعه» که توسط حجت‌الاسلام حسین مهدیزاده دانش پژوه گروه روش تفقه، تقریر شده است. یکی از مدخل‌های مهمی که قائلین به امکان تحول خواهی در عرصه فقاهت به آن …

توضیحات بیشتر »

واکنش به سخنان وزیر ارشاد درباره موسیقی

واکنش به سخنان وزیر ارشاد درباره موسیقی

معاون پژوهش موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی با اشاره به سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره لزوم آشنایی حوزه با موسیقی و دستگاه‌های آن تأکید کرد: معتقدم اگر لازم باشد در هر موضوعی ازجمله موسیقی باید ازنظر کارشناسان و متخصصان مربوطه استفاده کنیم و نظر کارشناسی درباره قیود و شرایط غنا و موسیقی تعیین شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین حجت‌الله بیات، معاون پژوهشی موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی، با اشاره به سخنان وزیر ارشاد درباره لزوم آشنایی حوزه با موسیقی و دستگا‌ه‌های آن به ایکنا: یکی از موضوعاتی که مورد بحث و بررسی در موسسه موضوع شناسی احکام فقهی …

توضیحات بیشتر »

حاشیه‌ای بر حواشی یک فتوا

ماجرای حجاب و التزام عملی به ولایت فقیه

اساساً مبنای آیت‌الله مکارم شیرازی لزوم دخالت فقیه در تعیین موضوعات و تشخیص مصادیق درست یک حکم و فتوا برای مردم است. وی این جنبه از اختیارات فقها را در چارچوب «احکام ولایی» آن‌ها می‌داند که منافاتی با قوه تشخیص مقلدین ندارد. شبکه اجتهاد: انتشار گسترده فتوای آیت‌الله مکارم شیرازی درباره جواز ترک حجاب برای زنان مسلمانی که راهی جز ترک حجاب برای ادامه تحصیل در کشورهای دیگر ندارند، بار دیگر بحث داغ حجاب و پوشش زنان را در عرصه عمومی و رسانه‌ای به جریان انداخت. متن فتوا حاوی دلالت‌ها و کدهای مهمی است: «با توجه به این‌که اگر دختران …

توضیحات بیشتر »

تعیین قیمت «فطریه و کفارات» و چند نکته

میزان پرداخت زکات فطره امسال اعلام شد + نظر ۹ مرجع تقلید

در برهه‌ای از تاریخ فقه شیعی نهاد مرجعیت با تفکیک موضوع شناسی از حکم شناسی و اعلام به این که فقیه وظیفه‌ای در ورود به موضوعات و مصادیق به صورت فی‌الجمله دارد و نه بالجمله و لذا در خیلی از امور ورود پیدا نمی‌کردند اما الآن گویا طبق برخی مبانی باید به سمتی رفت که نهاد مرجعیت و تک تک مراجع عظام، شأن بالجمله‌ای در ورود به این مقوله برای خویش قائل‌اند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین علی شفیعی مدیر و عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش‌های علوم اسلامی و انسانی در یادداشت اختصاصی، پیرامون …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics