قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: موضوع شناسی

بایگانی برچسب: موضوع شناسی

نگاه جزیره‌ای به مسائل دینی موجب می‌شود در زمین غربی‌ها بازی کنیم/ لزوم توسعه اصول فقه با توجه مقاصد الشریعه، مذاق شارع و حکمت/ فقیه باید در موضوع‌شناسی دخالت کند

نگاه جزیره‎ای به مسائل دینی موجب می‎شود در زمین غربی‎ها بازی کنیم/ لزوم توسعه اصول فقه با توجه مقاصد الشریعه، مذاق شارع و حکمت/ فقیه باید در موضوع‎شناسی دخالت کند

حجت‌الاسلام دکتر ارسطا معتقد است: فقیه باید در موضوع‌شناسی الزاماً خود دخالت کند. به دلیل اینکه فهمی که فقیه از موضوع به دست می‌‎آورد، در تشخیص حکم دخالت دارد. لازمه حرف من تخصصی کردن حوزه فقاهت است. دیگر نمی‌توان از فقیهی صحبت کینم که در همه مسائل اعلم است. بنابراین گروهی از فقها باید به فقه اجتماعی بپردازند. اختصاصی شبکه اجتهاد: دهمین نشست هم‌اندیشی فقه حکومتی با ارائه نظریه «فقه اجتماعی» از سوی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدجواد ارسطا، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و دانشیار دانشگاه فارابی در جمع مقررین و شاگردان اساتید عرصه «فقه حکومتی» برگزار …

توضیحات بیشتر »

الزامات ورود فقها در موضوعات مستنبطه عرفی ناظر بر هنر

الزامات ورود فقها در موضوعات مستنبطه عرفی ناظر بر هنر

بحث هنر باید زمینه آشتی و تعامل هنرمندان و اصحاب رسانه را با مجتهدان و فقیهان فراهم سازد. حکم، نیازمند شناخت موضوع است و دستیابی به حکم گاهی هم نیازمند کارشناس است که می‌تواند کمک‌کارو همیار فقیه باشد و همین باعث می‌شود که هنرمندان و مجتهدان از نزدیک صحبت و تعامل کنند. چه بسا طراحی و تأسیس نهادی تحت عنوان موضوع‌شناسی احکام فقهی در همین راستا باشد و خیلی هم خوب است؛ لذا در عرصه هنر هم یکی از الزامات همین است که باید به کارشناسان هنری در احکام اختصاصی هنر اعتماد کرده و استمداد خواست؛ زیرا سبب تعامل و …

توضیحات بیشتر »

موضوع شناسی فقهی بورس و سهام عدالت

موضوع شناسی فقهی بورس و سهام عدالت

عرضه اولیه باعث رشد و توسعه شرکت‌های تازه تأسیس می‌شود ولی در عرصه ثانویه سهم شخص دیگری خریداری می‌شود و خریدار جایگزین او می‌شود؛ چه در بازار اولیه و چه در بازار ثانویه خرید کنیم یک فعالیت اقتصادی انجام می‌شود و هر دو مورد بدون اشکال است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست موضوع شناسی فقهی بورس و سهام عدالت با حضور دکتر حسین فهیمی مدیر عامل شرکت سپرده گذاری اوراق بهادار، حجت‌الاسلام والمسلمین سید عباس موسویان عضو شورای فقهی بانک مرکزی  و رئیس گروه اقتصاد موسسه موضوع شناسی احکام به همت این موسسه در سالن جلسات انجمن‌ها‌‌‌ی علمی حوزه در …

توضیحات بیشتر »

نقدی بر «تعیین وقت نماز صبح» از سوی مؤسسه موضوع شناسی احکام/ محمد ذکاوت صفت

نقدی بر «تعیین وقت نماز صبح» از سوی مؤسسه موضوع شناسی احکام/

اختصاصی شبکه اجتهاد: «مؤسسه‌ی موضوع شناسیِ احکام فقهی» متشکل از محقّقان و اساتید بزرگوار حوزه‌ی علمیه‌ی قم ـ که بنده افتخار شاگردیِ حداقل دو نفر از آنها را داشته ام، نامه‌‌ای به شماره‌ی ۱۱/۱/ص/۹۹ مورخه‌ی ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ منتشر کردند که مفاد این نامه‌ی دو صفحه‌‌ای و دارای یک صفحه پیوست، بیانگر این است که گروهی متشکّل از ۱۵ تن از فضلای حوزه‌ی علمیه‌ی قم، در سه نوبت از فصول مختلف سال، در اوقاتی که مانعی مثل ابر و غبار در افق نبوده، در فاصله‌ی حدود ۶۰ کیلومتریِ بیرون شهر قم، طلوع فجر را با دقتِ تمام رصد کرده و اعلام …

