قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / همه مطالب / اجتهاد و اصول فقه (صفحه 11)

اجتهاد و اصول فقه

اجتهاد و اصول فقه

کلینی و نخستین گزیده‌های حدیثی شیعه دوازده امامی

کلینی و نخستین گزیده‌های حدیثی شیعه دوازده امامی

اختصاصی شبکه اجتهاد: الکافی تألیف ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق رازی بغدادی، معروف به شیخ کلینی است. این کتاب اولین کتاب از کتب اربعه شیعه و در زمره مجموعه‌های حدیثی مورد اعتماد نزد شیعیان شمرده می‌شود. کلینی در مقدمه اثر خود اصول و پیش‌شرط‌هایی را که در تألیف کتاب رعایت کرده، ذکر کرده است. ما در این نوشتار برای یافتن شواهدی به جهت اثبات دیدگاه خاص او، منتخبی از احادیث و سرفصل‌های بخش‌های اصلی و فرعی کتاب را بررسی خواهیم کرد. سپس به‌اختصار به اهمیت کتاب الکافی نزد شیعیان و برخی شروح آن اشاره می‌کنیم. این پژوهش منحصراً روی …

توضیحات بیشتر »

ارائه‌ی سازوکار اجرایی «تحلیل فهرستی» به همراه پیاده‌سازی بر نمونه‌ها/ سید رضا شیرازی

ارائه‌ی سازوکار اجرایی «تحلیل فهرستی» به همراه پیاده‌سازی بر نمونه‌ها/ سید رضا شیرازی

شبکه اجتهاد: یکی از روش‌های نوین ارزیابی حدیث، تحلیل فهرستی است. عرضه نشدن سازوکار اجرای این روش یکی از کاستی‌های آن در جهت گشودن راه خود به مجامع علمی و همگانی شدن است. در این نوشتار پس از تبیین کلی تحلیل فهرستی، سازوکار اجرای آن ارائه شده و برای ارزیابی دو روایت به کار گرفته می‌شود. سازوکار ارائه شده از لحاظ جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و از لحاظ ماهیت توصیفی-تحلیلی است. این سازوکار از استخراج نمونه‌های عینی تحلیل‌های فهرستی از درس‌های خارج استاد سیداحمد مددی و فراتحلیل آنها حاصل گردیده است. تحلیل فهرستی نوعی موردکاوی تاریخی حدیث با رویکرد …

توضیحات بیشتر »

صافی در شرح کافی؛ معرفی یک شرح ارزشمند بر الکافی

صافی در شرح کافی؛ معرفی یک شرح ارزشمند بر الکافی

اختصاصی شبکه اجتهاد: کتاب «صافی در شرح کافی» (ملا خلیل قزوینی) از جهات مختلف بسیار حائز اهمیت است. این کتاب، تنها کتاب فارسی است که به صورت کامل، الکافی را شرح کرده است. ما فقط دو شرح داریم که به صورت کامل الکافی را توضیح داده باشد؛ یعنی هر سه قسمت اصول، فروع و روضه را شرح زده باشد. یکی مرآه العقول مرحوم مجلسی دوم است و دوم همین کتاب صافی در شرح کافی. این دو کتاب از این جهت نمونه و سرآمد سائر شروح هستند. باقی شروح و حواشی که تالیف شده، بخشی از کافی و بعضا بخشی از …

توضیحات بیشتر »

انتشار مجلد۳۱ و ۳۲ از «موسوعه الامامه فی نصوص اهل السنه»

انتشار مجلد۳۱ و ۳۲ از «موسوعة الامامة فی نصوص اهل السنة»

مجلدات جدید «موسوعه الامامه فی نصوص اهل السنه» تألیف آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی (ره) به اهتمام سید محمود مرعشی نجفی، محمد اسفندیاری و گروهی از محققان به زیور طبع آراسته شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، این اثر بازسازی کتاب «ملحقات الاحقاق» نوشته آیت‌‌الله سید شهاب‌‌الدین مرعشی نجفی است. کتاب «احقاق الحق وازهاق الباطل» تألیف شهید قاضی نورالله شوشتری است. آیت‌‌الله مرعشی درابتدا قصد کرد نسخه خطی این کتاب را تصحیح و احیا کند. این کتاب در سه جلد منتشر شد. از جلد چهارم، آیت‌الله مرعشی نجفی تعلیقاتی بر کتاب نوشت. این تعلیقات ادامه پیدا کرد تا به جلد سی …

توضیحات بیشتر »

نقد روش‌شناسانه یا مبناسازی سلیقه‌ای!/ احمد احسانی‌فر

حاشیه‌هایی به اهمیت متن!/ سجاد علی‌بیگی

اختصاصی شبکه اجتهاد: اخیراً استاد ابوالقاسم علیدوست در مصاحبه‌ای به برخی ملاحظات پیرامون حجاب الزامی و جریمه بی‌حجابان پرداخته‌اند. متعاقباً یکی از پژوهشگران (آقای جمشیدی) بر مصاحبه حضرت استاد، نقدی نگاشته و آن را «نقد روش شناسانه» دانسته‌اند که در این باره نکاتی تقدیم می‌گردد: ۱.‌‌‌ نقد سخنِ «فقیه» بایسته‌‌هایی دارد که از آن جمله‌‌ می‌توان به این مهم اشاره کرد: فهم دقیق ملاکات و مناطات فقهی و قواعد فقهی و احکام فقهی. بدون احاطه بر این لوازم و یا غفلت از این بایسته اساسی، نقد سخنِ «فقیه» به تفسیر به رای‌‌ می‌گراید؛ چرا که ناقد تصور‌‌ می‌کند که «فقیه» …

توضیحات بیشتر »

بهره‌مندی فقه از تاریخ

بهره‌مندی فقه از تاریخ

کتاب «بهره‌مندی فقه از تاریخ» اثر مصطفی صادقی کاشانی از سوی مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)‏‫ روانه بازار نشر شده است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، دانش فقه به دلیل ارتباط مستقیم با زندگی انسان و نقش و تأثیر آن بر روابط فردی و اجتماعی، نسبت به علوم دیگر کاربردی‌تر است. از این رو تعامل آن با دیگر علوم نیازمند بررسی است. کتاب حاضر که رساله دکتری رشته تاریخ اهل‌بیت(ع)‌ در مجتمع آموزش عالی تاریخ و سیره و تمدن اسلامی (جامعه المصطفی) به راهنمایی استاد رسول جعفریان بوده و از سوی انتشارات بین المللی المصطفی منتشر شده است، این اثر …

توضیحات بیشتر »

فقه در چشم‌انداز شهید مطهری/ محمدحسن نجفی

فقه در چشم‌انداز شهید مطهری/ محمدحسن نجفی

شبکه اجتهاد: فقه، درخورِ جایگاهی که دارد باید از چنان رشد و بالندگی برخوردار باشد که بتواند همپا، بلکه پیشاپیش حرکت شتابان زندگی انسان امروز حرکت کند و هر آن، افق‌های جدیدی را فرا روی خواهندگان و آرزومندان بگشاید و پاسخ‌گوی انبوه نیازهای فردی و اجتماعی باشد. دانشی که فلسفه وجودی خود را روشن کردن تکلیف یکان یکان، چه در زندگی فردی و چه زندگی اجتماعی می‌‌‌داند، و (فعل مکلف) محور تمامی پژوهش‌ها و بررسی‌های اوست، نمی‌‌‌تواند از دگردیسی‌های پرشتابی که برگرداگرد (فعل مکلف) تنیده است، چشم بپوشد. این جایگاه عالمان دین و فقیهان روشن‌اندیش را متعهد می‌‌‌سازد، تا به …

توضیحات بیشتر »

حجاب در میانه گفتگوی حوزویان

حجاب در میانه گفتگوی حوزویان

اختصاصی شبکه اجتهاد: در گفتمان انقلاب اسلامی، مسئله حجاب به عنوان مفهومی اسلامی و ضرورت شرعی مورد تأکید و توجه است؛ هرچند در عرصه روش و اجرا، اختلاف‌ نظرهایی بین صاحب نظران وجود داشته و دارد. استاد ابوالقاسم علیدوست به‌تازگی در گفتگویی به ابعاد مسئله حجاب و میزان مداخله حاکمیّت در این زمینه پرداخت که با واکنش‌هایی روبرو بود (اینجا بخوانید). بعد از آن، احمدحسین شریفی (رئیس دانشگاه قم) در دو یادداشت کوتاه، ادبیات خاصی را در نقد ایشان به‌کار برد و مهدی جمشیدی (عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی) نیز تحلیل استاد علیدوست را با نگاهی روش‌شناسانه مورد …

توضیحات بیشتر »

استاد مطهری؛ یک مصلح اجتماعی با خاستگاهی دینی/ محسن اسماعیلی

عدالت اجتماعی و انقلاب اسلامی؛ چه باید کرد؟/ محسن اسماعیلی

شبکه اجتهاد: مطهری را به عنوان یک روحانی و اسلام شناس برجسته، به عنوان یک فیلسوف و متفکر ژرف اندیش، به عنوان یک استاد و نویسنده نمونه و به عنوان‌های دیگری از این قبیل شناخته‌ایم. اما شناخت او به عنوان یک مصلح اجتماعی، نیاز مغفولی است که به دو دلیل ضرورت مضاعفی یافته است. نخست آنکه مطهری از معدود متفکرانی است که مورد قبول و اقبال قشرهای متفاوت اجتماعی و طیف‌های مختلف فکری است و نظر صائب، نیت خالص و قدرت نظریه پردازی او را همگان پذیرفته و تحسین کرده اند. دیگر آنکه با گذشت سه دهه از تجربه برپایی …

توضیحات بیشتر »

آشنایی فقیه با تاریخ جاهلیت در تغییر نگاه فقهی او به زمان حاضر مؤثر است/ اعتقاد راه گفت وگو را‌ می‌بندد!

آشنایی فقیه با تاریخ جاهلیت در تغییر نگاه فقهی او به زمان حاضر مؤثر است/ اعتقاد راه گفت وگو را‌ می‌بندد!

عقیده دارم یک طلبه خوب کسی است که تاریخ تمدن بشری، تاریخ تمدن اسلامی، حتى تاریخ جاهلیت و احکام رایج دوره جاهلیت را بخواند و بداند. این نکته بسیار مهم است که یک فقیه بداند در عصر جاهلیت چه احکامی وجود داشته است و چه تحولی در عصر ظهور اسلام پیدا کرده است. باید فقیه بداند در جاهلیت چه قواعدی بوده و بسیاری از این قواعد همانند قضیه عاقله بازمانده قبل از اسلام است که در ساختار دینی اسلام بازسازی شده است. با مطالعه دقیق تاریخ جاهلیت‌ می‌توانید به این نکته پی ببرید که بسیاری از نهی‌هایی که در قرآن …

توضیحات بیشتر »

رویکردهای خاورشناسان به تاریخ‌گذاری حدیث؛ تحلیل و نقد

رویكردهای خاورشناسان به تاریخ‌گذاری حدیث؛ تحلیل و نقد

تاریخ‌‏گذاری روایات هم در شناخت جوانب روایات غیر معتبر سودمند است و هم در شناخت عمیق‌تر روایات معتبر؛ در روایات ضعیف، تعیین خاستگاه تاریخی و جغرافیایی روایت، برای شناخت جنبه‏‌های گوناگون جامعه‏، مکان و زمانی روایات ساختگی مفید است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، برخی اسلام پژوهان غربی بر مبنای تردید و تشکیک در وثاقت اسانید و نقل‌ها، روایات و احادیث اسلامی را معتبر نمی‌دانند. از این‌‏رو، تاریخ‏‌گذاری روایات، اهمیت ویژه‌‏ای در مطالعات خاورشناسان داشته است. این اهمیت باعث پیدایش، اصلاح و تکمیل روش‏‌های مختلف تاریخ‏گذاری از سوی  افرادی چون گلدزیهر، شاخت، ینبل و موتسکی، شده است. کتاب «رویکردهای خاورشناسان به …

