شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت
اختصاصی شبکه اجتهاد: آنچه در پیام حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدّظلّهالعالی)، به مناسبت روز ملی خلیج فارس (۱۰ اردیبهشتماه ۱۴۰۵) مشاهده شد، تجلّیِ بیاناتی برآمده از فقه تمدنساز بود؛ فقهی که در جهان معاصر، در مکتب امامین انقلاب (امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب) به اینگونه متبلور گشته است. این پیام به روشنی نشان میدهد که معظمله در مکتب فقهیِ رهبر شهید تفقه و تنفس کرده است.
جنگ تمدنی
رهبر معظم انقلاب فرمودند: ملتهای منطقه خلیج فارس که سالهای متمادی به سکوت و ذلّتپذیریِ حاکمان در برابر زورگویان و تجاوزکاران عادت کرده بودند، در شصت روز گذشته جلوههای زیبای صلابت، هوشیاری و مجاهدت دلاورمردان نیروهای دریایی ارتش و سپاه را در کنار غیرت و سلحشوری مردم و جوانان خطّهی جنوب ایران عزیز در نفی سلطهی بیگانگان به چشم خود دیدند.
امروز به عنایات حضرت حق جَلَّوعَلا و به برکت خون شهدای مظلوم جنگ تحمیلی سوم علیالخصوص رهبر عظیمالشأن و دوراندیش انقلاب اسلامی اعلیاللهمقامهالشریف، نه فقط در میان افکار عمومی جهان و ملتهای منطقه، حتی برای سلاطین و حاکمان کشورها نیز ثابت شد که حضور بیگانگان امریکایی و لانهگزینی و آشیانهکردن آنها در سرزمینهای خلیج فارس، مهمترین عامل ناامنی در منطقه است و پایگاههای پوشالی امریکا تاب و توان تأمین امنیت خود را نیز ندارد، چه رسد به اینکه امیدی به تأمین امنیت وابستگان و امریکاپرستان منطقه توسط امریکا باشد.
حاشیه
جنگ فعلی در مرحله نخست، یک جنگ تمدنی است. جنگی که به مسلمانان ظاهری، یادآوری میکند که “الإسلامُ یَعْلوا و لایُعْلی عَلَیه”. البته اسلام سرافراز را در مکتب فقهی و انقلابی امامین انقلاب محقق میتوان دید. وضعیت فعلی منطقه گذار از آمریکاپرستی مسلمان نماهای منطقه، به سوی خداپرستی واقعی است. تحقق خداپرستی واقعی در ترد این شیطان است.
در فقه، درباره دو قاعده فقهی بحثهای بسیاری شده است، قاعده نفی سبیل و عزت اسلامی. این دو قاعده دو روی یک سکه هستند. برپایه قاعده نفی سبیل هر «حکم» فقهی که سبب تسلط کافر بر مؤمن شود، برداشته میشود. قاعده عزت اسلامی یک درجه بالاتر است. این قاعده دایره وسیعی دارد که حداقل آن نفی سبیل است، یعنی حداقل عزت این است که کفار بر مسلمانان تسلط و راه(سبیل) نداشته باشند. حفظ و تقویت عزت مسلمانان وظیفه همگانی است.
امروز به برکت انقلاب حضرت روح الله، منطقه و تمدن بشری آن، در حال عبور از نفی سبیل به سوی عزت اسلامی است. یعنی ورود به مرحلهای که نه تنها دیگر لازم نیست گاو شیرده برای آمریکا باشند؛ بلکه میتوانند در سایه وحدت واقعی اسلامی، از هر قدرتی بالاتر باشند. امید که این پیامِ عملی را مسمانان منطقه به خوبی درک کنند. و فقهایی از بلاد اسلامی که هنوز سرگرم توجیه فقهی آمریکا پرستی هستند، از معبد خود سر بیرون آورند و به خداپرستان منطقه بپیوندند.
قیام لله و برانگیختن
رهبر معظم انقلاب فرمودند: امروز برانگیختگی معجزهگون ملت ایران، منحصر در دهها میلیون جانفدای مبارزه با صهیونیسم و امریکای خونریز نمانده و پیشاپیش صفوف به هم پیوسته امّت مبعوث شدهی اسلامی؛ نود میلیون هموطن غیور و شریف ایرانی داخل و خارج از کشور، تمامی ظرفیتهای هویتی، معنوی، انسانی، علمی، صنعتی و فناوریهای پایهای و نوین ـ از نانو و بیو تا هستهای و موشکی ـ را سرمایهی ملی خود فرض کرده و همچون مرزهای آبی، خاکی و هوایی پاسدار آن خواهند بود.