توضیحات بیشتر »

پیش نیازهای موضوع شناسی احکام/ بهنام طالبی طادی

پیش نیازهای موضوع شناسی احکام/ بهنام طالبی طادی

اختصاصی شبکه اجتهاد: مقام معظم رهبری خطاب به ستاد ملی کرونا فرمودند: «من همان‌ طور که گفتم، پیشنهادی ندارم، نظر کارشناسی و بررسی‌شده‌ی ستاد را معتبر می‌دانم منتها توصیه‌ام این است که بررسی این مورد را به کسانی بدهید که اهمّیّت حضور دعا و توسّل و مسائل معنوی را به معنای واقعی کلمه درک کرده باشند، اینها بررسی کنند مسئله را و تصمیم‌گیری کنند؛ هر چه تصمیم‌گیری کردند، بر عهده‌ی من و همه‌ی مردم است که بر طبق آن تصمیم‌گیری‌ها ان‌شاءالله عمل بشود.» این بیانات فصل نوینی را در ابعاد مختلف فقه و مسئله کرونا بازگشود که البته می‌توان رهیافت‌هایی …

توضیحات بیشتر »

اندر باب ولایت، عقلانیت و کرونا/ علی محمدی

اندر باب ولایت، عقلانیت و کرونا/ علی محمدی

شبکه اجتهاد: در مواجهه با مسئله‌ی کرونا و کارشناسی پزشکی، در این ایامِ دو سه ماهه، در فضای حوزه‌های علمیه، دو جریان فکری بیشترین بروز و ظهور را داشته‌اند؛ ۱- یک جریان طیف فقاهت متداول که کار فقیه را حکم‌شناسی و کار کارشناسان را موضوع‌شناسی قلمداد می‌کند و با صدور پیشینی احکامِ دو عنوان مبتلاء به خوف خطر و احتمال ضرر و اضرار، کار خود را تمام شده تلقی کرده و عملاً با واگذاری تعیین مصداقِ این عناوین به کارشناسان، عرصه مدیریت عینی جامعه را علی الاطلاق به پزشکان و اقتصاددانان و … واگذار نموده است و هر از چندگاهی …

توضیحات بیشتر »

موضوع‌شناسی فجر صادق و تعیین وقت نماز صبح/ وقت نماز صبح؛ ۸ دقیقه پس از اذان اعلامی است

موضوع‌شناسی فجرصادق و تعیین وقت نماز صبح/ وقت نماز صبح؛ ۸ دقیقه پس از اذان اعلامی است

موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی در سه نوبت در فصول مختلف سال، با حضور منجمان، اعضای ستاد استهلال و فضلای حوزه علمیه قم در اوقاتی که مانعی مثل ابر و غبار در افق نبوده و مکان‌هایی که نور شهر و روستا یا تردد خودروها وجود نداشته، در فاصله حدود ۶۰ کیلومتر بیرون شهر قم با دقت تمام مساله را بررسی ونتیجه آن را با تعیین زمان دقیق بجا آوردن نمازصبح اعلام کردند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، پژوهشگران «موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی» با حضور برخی از منجمان و اعضای ستاد استهلال و همراهی قریب به ۱۵ تن از فضلای حوزه علمیه قم …

توضیحات بیشتر »

موضوع پول، چگونه در فقه استنباط می‌شود؟/ سیدمحمدحسین متولی امامی

موضوع پول، چگونه در فقه استنباط می‌شود؟/ سیدمحمدحسین متولی امامی

شبکه اجتهاد: موضوع برخی از احکام شرعی، کلمه‌هایی است که معنایی خاص دارند. معنایی که شارع خود آن‌ معنا را به وجود آورده و با خصوصیاتی که دارد، پیش از این در شرایع پیشین سابقه نداشته است. از این‌گونه موضوع‌ها می‌توان نماز و روزه و زکات را نام برد. این‌گونه از موضوعات احکام را «موضوعات مخترع شرع» می‌نامند. در مقابل این نوع از موضوعات، موضوع‌هایی قرار می‌گیرند که در آن‌ها شارع کلمه‌‌ای را با همان معنای لغوی یا عرفی خودش، موضوع حکم شرعی قرار داده و هیچ تصرفی در معنای آن نکرده است. برای این قبیل موضوعات، نمونه‌هایی فراوان مانند …

توضیحات بیشتر »

موضوع شناسی به دلیل ابهامات تئوریک، در مواردی نتوانسته فقه مسائل پیچیده اجتماعی و اقتصادی را یاری دهد

موضوع شناسی به دلیل ابهامات تئوریک، در مواردی نتوانسته فقه مسائل پیچیده اجتماعی و اقتصادی را یاری دهد

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به اینکه موضوع شناسی تشنه نظریه پردازی جدی در حوزه‌های علمیه است، گفت: موضوع شناسی به دلیل ابهامات تئوریک، عملا در مواردی نتوانسته، فقه مسائل پیچیده اجتماعی و اقتصادی را یاری دهد، و اگر به دانش و متخصص مراجعه نکنیم موضوع را نفهمیده ایم، و حکمی که برای آن صادر می‌کنیم مخلوق ذهنی ما می‌باشد و شارع این را نمی‌خواهد، شارع می‌خواهد واقعیت‌های اجتماعی همچون فقر و ناهنجاری‌ها و …. را حل کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در دیدار با هیات اندیشه ورز دین، سلامت و سبک زندگی و …

توضیحات بیشتر »

هم‌اندیشی اساتید حوزه و دانشگاه پیرامون «پیوند قرنیه»

هم‌اندیشی اساتید حوزه و دانشگاه پیرامون «پیوند قرنیه»

هیئت اندیشه‌ورز دین، سلامت و سبک زندگی حوزه علمیه خراسان با مشارکت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نشستی تخصصی «پیوند قرنیه چشم از نگاه فقهی و فرهنگی» به میزبانی بانک چشم دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار کرد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، در این نشست علمی حجج‌اسلام والمسلمین محمد مروارید و محسن ملکی از اساتید دروس خارج و جمعی از اساتید سطوح عالی خوزه علمیه مشهد، حجت‌الاسلام کندری، معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام وحدتی شبیری، رئیس دانشگاه علوم اسلامی رضوی، حجت‌الاسلام دکتر محمود طباطبائی، مسئول نهاد رهبری در دانشگاه علوم پزشکی، دکتر هادی انصاری، عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران، دکتر ملک‌زاده، …

توضیحات بیشتر »

مرگ مغزی، از ماهیت تا احکام و آثار فقهی

مرگ مغزی، از ماهیت تا احکام و آثار فقهی

استاد خارج فقه حوزه علمیه مشهد گفت: با توجه به فتوای مرحوم امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری بر جواز پیوند عضو از بیماران مرگ مغزی، لذا تیم پیوند اعضا‌ می‌توانند مستند به نظرات ایشان اقدام به این عمل کنند، لکن جمعی از فقها و مراجع معظم تقلید در این خصوص قائل به حرمت هستند. این جمع از فقها معتقدند که مرگ مغزی مصداق مرگ‌ نیست و تا زمانی که تنفس شخص ادامه دارد هرچند به کمک دستگاه، او زنده محسوب‌ می‌شود لذا نمی‌توان اعضاء رئیسه بدن او را برداشت و یا اینکه تسریع در مرگ وی نمود. به …

توضیحات بیشتر »

علیدوست: فقه شیعه، شخصیت حقوقی را نه مطلقاً پذیرفته و نه مطلقاً رد کرده است!/ موسویان: جنگ‌های صلیبی، باعث آشنایی مسیحیان با مفهوم شرکت شد/ حامدی: ربا، اختراع یهودیان است

علیدوست: فقه شیعه، شخصیت حقوقی را نه مطلقاً پذیرفته و نه مطلقاً رد کرده است!/ موسویان: جنگ‌های صلیبی، باعث آشنایی مسیحیان با مفهوم شرکت شد/ حامدی: ربا، اختراع یهودیان است

دیگر تغییری که اثر شرعی دارد، مسئولیت محدود بود که در شرکت‌های غربی اتفاق افتاد؛ یعنی سرمایه‌گذار در صورت بدهکار شدن شرکت به میزان آورده خود مسئولیت دارد نه مسئولیت نامحدود؛ و این‌یک تفاوت اساسی با فقه الشرکه است. سؤال اساسی از آقای علیدوست این است که این شخصیت حقوقی آیا می‌تواند طرف معامله قرار بگیرد و آیا مسئولیت محدود را می‌توان پذیرفت و آیا این شرکت‌ها فقط اشتراک لفظی با شرکتِ در فقه دارند و یک پدیده مستحدثه است یا خیر؟ به گزارش خبرنگار اجتهاد، اولین جلسه کارگاه درس خارج فقه بورس، روز پنجشنبه هشتم آذرماه ۹۸ در مدرسه …