توضیحات بیشتر »

نقش حمل بر متعارف در استنباط فقهی

نقش حمل بر متعارف در استنباط فقهی

آنچه بیش از همه در بحث اصول نقش متعارف را برجسته می‌سازد در بحث جمع عرفی است که بسیاری از مواقع می‌توانیم مطلق را بر متعارف حمل کنیم. نکته‌اش هم این است که اگر مدار جمع عرفی را اظهر و ظاهر بدانیم، ولو مطلقات و عمومات افراد نادر را هم شاملند، ولی ظهور مطلق و عموم نسبت به افراد نادر، ظهور ضعیفی است. در نتیجه می‌توان به عنوان جمع عرفی، به قرینۀ ظهورات قوی‌تر از ظهور دلیل در شمول دلیل در ظهور در افراد نادر، رفع ید کرد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، استاد سید محمدجواد شبیری زنجانی، در ماه مبارک …

توضیحات بیشتر »

احادیث منفرد فقهی الزامی؛ رفتار شیخ صدوق و چگونگی تحلیل آن

احادیث منفرد فقهی الزامی؛ رفتار شیخ صدوق و چگونگی تحلیل آن

کتاب «احادیث منفرد فقهی الزامی؛ رفتار شیخ صدوق و چگونگی تحلیل آن» اثر جدید استاد سیدعلیرضا حسینی شیرازی از سوی نشر رودآبی به زیور طبع آراسته شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در بستر اعتبارسنجی برآمده از مکتب متأخران، با دیدگاه‌هایی روبرو می‌شویم که با واقعیت‌های حاکم بر تاریخ اعتبارسنجی احادیث شیعه فاصله بسیاری دارند. به عنوان نمونه می‌توان به یکی از دیدگاه‌های موجود در بحث توثیقات عام، اشاره کرد.  بن مایه این دیدگاه از این قرار است: هرگاه با حدیث منفرد فقهی الزامی روبرو شویم که راوی یا روایان ناشناخته یا ضعیف از نگاه دانشمندان رجالی، در سند آن واقع …

توضیحات بیشتر »

حدیث گرایی غیر اصولی/ حسن انصاری

حديث گرایی غير اصولی/ حسن انصاری

شبکه اجتهاد: با وجود اینکه در سال‌های اخیر پژوهش‌های حدیث شناسی و اعتبارسنجی متون توجه بسیاری را به خود جلب کرد و ماهیت و طبیعت تعدادی از کتاب‌های حدیثی روشنتر شد اما متأسفانه همچنان شاهد این هستیم که عده‌ای بدون هرگونه احتیاط و توجه به مبانی صحت‌ اعتبار حدیث و منابع حدیثی هر پاره نوشته عربی را به توهم اینکه حدیثی مأثور است بر مردم و شنوندگان بر‌ می‌خوانند؛ سهل است از آن نتایج و استنباطاتی خارج از اصول “اهل تحصیل و تحقیق” و مبانی پژوهش‌های سنت شناسی هم ارائه‌ می‌دهند. مصیبت بار تر اینکه این نوع خوانش‌ها گاهی با …

توضیحات بیشتر »

شماره جدید «تقریرات» منتشر شد

شماره جدید «تقریرات» منتشر شد

دوازدهمین شماره دوفصلنامه فرهنگی تقریرات، با آثار و گفتاری از اندیشوران حوزه و دانشگاه چاپ و در پیشخوان مطبوعات قرار گرفت. به گزارش خبرنگار اجتهاد، جدیدترین شماره دوفصلنامه «تقریرات» به صاحب امتیازی و مدیر مسئولی علی اشرف فتحی، در ایام نوروز ۱۴۰۲ با طرح جلدی معنادار؛ با نوشته‌ها و گفتارهایی از: سید محمدهادی گرامی، سعید رضوی فقیه، محمد منصوری بروجنی، رضا تاران، کامران محمدحسینی، حسن اجرایی، مریم حقی کورانی، علیرضا دهقانی و منا طباطبایی یزدی؛ در ۳۲ صفحه روانه بازار مطبوعات شد. در این شماره می‌خوانیم: «تفسیر و تعمیم ناروای عمامه پرانی»، «شریعت در آزمون سیاست مدرن»، «بازگشت مرجعیت به …

توضیحات بیشتر »

دعوت مفتی عربستانی به تأسیس مذهب فقهی نوین اسلامی! + ویدئو

دعوت مفتی عربستانی به تأسیس مذهب فقهی نوین اسلامی! + ویدئو

صالح المغامسی مفتی و مبلغ سرشناس سلفی، امام جماعت سابق مسجد قبا در مدینه منوره و از نزدیکترین چهره‌های سلفی به بن سلمان در یک برنامه تلوزیونی خبر از برنامه‌هایش برای تأسیس «مذهب جدید فقهی» در عربستان داد. به گزارش شبکه اجتهاد، المغامسی در یک شبکه سعودی با اشاره به اینکه «امیدوار است که مذهب اسلامی نوینی توسط او ایجاد شود»، بیان کرده بود مشکل اصلی جهان اسلام را فقدان یک مذهب جدید فقهی دانست و خالصانه از خداوند در خواست کرد که در تأسیس این مذهب جدید او را یاری کند! اظهارات این مفتی عربستانی در فضای مجازی و …

توضیحات بیشتر »

شهید صدر احکام الهی را با نگاه امکان استمرار ابدی دین، دسته‌بندی می‌کند/ تعمیق فقه برای دیدن ریشه‌های مسائل اجتماعی است

شهید صدر احکام الهی را با نگاه امکان استمرار ابدی دین، دسته‌بندی می‌کند/ تعمیق فقه برای دیدن ریشه‌های مسائل اجتماعی است

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به مباحث مرتبط شهید صدر درباره مسأله اجتهاد و فقه، ایده صدر در این موضوع را اینطور معرفی می کند: شهید محمدباقر صدر مطرح می‌کند خدای متعال در مناسبات اقتصادی، سیاسی، حقوقی، قضایی،‌ خانواده، بهداشت و مانند این‌ها چیزهایی به عنوان درست و نادرست مطرح کرده است باید ببینیم این احکام الهی را برای فهم دقیق‌تر و امکان استمرار دین تا ابد چطور دسته‌بندی کنیم. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست «نگاهی به اندیشه صدر» به مناسبت چهل و سومین سالگرد شهادت آیت‌الله سید محمد باقر صدر با سخنرانی استاد حسن رحیم‌پور ازغدی به صورت برخط برگزار …

توضیحات بیشتر »

شهید صدر بین تفسیر موضوعی و ترتیبی، نسبتی طولی قائل است/ رهاورد روش استنطاقی شهید صدر در تفسیر موضوعی

شهید صدر بین تفسیر موضوعی و ترتیبی، نسبتی طولی قائل است/ رهاورد روش استنطاقی شهید صدر در تفسیر موضوعی

حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی تفسیر ترتیبی را با تفسیر موضوعی شهید صدر دارای ارتباط طولی عنوان کرد و گفت: تفسیر ترتیبی در مقدمه تفسیر موضوعی، نیازمند استفاده مفسر از اصول فقه است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی در نهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی تفسیر موضوعی شهید صدر با عنوان «کارآیی دانش اصول فقه در تفسیر موضوعی (با تأکید بر دیدگاه‌های علامه شهید صدر)» که در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار و به صورت مجازی منعکس شد، بحث خود را به سه قسمت عمده کارآیی دانش اصول فقه در مجموعه استنطاق و استنباط معارف اسلامی، …

توضیحات بیشتر »

فتوای همگرایانه آیت‌الله سیستانی؛ حاضر در متن جهان شیعه، غائب در بطن جهان اسلام/ سیدعلی بطحائی

فتوای همگرایانه آیت‌الله سیستانی؛ حاضر در متن جهان شیعه، غائب در بطن جهان اسلام/ سیدعلی بطحائی

شبکه اجتهاد: چند روز گذشته مجدداً استاد سید منیر الخبّاز القطیفی شاگرد مطرح حضرت آیت‌الله سیستانی فتوایی از معظم‌له را رسانه‌‌ای کرد که در آن بر صحت عبادات اهل‌سنّت و اسلام حقیقی آنها تصریح می‌کرد. این فتوای کلیدی، علی‌رغم پیامدهای جدید و فراوانی که در همگرایی جهان اسلام دارد، پژواکی در مجامع داخلی و بویژه رسانه‌های جهان اسلام – که مخاطبین اصلی این فتوا هستند – پیدا نکرد. این فتوا به چندین جهت از فتوای مشهور شلتوت جامع‌تر است، ولی نکته اینجاست که چرا روی فتوای شلتوت مانور رسانه‌‌ای گسترده انجام شد و اکثر قریب به اتفاق مسلمانان (شیعه و …

توضیحات بیشتر »

تسالم فقهی در پوشش شرعی بانوان و نقد برداشت‌های متفاوت/‌‌ هادی محبی

تسالم فقهی در پوشش شرعی بانوان و نقد برداشتهای متفاوت/‌‌هادی محبی

اختصاصی شبکه اجتهاد: وجوب پوشش زن از نامحرم در غیر از وجه، کفین و قدمین از مسلمات فقهی بوده و هیچ اختلافی در آن از صدر اول تا به حال وجود ندارد که از آن به تسالم و ضررت فقهی تعبیر‌‌ می‌شود. تسالم از ادله غیر لفظی فقهی است که سبب قطع به حکم شرعی‌‌ می‌گردد و ارزش آن به مراتب بیتشر از ظنون معتبره است. این تسالم، راه بر هر گونه تفسیر به رأی و القاء اجمال از نصوص‌‌ می‌بندد، همان طور که دلالت بدوی هر گونه دلیل بر عدم وجوب را، بر نتافته و سبب شک در استقرار …

توضیحات بیشتر »

جامعه الازهر؛ مهمترین مرکز اسلام سنّتی اهل سنّت

فتوای صریح الازهر: مهاجران صهیونیست ساکن سرزمین‌های اشغالی غیرنظامی نیستند

شبکه اجتهاد: در جهان اسلام معاصر، اسلام سنّتی در مذاهب، شاخه‌‌ها و مناطق متعدد پیروان زیادی دارد؛ ولی بجاست «جامعه الازهر الشریف» را والاترین نماد اسلام سنّتی، برترین مفسّر، مرجع نهایی و فصل الخطاب این گفتمان در بین اهل سنّت دانست. جامعه الازهر به عنوان نماد اسلام اعتدالی با برداشت‌‌های تساهل آمیز و قرائت‌‌های تسامح اندود و با غلبه چهره تصوّف، مقبولیّتی خدشه ناپذیر در جهان اسلام دارد و مرجعیّت اصلی دینی جهان اهل سنّت را به عهده دارد. عباس محمود عقاد تاریخ نگار، ژورنالیست و ادیب شهیر مصری بر این باور بود که سال‌‌‌های متمادی در قرون وسطی بر …

توضیحات بیشتر »

چکیده‌ای از ۳۰۰ جلسۀ درس خارج با موضوع «تقیه»

کرامت بنی آدم در فرمایشات محقق سیستانی/ محمد عندلیب همدانی

تقیه راهکاری عقلانی، عقلایی و دینی، برای حفظ جان، مال و آبرو است و تا هنگامی که تقیه به وسیلهٔ کتمان و‌ توریه ممکن باشد نوبت به تقیه به معنای خاص نمی‌رسد. تقیه سیاسی و تعایش سلمی در عصر عدم بسط ید معصوم و به ویژه در عصر غیبت، حیرت و اضطرار یک تبصره و استثناء نیست؛ بلکه شیوه‌ای اساسی و راهبردی بنیادین در مقام تعامل و همزیستی مسالمت آمیز است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، استاد محمد عندلیب همدانی، مباحثی در مورد «تقیه» را در درس فقه و آنگاه با نگاه اصولی در درس اصول، طی حدود سیصد جلسه در جمع …

توضیحات بیشتر »

تقریب با تذویب متفاوت است/ آقایان هنوز شیعه را نمی‌شناسند/ مواضع ما را روشن کنید

شیخ ‌فضل‌الله نوری؛ بزرگمرد عرصه جهاد و اجتهاد/ آیت‌الله جعفر سبحانی

مرحوم قمی (ره) نکته مهمی بیان کردند و باید به آن دقت شود و باید اساس تقریب باشد این بود که تقریب با تذویب متفاوت است و باید مراقب بود که در تقریب دچار تذویب نشویم. نباید به دنبال این باشیم که سنی را شیعه و شیعه را سنی کنیم. تقریب با حفظ تمام مذاهب است؛ لانّ ما یجمعنا اکثر مما یفرقنا. به گزارش شبکه اجتهاد، اعضای شورای راهبردی تقریب مذاهب اسلامی پژوهشگاه مطالعات تقریبی متشکل از نمایندگان برخی از نهادها و موسسات حوزوی مورخ در روزهای پایانی اسفندماه ۱۴۰۱ با آیت‌الله جعفر سبحانی دیدار کردند. معظم‌له ضمن آرزوی توفیق …

توضیحات بیشتر »

زن می‌تواند فتوا دهد ولی شأن ولایی ندارد/ لزوم تفکیک بین افتاء و مرجعیت

زن می‌تواند فتوا دهد ولی شأن ولایی ندارد/ لزوم تفکیک بین افتاء و مرجعیت

 عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده تاکید کرد که فقهای زن حق دارند فتوا بدهند ولی شأن ولایی و مرجعیت ندارند همچنین حجت‌‌الاسلام محمدهادی فاضل، استاد حوزه علمیه قم معتقد است که باید بین افتا و مرجعیت تفکیک شود زیرا خیلی از فقها شان افتاء داشتند ولی مرجع نبودند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌‌الاسلام والمسلمین مهدی سجادی‌امین، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده، در کرسی ترویجی «نقد کتاب زنان، افتاء و مرجعیت» که از سوی پژوهشکده زن و خانواده حوزه علمیه خواهران برگزار شد، گفت: بحثی که در این کتاب دنبال می‌شود این است که آیا جنسیت در …

توضیحات بیشتر »

توسعه معنایی عرف در فقه/ تعریف جامع و مانع از عرف نداریم

توسعه معنایی عرف در فقه/ تعریف جامع و مانع از عرف نداریم

مشاور عالی رئیس مجمع جهانی اهل بیت (ع) با بیان اینکه تعریف واحدی در فقه برای عرف بیان نشده است، گفت: اگر عرف را چیزهایی بدانیم که در فطرت به ودیعت نهاده شده، جایگاه خاص و ویژه برای خودش پیدا می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست «جایگاه عرف در فقه»، با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین احمد احمدی‌تبار، استاد حوزه علمیه قم و مشاور عالی رئیس مجمع جهانی اهل بیت (ع) چندی پیش در پژوهشکده عروه الوثقی برگزار شد. گزیده سخنرانی احمدی‌تبار را در ادامه می‌خوانید؛ برای این بحث اول باید سراغ معنای لغوی و اصطلاحی عرف برویم و ببینیم معنای عرف …

توضیحات بیشتر »

اصول و قواعد استنباط ائمه (ع) از قرآن

اصول و قواعد استنباط ائمه (ع) از قرآن

این اثر کوشیده است در مرحله نخست ثابت کند اهل بیت(ع) دست‌کم برای تفهیم دیگران یا اقناع منکران، احکام شرعی را از قرآن استنباط و استکشاف می‌کردند. سپس به روش‌های استنباط ائمه(ع) (تطبیق، تعلیل و تفسیر) و قواعد به کار رفته در هر روش، با توجه به نمونه‌های متعدد پرداخته است. به گزاش شبکه اجتهاد، چگونگی بهره گیری اهل بیت(ع) از قرآن کریم در بیان احکام شرعی از موضوعات مهم و درخور توجه در عرصه فقه پژوهی قرآنی است؛ زیرا چگونگی مواجهه آنان با قرآن می‌تواند روش الگو در عرصه تفقه و اجتهاد مبتنی بر قرآن باشد. کتاب «اصول و قواعد …

توضیحات بیشتر »

پیرامون «نظریۀ اضطرار» و حواشی یک حاشیه!/ سیدحسین موسوی‌فرد

حاشیه‌هایی به اهمیت متن!/ سجاد علی‌بیگی

اختصاصی شبکه اجتهاد: فاضل محترم جناب آقای صالح رحمتی پیرامون «نظریۀ اضطرار» حاشیه‌ای بر فرمایش استاد عندلیب همدانی با عنوان «اضطرار در عصر اقتدار اسلام!» مکتوب کرده است که از سه جهت سزاوار بررسی می‌باشد. جهت اول؛ نکات روش‌شناختی ۱. روش صحیح نقد اقتضا می‌کرد در ابتدا تبیین صریح و دقیقی از مسلک اضطرار صورت می‌گرفت، سپس با رعایت انصاف علمی به‌نقد پرداخته می‌شد. لکن نگارنده بدون توجه به نوشتار‌ها و درس گفتارهای استاد در این زمینه (بالغ بر ۳۰۰ جلسه درسی در ضمن دو دوره خارج اصول انسداد)، ضمن بیان پاره‌ای از مکتوبات ایشان با برداشتی ناصواب، به‌نقد این …

توضیحات بیشتر »

درآمدی بر بنیان‌های معرفتی فقه الاجتماع/ سید مهدی موسوی

از علوم انسانی تا فقه الاجتماع/ سید مهدی موسوی

شبکه اجتهاد: دانش فقه، علم به احکام شرعی، حقوق و وظایف مکلفان در عرصه‌های مختلف حیات انسانی است و قلمرو آن از گهواره تا وفات انسان را شامل می‌شود. بر این اساس، دانش فقه، مهمترین دانش عملی اسلام و مؤثر در نظامات رفتاری فرد و جامعه است. دانش فقه، تاریخی به درازای فرهنگ و تمدن اسلامی دارد. با نزول وحی آغاز شد و در عصر صادقین(علیهماالسلام) تفصیل یافت و در قرون بعد، به دانشی نظام‌مند و روشمند مبدّل شد. از این رو در ابواب مختلف طبقه‌بندی و سازماندهی شد. ابوابی که کاملا متناظر با حیات فردی و اجتماعی انسان مسلمان …

توضیحات بیشتر »

فقه منعطف و بدون متغیر مزاحم، در آینده باشکوه و فعال خواهد ماند/ پویایی فقه، ناظر به واقعیت جامعه است/ فقهی سکولار است که مالیات و عوارض وضع ‌کند!

فقه منعطف و بدون متغیر مزاحم، در آینده باشکوه و فعال خواهد ماند/ پویایی فقه، ناظر به واقعیت جامعه است/ فقهی سکولار است که مالیات و عوارض وضع ‌کند!

اختصاصی شبکه اجتهاد: حجت‌‌الاسلام والمسلمین مهراب صادق‌نیا متولد دزفول است. او سال ۶۴ برای تحصیل علوم دینی راهی حوزه علمیه قم شد و پس از اتمام دروس سطح از اساتید نام آشنایی چون حضرات آیات مکارم شیرازی، وحید خراسانی، شیخ جواد تبریزی و فاضل لنکرانی بهره برد. این دانش‌آموخته حوزه که دکتری جامعه‌شناسی فرهنگ را از دانشگاه علامه طباطبائی اخذ کرده و مطالعاتی در حوزه ادیان دارد، در گفتگوی پیش‌رو تأکید دارد همواره عنصر انعطاف در فقه شیعه وجود داشته و توانسته در طول قرن‌ها نقش‌آفرینی کند. این استاد حوزه و دانشگاه معتقد است: اگر فقه موجود به عنصر انعطاف …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics