خانه / بایگانی برچسب: حکومت اسلامی

بایگانی برچسب: حکومت اسلامی

فقه حکومتی درباره راهبرد جامعه صحبت می‌کند نه ساختار دولت/ حکومت اسلامی باید فهم عینی شود نه عرفی

فقه حکومتی درباره راهبرد جامعه صحبت می‌کند نه ساختار دولت/ حکومت اسلامی باید فهم عینی شود نه عرفی

حجت‌الاسلام زیبایی نژاد گفت: ولایت غیر از حکومت است، یعنی بین ولایت به معنای سرپرستی جامعه اسلامی توسط ولی مؤمنین با یک ساختاری به معنای حاکمیت یعنی مجموع قوا و نهادهای حاکمیتی باید تفکیک قائل شد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا زیبایی‌نژاد، رئیس مرکز تحقیقات زن و خانواده در درس خارج فقه نظام‌های اسلامی که از سوی دبیرخانه مفتاح برگزار شد، درباره فقه حکومتی به بیان نظرات خود پرداخت و عنوان داشت: فقه حکومتی مباحث فقهی ناظر به حکومت را مورد بحث قرار می‌دهد. وی ادامه داد: البته برخی فقه حکومتی را فقه اجتماعی تعبیر می‌کنند که …

توضیحات بیشتر »

«نظریه حکومت در اسلام» به بازار نشر آمد

«نظریه حکومت در اسلام» به بازار نشر آمد

کتاب «نظریه حکومت در اسلام» تازه ترین اثر آیت‌الله شیخ محسن اراکی دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی است که توسط سید امید مؤذنی ترجمه از سوی انتشارات دانشگاه مذاهب اسلامی منتشر شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در این کتاب ضمن بیان عناصر حکومت و منبع پیدایش آن‌ها با استناد به آیات فراوانی به حاکمیت مشروع در قرآن کریم می‌پردازد. مؤلف در بخش‌های دیگر از این کتاب به تفاوت حکومت دینی و حکومت دموکراتیک پرداخته و در فصول پایانی کتاب، ضمن تبیین حاکمیت امامان الهی پس از پیامبر اعظم (ص) به حاکمیت فقهای عادل …

توضیحات بیشتر »

مناظره حمید پارسانیا و اکبرثبوت درباره «آراء آخوند خراسانی در باب حکومت اسلامی» مکتوب شد

حکومت اسلامی، آخوند خراسانی، موافقت یا مخالفت؟

کتاب «آخوند خراسانی و حکومت اسلامی»، حاوی دو مناظره میان اکبر ثبوت، پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی و دکتر حمید پارسانیا، پژوهشگر و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است که از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، ملامحمدکاظم خراسانی (معروف به آخوند خراسانی) فقیه اصولی و مرجع تقلید شیعه، تأثیری انکارناشدنی و عمیق در رخدادهای تاریخی مشروطه‌خواهی داشته و از حیث نظری فصل نوینی در فقه سیاسی رقم زده است. از این‌رو بازخوانی اندیشه و کردار بزرگ‌ترین فقیه سیاسی شیعه عصر مشروطه، به‌خصوص در ایران امروز اهمیت بسیاری دارد. این کتاب پس …

توضیحات بیشتر »

وضع مطلوب دولت اسلامی از رهگذر عمل به قانون شرع و عقل به دست می‌آید/ مهم‌ترین تفاوت حکومت اسلامی با حکومت سکولار

وضع مطلوب دولت اسلامی از رهگذر عمل به قانون شرع و عقل به دست می‌آید/ مهم‌ترین تفاوت حکومت اسلامی با حکومت سکولار

حجت‌الاسلام سید باقری با بیان این که دولت اسلامی را باید از دولت‌‌های ایدئولوژیک و سکولار جدا کرد، خاطرنشان ساخت: در حکومت سکولار آن چه در محوریت قرار‌‌ می‌گیرد مردم و رضایت آن‌‌ها است، ولی در هسته مرکزی حکومت اسلامی قانون و احکام اسلام قرار داشته و خواست و رضایت مردم باید بر اساس رضایت الهی تنظیم شود. به گزارش شبکه اجتهاد، قانون هر قدر کامل و غنی باشد به تنهایی نمی‏تواند سعادت بشر را تامین کند و در جامعه به حاکمیت‏ برسد. مجموعه قوانین حتی اگر متکی به وحی باشد برای اصلاح جامعه کافی نیست. برای این که قانون …

توضیحات بیشتر »

نائینی نماینده‌ی جریان نواندیشی دینی در گفتمان مشروطیت است/ اگر رویکرد نائینی ادامه می‌یافت در گذار به تجدد ایرانی بسیار مؤثر بود

نائینی نماینده‌ی جریان نواندیشی دینی در گفتمان مشروطیت است/ اگر رویکرد نائینی ادامه می‌یافت در گذار به تجدد ایرانی بسیار مؤثر بود

شبکه اجتهاد: میرزا محمدحسین نائینی، در بیست‌وششم خرداد سال ۱۲۳۹ در نائین به‌دنیا آمد و در بیست‌وسوم مرداد ۱۳۱۵ در نجف، چشم از جهان فروبست. نائینی، از حیث گرایشات سیاسی به آخوند خراسانی و سید جمال‌الدین اسدآبادی نزدیک بود و البته برخلاف برخی از هم‌فکرانش به ولایت فقیه معتقد بود و در کنار این اعتقادش، از نخستین‌‌اندیش‌مندانی هم به شمار می‌رود که به صراحت از لزوم وجود قانون اساسی در دولت اسلامی سخن به میان کشیده است. شاید بتوان گفت مهم‌ترین اثر او کتاب «تنبیه‌الامه و تنزیه‌ المله» می‌باشد که در آن به دفاع از مشروطه پرداخته است؛ گرچه این …

توضیحات بیشتر »

بررسی مفهوم ملت در‌‌ اندیشه سیاسی نائینی

بررسی مفهوم ملت در‌‌ اندیشه سیاسی نائینی

شبکه اجتهاد: با طلوع مدرنیته در ایران و در خلال عصر مشروطه، مفاهیم و نظریه‌های سنتی و سیاسی ما، با چالش مواجه شد. برای حل این چالش‌ها، متفکران مختلف تلاش‌هایی را صورت دادند. یکی از مهم‌ترین این‌‌اندیشمندان نائینی بود که سعی داشت از دل سنت راهی به تجدد بگشاید. در این مقاله، نحوه مواجهه او با مفهوم ملت در‌‌اندیشه سیاسی‌اش به بحث گذاشته می‌شود. مقدمه با ورود امواج تجدد و مدرنیته به ایران در سال‌های پیش از مشروطه، مفاهیم جدیدی به فضای سیاسی و‌‌اندیشه‌ای ایران وارد شد. برخورد‌‌اندیشمندان با مفاهیم نو در کل به سه صورت بود. عده‌ای آن را …

توضیحات بیشتر »

چه ناسنجیده‌ کار‌هایی شده که ربطی به فقه و فقاهت نداشته است!/ نوشته‌های شبستری و سروش یک «نه بزرگ» به تراث است/ دانش را با ملاحظات سیاسی خلط نکیم

چه ناسنجیده‌ کار‌هایی شده که ربطی به فقه و فقاهت نداشته است/ نوشته‌های شبستری و سروش یک «نه بزرگ» به تراث است/ دانش را با ملاحظات سیاسی خلط نکیم

شبکه اجتهاد: چهارمین قسمت برنامه تلویزیونى «شوکران» شب گذشته (دوشنبه ۲۲ مرداد) با حضور حجت‌‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست استاد سطح خارج و رئیس انجمن فقه و حقوق حوزه علمیه قم از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت که مشروح پاسخ‌های این فقیه توانا به پرسش‌های پیام فضلی‌نژاد سردبیر برنامه در پی می‌آید: – دغدغه حضرتعالی در سال‌های گذشته معطوف به توسعه و بازسازی فقه شیعه بوده است و آثار مختلفی در حوزه‌های فقه، عقل، عرف و مصلحت به زبان‌های روسی، انگلیسی، اردو، عربی و فارسی از شما منتشر شده و در این حوزه نظرات و آرای جدیدی را ابراز فرموده‌اید. …

توضیحات بیشتر »

چگونگی نظام حکومتی، مساله ما از مشروطه تاکنون/ رسول جعفریان

چگونگی نظام حکومتی، مساله ما از مشروطه تاکنون/ رسول جعفریان

شبکه اجتهاد: همیشه در این باره سوال می‌‌‌شود که «مسأله» مشروطه چه بود و مشروطه خواهان دنبال چه چیزی بودند. طبعا بسیاری از خواسته‌ها در مشروطه مطرح شد: تجدد، آزادی، برابری، اقتصاد ملی، رفع عقب ماندگی و مسائلی از این دست. در پاسخ می‌‌‌شود گفت، همه اینها کم و بیش بود، اما در این نوشته، یک مسأله از آن مسائل مورد توجه قرار گرفته و آن «مسأله حکومت» و روش آن است. مردم ایران در انقلاب مشروطه، در باره نظام استبدادی قاجاری، مسأله دار شدند و بحث بر سر این بود که چه نظامی جایگزین آن شود. پس از انقلاب، …

توضیحات بیشتر »

روحانیت نمی‌‌تواند بگوید حسابم از حاکمیت جدا است/ نباید همه چیز را سیاسی کنیم/ حوزه باید: ‌هادی، راصد، مرشد و ناقد باشد

روحانیت نمی‌‌تواند بگوید من حسابم از حاکمیت جدا است/ ما نباید همه چیز را سیاسی کنیم/ حوزه باید: ‌هادی، راصد، مرشد و ناقد باشد

اگر ما رنگ سیاسی مسایل گوناگون مخصوصاً مسایل مذهبی را قوی کردیم، نه روحانیت می‌‌تواند نقش خود را ایفا کند و نه نظام می‌‌تواند یک حرکت فرهنگی سالم داشته باشد. سیاسی انگاری همه کارها غلط است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و استاد خارج فقه و اصول ضمن گفتگویی به تبیین حوزه انقلابی و بایسته‌ها و راهکارهای آن پرداخته است. لطفاً بفرمایید حوزه و روحانیت در صیانت از اصول بنیادی انقلاب اسلامی چه نقشی دارند؟ و معارضه‌‌هایی را که انقلاب اسلامی برای صیانت از این اصول با آن‌‌ها مواجه می‌‌باشد، بیان …

توضیحات بیشتر »

حوزه نجف نمی‌تواند مبلغ حوزه یونان باشد/ ما سینه‌زن مبانی عقلی امام صادق هستیم/ دیدگاه مرحوم نائینی را در حکومت اسلامی می‌پسندم

حوزه نجف نمی‌تواند مبلغ حوزه یونان باشد/ ما سینه‌زن مبانی عقلی امام صادق هستیم/ دیدگاه مرحوم نائینی را در حکومت اسلامی می‌پسندم

شبکه اجتهاد: آیت‌الله شیخ محمد سند بحرانی یازده سال است به عراق مهاجرت کرده است و در حوزه علمیه نجف، فقه و اصول، مباحث کلامی و تفسیر تدریس می‌کند. او متولد بحرین است و بعد از انقلاب اسلامی وارد حوزه علمیه قم شد و چندین سال دروس حوزوی را در همین حوزه تدریس کرد. آیت‌الله سند بخشی از ایام تابستان را در قم سپری و بعد از نماز مغرب و عشا مباحث اعتقادی-روائی (با محوریت مباحث رجعت و معراج) را تدریس می‌کند. تساوی حقوق زن و مرد، حقوق بشر و دموکراسی، خشونت‌های مذهبی و تکفیر و چالش‌های زیست مسلمانی در …

توضیحات بیشتر »

اولویت نظام پارلمانی نسبت به نظام ریاستی در اسلام/ سازگاری بیشتر پارلمانتاریسم با ساختار ولایت فقیه/ اجماع فقهای شیعه و سنی در مخالفت با تفکیک قوا

اولویت نظام پارلمانی نسبت به نظام ریاستی در اسلام/ سازگاری بیشتر پارلمانتاریسم با ساختار ولایت فقیه/ اجماع فقهای شیعه و سنی در مخالفت با تفکیک قوا

نظام پارلمانی در اسلام از آن جهت اولویت دارد که هزینه‌های کمتر و فایده بیشتری دارد؛ در تحکیم موقعیّت ولایت فقیه نیز کارآمدی بیشتر از خود نشان می‌دهد چراکه چالش بین رئیس جمهور و رهبری در این ساختار کمتر است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی امکان‌سنجی پارلمانتاریسم در نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران، دوشنبه دوم مردادماه به همّت پژوهشگاه فقه نظام در تالار نشست‌های این پژوهشگاه برگزار شد؛ در این نشست علمی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سیدسجاد ایزدهی عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، به عنوان ارائه دهنده و حجت‌الاسلام دکتر حسین جوان آراسته عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه …

توضیحات بیشتر »

نباید بگوییم اجبار حجاب، باید بگوییم اجرای احکام دین/ حکومت اسلامی باید جامعه را ایمانی کند

نباید بگوییم اجبار حجاب، باید بگوییم اجرای احکام دین/ حکومت اسلامی باید جامعه را ایمانی کند

‌حجت‌الاسلام عالم زاده گفت: نباید بگوییم اجبار حجاب، باید بگوییم اجرای احکام دین، حکومت اسلامی برای اجرای احکام دین است تا حرمت پروردگار در سطح جامعه حفظ شود. اگر قرار است حکومت اسلامی احکام دینی را در سطح جامعه اجرا کند و جلوی تجاهر به فسخ را بگیرد، فرقی بین قتل، غارت و حجاب نمی‌کند و همه احکام دینی باید در سطح جامعه اجرایی شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجاب امری فطری، فراملی و فرامذهبی است؛ در همه تمدن‌های کهن و ادیان الهی پوشش و حجاب زنان، جایگاه خاصی داشته و مورد توافق همه مذاهب اسلامی است. پوشش اجتماعی و …

توضیحات بیشتر »

رفتار برخی مسؤولان نباید بهانه‌ای برای کنارگذاشتن نظریه حکومت اسلامی شود

رفتار برخی مسؤولان نباید بهانه‌ای برای کنارگذاشتن نظریه حکومت اسلامی شود

استاد حوزه با اشاره به تئوری نظام سیاسی اسلام، مشکلات رفتاری برخی مسؤولان را بی‌ارتباط به این تئوری دانست و گفت: رفتار غلط مسؤولان بهانه خوبی برای کنار گذاشتن تئوری نظری حکومت اسلامی نیست. به گزارش شبکه اجتهاد، نظام سیاسی اسلام که از تئوری قوی و پشتوانه علمی خوبی برخوردار است هر روز مورد هجمه‌های گوناگون قرار می‌گیرد؛ این تئوری که در برخی شرایط خوب اجرا نمی‌شود می‌تواند نمونه خوبی برای حکومت‌داری در جهان باشد. در سال‌های گذشته با کاستی‌هایی که در عرصه عمل شاهد بوده‌ایم برخی با ورود شبهه در راستای ناکارآمدی این تئوری سعی کرده‌اند آن را از …

توضیحات بیشتر »

مراعاتِ حجاب برای حفظ کرامت است/ وضعیت امروز حجاب در جامعه‌ مطلوب نیست/ با حجاب اختیاری رو به رو هستیم؛

مراعاتِ حجاب برای حفظ کرامت است/ وضعیت امروز حجاب در جامعه‌ مطلوب نیست/ با حجاب اختیاری رو به رو هستیم؛

حجت‌الاسلام والمسلمین نظری‌منفرد درباره علت لزوم حجاب گفت: اسلام برای حفظ امنیت جامعه و دور کردن استرس و اضطراب از آن، دستور به مراعات حجاب می‌دهد. این مسئله محدود به حجاب نیست و حتی خداوند دستور می‌دهد با عشوه سخن نگویید که مبادا دیگران دچار اضطراب شوند. لذا اسلام نمی‌خواهد هیچ‌گونه ناسالمی در جامعه، وجود داشته باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در مورد اینکه آیا حجاب محدودیت برای زن هست، اظهار کرد: بنده قبول ندارم که حجاب، محدودیت است. اگرخانمی با پوشش اسلامی در جامعه ظاهر شود، چه محدودیتی به او تحمیل شده است؟! …

توضیحات بیشتر »

بازخوانی حقوق مردم و شیوه‌های اعتراض به حاکمان از منظر امام علی(ع)/ محمد پارسائیان

بازخوانی حقوق مردم و شیوه‌های اعتراض به حاکمان از منظر امام علی(ع)/ محمد پارسائیان

امیر مؤمنان(ع) در جهت پیشگیری از مفاسد اقتصادی دستورالعمل‌هایی چون مراقبت بر زیردستان، نظارت بر تاجران برای جلوگیری از احتکار و انحصار و ممانعت از سوءاستفاده نزدیکان در حکومت صادر کردند و توصیه نمودند تا نصب کارگزاران از طریق بررسی و آزمون از میان افراد باتجربه، آبرومند و خاندان‏‌های‏ نیک باشد و کارها با مشورت و بهره‌گیری از تجربیات و افکار دیگران پیش برود. شبکه اجتهاد: مردم مالک حکومت و در حکم نیروی پشتیبان نظام سیاسی هستند و نقش آنان در حیات سیاسی حکومت‌ها نسبت به دوره‌های پیشین بسیار متفاوت شده است. اگر در گذشته برداشت از آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ …

توضیحات بیشتر »

ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی

ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی

از جمله ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی، تلفیق ماهرانه دین و توسعه در قالب سه عنصر اجتهاد، استفاده از علوم و فنون و تکنولوژی و تجارب پیشرفته بشری و نفی سلطه استکبار باید تلقی کرد و از جمله محورهای دیگر شبه حکومتی شهید بهشتی بود که خیلی حائز اهمیت است، این که ایشان امامت را در عینیت جامعه، تبلور تداوم انقلاب اسلامی به ضمانت انقلاب اسلامی می‌دانست. شبکه اجتهاد: در بررسی اندیشه شهید بهشتی باید توجه داشت که ایشان معتقد بودند «اسلام یک نظام وسیع عقیده و عمل است که شناختن هر جزءِ کوچک از یک نظام وقتی …

توضیحات بیشتر »

فقه و چالش‌های سیاسی نظام اسلامی

فقه و چالش‌های اجتماعی و فرهنگی نظام اسلامی

اختصاصی شبکه اجتهاد: متن پیش‌رو نمایه مقالات «فقه و چالش‌های سیاسی نظام اسلامی» است که به معرفی ۲۰ مقاله چالشی می‌پردازد. ۱- عنوان مقاله: مبانی فقهی نظام جمهوری اسلامی؛ امنیت سیاسی نظام اسلامی از منظر فقه شیعه نویسنده: محمد اسماعیل نباتیان (استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، گروه تاریخ و تمدن و انقلاب اسلامی دانشگاه تهران) منبع: فصل‌نامه علمی-پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، دوره ۱۳، شماره ۴۷، ۱۳۹۵ چکیده: امروزه از چالش‌ها و دشواری‌های مبتلابه کشورهای اسلامی، مسئله امنیت و به‌طور خاص، امنیت سیاسی است. حال این سؤال مطرح است که آیا گزاره‌های فقهی، ظرفیت تبیین و تولید امنیت سیاسی و زمینه‌سازی …

توضیحات بیشتر »

رابطه مستقیم نظارت با کارآمدی فقه حکومتی/ فقه را حکومتی بدانیم یا حکومت را فقهی اداره کنیم؟

رابطه مستقیم نظارت با کارآمدی فقه حکومتی/ فقه را حکومتی بدانیم یا حکومت را فقهی اداره کنیم؟

نائب رئیس دوم مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم کارآمدی فقه حکومتی را در گروه نظارت همگانی مستمر دانست و گفت: نظارت دولت در این عرصه ضعیف است و چون نظارت درستی صورت نمی‌گیرد احکام حکومتی نیز نادیده گرفته می‌شود. اگر نظارت بخواهد عملی شود همه جامعه باید متصدی پیاده شدن احکام باشند. به گزارش شبکه اجتهاد، فقه حکومتی از جمله علومی است که علمای شیعه از دیرباز به آن توجه داشته اند اما در بستر زمان دچار فراز و فرودهای قابل تأملی شده است. پس از انقلاب با تشکیل نظام جمهوری اسلامی فضا برای پیشرفت و نضج فقه …

توضیحات بیشتر »

درکی نادرست از ولایت فقیه/ ناصر ایمانی

درکی نادرست از ولایت فقیه/ ناصر ایمانی

شبکه اجتهاد: چند روز پیش مقاله‌ای در برخی جراید تحت عنوان «صدای جمهور، صدای معصوم»(۱) انتشار یافت که در آن نویسنده با مقدماتی از فقه شیعه و فقه اهل سنت و بحث ولایت مطلقه فقیه توسط حضرت امام به این جمع‌بندی‌ می‌رسد که صدای جمهور همان صدای معصوم است و اهل تسنن قرن‌‌ها‌ پیش از شیعه به این نتیجه رسیدند که باید امام زمان را در جمهور مردم متجسد دید. این مقاله درصدد است تا نقدی به آراء نویسنده و مقدمات ایشان که به چنین نتیجه‌ای انجامیده است داشته باشد. اول: نویسنده سعی بلیغی نموده تا نظریه ولایت فقیه را …

توضیحات بیشتر »

تفکر سنّی همیشه در خدمت حکومت بوده و تفکر شیعه، گریزان از حکومت

اختصاصی شبکه اجتهاد: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی فقه فرصت پیدا کرد وارد عرصه اداره و حکومت شده و ادعاهای خود را در این زمینه به اثبات رساند. با گذشت زمان فقه در عمل چالش‌های متفاوتی را پیش‌روی خود دید که باید به آن‌ها پاسخ می‌داد. در ارتباط با همین چالش‌ها و میزان موفقیت فقه در این زمینه، با حجت‌الاسلام سید محمدرضا شریعتمدار مدرس حوزه و دانشگاه و معاون پژوهشی موسسه آموزش عالی امام رضا(ع) به گفتگو پرداختیم. اجتهاد: چالشهای سیاسی امروز نظام که باید توسط فقه حل شود را چه اموری می‌دانید؟ شریعتمدار: به نظرم …

توضیحات بیشتر »