توضیحات بیشتر »

وظیفه حاکمیت در نظارت بر بانک‌ها در خلق پول/ ایفای مسئولیت با پیامد منفی در نظام ولایت فقیه ضمان آور است؟

وظیفه حاکمیت در نظارت بر بانک‌ها در خلق پول/ ایفای مسئولیت با پیامد منفی در نظام ولایت فقیه ضمان آور است؟

موسویان سه راه برای تامین کسری بودجه ارائه کرد و گفت: اولین راه استقراض خارجی است که در ایران محذوراتی دارد، راه دوم هم استقراض عمومی به معنای انتشار اوراق قرضه است که به جهت ربوی بودن در ایران ممنوع است. از میان راه‌های سه گانه، آسان ترین راه، راه سوم یعنی استقراض از بانک مرکزی است که در حقیقت خلق پول می‌باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست هم اندیشی «وظیفه حاکمیت در قالب فقه حکومتی نسبت به نظارت بر بانک‌ها در خلق پول» با حضور گروهی از اساتید اقتصاد و حقوق پنچج‌شنبه گذشته در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی …

توضیحات بیشتر »

زاوایای موضوع شناسی خلق پول

زاوایای موضوع شناسی خلق پول

حجت‌الاسلام مبلغی موضوع شناسی دقیق خلق پول از سوی حوزه‌های علمیه را امری ضروری دانست و گفت: فقها باید اطلاعات تخصصی را در ارتباط با یک موضوع از متخصصان دریافت کنند، سپس از آن اطلاعات بر پایه دغدغه‌ها، حساسیت‌ها و زاویه‌های دید فقیهانه، یک “صورتبندی موضوع شناسانه” به عمل بیاورند باشیم تا بتوانند بر جوانب آن موضوع اشراف پیدا کنند و در نتیجه استنباط حکم آن را به درستی به انجام برسانند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در هم اندیشی «وظیفه حاکمیت در قالب فقه حکومتی نسبت به نظارت بانک‌ها در خلق پول» اظهار کرد: در زمینه …

توضیحات بیشتر »

دروس خارج با موضوع مسائل مستحدثه و چالش‌های روش‌شناسی

دروس خارج با موضوع مسائل مستحدثه و چالش‌های روش‌شناسی

شبکه اجتهاد: به تازگی خبرهای خوبی درباره دروس خارج با موضوعات مسائل مستحدثه به گوش می‌رسد که به نظر می‌رسد می‌تواند نقطه آغاز تحولی هرچند دیرهنگام در رویکرد حوزه علمیه به مسائل و مشکلات عینی جامعه باشد. با این حال به نظر می‌رسد در این مسیر برخی چالش‌های روش‌شناسانه وجود دارد که بدون توجه به این چالش‌ها، ممکن است این مسیر به نتیجه مطلوب نرسد. در ادامه به برخی چالش‌ها در زمینه بررسی‌های فقهی مسائل مستحدثه می‌پردازیم: موضوع شناسی یکی از خلأهای حوزه در بررسی فقهی مسائل مستحدثه، عدم شناخت کافی و تخصصی از موضوعات جدید است. اگرچه فقیه به …

توضیحات بیشتر »

ارزیابی مدل‌های ارائه شده در بانکداری اسلامی/ ناکارآمدی روش مغایرت با شرع

ارزیابی مدل‌های ارائه شده در بانکداری اسلامی/ ناکارآمدی روش مغایرت با شرع

آیت‌الله اراکی با اشاره به الزامات مدل سازی در بانکداری اسلامی، گفت: ابتدا باید مشخص شود مقوله بانکداری از مقوله‌های فقه خرد است یا از مقوله‌های فقه کلان و هر یک از این دو نوع فقه روش منحصر به فرد خود را دارد مقصود ما از فقه کلان فقهی است که حکم فعل جامعه را بیان می‌کند؛ ما یک سری افعال داریم که قوام این افعال با رفتار اجتماعی است یعنی اگر جامعه‌ای را متصور کنیم قوام آن جامعه هم به وجود نظام حاکمیتی است که جامعه را یک‌دست می‌کند و نظم می‌دهد و هم به رفتاری است که این …

توضیحات بیشتر »

از «ناکارآمدی موضوع شناسی توسط غیرفقیه» تا «نقش پدافند غیرعامل در افزایش جمعیت طلاب»!

از «ناکارآمدی موضوع شناسی توسط غیرفقیه» تا «نقش پدافند غیرعامل در افزایش جمعیت طلاب»!

اصطلاح غلطی رایج شده است تحت این عنوان که «موضوع‌شناسی کار کارشناسانه هست و حکم شناسی کار فقیه» و با همین دیدگاه اکنون وقتی می‌خواهند موضوع‌شناسی کنند فقیه می‌گوید کار من نیست کارشناسی بیاورید تا آن را توصیف کند و چون کار من حکم شناسی هست روی توصیف او حکم صادر می‌کنم. اختصاصی شبکه اجتهاد: ۸ آبان‌ماه، روز پدافند غیرعامل نام‌گذاری شده است؛ عنوانی که حتی برای معنای آن نیز برای بسیاری نامشخص است چه رسد به اینکه رابطه فقه با آن را بدانند. حجت‌الاسلام احمد رهدار اما به مناسبت تلاش‌های علمی‌اش در عرصه فقه سیاسی و امنیتی، کاملاً با …

توضیحات بیشتر »

مشخص نبودنِ ماهیت مخدرات، موجب شده فقها حکم آن را از باب تعزیر بدانند نه حد/ تعریف ماده مخدر روشن نیست!

اخلاقی بودنِ یک حکم، ملاکِ اندراج آن در ثابتات شریعت است/ با فقه موجود، تدرج در بیان احکام برای تازه مسلمانها قابل اثبات نیست

مشکل اساسی ما در فقه مخدرات همین است که نمی‌توانیم به نقطه عطفی برسیم که موضوع‌شناسی و مفهوم شناسی را عمیقاً درک کنیم و بر اساس همان حکم کنیم. به همین جهت هم است که این مسئله را در حوزه تعزیرات می‌برند نه حدود. خیلی از فقها تلاش می‌کنند که این را در بحث حدود نیاورند و جدا بکنند. فکر می‌کنم بی‌وجه نبود که ما ابهام‌هایی در مفهوم مخدرات داشتیم. البته دغدغه‌های استنادی‌ اهل‌سنت کمتر از شیعه است. اختصاصی شبکه اجتهاد: علیرغم فراگیر شدن پدیده مواد مخدر و انواع جدید آن که دسترسی آسان و آثار مخرب فراوان، از ویژگی‌های …

توضیحات بیشتر »

حق‌جو: بیت کوین، هیچ پشتوانه‌ای ندارد/ فاضل لنکرانی: بیت کوین، مصداق اکل مال به باطل، معامله غرری و پول‌شوئی است

حق‌جو: بیت کوین، هیچ پشتوانه‌ای ندارد/ فاضل لنکرانی: بیت کوین، مصداق اکل مال به باطل، معامله غرری و پول‌شوئی است

در مسئله غرری بودن، اگرچه غرر حین المعامله مورد نهی است؛ البته اگر غرر را به معنای خطر بگیریم. چون غرر دو معنا دارد. یکی خطر و یکی جهالت. حال قبول داریم که حین المعامله، نباید غرر و خطر باشد؛ اما ادعای ما این است که حین المعامله غرر و خطر وجود دارد. چون وقتی کسی بیت کوین می‌خرد، در همان حین خرید، معامله‌اش غرری است و به تعبیر دیگر اصلاً در اینجا معاوضه‌ای صورت نمی‌گیرد. اگر کسی بگوید که من امروز دو هزار دلار دادم و یک‌مشت کد در فضای مجازی به من داده‌اند، آیا این معاوضه، عقلایی است؟ …

توضیحات بیشتر »

نقشه راه در بررسی فقهی ارزهای رمزپایه/ ضرورت تشکیل کمیته متخصّصین جهت رصد تحولات ارزهای رمزپایه

نقشه راه در بررسی فقهی ارزهای رمزپایه/ ضرورت تشکیل کمیته متخصّصین جهت رصد تحولات ارزهای رمزپایه

حجت‌الاسلام یوسفی در تبیین نقشه راه در بررسی فقهی ارزهای رمزپایه، گفت: ما اگر بخواهیم مسائل مرتبط با ارزهای رمزپایه را تقسیم کنیم می‌توانیم به چهار قسم اشاره کنیم؛ ۱- مسائل فنی ارزهای رمزپایه مرتبط با ایجاد و تولید ارزهای رمزپایه مثل تکنولوژی بلک چین و …، ۲- شناخت ماهیّت و موضوع ارزهای رمزپایه، ۳- احکام فقهی انواع به کارگیری ارزهای رمزپایه به عنوان ثمن یا مثمن، ۴- سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری در رابطه با ارزهای رمزپایه در جمهوری اسلامی ایران. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «پول مجازی از منظر فقه حکومتی»، سه شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۷ به همّت گروه …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics