حجتالاسلام محمود کریمیان با بیان اینکه شیخ صدوق، محدث و فقیه تمامعیار شیعه است گفت: بر خلاف تصور اولی و عمومی، نقل روایات شیخ صدوق از اهل سنت نهتنها ضربه به شیعه نمیزند بلکه موید آن است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین محمود کریمیان، محقق و حدیثپژوه حوزه علمیه نهم بهمن در نشست «بررسی دیدگاههای شیخ صدوق درباره اهل …
Read More »دیدگاه و گزارش
رویکرد نصگرایانه، تنها راه رسیدن به تمدن اسلامی
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام محمد باقری شاهرودی، میتوانست بهسان همدورهایهای خود، سالها پیش تدریس خارج فقه و اصول را آغاز کند، اما تقویت دوره سطح حوزه علمیه را مهمتر دید، لذا در این سالها، هیچگاه تدریس در دوره سطح را رها نکرد. از این استاد قدیمی حوزه علمیه قم، در مورد امکان نیل به تمدن اسلامی با رویکرد نصگرایانه موجود …
Read More »در نظامات اجتهادی سادهانگاری نشود/ بایستههای مفهوم شناسی در فرآیند استنباط
مدیر حوزههای علمیه گفت: نباید در نظامات اجتهادی سادهانگاری شود؛ با این نگاه که باید باب اجتهاد را تسهیل کرد نباید از اصل و میراث علمی خود دوری کرده و غافل شویم. به گزارش شبکه اجتهاد، نخستین جشنواره ادبی سیدعلی خان مدنی و سومین سمینار نقش ادبیات عربی در فرایند استنباط، ظهر امروز با حضور علما، اساتید، مدیران حوزه علمیه …
Read More »آیتالله سیستانی حدیث «باهتوهم» را مخالف روح قرآن میداند
چه کسی اجازه میدهد چون او بدعت گذار است به او دروغ ببندی؟ وظیفهات این است که در تعامل با مردم عادل باشی. وظیفهات این است که در تعامل با مردم صادق باشی، حتی اگر دیگران در نظر با تو اختلاف داشته باشند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سید منیر خباز استاد حوزه علمیه قم و از شاگردان مطرح …
Read More »تفاوتهای روش اجتهاد در معاملات و عبادات
هیچ عبادتی صحیح نیست مگر دلیلی از شارع بر صحت آن داشته باشیم؛ یعنی اصل اولی عدم صحت عبادت است مگر دلیلی بر صحت آن داشته باشیم؛ و در معاملات برعکس میباشد یعنی قاعده اولی آن است که معامله عقلایی صحیح است مگر دلیلی از شارع بر عدم اعتبار آن داشته باشیم. به گزارش شبکه اجتهاد، در راستای نشستهای نظریهپردازی …
Read More »بررسی ادلّه مخالفان الزام حکومت نسبت به مسئله حجاب/ آیا الزام حاکمیت بر حجاب ظلم است؟
شبکه اجتهاد: بیستمین نشست بررسی فقهی الزام حکومتی در مساله حجاب در پژوهشگاه فقه نظام قم با ارائه حجتالاسلام علی صالحیمنش برگزار شد. در این نشست ححجتالاسلام دکتر حسین بستان عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به عنوان ناقد اول، حجتالاسلام سعید جوادی به عنوان ناقد دوم و حجتالاسلام چگینی به عنوان دبیر علمی حضور داشتند. تبیین ضرورت بحث …
Read More »نظریه علم دینی مهر اسلامی زدن بر سکولاریسم است!
از منظر آیتالله جوادی هر علمی که در جوامع بشری وجود دارد چون به نحوی به کشف فعل خداوند میپردازد لذا میتواند منبع معرفت دینی نیز باشد. از دیدگاه ایشان علوم دینی مانند فقه و اصول و تفسیر به بررسی قول خداوند و علومی مانند پزشکی و طب و … به بررسی فعل خداوند میپردازند. لذا هر دوی اینها جزء …
Read More »سنجش دیدگاههای فریقین حدیث در گسترش دایره حدیث کارگشا است
حجتالاسلام عبدالهادی مسعودی گفت: سنجش دیدگاههای فریقین در حدیث و دانشهای آن، گذشته از آن که در تقریب نظری مسلمانان سودمند است، در گسترش دایره حدیث، چگونگی ارزیابی و نقد متون و ارزشیابی اسناد نیز کارگشا است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین عبدالهادی مسعودی، در نخستین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «تأملاتی در حدیثشناسی مقارن» که در جمع پژوهشگران …
Read More »نگاهی به دو مکتب فقهی- اصولی نجف و سامرا
شبکه اجتهاد: شناخت مکاتب فقهی-اصولی به درک بهتر کلام فقها کمک شایانی مینماید. اما در عین حال، درباره این موضوع کمتر به صورت منسجم در کلام فقها بحثی به میان آمده است. آنچه در پی میآید بخشهایی از درس خارج حجتالاسلام سید محمدجواد شبیری زنجانی در تاریخ چهارشنبه، ۲۵مهرماه۸۶ است که اشارهای به این موضوع دارد. این استاد حوزه علمیه …
Read More »تأیید اجتهاد خارج از حوزه، ممنوع!
شبکه اجتهاد: هر یک از علوم بشری میتواند در سطوح آموزش و تعلم قرار گیرد؛ مجموعهای از دانشها که ما به عنوان دانشهای دینی از آنها یاد میکنیم، به طور طبیعی مانند هر دانش دیگری نیازمند تخصص آن دانش است و طبیعتاً آموزش و تعلم آنها متناسب با محتوای آنها خواهد بود. اگر علمی از دشواری برخوردار باشد طبیعی است …
Read More »بهرهگیری از مقاصد شریعت در تشخیص اَهم
«مقاصد شریعت» از مباحث مبارک و نوظهوری است که تاکنون کارکردهای گوناگونی برای آن ذکر شده است. در این نوشتار به مقاصد شریعت از دریچهای دیگر و از زاویۀ مرجَّحیَّت باب تزاحم احکام نگریسته شده است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، هشتاد و هشتمین شماره فصلنامه علمی- پژوهشی «کاوشی نو در فقه» (پاییز و زمستان ۹۵) به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات …
Read More »آیتالله خویی بر ثمره داشتن بحث مشتق تصریح داشت
برخی از مرحوم آیتالله خوئی نقل کردهاند که بحث مشتق بیثمر است؛ اما این نکته خلاف واقع است، در کتب فقهی ایشان دیده نمیشود و همچنین برخلاف شنیدههای بنده در مجلس درس ایشان است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «کاربرد بحث وضع و مشتق در فقه» با همکاری مشترک پژوهشکده فقه و حقوق و انجمن اصول فقه حوزه چندی …
Read More »فقه تمدنی، بزرگترین ظرفیت تقریب مذاهب
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی، استاد خارج فقه و رئیس مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در این گفتگو از جایگاه فقه تمدنی در تقریب مذاهب سخن گفته است. به باور رئیس پیشین دانشگاه مذاهب، فقه تمدنی، مهمترین ظرفیت را در تقریب بین مذاهب دارد. عضو مجلس خبرگان رهبری معتقد است: هنوز به فقه تمدنی و جایگاه آن در تقریب، آنچنانکه شایسته است، پرداخته نشده است.
Read More »رفتارشناسی «شیخ انصاری» با محوریت حدیت تسلط
استاد علیدوست در این نشست با نگاه سیستمی به بحث ورود فقها در باب معاملات با بیان چهار مقدمه و پنج مبحث مرتبط با موضوع «رفتارشناسی شیخ اعظم، ترسیمگر شناخت کلی از موضعگیری شیخ در بحث تسلط» بود و در این خصوص برخی از دیدگاههای شیخ را مورد نقد و بررسی قرار داد.
Read More »«فقه و تمدن»؛ هفتمین مجله «شبکه اجتهاد» منتشر شد
نقش فقه در پیریزی تمدن اسلامی، موضوعی است که نظرات متفاوتی درباره آن وجود دارد که هرکدام در جای خود، ارزشمند و قابل تأمل است. این مجله، تلاش میکند تا فضایی برای نگریستن به این نگاهها در کنار یکدیگر فراهم آورد.
Read More »عرفی شدن فقه، مذموم نیست
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین کاظم قاضیزاده، زاده ۱۳۴۰ تهران است. نبوغ او وقتی بیشتر نمایان شد که در ۱۶ سالگی به دانشگاه وارد شد و در رشته فیزیک مشغول به تحصیل گردید. وی پس از وقوع انقلاب فرهنگی، وارد حوزه علمیه قم شد و تاکنون نیز در آن ماندگار شده است.
Read More »درباره زوائد علم اصول نباید فقط چرتکته و قیچی نقد دست گرفت/ کارشناسان باید نظر دهند
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: درخصوص اینکه چه بحثی زائد است و کدام نیست نباید چرتکه انداخت بلکه باید گروهی کارشناس انتخاب و تمامی مراکز به صورت هماهنگ ـ نه صرفا یک مرکزـ اقدام به این کار کنند.
Read More »اگر فقه جوابگوی اداره اجتماع نبود، باید احتیاط کرد
اختصاصی شبکه اجتهاد: اشکال مهمی که در باب فقه تمدن ساز، مطرح است، این است که آیا فقهی که تمام هموغم خود را بر تنجیز و تعذیر گذاشته است، میتواند جامعه مسلمانان را بهسوی تمدن و پیشرفت که از امور واقعی و غیرتعبدی هستند، برساند یا نه. حجتالاسلام والمسلمین محمد قائینی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، از مدافعان فقه سنتی است. به باور وی، همین فقه موجود با همین رویکرد تنجیزی، تمدن پیشین مسلمانان را ساخته و بعدازاین هم خواهد ساخت.
Read More »فقه تمدنی، نیازمند روش جدیدی در اجتهاد نیست
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالإسلام محمدعلی خادمی کوشا، مدیر گروه «دانشهای وابسته به فقه» در پژوهشکده فقه و حقوقِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است. این استاد و پژوهشگر حوزه علمیه قم تا به حال، موفق به نگارش دهها مقاله و کتاب پژوهشی شده است.
Read More »فقه رسالتی؛ پایانی بر فقه رسالهای
شبکه اجتهاد: فقه را دانشی معرفی کردهاند، که احکام فرعی و تفصیلی را از منابع آن استخراج میکند، که خروجی آن در رساله عملیه یا توضیح المسائل نمایان است. تفکری که سایه بر حوزه فقاهت افکنده، چنین مینماید که تمام تلاش فقیه برای صدور فتواست. جهان این فقاهت، دارای ابعادی است که گاه از رسالتِ حقیقی فقه دور شده و به تار و پود ذهنیتهای تاریخی گره خورده است. چنین فقاهتی، که فقه رسالهای بر آن مینامیم، فرد را موضوع تلاش خویش قرار میدهد، آن هم فردی که در زمان صدور نصوص و در قرون اولیه تاریخ اسلام زیست میکند.
Read More »مناسبات «فقه شهر» با «فتاوای غیرجازمانۀ فقه سنتی»
امروزه شاهدیم، شهر به عنوان یک پدیده پویا اثرات انکارناپذیری بر زندگی مردمان خود گذاشته است. از آنجا که ساخت شهرها مبتنی بر اندیشهای بنیادین رقم میخورد و خود بستری برای انتقال این اندیشه به ساکنانش میگردد، ضروری است نظام شهرسازی مبتنی بر آموزههای اسلامی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و این مهم جز با هماندیشی متخصصان علوم اسلامی و شهرسازی تحقق نمییابد.
Read More »از تشریح آسیبهای «فقه موجود» تا تبیین بایستههای «فقه مطلوب»
حجتالاسلام مبلغی با تاکید بر اینکه اگر فقه شبکهای نباشد از پس این جامعه بر نمیآید، به تبیین مقصود از غنیسازی روش استنباط پرداخت و گفت: متاسفانه در حوزه روش استنباط فقهی هنوز تعریف مشخصی وجود ندارد.
Read More »بسیاری از دروس خارج صرفاً نقل قول هستند نه درس اجتهاد!
استاد حوزه علمیه قم، تصریح کرد: خیلی از دروس خارج اصولا درس اجتهاد نیست و صرفا بیان نقل قول است در حالی که اجتهاد به معنی حقیقی خود گویای تلاش شخص فقیه هست در میدان ارائه نظر جدید و نقد نظر دیگران و این دو شاخصه و وجه ممیزه اجتهاد پویا از غیر آن است.
Read More »فقه باید با قانون و طبیعت و مؤلفههای آن کنار بیاید
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: اگر فقه بخواهد بر بال قانون بنشیند تا به لایه لایه و جزء جزء جامعه رسوخ کند باید با قانون و طبیعت و مؤلفههای آن کنار بیاید نه آن که از آن عبور کند یا آن را خوب نشناسد.
Read More »ارتداد فکری، مستوجب مجازات حد نیست
اختصاصی شبکه اجتهاد: مجازات مرتد، ازجمله احکامی است که در چند سال اخیر، مورد هجوم و نقد جوامع روشنفکری قرار گرفته است. زمانیکه این حکم برای افراد زیر ۱۸ سال صادر میشود (که ازنظر منشور حقوق کودک، کودک محسوب میشوند) مورد اعتراض مدافعین حقوق کودکان نیز قرار میگیرد.
Read More »نظریه اعتباریات، مبنای نظام سیاسی اسلام
شبکه اجتهاد: کرسی عرضه و نقد ایده علمی با عنوان «ادراکات اعتباری و فقه نظام» چندی قبل در پژوهشگاه فقه نظام با ارائه حجتالاسلام امینرضا عابدینژاد و نقد حجتالاسلام عباسعلی امیری در پژوهشگاه فقه نظام برگزار شد. در این جلسه عابدینژاد تلاش کرد که میان نظریه اعتباریات علامه طباطبایی و نظریه فقه نظام -که ریشه در آرای شهید صدر دارد- پیوندی برقرار کند.
Read More »گذر از فقه شدنی نیست/ دانش فقه پتانسیلهای عظیمی دارد
سروش از بیرون به فقه نگاه میکند. از نتایج دانش فقه که خود را نشان میدهد، راجع به ماهیت فقه قضاوت میکند. شاید یک قیاس منطقی درست میکند که درخت را باید از میوه اش شناخت و میوهی خراب، نشان از درخت مرده میدهد اما این گونه نیست. دانش فقه، دانشی که ۱۴۰۰ سال در تار و پود فرهنگ رفته، پتانسیلهای عظیمی دارد؛ چه رهایی بخش و چه ویرانگر.
Read More »فقه حکومتی از موضوعشناسی جامعهشناسان بهره میگیرد
شبکه اجتهاد: آیتالله علیاکبر رشاد، رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و استاد خارج فقه و اصول در دومین نشست «هماندیشی فقه حکومتی» در مسجد جمکران، با ارائه بخشی از نظریه خود در باب فقه حکومتی، به تعریف و مفهومشناسی فقه حکومتی پرداخت. مباحثی که پیشازاین بهصورت تفصیلی در کتاب «دموکراسی قدسی» و همچنین درس اصول فقه و خارج اصول این استاد مطرح شده بود.
Read More »نسخههای جدید آیتالله صانعی بر فقه زنان
آیتالله صانعی خطاب به اعضای فراکسیون زنان مجلس گفت: چنانچه با مشکلاتی در قانون و جامعه مواجه شدید مأیوس نباشید. نظرات فقهی متفاوت با قانون فعلی را مطالعه کنید و چنانچه فقهای گذشته و حال فتوا و نظر فقهی در موردی داشتند بررسی کنید و اگر حتی نیاز بود از مراجع تقلید استفتاء نمایید و با استناد به آن نظرات فقهی به صورت طرح به مجلس ارائه دهید و تلاش کنید که همگان در خصوص مشکل و راه حل آن بحث کنند.
Read More »سقوط از امارات به اصول عملیه، فرایندی مخالف عقل و نقل!/ امروز در فقه، شهرت از خبر متواتر قویتر عمل میکند
من برای این مطلب مناظره میکنم. مرحوم نجفی، صاحب جواهر، در آغاز بررسی هر مسأله ای، ابتدا شهرت را تبیین میکند. هر دلیلی هم که مخالف شهرت باشد، کنار میزند و بعضا احتمالات ضعیف را برای اثبات آن تقویت میکند. اگر به مخالفت با فقه جواهری متهم نمیشدم، مواردش را ذکر میکردم.
Read More »