حاشیه
از نکات مهم این است که در جهاد تبیین، در مقابل دشمنی که تلاش دارد عموم مردم را در مقابل نظام قرار دهد، لازم است با توجه به اصول سواد رسانه و اقدام رسانهای و تبیینی، عموم مردم را در جبهه حق قرار داد. البته واقعیت نیز چنین است و هر ایرانی دلش با کشورش و بزرگی کشور است؛ هرچند ممکن است در مصداق دچار اشتباه شود؛ اما در درون، علو و سربلندی کشورش را میخواهد؛ ولو آنهایی که در سربلندکننده کشور دچار اشتباه محاسباتی شوند.
در جهاد تبیین باید از محورهای مشترک در راستای حداکثرسازی جبهه حق استفاده کرد. محور مشترک، اقتدار کشور در همه ساحات است.
شکر عملی نعمت
رهبر معظم انقلاب فرمودند: ایران اسلامی با شُکر عملی نعمت اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز، منطقهی خلیج فارس را ایمن خواهد کرد و بساط سوء استفادههای دشمن متخاصم را از این آبراه برخواهد چید. قواعد حقوقی و اِعمال مدیریت جدید تنگه هرمز، آسایش و پیشرفت را به نفع همهی ملتهای منطقه رقم خواهد زد و مواهب اقتصادی آن، دل ملت را شاد خواهد کرد؛ بِاِذنِ الله وَلَو کَرِهَ الکافرون.
حاشیه
ادبیات ایشان برگرفته از روایات است. برای نمونه، امیرالمؤمنین علی(ع) فرمود: « شُکْرُ الْعَالِمِ عَلَی عِلْمِهِ، عَمَلُهُ بِهِ وَ بَذْلُهُ لِمُسْتَحِقِّه » (۱) به عنوان مثال شکر یک عالم آن است که آنچه آموخته است را به دیگران تعلیم دهد. چه اینکه « زَکَاهُ الْعِلْمِ تَعْلِیمُهُ مَنْ لَایَعْلَمُه » (۲) در این روایت شریف، زکات علم، تعلیم آن دانسته شده است. اما مهمترین شکر عملی این است که انسان مؤمن در مسیر نافرمانی و عصیان حرکت نکند. امیرمؤمنان(ع) فرمود: «شُکْرُ کُلِّ نِعْمَهٍ الْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّه» (۳) و در روایت دیگر از آن حضرت نقل شده است که فرمود: «أَقَلُ مَا یَلْزَمُکُمْ لِلَّهِ [سُبْحَانَهُ] أَلَّا تَسْتَعِینُوا بِنِعَمِهِ عَلَی مَعَاصِیه» (۴) کمترین چیزی که خدای متعال برای شما لازم میداند اینست که نعمتهای خدا را وسیلۀ معصیت و مخالفت با خدای متعال قرار ندهید.
نتیجه: مهمترین شکر داشتن خلیج ثروت یعنی خلیج فارس، این است مانع مخالفت خداوند در آن شویم. حرامترینِ حرامها در این نعمت الهی، حضور شوم و شیطانی شیطان برزگ، آمریکاست! باید این گناه را از این دریا، پاک کرد. بِاِذنِ الله وَلَو کَرِهَ الکافرون.
فریضه همگانی
رهبر انقلاب فرمودند: به حول و قوّه الهی آیندهی درخشان منطقهی خلیج فارس، آیندهای بدون امریکا و در خدمت پیشرفت، آسایش و رفاه ملتهایش خواهد بود. ما با همسایگانمان در پهنهی آبی خلیج فارس و دریای عمان «همسرنوشت» هستیم و بیگانگانی که از هزاران کیلومتر دورتر، طمعکارانه در آن شرارت میکنند، جایی در آن ندارند مگر در قعرِ آبهایش. و زنجیرهی این ظفر که به لطف پروردگار تبارک و تعالی در سایهی تدابیر و سیاستهای مقاومت و راهبرد ایران قوی محقّق شده است، طلیعهی نظم جدید منطقه و جهان خواهد بود.
حاشیه
تحقق این مطالبه برای هر فردی وظیفهایی ایجاد میکند؛ برای نیروهای نظامی مصداق این وظیفه روشن است اما این فریضه، تنها برای آنها وظیفهساز نیست و فریضهای همگانی رقم میزند البته با مراتبی نسبی و در عین حال مشکک؛ از جمله ایستادگی مردم در میدان تا تحقق این فریضه است.
————————————————
۱.غررالحکم و درر الکلم،ص ۴۰۷
۲. ابن فهد حلی، عده الداعی و نجاح الساعی، ص: ۷۲
۳.طبرسی،مشکاه الانوار، ۳۵.
۴. شریف رضی، نهج البلاغه (للصبحی صالح)، ص: ۵۳۳
۵. مجموعه رسائل در شرح احادیثی از کافی، ج۲، ص: ۲۵۰
۶. علامه مجلسی،بحارالانوار(ط_ بیروت)،ج ۶۸، ص ۵۲.
