آخرین اخبار

شبکه اجتهاد: در روزهای اخیر و همزمان با مراسم باشکوه تشییع پیکر مطهر امام شهید در مشهد مقدس، تصاویری در فضای مجازی منتشر شد که حکایت از اقدام گروهی از طلاب در خیابان امام رضا علیه‌السلام داشت. این گروه، به جمع‌آوری امضا برای طوماری مبنی بر اعلام مرجعیت حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای (حفظه الله تعالی) پرداخته و تصاویر نیز …

اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویه‌ای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت می‌گیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …

شبکه اجتهاد: یکی از بنیادی‌ترین مباحث فلسفه حقوق کیفری اسلام، تبیین جایگاه «خون‌خواهی» و نسبت آن با عدالت کیفری است. در ادبیات عمومی، انتقام غالباً به عنوان واکنشی هیجانی، شخصی و برخاسته از احساس خشم در برابر ظلم شناخته می‌شود؛ اما در نظام معرفتی فقه امامیه، میان «انتقام شخصی»[۱] و «خون‌خواهی مشروع»[۲] تمایزی ماهوی وجود دارد. آنچه شریعت اسلام نفی …

شبکه اجتهاد: مسئله عفاف زنان در جامعه امروز ایران، دیگر فقط یک حکم فقهی جزئی یا یک توصیه اخلاقی فردی نیست بلکه به مسئله‌ای چندلایه، اجتماعی و هنجاری تبدیل شده است. تجربه عملی سال‌های اخیر نشان داده است که مواجهه با نابهنجاری‌های مرتبط با پوشش زنان، اگر صرفاً در سطح تقنین، اجرا یا برخورد انتظامی باقی بماند، از کارآمدی پایدار …

تفاوت‌های ظریف در متن یا سند روایات میان کتاب‌هایی چون «الکافی» و «تهذیب الاحکام»، همواره پژوهشگران را با پرسش‌های بنیادین روبه‌رو کرده است. کتاب «تحلیل فهرستی؛ چیستی، مبانی و سازوکار اجرایی»، با ارائه چارچوبی روشمند، به بررسی این موضوع می‌پردازد که چگونه می‌توان با تحلیل منشأ مکتوب روایت، به ارزیابی دقیق‌تری از اعتبار احادیث دست یافت. به گزارش شبکه اجتهاد، …

اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از مسائل بنیادین در فقه سیاسی شیعه، تعیین قلمرو حکم حکومتی و نسبت آن با فقه فردی و حقوق خصوصی اشخاص است. نزاع اصلی در این بحث صرفاً ناظر به اصل ثبوت ولایت برای فقیه نیست، بلکه مسئله مهم‌تر آن است که حکم حکومتی تا کجا امتداد دارد. آیا این حکم تنها در حوزه عمومی و …

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اینکه مسئله خون‌خواهی شهدا و امام شهید، از مسائل مستحدثه و پیچیده‌ای است که ابعاد کلامی، حکمی و فقهی دارد، بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً فردی و بررسی این پرونده در چارچوب فقه نظام و فقه حکمرانی تأکید کرد و با طرح این پرسش که آیا با گذشت خانواده شهید در …

قاتلان و عاملان این جنایت بزرگ، که دستشان به خون آن شهید عزیز، فرماندهان، مسئولان، مردم بی‌دفاع و کودکان مظلوم آلوده شده، از کیفر الهی و مجازات عادلانه مصون نخواهند ماند و این خون‌های پاک هرگز فراموش نخواهد شد و امت اسلامی، در چارچوب موازین شرع و قانون، وظیفه خود را در خونخواهی این شهیدان دنبال خواهد کرد‌. به گزارش …

شبکه اجتهاد: در پیام رهبر معظم انقلاب دربارۀ تفاهم‌نامه، به دو رکن باید توجه کرد: اول اینکه، «بنده علی‌الاصول نظر دیگری داشتم». دوم، تعهد رئیس‌جمهور محترم، به‌عنوان رئیس شورای عالی امنیّت ملّی، از طرف خود و سایر اعضا، مبنی بر تحقق سه شرط: پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهۀ مقاومت، و ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌های آمریکا. رهبر عزیز انقلاب می‌فرمایند: …

کتاب «فقه آغاز ارتباطات اجتماعی» نوشته حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی همدانی (استاد سطوح عالی حوزه و دکترای علوم ارتباطات) در دو جلد توسط پژوهشگاه فقه معاصر در بهار ۱۴۰۵ منتشر شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، نقطه آغاز ارتباط عبارت است از اولین فراگرد ارتباطی که میان دو نفر برگزار می‌شود و این نقطه به عنوان مقدمه برای ادامه ارتباط و …

اختصاصی شبکه اجتهاد: یکی از دغدعه‌های اصلی رهبر شهید ساخت امت اسلامی بود که از زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پایه گذاری شد. اما امروزه با وجود کثرت جمعیت مسلمانان با تشکیل امت اسلامی فاصله داریم. ایشان دراین باره می فرمایند: «امروز کشورهای اسلامی پُر شمار هستند و حدود دو میلیارد مسلمان در دنیا زندگی می‌کنند اما …

شبکه اجتهاد: کتاب الانتصار اثر سید مرتضی علم‌الهدی (م ۴۳۶ق) را باید در بستر تحولات فقهی و کلامی بغداد قرن پنجم هجری تحلیل کرد؛ دوره‌ای که مذاهب فقهی اهل سنت به مرحله تثبیت نهادی رسیده بودند و گفتمان غالب، «شهرت و کثرت» را به مثابه شاخص اعتبار یک نظام و مکتب فقهی تلقی می‌کرد. در چنین فضایی، فقه امامیه با …

شبکه اجتهاد: استحاله، از معیارهای ریشه‌دار فقه در تشخیص دگرگونی موضوع است و در بسیاری از مسائل نوپدید، از ژلاتین و فرآورده‌های زیستی گرفته تا مهندسی بافت و سلول، نقشی تعیین‌کننده دارد. ازاین‌رو، اصلِ معیار در فقه روشن است؛ آنچه نیازمند بازاندیشی است، نه خودِ معیار، بلکه شیوه توصیف مصادیق آن در پرتو دانش‌های جدید است. فقیهان، استحاله را بر …

شبکه اجتهاد: پیام رهبری معظم انقلاب در مورد تفاهمنامه رئیس جمهور ایران با رئیس جمهور آمریکا، از یک منظر، دارای دو بخش است: بخش اول: «اعلام اختلاف نظر» با مفاد تفاهمنامه و سیر مذاکرات: «بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم» و بخش دوم: «اعلام موافقت و اجازه» برای ادامه تفاهم و مذاکرات: «از باب تعهّدی که رئیس‌جمهور محترم به‌عنوان رئیس شورای …

اختصاصی شبکه اجتهاد: چندی پیش فروعی و شرحی بر «علی‌الاصول» رهبر انقلاب معظم انقلاب نگاشته شد. درباره پیامی که حضرت ایشان فرمودند: همان‌گونه که مطلع شُدید، تفاهم‌نامه‌ای بین رئیس‌جمهوران ایران و امریکا امضا شد… بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم ولی ..‌. مهم‌ترین مستند این دیدگاه، آیه ۱۲ توبه است: «وَإِنْ نَکَثُوا أَیْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِی دِینِکُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّهَ …

دیدارهای رئیس‌جمهور با مراجع عظام تقلید در قم، علاوه بر آنکه با قدردانی از تلاش‌های دولت در مدیریت شرایط اخیر و اداره کشور همراه بود، فرصتی برای طرح مهم‌ترین دغدغه‌ها و مطالبات آنان نیز به شمار می‌رفت. مراجع ضمن اعلام حمایت از دولت و تأکید بر ضرورت حفظ وحدت و همدلی در کشور، بر لزوم توجه ویژه به معیشت مردم، …

نکته‌ی مهم در این مقوله، اوّلاً اعترافات و حتی افتخار وقیحانه‌ی بعضی از سران دشمن امریکایی، صهیونی به این جنایتها است که قطعاً اقرار به جنایت محسوب گشته و مقدّمات احقاق حقوق تضییع شده‌ی ملّت را به شکل مناسبی فراهم ساخته است. ثانیاً لازمه‌ی توجّه و اهتمام به اجرای دستور رهبر شهید انقلاب در آخرین دیدار مسئولان قضائی با ایشان …

اختصاصی شبکه اجتهاد: صدور پیام رهبر انقلاب آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای به مناسبت امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا از زوایای گوناگون مورد بحث و تاملات قرار گرفته است؛ یکی از این زوایا می‌تواند زاویه فقه سیاسی باشد. مفهوم و منطوق و مدلول کلیت پیام رهبر معزز انقلاب تاکید بر ساز و کارهای نهادینه شده در نظام سیاسی اسلامی و چارچوبه‌های …

جمعی از اعضای مجلس خبرگان رهبری با صدور بیانیه‌ای ۱۰ بندی در پی پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی و تحولات اخیر، ضمن تأکید بر ضرورت پایبندی کامل مسئولان و مذاکره‌کنندگان به خطوط قرمز ترسیم‌شده از سوی رهبر انقلاب، خواستار هوشیاری در برابر «ترفندهای دشمن»، پیگیری مجازات عاملان جنگ اخیر، صیانت از حقوق هسته‌ای کشور، حفظ مدیریت تنگه هرمز، رفع …

کتاب حاضر با ارائه تصویری منسجم از سیر تحول فقه در حوزه علمیه قم از زمان تأسیس آن به دست آیت‌الله حائری یزدی تا امروز، ضمن معرفی مکاتب فقهی، مراجع و فقیهان برجسته، مدرسان، آثار شاخص، مراکز علمی و پژوهشی و جریان‌های نوپدید فقهی، تلاش کرده است کارنامه یک قرن فقاهت در مهم‌ترین مرکز علمی شیعه را در قالب اثری …

اختصاصی شبکه اجتهاد: بحث از هوش مصنوعی در سال‌های اخیر از حوزه مسائل صرفاً فنی فراتر رفته و به یکی از موضوعات مؤثر در مباحث معرفت‌شناسی، فلسفه ذهن، فلسفه علم و حتی اجتهاد و استنباط تبدیل شده است. با این حال، به نظر می‌رسد بخش قابل توجهی از مباحث موجود، مبتلا به نوعی خلط میان سطوح مختلف مسئله است؛ به‌گونه‌ای …

شبکه اجتهاد: واژه «علی‌الاصول» در نامه رهبر معظم انقلاب، به‌خودی خود، یک بیانیه فشرده و گویای سیاسی است که دریچه ورود به لایه‌های عمیق‌تر و پیچیده‌تر تصمیم‌سازی در جمهوری اسلامی را می‌گشاید؛ این قید که در زبان حقوقی و اصولی به معنای «بر اساس اصل و قاعده» به کار می‌رود، در این بافت مشخص، حکایت از وجود یک تنش آگاهانه …

شبکه اجتهاد: این روزها تعبیر «علی‌الأصول» به کلیدواژه‌ای پرتکرار در سپهر سیاسی کشور تبدیل شده است. مروری بر پاره‌ای از اصول حاکم بر تفاهم با شیطان بزرگ! می‌تواند به کارایی و ماندگاری این مفهوم در فهم رویکرد ما در روابط بین‌الملل در شرایط کنونی یاری رساند. در این یادداشت، جریان اصول شناخته‌شده‌ی عزّت، مصلحت و حزم، دوراندیشی و حکمت را …

شبکه اجتهاد: پس از انتشار پیام رهبر معظم انقلاب درباره تفاهم‌نامه اخیر، برخی تحلیل‌ها پیرامون عبارت کلیدی ایشان شکل گرفت: «بنده علی‌الاصول نظر دیگری داشتم، اما از باب تعهدی که رئیس‌جمهور و مسئولان مربوطه دادند، اجازه داده شد». برخی معتقدند بخش اول عبارت ناظر به حکم اولیه فقه سیاسی است؛ یعنی بر اساس آیه ۱۲ سوره توبه، اصل در مواجهه …

اختصاصی شبکه اجتهاد: مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ در پیامی فرمودند: همان‌گونه که مطلع شُدید، تفاهم‌نامه‌ای بین رئیس‌جمهوران ایران و امریکا امضا شد… بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهّدی که رئیس‌جمهور محترم به‌عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملّی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملّت ایران و …

شبکه اجتهاد: این پیام، یک «موافقت مشروطِ توأم با مرزبندی غلیظ» است. آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در آغاز زعامت خود، به جای استفاده از ادبیات سنتیِ تشکر و پدری کردن برای قوا، از ادبیات «تعهدخواهی حقوقی» استفاده کرده است. رهبری معظم در این بند، ساختار حقوقی تصمیم‌گیری در کشور را بازتعریف می‌کند. از نظر واقع‌گرایی سیاسی، او با برجسته کردن …

شبکه اجتهاد: امضای تفاهم نامه میان روسای جمهور ایران و آمریکا به جهت قرار گرفتن در پیچ تاریخی بودن یا نبودن، ماندن یا نماندن بسیار مهم است. به همین خاطر، ولی فقیه برای مدیریت درست و عقلانی این تحول تاریخی و بستن دهان رندان سیاسی بهانه جو و مسئولیت ناپذیر پیام صریح و روشنی را صادر کردند که از جهات …

اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویه‌ای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت می‌گیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …

جوامع حدیثی فریقین، آیینه عینی فرهنگ حدیثی محسوب می‌شوند که از رهگذر آن میزان اهتمام مسلمانان و محدثان بزرگ، در تدوین و انتشار میراث روایی قابل دست‌یابی است. استاد علی نصیری در اثر جدید خود، جوامع حدیثی متقدم و متاخر شیعه و اهل‌سنت را مورد نقد و بررسی قرار داده و زندگینامه و اندیشه‌های پدیدآوردگان آنان در دوازده فصل، مورد …

اختصاصی شبکه اجتهاد: مدخل ورود آیت‌الله شیخ محمداسحاق فیاض (ره) به مسئله زنان، یک انتخاب روش‌شناختی است نه صرفاً یک موضع فقهی: ایشان قاعده عرض بر کتاب را به‌عنوان مرجّح اصلی در تعارض روایات به‌کار می‌گیرد. دسته‌ای از روایات موجود در منابع فریقین – که زن را از جهت عقل و ایمان «ناقص» می‌شمارند یا مشورت با زنان را مذموم …